Shkruan Fahri Xharra, Gjakovë
Në ditën e lumnueme të 28 Nëndorit , “Jakova “ e shënon me një promovim të një libri , me temë të tejkalur , nga një “autor” shqiptarofob, 28 Nëntori i shënon dy data me vlerë historike, ate të Skenderbeut dhe ngritjes se flamurit kuq e zi në Krujë si fitore ndaj osmanëve, dhe e dyta- Lindja e Shtetit Shqiptar pas 500 vitesh robërije nga osmanet,
Me moton “Për ty Flamur “ promovohet Monografia me titull “ Xhamia e Sulejman Hadum Agës” të autorit Agron Muqaku.
Kah po shkojmë?
Me pafytyrësi intelektuale shkruhet:
“Shoqata e Intelektualëve “Jakova” në Gjakovë, sot në ditën e Flamurit përkatësisht në 430 vjetorin e hapjës dhe 20 vjetorin e rihapjës së Xhamisë së Hadumit, me moton “Për ty Flamur”, ka bërë promovimin e Monografisë me titull “Xhamia e Sulejman Hadum Agës” të autorit Agron Muqaku.
Duke folur në Radio Gjakovë për brëndin, karakteristikat dhe vlerat e këtij libri, kryetari i Shoqatës Intelektualëve “Jakova”, Ruzhdi Sefa, ka thenë se promovimi i kësaj vepre në Festën e Flamurit është zgjedhur të bëhët, nisur nga rendësia që ka xhamia si një monument ndër më të rendësishmit të trashigimisë kulturore dhe historike të Kosovësja e shtetit shqiptar pas 500 vjet robërihe nga osmanet,”
Kush ishte Hadum Aga dhe a fillon historia e Gjakovës me te?
Të festosh largimin nga një roberi 500 vjecare me historinë e nje objekti te asaj periudhe është një tradhti ndaj kombit dhe historisë se tij.
Sikur të qëndronim në një vend, pa lëvizur do të pajtoheshim vetëm me ato që i kemi dhe kërshëria e jonë për diçka më të mirë apo më të përparuar do të ngrysej në atë masë sa që do fillonte “atrofia” e rëndë deri në paralizë të trurit.
Çka shruhej per historinë e Gjakoves nga robërit e një rrefimi turk?
“Sipas “defterit zyrtar te Perandorisë të vitit 1571, Gjakova përmendet si fshat, ndërsa tregu i saj konsiderohet si qendër tregtare rajonale.
Në atë periudhë, konkretisht në në vitet 1594/1595, Hadum Sylejman Efendia – i njohur si “Hadum Aga”, vendos ta financojë ndërtimin e një xhamie e cila do ta bartte emrin e tij. Pas ndërtimit të xhamisë në territorin e fushës së Jak Vulës, fillon zhvillimi i hovshëm i ekonomisë, pasi zejtarët nisin të vendosen në afërsi të objektit të saj. Në këtë mënyrë krijohet struktura e kompleksit të Çarshisë së Madhe, e cila më vonë luan rol të jashtëzakonshëm në zhvillimin social, ekonomik dhe kulturor të Gjakovës.” ( Masar Rizvanolli, historian )
Pra, Gjakova si qytet diçka më i vjetër se 400 vjet e paska “filluar“ jetën nga ardhja e Hadum Agës dhe ndërtimit të Xhamisë së tij 1594-1795 . Sa është “kjo e vërtetë” për Gjakovën dhe krijimin e saj?
Një dokument tjetër që e “penalizon“ gojëdhënën për Hadum Agen dhe Jak Vulen është ky : “Sipas regjistrimeve regjistrimeve të vitëve 1571 dhe 1591 regjioni Verilindor i Sanxhakut të Dukagjinit , ose sipa emrit të dhënë në shek.XVI-të , regjioni i Hasit ishte tërësisht i banuar nga shqiptarët . Regjioni i Hasit ishte i ndarë në tri nahije: Nahija e Rudinës (Gjakova e sotme dhe fashtrat e saja në jug), Nahija e e Domeshtiçit (fshatrat në mes Gjakovës së sotme dhe Prizrenit) si dhe Nahija e Pashtrikut ( fshatrat në lindje dhe në perëndim të Malit Pashtrik).Kjo mbyllet me faktin që ngjajshëm me banorët e regjioneve malore të Shqipërisë Veriore edhe banorët e këtyre tri nahijeve kishin emrat tipik Shqiptarë: Gjin, Gjon, Gac, Bac, Kol, Gjec, Doda, Prend, Biba, Nue, Dida, Shtepan, Vata, (Burimi: http://archive.is/tr44YThealbanians in Kosova through the centuries, by S.Pulaha – www.ezboard.com ).
E shihni që diçka nuk është në rregull as me gojëdhënat e as me “defterët“ turq . Sigurisht, sepse për paradoks po të pranojmë teorinë se ka filluar me Hadum Agën, atëherë ju japim të drejtën serbëve dhe historiografisë se tyre se jemi ardhacak të vonshëm.
