
“Çlirimi” i Kosovës nga partizanët shqiptarë dhe jugosllavë – ripushtim sllavo – komunist (1)

Feliks Haxhija, detektivi më i kërkuar në SHBA, nderohet me çmimin si investiguesi më i mirë për vitin 2022, në Florida
Shkruan: Eneida Jaçaj
Suksesi dhe një karrierë e mirë, e shtrirë në kohë, do të thotë punë, përkushtim dhe pasion! Suksesi është fruti i një pune të gjatë, është vlerësimi që njeriu ia bën dhuratë vetes pasi ka sakrifikuar dhe ka derdhur mundin e tij, në atë fokus që i ka vendosur qenies së tij! Vlerësimet apo çmimet që do të shfaqen gjatë karrierës, do të jenë “kurora” e një suksesi të konsoliduar, e sakrificave të pashtershme, nga ku njeriu ndërton një themel me bazë të fortë, të palëkundshëm dhe largpamës. Triumfi i fitores është “maja e ajzbergut” për këdo që dëshiron të thyejë akullin me punë dhe arritje! Puna e përgjegjshme dhe sakrifikuese është e vetmja që nuk do të të tradhtojë, por, herët a vonë do të të shpërblejë dhe do të të vendosë në vendin që meriton!
Feliks Haxhija është sinonim i punës së përgjegjshme, seriozitetit, përkushtimit, i cili ka arritur majat e suksesit në fushën e zbulimit. Haxhija nuk po ndalet, por po njeh vetëm suksese dhe vlerësime. Triumfi dhe altari i nderit është vendi që Feliks Haxhija ka pozicionuar veten, por edhe kombin! Pasi është vlerësuar me shumë çmime si detektivi më i kërkuar në Dallas, Feliks Haxhija merr çmimin e radhës si investiguesi më i mirë për vitin 2022, në Florida. Kompania e tij, “Feliks Investigation Group”, është përzgjedhur si më e mira dhe më e kërkuara në fushën e zbulimit. Nëse do të kërkoni në Google, “Feliks Investigation Group”, do të gjeni se kjo kompani i ka review-të më të mira dhe ka marrë 5 yje (five stars). Një vlerësim i tillë është shumë i rrallë të arrihet, pasi të jesh detektiv privat dhe të drejtosh një kompani të tillë është një punë shumë e ngarkuar dhe kërkon shumë kohë, duke sakrifikuar veten por edhe kohën për familjen. “Feliks Investigation Group” operon në Boston Ma, Manchester NH, Tampa FL dhe Burlington VT.
Feliks Haxhija është një djalë serioz dhe shumë punëtor, i cili është mjaft i kërkuar nga amerikanët që vinë jo vetëm nga shtetet ku kompania e tij operon, por edhe nga komuniteti shqiptar. Atij i kanë besuar shumë raste që kanë patur nevojë për zbulim, duke filluar nga çështje tradhtie, familjare, personale, ndërpersonale, të cilat Feliksi i ka përmbyllur me sukses, duke ndihmuar në zgjidhjen e shumë problemeve shoqërore. Feliks Haxhija është një ndihmë e madhe dhe zgjidhje për secilin që ka nevojë për dritë në çështje të ndryshme. Një çështje që të marrë një drejtim të caktuar dhe të duhur, ka nevojë për shumë fakte zbuluese, transparencë dhe korrektësi. Feliksi me kompaninë e tij investiguese është i gatshëm të dëgjojë çdo problematikë dhe të japë kohën e tij të mjaftueshme të zbulimit.
Që prej moshës 16 vjeçare, kur fitoi lotarinë amerikane, Feliks Haxhija jeton në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Ai jeton tashmë prej 22 vitesh në Amerikë. Kreu studimet atje në fushën e Kriminalistikës; përfundoi Masters Degree in Criminal Justice and Minor Security në vitin 2012. Më pas filloi punë si detektiv privat për NWI Investigations, ndërsa në vitin 2017 hapi agjensinë e tij “All Access Investigations”. Më pas, në vitin 2019 hapi Feliks Investigations Group LLC në 4 shtete. Puna, profesionalizmi, suksesi i çdo shqiptar jashtë kufijve të Shqipërisë, na nderon si komb dhe na shtyn akoma më shumë për t’i dhënë prestigj emrit Shqipëri.
