Drizan Shala, ekspert i sigurisë
SANU si organi më i lartë akademik në Serbi, është duke operuar gjithnjë e më shumë si një hub strategjik që prodhon kornizat doktrinare për aparatin shtetëror serb. Në praktikë, ajo funksionon si strukturë mbështetëse e operacioneve të ndikimit, duke formuluar narrativat që më pas shpërndahen nga sektori politik, diplomatik dhe ai i sigurisë në mënyrë të sinkronizuar.
Ky rol e pozicionon SANU-n si element kyç brenda ekosistemit të inteligjencës konceptuale të Serbisë, ku ideologjia transformohet në instrument presioni.
Narrativat e reja të SANU-s rrotullohen rreth konceptit të “zonave të shenjta serbe”, të cilat po përpunohen si platformë juridiko–strategjike me synim krijimin e një statusi të veçantë brenda territorit të Kosovës. Kjo është një qasje tipike e operacioneve hibride, ku diskursi fetar përdoret si mbulesë për objektiva territorialë dhe si mekanizëm për të minuar sovranitetin funksional të Kosovës. Në thelb, bëhet fjalë për një strategji të sofistikuar të ekstraterritorialitetit të ndërmjetëm — një taktikë që synon fragmentimin gradual të arkitekturës shtetërore të Kosovës. Në bashkëveprim me Kishën Ortodokse Serbe, SANU po krijon një kornizë të koordinuar narrativo–operacionale, ku mesazhet fetare përdoren si sinjalistikë politike dhe si instrument për aktivizimin emocional të komuniteteve serbe në Kosovë.
Ky tandem krijon një mjedis të favorshëm për operacione psikologjike (PSYOPS), që synojnë të prodhojnë perceptimin e rrezikut dhe të justifikimit moral për ndërhyrje të reja politike e diplomatike të Serbisë. Për Kosovën, kjo sjellje paraqet një kërcënim strategjik të nivelit të mesëm dhe të lartë, pasi operacionet e SANU-s nuk janë të dukshme, nuk janë të formalizuara dhe nuk mund të trajtohen me instrumente të zakonshme të qeverisjes civile. Sanimet, verifikimet dhe auditimet e një partie politike zëvendësohen me një aktor i cili gëzon imunitet të natyrshëm në fushën publike. Pikërisht kjo e bën këtë institucion një vektor të rrezikshëm të luftës hibride.Për këtë arsye, institucionet e sigurisë së Kosovës duhet të kalojnë nga monitorimi klasik te një model i vëzhgimit të narrativave strategjike (Strategic Narrative Monitoring), duke analizuar në mënyrë të vazhdueshme produktet publike dhe sinjalet e SANU-s.Vetëm përmes një qasjeje të tillë proaktive është e mundur të parashikohen dhe të neutralizohen fazat e ardhshme të operacioneve të ndikimit dhe projeksionit strategjik serb në territorin e Kosovës.
info shtes: SANU (Srpska akademija nauka i umetnosti) Akademia Serbe e Shkencave dhe Arteve !
