Fahri Xharra, Gjakovë
Ajo që sot quhet “komb serb” është një konstrukt politik dhe ideologjik i shekullit XIX, i formësuar rreth vitit 1830, jo më herët.
1. Asnjë burim antik – asnjë serb
Në burimet antike greke dhe romake:Herodoti, Straboni,Ptolemeu
PliniProkopi
Nuk ekziston asnjë përmendje e “serbëve”.
Ballkani përshkruhet i banuar nga ilirë, trakë, dardanë, paeonë, jo nga serbë. Kjo është fakt elementar historiografik.
Mesjeta e hershme: sllavë pa identitet kombëtar
Në burimet bizantine të shek. VI–IX përdoren terma si:
Sklavenoi,Slavi
Këta terma:
nuk janë emra kombëtarë ,nuk nënkuptojnë serbë
përshkruajnë grupe gjuhësore nomade, pa shtet, pa gjuhë të shkruar, pa vetëdije kombëtare.
Asnjë dokument i shekujve VI–IX nuk flet për “popull serb” si komb.
Referencë:
Florin Curta, The Making of the Slavs, Cambridge University Press, 2001.
3. Nuk kishte gjuhë serbe
Para shekullit 19 -të:
nuk ka gjuhë serbe
nuk ka alfabet serb
nuk ka tekste serbe
Ajo që quhet sot “trashëgimi e vjetër serbe” është:
sllavisht kishtare e vjetër,
e krijuar nga Kirili dhe Metodi,
mbi bazë maqedono–sllave,
si gjuhë liturgjike ndërkombëtare, jo kombëtare.
Referenca:
Dimitri Obolensky, The Byzantine Commonwealth, 1971
Francis Dvornik, Byzantine Missions Among the Slavs, 1970
Shtetet mesjetare nuk ishin “serbe”
Entitetet mesjetare të Nemanjidëve:
nuk ishin shtete kombëtare
nuk përfaqësonin një popull etnik të pastër
përfshinin arbër, vllahë, romanikë dhe sllavë
Identiteti ishte:fetar,dinastik,krahinor
– Jo kombëtar.
Të quash këto struktura “Serbi kombëtare” është anakronizëm i pastër.
Referencë:
John V. A. Fine, The Early Medieval Balkans, University of Michigan Press, 1983.
5. Serbia lind realisht në vitin 1830
Vetëm me:
Hati-Sherifin osman të vitit 1830
krijohet Principata e Serbisë
Vetëm atëherë kemi:
territor të përcaktuar
administratë
emër shtetëror
fillim të ndërtimit të kombit
Gjuha serbe lindë. shek. XIX, në Vjenë
Referencë:
Holm Sundhaussen, History of Serbia, 2007
PËRFUNDIM (pa diplomaci)
Nuk ka pasur serbë në antikitet
Nuk ka pasur serbë si komb në mesjetën e hershme
Nuk ka pasur gjuhë serbe para shek. XIX
Serbia si shtet lind pas 1830
Kombi serb është produkt modern politik
“Serbët e hershëm” janë mit ideologjik, jo fakt historik.
Më 10 janar 2026
