Në një kohë kur fjala shqipe ftohej të heshtte dhe shkronjat tona përpiqeshin të zhbëheshin nga pushtete të huaja, lindi një zë që do të ngjallte shpresë dhe dije: Gjerasim Qiriazi. I lindur në fshatin Tërnovë në Manastirin e dashur të shqiptarëve, ai u bë një nga figurat më të ndritura të Rilindjes Kombëtare.
Me vizion të qartë dhe dashuri të thellë për atdheun, Gjerasimi i kushtoi jetën arsimit dhe përhapjes së gjuhës shqipe. Ai e kuptoi se për të pasur një komb të fortë, duhej të kishte një popull të ditur, dhe se dija ishte arma më e fuqishme për çlirimin shpirtëror e kombëtar.
Në vitin 1891, së bashku me motrën e tij Sevasti Qiriazi, themeloi shkollën e parë për vajza në gjuhën shqipe në Korçë — një akt trimërie dhe vizioni. Kjo shkollë nuk ishte thjesht një institucion arsimor, por një ogur i ri për emancipimin e gruas shqiptare dhe për përhapjen e kulturës kombëtare në një kohë të vështirë.
Përvoja e tij si i rrëmbyer nga kusarët, e përshkruar me mjeshtëri në një vepër të veçantë, e tregon jo vetëm si një njeri të ditur, por edhe si një shpirt që qëndroi i pathyeshëm përballë sfidave dhe dhimbjes. Ai diti të mbante gjallë vullnetin për jetë e për liri, edhe në rrethana të errëta.
Gjerasim Qiriazi nuk jetoi gjatë – vdiq i ri, vetëm 35 vjeç – por jeta e tij qe një pishtar që ndriçoi rrugën për brezat që erdhën pas. Ai mbolli farat e dijes dhe dashurisë për gjuhën amtare në tokën e një kombi që po zgjohej. Emri i tij, i gdhendur në altarin e kulturës shqiptare, mbetet shembull frymëzimi për këdo që beson se përparimi nis nga mendja dhe zemra.
Nga shkrimi i shkurtër, veçova këtë pjesë, po citoj:
“Gjerasimi i kushtoi jetën arsimit dhe përhapjes së gjuhës shqipe. Ai e kuptoi se për të pasur një komb të fortë, duhej të kishte një popull të ditur, dhe se dija ishte arma më e fuqishme për çlirimin shpirtëror e kombëtar.
Gjerasim Qiriazi nuk jetoi gjatë, vetëm 35 vjet – por jeta e tij qe një pishtar që ndriçoi rrugën për brezat që erdhën pas.”
Ju lumt mendja dhe ju lumt dora!
Komentin po e përfundoj me këtë mendim:
…themeli i fortë i çdo shteti është arsimi dhe arsimimi.
IMH
E mail: ekspertimh@hotmail.com