

Nga: Sak Muji dhe Shaban Maliqi
(Aktivistë të çështjes kombëtare)
⸻
Historia që na shpëtoi – Tri shtylla të kombit Parisi i Wilsonit – 1919 Në Paris, pas Luftës së Parë Botërore, Shqipëria rrezikoi të zhdukej nga harta.
Fqinjët tanë prisnin ta copëtonin mes vete. Por u ngrit Presidenti amerikan Woodrow Wilson, me 14 pikat e tij historike për vetëvendosjen e popujve. Ai ndaloi copëtimin dhe shpëtoi ekzistencën e shtetit shqiptar. Wilson mbetet “baba i shpëtimit diplomatik” për Shqipërinë.
Bostoni i Nolit – vitet ’20 Në Boston, zemra e diasporës shqiptare, u ngrit Fan S. Noli: prift, poliglot, shkrimtar, dirigjent, diplomat dhe burrë shteti. Ai lidhi kombin tonë me Perëndimin dhe, me fjalimin e tij në Lidhjen e Kombeve, bëri që Shqipëria të njihej si shtet sovran.
Noli është shpirti i ndërgjegjes kombëtare që i dha kulturë dhe dinjitet çështjes shqiptare. Prishtina e Kurtit – Sot Në shekullin XXI, beteja nuk është për ekzistencë, por për sovranitet dhe barazi. Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, është bërë tribuni që mbron të drejtat e shqiptarëve në arenën ndërkombëtare.

Ashtu si Wilson dhe Noli, edhe Kurti mbështetet tek miqësia me Amerikën si garanci e lirisë dhe dinjitetit kombëtar.

Tre periudha – Një komb Nga fjala e Wilsonit në Paris, te idealet e Nolit në Boston, e deri te tribunit Kurti në Prishtinë, shqiptarët kanë kaluar stuhi e tragjedi me një të vërtetë të madhe: Ne ekzistojmë, ne qëndrojmë, ne ecim përpara! 

Tri figura – Wilson, Noli, Kurti – janë tri shtylla të lirisë sonë: shpëtimi, dinjiteti dhe guximi. ⸻

MBLEDHJA E KALIT TË NGORDHUR 
(parodi politike tragjikomike) Në një sallë luksoze, mes kollareve të shtrenjta dhe filxhanëve me kafe aromatike ne “Princ Kafe” Blerim e Shpetim Devolli Corporation Serbia, dhe opozita jonë është mbledhur për të shpëtuar… një kalë të ngordhur. I shaluar me flamuj patriotizmi të rremë, kali qëndron në mes të sallës. Në mur shkruan: “The Dead Horse Theory – Wisdom in Letting Go”. Por jo! Për ta, kjo është një shans i artë për të “ringjallur kombin”. ⸻ Rituali i strategëve tanë
Ndryshimi i kalorësve Herë hip Isa, herë Ramushi, herë Memli, e herë ndonjë “vizionar i ri”. Por kali? Po ai – kufoma e politikave të Beogradit.
Komisioni i ringjalljes Pas çdo dështimi, organizojnë tryeza, forume, debate “akademike”. Raporti final: “Kali nuk është i ngordhur – vetëm fle politikisht”.
Shala e re Sa herë ndërrojnë ngjyrat: një ditë kuqezi, një ditë blu e verdhë, e natën nën tryezë – trengjyrëshi i Serbisë.
Rishpikja e absurdit Me seriozitet shpjegojnë:
• “Kosova humb kur fiton”,
• “Pa Serbinë s’ka zhvillim”,
• “Patriotizmi i vërtetë është kompromisi pa fund”.
⸻
Fakte që bëhen parodi
• Kur qeveria arrin njohje ndërkombëtare:
“Tradhti kombëtare!”, bërtasin ata.
• Kur Kosova fiton përkrahje, ata nxitojnë ta sabotojnë, duke u bërë megafon i Vuçiqit.
• Kur populli kërkon drejtësi për kriminelët, ata i shpallin “vëllezër politikë”.
⸻
Tragjedia e humorit
Në vende normale, kjo do të ishte shaka e keqe. Në Kosovë, është realitet: një opozitë që kërkon ta udhëheqë kombin mbi një kalë të ngordhur. Populli i lodhur sheh e dëgjon, mes të qeshurës së hidhur dhe tërbimit që nuk përmbahet dot. Ata janë si orkestra e Titanikut: vazhdojnë të luajnë muzikë derisa kali të ringjallet.
Ndërkohë, anija mbytet, populli mbytet, por kalorësit – me buzëqeshje e konferenca shtypi – e vazhdojnë spektaklin tragjikomik.
⸻
EPILOG
Nga Parisi i Wilsonit, te Bostoni i Nolit e deri në Prishtinën e Kurtit, shqiptarët kanë ditur të ngrihen mbi tragjedi dhe stuhi, duke mbijetuar me ideal dhe me miqësi të madhe.
Por përballë kësaj historie lavdie, qëndron një opozitë qesharake, që ende beson se kombi udhëhiqet mbi një kalë të ngordhur.
Historia na tregon: vetëm ata që udhëhiqen nga drejtësia e vizioni hyjnë në faqe lavdie; të tjerët, që mbajnë gjallë absurditetin, mbesin si parodi e hidhur në kujtesën e popullit.
⸻ 



Falënderim i Veçantë
Një falënderim i posaçëm për Portalin “Drini” dhe kryeredaktorin Bajram Kabashi, me respekt dhe nderime të plota.
Teksti:
Nga Parisi i Wilsonit, te Bostoni i Nolit e deri te Prishtina e Kurtit dhe tragjikomedia e “kalit të ngordhur” në politikën shqiptare
Tekst i përbashkët i autorëve:
Shaban Maliqi dhe Sak Muji