Bajram Sefaj, shkrimtar
Një humbje e madhe, kurrë e parikuperueshme dhe e pa kompromis, po ngjet atje poshtë, në humbëtirë, në gropën e thellë, të pa fund, të zezë futë, të natës së errët, e të pagjumë, në vetmi, në të gjorën vetmi…
Unë, po, po, unë vetë, jam kreator dhe kabahatli katil i gjithë kësaj katrahure e rrëmuje, hallakatje pa shtegdalje!
Së fundmi, po shkruaj tregime të mirë, antologjikë, misteriozë, të rrëmbyeshëm, të furishëm, të pa parë dhe të panjohur në letërsinë tonë bashkëkohore… Me motive origjinale, tema të reja e të pa rrahura kurrë më parë. të papërsëritura, te reja, taze të admiruar nga gjitha grup moshat dhe profilet e lexueseve. Diçka e paparë po ngjet atje poshtë, në zgafellen minierës se artit të zi e artit të madhe e të panjohur.
Nata dhe gjumi i copa-copa pleqërie, të pa ngjitshme kurrë, mësa ngjitën dy copa xhami të thyera keq, më se miri, me besnikëri i çiltër, dëshmojnë dhe këtë pohim mëkatar, e mbulojnë dhe arsyetojnë tregime që, gjithnjë e më shpesh i shkruaj netëve të gjata e gjumit të thellë si të pashkëputshëm në terrin e gjatë të netëve dimërore, pa kurrkund fund…
Kjo hata e mrekullueshme e çuditshme, po ngjet, po thuaj se natë për natë, në plafin e zi të natë. E mbytë dyshekun e shtratit duke i ndrydhur betonet e shkronjave të tastierat e kompjuterit, duke vu pika e presje dhe pikësimeve tjera të llojllojshme, ne mbarim të çdo fjalie. Kure fjalitë që, se cila ngjet më mirë se tjera, kur faqja e parë kompjuterit mbushët me tekst, të paparë dhe të pangjarë, kur veçse nuk troket troket në dyert e Akademisë Mbretërore të Suedisë, për të rezervuar vendin e fituesi të çmimit Nobel për letërsi, për këtë vit, fillon beteja tjetër akoma më e pamëshirshme se e para. Tash teksti gjenial dhe origjinal, që trason rrugën për në Stokholm, duhet regjistruar e ruajtur me xhelozi fort të madhe e sekrete. Kur edhe ky shteg, kalohet më sukses, nga trupi e lodhur dhe plogësht fare, ç’vesh rrobën e zezë, këmishën e pikëllimit të thellë turbullues, marr frymë lehtë, nëpër mend më fluturon pëllumb i bardhë se, nesër a pasnesër, hiç me larg, sivëllezërit e mi, do ta kruajnë kryet kur të shohin, me sytë tyre vëngër dhe do të binden se kush është Bjarushi “i tyre!” i përbuzur, i keqtrajtuar dhe i përbuzur padrejtësisht.
e katërta: merri me vete, të gjithat!
Ndodhi kjo, që nis të rrëfej, në një qoshe të skajshme ekstreme të provincës verilindore të Francës. Pak metra ndarë nga Liqeni i njohur dhe i bukur Lémanm që, si gjuhë ujore, ndanë Zvicrën dhe Francën.
Kur mu mbush mendja se të gjitha kushtet janë pjekë, se ato janë optimale madje, se janë plotësuar maksimalisht, të favorshme janë, bukuroshes që e kisha njoftuar rishtazi, pak ditë më parë, i telefonoju e i propozoj të shihemi nesër mbrëma. Të darkojmë bashkë në restorantin me të njohur në Gjenevë, në kuzhinën e të cilit më se miri përgatitet, gatuhet specialiteti fondu (fondy), ushqim i njohur nacional, me histori të gjatë, deri në legjendë, të “zbulimit”” të tij. Në gjuhën shqipe, nuk do të thotë kurrgjë tjetër pos, djathë i shkrirë!, me përjashtim të kushtit se, djathi lypset të jetë i llojit të veçantë, e jo gjithfarë djathi.
E ftoja për darkë e mendjen e kisha tjetërkund, në pasdarke.
Mendja ime firifiu dhe hileqare, ashiqare!
Ftesën për darkë, bukuroshja e pranoi hareshëm. Porosia “Merri me vete, të gjithat!”, e turbulloi pakëz nga se, sigurisht s’e kishte dëgjuar kurrë me parë. Isha i lumtur dhe i gëzuar shumë, për këtë porosi origjinale që nuk e ksha dëgjuar kurrrë më përpara dhe, nuk e dija se, nga me erdhi dhe me piku në kokë!
I ngazëllyer pas kësaj porosie që, e kisha shqiptuar për herë të parë, para vetëm disa minutash, ia rrëfej një të njohurës dhe fort të çmuarës shqiptare që, me shpoti këmbëngulëse e përdheli delikate, e thërras “çika i Shkodrës”, kur e takoj rastësisht!
