Shkruen e knon: Lirim Patrioti
(Lirim Gashi, Prizren)
____
(satirë politike në shqip dhe serbisht)
____
Kur Bedri Hamza e bartte me krenari të pafundme stafetën e shokut Tito, pampersat për mbulimin e bythës ende nuk ekzistonin, por vetëm pelenat e zakonshme prej najloni, të cilat shkaktonin plagë të tmerrshme nga depërtimi i baktereve të mutit.
Prandaj Bedri Hamzës asgjë nuk mund t’ia zvogëlojë xhelozinë ndaj Sanije Hysenit, e cila nuk ishte vagon, por lokomotivë e trenit.
Sepse ajo u takua ballë për ballë me shokun Tito dhe ia shprehu dashurinë e Bedri Hamzës pa pasur nevojë t’ia lexonte biografinë e tij, nga libri i amzës.
Kur Bedri Hamza e bartte me krenari stafetën e shokut Tito, njerëzit ende besonin se frigoriferi ishte kulmi i teknologjisë moderne, ndërsa televizioni bardh e zi i markës “Rudi Çajavec” konsiderohej luks më i madh se mendja.
Në atë kohë, pionierët marshonin me aq seriozitet, sa dukej sikur po shkonin ta çlironin Marsin nga imperializmi amerikan, ndërsa në realitet mezi e çlironin oborrin e shkollës nga lopët e lagjes.
Bedriu, i vogël si një pullë postare ideologjike, e mbante stafetën me fytyrën e një vogëlushi që besonte se historia e njerëzimit fillonte me Titon dhe përfundonte me Sekretarin e Komitetit Komunal.
Por ja ku doli Sanije Hyseni — jo si vagon, por si lokomotivë me avull revolucionar, që hynte në sallë me aq shumë vetëbesim, saqë edhe fotografia e Titos në mur dukej sikur çohej në këmbë për ta përshëndetur.
Thuhet se kur Sanija iu afrua Titos, ai nuk e pyeti: “Si quhesh, bijë?”
Veç: “A je ti ajo për shkak të së cilës pionieri Bedri Hamza po vdes nga xhelozia?”
Ndërsa Bedriu, i mbetur disa metra larg, e shikonte Sanijen me atë dhimbjen historike të një vogëlushi që sapo e kuptoi se dikush tjetër ia zuri vendin në albumin e lavdisë socialiste.
Dhe prej asaj dite, xhelozia e tij mbeti aq e madhe, sa edhe sot, sa herë e dëgjon fishkëllimën e ndonjë treni, i duket sikur historia po i kalon përsëri para hundës — me Sanijen në lokomotivë dhe me vetveten në vagonin e fundit të trenit, pranë thesit me qymyr.
Madje pleqtë tregojnë se Bedriu edhe sot, kur e sheh ndonjë fotografi të shokut Tito, instinktivisht e drejton kurrizin, e fryn gjoksin dhe pret t’ia japin ndonjë stafetë — qoftë edhe përmes postierit që sjell faturën e energjisë elektrike.
Sepse disa njerëz plaken… por pionieri brenda tyre vazhdon të jetojë dhe të marshojë.
Por tragjedia më e madhe e Bedriut nuk ishte shoku Tito.
As Sanija.
As stafetat.
Tragjedia e tij ishte se kishte mbetur emocionalisht i ngujuar në vitin 1978, si televizioni “Rudi Çajavec” që ndizet vetëm kur i bie me shuplakë anash.
Një ditë, thonë se Bedriu hyri në një kafene moderne të Mitrovicës, ku kamerieri 19-vjeçar, me flokë si furçë tualeti, e pyeti: “Çfarë dëshironi?”
Bedriu, i hutuar nga mungesa e fotografisë së Titos në mur, tha me seriozitetin e një burrështetasi socialst: “Një bozë të vogël dhe një respekt të madh për revolucionin.”
Kamerieri mendoi se kishte hyrë ndonjë pacient i arratisur nga muzeu etnografik.