Pjesa dërrmuese e të rinjve shqiptarë janë diplomuar në shkollat më të mira jashtë vendit, duke shkëlqyer në profesione e tyre dhe mbajnë poste të rëndësishme në vendet ku jetojnë. Komuniteti shqiptar shkëlqen si drita e diellit, duke ndriçuar jo vetëm veten, por duke lartësuar edhe kombin shqiptar. Pikërisht, Feliks Haxhija është një ndër ata shqiptarë që na bën të ndihemi krenarë. Suksesi është triumfi i punës së palodhshme, e cila gjithmonë do të të vlerësojë dhe do të nxjerrë në dritë!...Column Break…
Bashkësia ndërkombëtare duhet të vendos sanksione ndaj Serbisë
Hyzri Salihu, Ferizaj
___
Koordinim me Strukturat Amerikane -Shqiptare Këndvështrimi ndërkombëtar të jetë : Për paqen duhet luftë! Ne luftojmë për paqen! Lufta për paqen! Të gjithë e dimë se e ardhmja e ka përherë edhe një të kaluar. Vështrimi i saj nuk duhet të na lejë të gabojmë.
Por nuk është aspak e rastit që në kërkim të zgjidhjeve sa më afërta dhe efektive në shumë aspekte faktori nërkombëtar duke synuar fundin dhe suksesin e një operacioni politik ,diplomatik dhe së fundi ushtarak,tërhiqet nga ideja se çfarë duhet bërë në kushte aktuale. Sigurisht ky është nxitim dhe krijon kushte për të bërë edhe gabime.
Vëreni me kujdes deklarimet e njerzve të nderuar të inteligjencës botërore në kushtet e parafillimit të veprimtarisë së faktorit ndërkombëtar për zgjidhjen e krizës në Kosovë. Sot një pjesë prejt tyre skuqen për ato që kanë thënë. Prandaj bashkësia ndërkombëtare duhet të vendos sanksione ndaj serbis terroriste.
Filozofia thotë – “Gjëja më e pabarabartë apo tmerrësisht e pabarabartë është ajo,që të bësh të barabarta ato që nuk janë të barabarta “
Hyzri Salihu, FBKSH 07.11.2022
Katër vëllëzër, pesë parti!
Florim Zeqa
Kohëve të fundit në shkrimet e mia shpeshherë e kam përdorur thënjën “Katër vëllëzër, pesë parti”, por asnjëherë nuk i kam dhënë shpjegimin e duhur, jo pse nuk donja, por prisja që lexuesit ta zbërthejnë kuptimin e kësaj thënje katërçipërore!
Katandisja e partive politike, i ka rrënuar në themel familjet tona
Familja është shtet në miniaturë dhe anasjelltas, shteti është familje e madhe dhe e zgjeruar në shumë dhe përmbajtje. Patriotizmi burimin e ka në familje. Një kryefamiljar i mirë i cili e unifikon familjen e vet, padyshim se do të jetë i aftë të unifikojë edhe fqinjet, lagjen, fshatin, qytetin pse jo edhe shtetin në përgjithësi, në të kunderten nese kryefamiljari nuk arrinë të krijojë harmoni dhe unitet në familjen e tij nuk ka pse të shkoi me tutje me hipokrizitë e tij!
Një person i cili rrjedhë prej një familje të mirë dhe të moralshme, e ka të hapur derën për të përçuar mesazhe pozitive tek fqinjët dhe tek të tjerët në përgjithësi.
Familja, morali dhe ndërgjegja e pastër, janë keto tri nga shumë elemente tjera që e bejnë individin të jetë patriot (atdhetarë) i mirë. Kodet zakonore ishin ligj dhe kushtetutë të cilat e kanë mbrojtur nderin dhe dinjitetin njerëzorë të familjeve shqiptare.
Partitë e sotme politike më shumë ngjajnë në korporata fitimprurëse sesa në parti të mirëfillëta politike që kujdesen për rregullimin e rendit shtetërorë dhe shoqërorë në veçanti. Njerëzit e rreshtuar pas liderëve të partive politike, me ardhjen në pushtet brenda natës po bëhen milionerë dhe pronarë të pasurive publike!
Katandisja e vlerave nëpër parti politike i ka rrënuar në themel familjet tona. Për të mos thënë asnjë, të pakët janë sot ata kryefamiljarë (prind) që iu shkon fjala në familjet e tyre, e të mos flasim për vëllëzërit e të njëjtëve prind, të cilët janë bërë “pikë e pesë” siq e thotë populli nëpër parti të ndryshme politike, ku nuk dihet kush me kë është dhe cilës parti i përket!
