NGA PERANDORIA E EPIROTËVE TE “SULLTANATI” I SOTËM
A e dini se historia jonë nuk është ajo që na serviret në librat e shkollës, të shkruar nga duart e huaja? 
Harta që shihni nuk është thjesht një vizatim. Është Epirotarum – vullneti i një populli që dikur nuk njihte kufij, nga rënia e Bizantit e deri në vitin fatal 1479. Nën udhëheqjen e atyre që bota i njohu si “Toskët”, ne farkëtuam një aleancë që tronditi themelet e Ballkanit. Ne nuk ishim thjesht “latinë” apo “grekë” – ne ishim muri mbrojtës i Terra Albana .
1000 Vjet Kurthe dhe Prapaskena që uk kanë rreshtur kurrë! Mijëvjeçari i fundit ka qenë një betejë e pandalshme kundër tjetërsimit tonë. Që nga koha e dobësimit të Bizantit të kalbur nga brenda , kur na përdorën si mish për top për interesa të huaja, duke vijuar me vërshimet Mongole që tentuan të fshinin strukturat tona e më pas errësira Osmane kur Sulltanët tentuan të na shpërbënin indin kombëtar përmes fesë dhe taksës së gjakut.
1000 Vjet Kurthe dhe Prapaskena që uk kanë rreshtur kurrë! Mijëvjeçari i fundit ka qenë një betejë e pandalshme kundër tjetërsimit tonë. Që nga koha e dobësimit të Bizantit të kalbur nga brenda , kur na përdorën si mish për top për interesa të huaja, duke vijuar me vërshimet Mongole që tentuan të fshinin strukturat tona e më pas errësira Osmane kur Sulltanët tentuan të na shpërbënin indin kombëtar përmes fesë dhe taksës së gjakut.
Ndërsa sot ndodhemi përsëri para një kurthi Modern , nga Sulltani Otoman te”Sulltani Vendas”, sot metodat janë sofistikuar. Nuk kemi më nevojë për pushtues të jashtëm kur kemi “Sulltanë” vendas si Edi Rama.
Ndërsa sot ndodhemi përsëri para një kurthi Modern , nga Sulltani Otoman te”Sulltani Vendas”, sot metodat janë sofistikuar. Nuk kemi më nevojë për pushtues të jashtëm kur kemi “Sulltanë” vendas si Edi Rama.Dje na merrnin djemtë me forcë për Nizamë, sot na i përzënë me dëshirë përmes varfërisë dhe mungesës së shpresës.
Dje na tjetërsonin me shpatë, sot na tjetërsojnë me propagandë dhe duke shitur çdo pëllëmbë të Terra Albana te oligarkët dhe interesat e huaja.
Ky është kurthi i fundit: Shpopullimi dhe harresa. 
Zoti na e dha këtë tokë sepse mirësia e tij nuk njeh kufij. Është koha të zgjohemi dhe të kujtojmë kush jemi. Kush harron rrënjët, është i dënuar të shërbejë në oborret e të tjerëve.
Konkluzioni im sipër ishte pas leximit të shkrimit më poshtë 
“Zoti na e dha këtë tokë sepse mirësia e tij nuk njeh kufij – si perandoria e Epirotëve. “
Trashëgimia e Terra Albana
Në këtë tregim, populli i Terra Albana e panë veten si të zgjedhur, duke krijuar një qendër të re, të shenjtë midis rrënojave të Romës dhe mureve të Bizantit. Nuanca e gjelbër e hartës më pas do të përfaqësonte jo vetëm luginat pjellore, por si një simbol i hirit hyjnor dhe lulëzimit të përjetshëm të mbretërisë së saj.
Është përfaqësimi klasik i një “Epoke të Artë” në të cilën besimi dhe krenaria e bëjnë një komb të pamposhtur – të paktën deri në vitin fatal 1479.
Në vitin 1205, Carlo Tosco shikoi nga muret e fortesës së Artës mbi një perandori që bota nuk e kishte parë kurrë më parë. Në këtë kronikë, ai nuk ishte thjesht një fisnik italian që sundonte ishujt grekë – ai ishte unifikuesi i Terra Albana, tokës së gjerë të shqiptarëve dhe epirotëve.
Që nga rënia e Kostandinopojës në 1205, Ballkani ka qenë një patchwork lufte dhe tradhtie. Por nën banderolën e shqiponjës së dyfishtë të artë në tokë të gjelbër smeraldi, Carlo kishte arritur të pamundurën: ai farkëtoi një aleancë që shtrihej nga majat e mjegullta të maleve Pindos deri thellë në zemër të Ballkanit.
“Ne nuk jemi as vetëm grekë dhe as vetëm latinë”, foli ai me gjeneralët e tij. “Ne jemi Guri themelit i Epirotarum. “
Perandoria e tij ishte një tenxhere që shkrihej. Në harbutët e Durrësit, italishtja e tregtarëve përzihej me dialektet e vrazhda të fiseve malësore shqiptare. Megjithatë ora po ecte. Në lindje, hija e osmanëve u mblodh. Deri në vitin 1479, muret e Terra Albana qëndronin, të mbrojtura nga luftëtarët që e respektuan Carlon si “Tosco”, udhëheqësin e pamposhtur.
Kur ra fortesa e fundit, mbeti vetëm kjo hartë – një testament i një mbretërie të harruar në botën tonë, por e përjetshme në legjendat e Terra Albana.
