Luan Dibrani, Prishtinë
Fotografia që flet më shumë se një mijë fjalë
Një fotografi me presidentin serb Aleksandar Vuçiç dhe disa hoxhallarë shqiptarë nuk është thjesht një moment protokolli. Ajo flet më shumë se një mijë fjalë. Është paralajmërim për historinë, që na kujton se buzëqeshjet e sotme mund të fshehin tradhti dhe bashkëpunim me ata që për shekuj kanë tentuar të shkatërrojnë identitetin kombëtar shqiptar.
Serbia nuk është një fqinj i zakonshëm. Ajo është shteti që për shekuj ka synuar dobësimin e kombit shqiptar – me dhunë, shpërngulje, ndalim gjuhe, masakra – por edhe me metoda më të heshtura: depërtim, ndikim, rekrutim bashkëpunëtorësh. Dhe sot, kjo vazhdon të shfaqet në forma të tjera, përmes personave që mendojnë se mund të zbusin historinë duke i buzëqeshur ish-pushtuesit.
Kur autoriteti fetar tradhton kombin
Figura fetare shqiptare, që duhet të jenë zë i moralit dhe ndërgjegjes kombëtare, shfaqen pranë një pushteti që historikisht ka dëmtuar popullin. A është kjo naivitet apo bashkëpunim i vetëdijshëm?
Në histori, qarqe serbe dhe ruse kanë depërtuar në jetën fetare shqiptare: mejtepet e para funksiononin vetëm në gjuhë të huaj, ndërsa shqipja – shtylla e identitetit – përjashtohej. Një popull që humb gjuhën, humb shpirtin.
Islamizmi politik sot: hoxhallarë spiunë dhe rrjete antikombëtare
Komunitetet islame të profileve dhe tubimeve antikombëtare, në pozicionin e islamizmit politik, edhe sot bashkëpunojnë si spiunë të UDBA-s serbe. Disa hoxhallarë janë arrestuar nga organet tona shtetërore dhe presin gjykimin.
Këta individë dhe rrjete kanë depërtuar në institucione, arsim dhe sektorë të ndjeshëm shoqërorë, duke bërë ndryshime perfide në oraret e mësimit dhe duke shkelur parimin e shtetit laik. Veprimet e tyre nuk janë thjesht çështje fetare – janë agjenda politike dhe antikombëtare.
Nysret Pllanen: figura e sakrificës dhe përplasjes
Populli shqiptar ka dhënë sakrifica të mëdha për liri, për shtet dhe për identitet. Nysret Pllanen është një figurë komplekse: ai ka kontribuar në aktivitete kombëtare, ka qenë pjesëmarrës në frontin e sakrificës dhe ka ndihmuar në zhvillimin e Radiokosovës së Lirë dhe mbrojtjen e identitetit kulturor.
Por, disa veprime të tij dhe lidhje me rrjete që promovojnë agjenda antikombëtare kanë ngjallur debate dhe kritika. Ky dimension i tij – mes kontributit dhe përplasjeve – e bën një shembull të një individi që pasqyron realitetin e sfidave shqiptare: sakrificat nuk janë gjithmonë të paprekura nga ndikime të brendshme ose kritika të padrejta.
Pse afërsia me ish-pushtuesit dhe figurat ndërkombëtare?
Lind pyetja: pse disa hoxhallarë ndihen kaq të afërt me ish-pushtuesit, siç tregon fotografia me Vuçiç? Pse shfaqin respekt dhe nderim për figura si Recep Tayyip Erdoğan apo shtete që nuk e kanë njohur Kosovën dhe kanë qëndrim antikosovar?
Disa nga forcat e Bashkësive Islame në Ballkan shpesh fyejnë, përbuzin dhe sulmojnë figurat tona kombëtare, duke treguar se agjenda e tyre nuk është thjesht fetare, por politikë dhe ideologji antikombëtare. Kjo foto është “nga prerja e shiritit” pas përurimit neootoman të Xhamisë së Namazgjasë në Tiranë, kur kjo vepër neootomane bëhet nga Rexhep Taip Erdogan, Ali Eshbar dhe Edi Rama, kryeministri i Shqipërisë që sillet si mysafir në venditn e vet!
Qeveria nuk mund të qëndrojë spektatore
Qeveria e tretë e Albin Kurtit nuk mund të rrijë spektatore pranë këtyre fenomenëve. Duhet të ndërhyjë sa më parë dhe të ndjekë çdo individ dhe strukturë që vepron kundër interesit kombëtar – në administratë, arsim dhe sektorë të ndryshëm shoqërorë.
Çdo përpjekje për të imponuar praktika fetare apo për të ndryshuar rregulla shtetërore bie ndesh me shtetin laik dhe është veprim destruktiv, i dëmshëm për unitetin kombëtar dhe të ardhmen e popullit.
Vigjilenca është detyrë qytetare
Historia ka mësuar një mësim të madh: rreziku më i madh nuk vjen gjithmonë nga jashtë. Ai vjen kur ndikimi i huaj gjen hapësirë brenda vetë strukturave të tij shoqërore.
Vigjilenca qytetare dhe përgjegjësia institucionale janë sot më të rëndësishme se kurrë. Shteti laik, identiteti kombëtar dhe orientimi evropian i shqiptarëve nuk janë çështje debati. Janë themel i së ardhmes.
Ky artikull është alarm kombëtar, reflektim i thellë dhe paralajmërim për brezat e ardhshëm: historia nuk fal lehtë, dhe populli që harron – rrezikon të përsërisë plagët e veta.