Por kulmi ndodhi kur në lokal hyri edhe Sanije Hyseni, me syze të zeza, me krenarinë e lokomotivës dhe me atë vetëbesimin e grave që e kanë parë Titon live, e jo vetëm nga filmat dokumentarë.
Në atë moment Bedriut iu aktivizuan automatikisht reflekset e pionierit.
U ngrit në këmbë aq vrullshëm, sa tavolina u përmbys, boza iu derdh në pantallona dhe një pensionist pranë tij bërtiti: “Mos u frikësoni, nuk është atentat, është vetëm shpërthim i nostalgjisë jugosllave!”
Sanija iu afrua me qetësi dhe e pyeti: “Bedri, a je mirë?”
Ai u dridh si antena e televizionit nga stuhia dhe tha: “ Zonja Sanie, unë falë dashurisë për shokun Tito… ende e ruaj shaminë e pionierit.”
Sanija buzëqeshi me atë buzëqeshjen e njerëzve që e dinë se kanë hyrë në histori, ndërsa ai kishte mbetur te hyrja e stacionit të trenit.
Por katastrofa e vërtetë ndodhi kur Bedriu, për ta impresionuar Sanijen, vendosi t’ia këndonte një këngë revolucionare.
E filloi me zë të lartë: “Druže Tito, mi ti se kunemo…”
Por nga emocionet iu zu fryma, proteza iu shkëput nga goja dhe fluturoi drejt në filxhanin e një studenti që po pinte makiato.
Studenti e pa protezën brenda filxhanit dhe bërtiti: “Kjo qenka kafe me ekstra kalcium!”
Lokali shpërtheu në të qeshura.
Një grua pranë derës u ul në tokë duke qarë nga gazi, ndërsa një tjetër kërkonte ujë sepse po i merrej fryma nga të qeshurat.
Ndërkohë Bedriu, duke u përpjekur ta ruante dinjitetin revolucionar, u përkul ta merrte protezën, por pantallonat iu kapën për karrige dhe iu grisën prapa me një zhurmë aq të fortë, sa dy kalimtarë jashtë menduan se kishte plasur goma e autobusit.
Dhe aty u pa qartë dallimi historik mes Sanije Hysenit dhe Bedri Hamzës:
Sanija kishte hyrë në histori si lokomotivë.
Ndërsa Bedriu po dilte nga kafeneja duke e mbajtur prapanicën me dorë dhe protezën në xhep, si një vagon i amortizuar që mezi e arrin stacionin e fundit.
BEDRI HAMZA I SANIJA HISENI — POSLEDNJI PIONIR I LOKOMOTIVA REVOLUCIJE
Autor: Lirim Gashi
(politička satira)
Dok je Bedri Hamza s beskrajnim ponosom nosio štafetu druga Tita, pampersi za pokrivanje guzice još nisu postojali, već samo obične najlonske pelene koje su izazivale strašne rane zbog prodora bakterija iz govana.
Zato Bedriju Hamzi ništa ne može umanjiti ljubomoru prema Saniji Hiseni, koja nije bila vagon, već lokomotiva voza.
Jer ona se licem u lice srela sa drugom Titom i prenela mu ljubav Bedrija Hamze bez potrebe da čita njegovu biografiju iz matične knjige.
Dok je Bedri Hamza ponosno nosio Titovu štafetu, ljudi su još verovali da je frižider vrhunac moderne tehnologije, dok se crno-beli televizor marke „Rudi Čajavec” smatrao većim luksuzom od pameti.
U to vreme pioniri su marširali toliko ozbiljno kao da idu da oslobode Mars od američkog imperijalizma, dok su u stvarnosti jedva oslobađali školsko dvorište od komšijskih krava.
Bedri, mali kao ideološka poštanska marka, nosio je štafetu sa licem dečaka koji je verovao da istorija čovečanstva počinje sa Titom i završava se Sekretarom Opštinskog Komiteta.
Ali tada se pojavila Sanija Hiseni — ne kao vagon, već kao parna lokomotiva revolucije, koja je ulazila u salu sa toliko samopouzdanja da je čak i Titova fotografija na zidu izgledala kao da ustaje da je pozdravi.