Marr leje t’i them vetëm dy, jo më shumë, fjalë admirimi dhe respekti të pa luhatur, për këtë zonjë të shtrenjtë që vjen nga qyteti ynë verior, Shkodra jonë e bukur, Shkodra e Mjedës, e Fishtës, e Migjenit, e Marubëve, e Krajës, e Drinit e të tjerëve. Me duhet të them, shkodrania afro të pesëdhjetave, nënë e dy fëmijëve si drita, është fort inteligjente, e bukur, si rreze dielli pranveror, e gjallë e dinamike. Sy prehtë, si Shqiponjë e alpeve tona…
Mezi, prisja t’i rrëfeja porosinë që, përmes telefonit të mençur, veçse e kisha derdhur në veshtë e një të njohurës rishtas nga qyteti i Gjenevës.
*
Shkodrania, shejtankë lozonjare, kënaqet me këtë gjetje, sa origjinale aq edhe befasuese, dhe, aty për aty, shmang timen dilemë kryq, cili prej nesh, unë apo zvicerania e re, na takonte të bëjmë verifikimin se, vërtetë, të gjithat janë aty!
Një e tillë detyrë “delikate”, me përkiste mua, askujt tjetër!
Nuk e di, qysh e si e pse, ra fjala, kur një femër lakuriq, cullak = nudo, shtrihet mbi çarçaf të bardhë, imazhe e pamje çfarë shpesh ndeshim në pikturat e mjeshtërve të mëdhenj, ngjajnë në tryezë të shtruar me tëra të mirat e kësaj bote. Shkodrania e bukur, unanimisht pajtohet me këtë krahasim, ngase i ngjanë i qëlluar dhe efikas. Kështu lind tregimi në tregim.
Imagjinojeni!
Shtati lakuriq i femrës se re e të bukur në sfondin e çarçafit të bardhë, është një mrekulli në vete. Është një dhuratë e perëndisë, për atë që ka mëndë në krye!
*
Mbrëmjen e asaj të premteje të bekuar vjeshtore, ndodhi pikërisht ashtu si duhej të ndodhte! (Merret me mëndë me çfarë padurimi, o zot, e prisja atë çast hyjnor!). Fjalët ishin të tëpërta, kurrësesi nuk hynin në mes dhe, qoftë për një sekund, të shtyenin atë çast të pritur me shkuj! Tashmë ashtu siç „e ka ba nana”, thuhet në nahijen tonë, e kisha para meje! Detyrë të rendë e delikate: prej nga të nisej loja. Ajo verifikimit së, me të vërtetë të gjithat ishin aty. Dilema ishte e madhe. Vrasëse ishte. Afër krizës. Afër atakut kardiak. Nga cila anë, të nis verifikimit: nga këmbët, nga kryet!
Vështroja atë mrekulli, kryevepër artistike të nënës Natyrë, shtrirë mbi shtrojën e bardhë. Shtati i saj i qumësht i bardhë, si të ishte njehsuar me ngjyrën e bardhë të çarçafit të bardhë. Trullosje. Mëndje mpire. Shikim i turbulluar… Vetëm flokët e saj gjatë e të zezë, si hije e një peme frutore, shquheshin të shprishur mbi bardhësisë së jastëkut.
Si lis shtatgjatë mali, i shkallmuar, fshikullohem bri trupit të saj. Kokën e bukur, mrekullisht të modeluar, ia zë midis pëllëmbësh të harlisura në ethe të trenta shqetësimi drithërues. Enumeracioni evidentues nis, disi si në ëndërr… Heshtjes, i flas në heshtje: flokë e dendur e të lëmuar, i paska me vetë! (Tureçkën ia rrasi në blejë flokësh sa për të marrë qe andej një dallgë arome parfumi të rrallë, befasues dhe, të panjohur fare!. Aty, midis flokësh të valëzuar, si në vëzhgim të përhershëm, çuçurinin veshët e bukur të saj. (Të denjë për vath dukati!). Ballin, e bukur, si shteg mali, ia stolisin dy fije vetullash, poshtë cilave, shkrepnin si semaforë, sytë kaltërosh nën hijen e qepallave, si krah shpendi të bukur mitologjik!, ia ndante hunda e drejtë perfektë, si e modeluar dalte të Mikëlangjelos!. Matanë buzëve all e epshndjellëse, bojatisur me krem diskret e me shije të hollë i vezullonin dhëmbët e bardhë sheqer. (Si inxhi margaritarësh të rrallë!).
Në parantezë. (Një copë herë matëm të bëj hy gjym e t’ia kafshoj e gëlltis buzët, gojën kuti e krejt. Hezitoj nga se, si për dreq, nëpër mend me feksi, si shpendkeq, proverbi vulgar sllav, kur thotë se: ”puthja, është trokitje në derë të sipërme, për tu çelur e poshtmja! Pa as më të vocërrën dilemë heq dorë nga gjithë kjo mugëtirë befasues! Fyti saj, përrallë në vetë! (I denjë për ruspe qelibari dhe kolon e medaljon të artë, me shqiponjë, simbol yni, në mes).
