Shqiptar Shaljani, Shalë e Bajgores – Mitrovicë
Ekzistojnë shumë forma të tradhtisë – por më e rënda nga të gjitha është tradhtia ndaj atdheut, kombit, gjuhës, zakoneve dhe besës shqiptare.
Kjo është tradhti që nuk falet as nga historia, as nga ndërgjegjja. Të tjerat – qofshin në marrëdhënie personale apo shoqërore – janë ordinere, të zakonshme dhe shpesh të përkohshme. Por tradhtia ndaj qenies kombëtare është e përhershme në peshën e saj.
Besa shqiptare nuk është thjesht një fjalë nderi – është një kod i shenjtë, një zakon i rrënjosur në vetë ndërgjegjen tonë kolektive.
Shqiptari e ka mbajtë besën si jetë, dhe kush e thyen – quhet me plot gojën: tradhtar apo tradhtare.
Dilema që shtrohet është kjo:
A duhet të falim ata që na prejnë në besë?
A duhet t’i pranojmë në shoqëri si të barabartë, apo t’i konsiderojmë si të përjashtuar nga ndërgjegjja kombëtare?
Nëse i falim tradhtarët, rrezikojmë të legjitimojmë pabesinë.
Nëse nuk i falim – atëherë duhet të kemi kurajën të themi:
Ai që të pret në besë, është tradhtar. Ajo që shkel mbi besën, është tradhtare.
Por ka dhe një pyetje të ndjeshme që s’mund të shmanget:
A është tradhti ndaj kombit mbajtja e fesë së pushtuesit?
Nëse një popull për shekuj është sunduar me zjarr, hekur dhe predikim fetar – a nuk është vazhdimi i asaj feje, edhe pas çlirimit, një formë e butë, por e thellë e nënshtrimit të vetvetes?
Dhe përkundrazi:
A është kthimi në besimin e të parëve një akt i vetëdijshëm patriotik?
Jo si urrejtje ndaj tjetrit, por si kthim në rrënjë, si dëshmi se ne s’mund të jemi as turq, as arabë, as persianë – por shqiptarë, me identitetin tonë, me besimin dhe shenjtërinë tonë.
Besa na mban të gjallë. Tradhtia na shpërbën.
Në këtë udhëkryq, secili duhet ta zgjedhë vetë rrugën – por historia nuk do ta harrojë asnjërën zgjedhje.