Priča se da kada je Sanija prišla Titu, on je nije pitao: „Kako se zoveš, ćerko?”
Već: „Jesi li ti ona zbog koje pionir Bedri Hamza umire od ljubomore?”
Dok je Bedri, ostavljen nekoliko metara dalje, gledao Saniju sa istorijskim bolom deteta koje je upravo shvatilo da mu je neko drugi zauzeo mesto u albumu socijalističke slave.
I od tog dana njegova ljubomora ostala je toliko velika da mu se i danas, kad god čuje zvižduk voza, čini kao da mu istorija opet prolazi pred nosom — sa Sanijom u lokomotivi, a njim u poslednjem vagonu, pored džaka uglja.
Čak stari ljudi pričaju da Bedri i danas, kada vidi neku Titovu fotografiju, instinktivno ispravi leđa, naduje grudi i čeka da mu daju neku štafetu — makar preko poštara koji donosi račun za struju.
Jer neki ljudi ostare… ali pionir u njima nastavlja da živi i maršira.
Ali najveća Bedrijeva tragedija nije bio drug Tito.
Ni Sanija.
Ni štafete.
Njegova tragedija bila je to što je emocionalno ostao zaglavljen u 1978. godini, kao televizor „Rudi Čajavec” koji se pali samo kada ga opališ šamarom sa strane.
Jednog dana, pričaju, Bedri je ušao u moderni kafić u Mitrovici, gde ga je devetnaestogodišnji konobar, sa kosom poput četke za WC šolju, pitao: „Šta želite?”
Bedri, zbunjen odsustvom Titove slike na zidu, odgovori ozbiljnošću socijalističkog državnika: „Jednu malu bozu i veliko poštovanje za revoluciju.”
Konobar je pomislio da je pobegao neki pacijent iz etnografskog muzeja.
Ali vrhunac se dogodio kada je u lokal ušla i Sanija Hiseni, sa crnim naočarima, ponosom lokomotive i samopouzdanjem žena koje su Tita gledale uživo, a ne samo u dokumentarcima.
U tom trenutku Bedriju su se automatski aktivirali pionirski refleksi.
Skočio je na noge toliko naglo da se sto prevrnuo, boza mu se prosula po pantalonama, a jedan penzioner pored njega povikao: „Ne bojte se, nije atentat — to je samo eksplozija jugoslovenske nostalgije!”
Sanija mu je mirno prišla i pitala: „Bedri, jesi li dobro?”
On se zatresao kao televizijska antena na oluji i rekao: „Drugarice Sanija, ja zahvaljujući ljubavi prema drugu Titu… još čuvam pionirsku maramu.”
Sanija se nasmešila onim osmehom ljudi koji znaju da su ušli u istoriju, dok je on ostao na ulazu železničke stanice.
Ali prava katastrofa dogodila se kada je Bedri, da impresionira Saniju, odlučio da joj otpeva revolucionarnu pesmu.
Počeo je glasno: „Druže Tito, mi ti se kunemo…”
Ali od emocija mu je zastao dah, proteza mu je ispala iz usta i odletela pravo u šoljicu makijata jednog studenta.
Student je pogledao protezu u šolji i povikao: „Ovo je kafa sa ekstra kalcijumom!”
Kafić je eksplodirao od smeha.
Jedna žena kod vrata sela je na pod plačući od smeha, dok je druga tražila vodu jer nije mogla da dođe do daha.
U međuvremenu Bedri, pokušavajući da sačuva revolucionarno dostojanstvo, sagnuo se da uzme protezu, ali su mu se pantalone zakačile za stolicu i pocepale pozadi uz toliko jak zvuk da su dva prolaznika napolju pomislila da je pukla guma na autobusu.
I tada se jasno videla istorijska razlika između Sanije Hiseni i Bedrija Hamze:
Sanija je ušla u istoriju kao lokomotiva.
Dok je Bedri izlazio iz kafića držeći rukom zadnjicu i protezu u džepu, poput rashodovanog vagona koji jedva stiže do poslednje stanice.