Kalkulimi i derikëtushëm del tejet i mirë dhe shpresëdhënës: flokët, veshët, balli, sytë me qerpikët, goja me buzë all, goja kuti…
Livadhis tutje…
Duar e sy, me pushojnë në bregoret e haresë. Përrallore. Të papërshkrueshme kollaj. Të vala, të forta, të rrumbullakëta. (Me dy thimtha, maje ngrehur përpjetë, në pritje ngacmimi!). Duart e saj, përrallë në vete! As të vogla as të mëdha. Tamam. Ideale. Gishtërinjtë e gjatë e të urtë, përfundonin me thonjtë e bojatisur me një llak diskret e me shije artistike. Si dy degë lumi vërshues i lëshoheshin teposhtë, të mbire nga shpatullat e kraharorit piktoresk. Njëra dorë, me stoli tatuazhi të zbehur, të thjeshtë poetik, i ndalej afër gropëzës së kërthizës, mbi atë oazë biblike, sajuar për pushim e këndellje, të udhëtarit të etur në shkretëtirë! (Ja edhe një tatuazh befasues që, aq mirë flinte në atë hapësirë marramendëse, turbulluese! Ishte vinjeta e pëllumbit të bardhë (simbol universal paqeje, qetësie e rehatie!), ashtu si i dalë nga dorë e artë e piktorit të njohur Pablo (Ruiz) Picasso-s. Shuplaka e dorës tjetër, të djathtës, e lidhur në grusht, si kapak argjendi, vendosur mbi kodrinën e pubisit. Me të shmangur të lehtë të pëllëmbës saj nga ai pozicion, para sysh të shfaqej një diçka që mrekullon tërë botën, njëherazi. Kopshti i Edenit me tërë bukurinë tij mitike. Kur i shihet e qarja e qejfit, të hidhet buzët t’i përplasesh mbi ato të qarës se qejfit, te saj!. Kjo nuk ndodhë, jo! (I përkas gjeneratës së një epoke tjetër, provinciale, primitive ndoshta, kur bëhej seks i thjeshtë, i pastër, vetëm me grumbullimin gjymtyrësh, siç predikon Kanuni i lashtësisë! Në atë gjullurdi, kur krejtësisht humbësh me sy, sado të mjegulluar nga epshi qoftë edhe i braktisur dhe i harrur qëmoti, kujtohet vargu antologjik i poetit rebel e të papërsëritshëm, të etnisë sonë: “Hapi degët, ta shoh diellin!”.
Diell e Qiell, bashkë, përpiqen në një pikë!
Këmbët e saj, të drejta e të hijshme shumë, si të dala nga mollaqet simite (që të hidhje ti haje pa bukë), përfundonin në dy shputa të madhësisë fantastike. Tamam. As tepër të mëdha, as të vogla, të përsosura, me ca gishtërinj të pastër e të bardhë. (Të hidhej t’ia kafshosh e gëlltitesh përnjëherë!). Në zog këmbe i shndriste një kollan thurur kuq e zi, me dy ngjyrat e flamurit tonë kombëtar…
Oh, sa i mbushur, deri në flakërim ngazëllimi, i zbrazët deri në dhembje pikëllimi, dal nga ai zavall, gjersa i bie në fund shëtisë, asaj gjezdisje të hareshme shtigjeve të plantacionit trupor të vajzës së re e të bukur nga Gjeneva bri liqenit Léman!
Në fund të kësaj rruge të gjatë, me përplot provokime të serta, pa pasur mundësi objektive, të thith e shijoj, ëmbëlsirën e asnjë nga frutat e plantacionit të saj, ulëm në cep shtrati dhe ia krisi vajit me ngashërim të thellë…
*
Pas disa ditësh, në një takim spontan dhe krejt të rastësishëm, shkodrania sygacë, inteligjente dhe preftë si xanxë, sikur priste “raport” nga unë, u impresionua, kur i thash në plantacionin e shtatit të zviceranes së bukur, ndesha në bregoret e haresë, gjinjtë e saj e saj të gufuar dhe në të qarën e qejfit të saj. Plantacion, tha shkodrania, është huazuar nga poeti i madh (D.A.), patriark i poezisë shqipe dhe, bregore të haresë dhe e çarë e qejfit, janë gjetje gjeniale të shkrimtari tonë të njohur (I.K.) që, rrugën e mundimshme të letërsisë, e nisi me vargje poezie dhe, e mbylli, me rreshta proze kilometrike… Dëshmi kjo e mirë se shkodranes tonë s’i shpëton gjë pa lexuar, si ik asgjë pa e ditur…
