“Shkolla fillore Katolike Shqyptare e Shkupit, Vjeti shkolluer 1922–1923”
(Mbishkrim në tabelën e klasës ku qëndronte edhe e reja Gonxhe Bojaxhiu)
Gonxhe Bojaxhiu, Shkup
Me 24 maj 2025
Në fillim të shekullit XX, komuniteti katolik shqiptar në Shkup luajti një rol të rëndësishëm në ruajtjen dhe përhapjen e gjuhës shqipe, sidomos përmes arsimit. Në një kohë kur përdorimi i shqipes ishte i ndaluar ose i kufizuar nga autoritetet osmane dhe më pas jugosllave, shkollat katolike mbetën ndër të paktat institucione ku fëmijët shqiptarë mësonin në gjuhën e tyre amtare. Të udhëhequra nga misionarë dhe murgesha, këto shkolla nuk ishin vetëm vend dijeje, por edhe qendra të ndërgjegjësimit kombëtar.
Në muret e shkollës katolike të Shkupit shkruhej shqip, flitej shqip, dhe aty rritej shpirti shqiptar; në një botë që përpiqej ta heshtte, gjuha jonë jetonte mes bankave të atyre klasave.
Një shembull domethënës është shkolla katolike shqiptare e Shkupit, ku në vitin shkollor 1922–1923, studioi edhe Gonxhe Bojaxhiu – më vonë e njohur si Nënë Tereza – e cila, përkundër rrugës së saj botërore, do të mbante përherë në zemër gjuhën dhe rrënjët e saj shqiptare.