Herë majtas e herë djathtas, herë me “Hatën” e herë me “Fatën”, herë me t’kaltër e herë me t’kuq e kanë bërë Kosovën rrush!
Pak ka rëndësi cila parti fiton e cila humbë, fitues jemi ne
Siq e ceka në titull të shkrimit “Katër vëllëzër, pesë parti”, mirëpo, kjo nuk ka të bëjë fare me numra, por me përmbajtje. Edhe në atë familje ku janë vetëm dy vëllëzër nuk janë bashkë në të njëjtën parti, e të mos flasim për familje të mëdha ku janë 5,6,7 apo 8 e më shumë vëllëzër dhe motra, ku të gjithë janë të degëdisur nëpër shumë parti!
Pa dashur që ta personalizojë analizën politike, vërtetë duket e neveritshme dhe qesharake ku i sheh nëpër tubime partiake individët e caktuar duke kërkuar unifikim politik në parti, kurse në familjen e tij janë të ndarë nëpër disa parti!
Vëllëzërit e ndarë nëpër disa parti politike, fillimisht duhet të bashkohen në një parti politike, pastaj të ju bëjnë thirrje të tjerëve për unifikim në atë apo këtë subjekt politik!
Problemi është, se vëllëzërve të shpërndarë nëpër parti të ndryshme politike nuk ju bën përshtypje përcaktimi ideologjik, pasi mendjen e kanë tek interesi personal dhe familjarë, si të përfitojnë nga cilido që vjen në pushtet.
Pak rëndësi ka cila parti i fiton zgjedhjet, përfituese del familja e “katër” vëllëzërve, ndërsa ai që është i vetëm dhe pozicionohet në njërin krahë politik rrezikon të mbetet “Fetah” apo “as me ne dhe as me ata”!
Ky është realiteti i hidhur në Kosovën e sotme, në të cilën nuk vijnë në shprehje vlerat e mirëfillta, por gjuha e muskujve dhe maskarallëkut njerëzorë.
Në shoqërinë e sotme kosovare, njerëz të zotët konsiderohen ata që dijnë të gënjejnë dhe mashtrojnë, ata që plaçkisin dhe dhunojnë, ata që vjedhin dhe uzurpojnë, kurse të paaftë konsiderohen të gjithë njerëzit e ndershën që nuk i bëjnë veprat e sipërpërmendura!
Në një vend ku nuk vlerësohen dija dhe vlerat njerëzore, nuk mund të thuhet që është vend mormal për të jetuar në të! Ajo që i dallon njerëzit nga kafshët, është instikti dhe ndërgjegja e jo dukja e jashtme!
Historia na mëson se, kështu siq jemi katandisë sot, ishim edhe në të kaluarën përgjatë pushtimeve të gjata. Parullat “Vdekje tradhëtarëve liri popullit” dhe “Vdekje fashizmit liri popullit”, etj, na paskan qenë vetëm maskarada mashtruese, ngase gjithmonë me vete i paskemi marrë zuzarët dhe tradhëtarët!
Një vepër e shkruar me përkushtim për hyjin e mirësisë dhe të shqiptarisë

Prof. Dr. Muhamet SHATRI, historian, Malmå, Suedi
- Njohja me një personalitet të veçantë, me vendlindjen dhe paraardhësit e tij
Tomë Mrijaj, “Monsinjor dr. Zef Oroshi, një jetë e shkrirë për fe dhe atdhe”, New York, USA, 2009
Libri monografik i publicistit, veprimtarit dhe humanistit Tomë Mrijaj me titull “Monsinjor dr. Zef Oroshi, një jetë e shkrirë për fe dhe atdhe” (Jetëshkrim), është një lloj enciklopedie gjithëpërfshirëse dhe mjaft kuptimplote për kontributin e madh atdhetar e fetar të meshtarit, mjeshtrit të letrave, arkitektit të institucioneve fetare, Monsinjor dr. Zef Oroshi.
Veprimtaria e tij në afirmimin e çështjes shqiptare në Mirditë – Shqipërinë e Veriut, në Kosovën martire, në Itali dhe në SHBA, ka qenë deri diku e njohur, por jo aq sa ofron kjo vepër monografike studimore.
Zef Oroshi, ka qenë jo vetëm udhëheqës shpirtëror, por edhe drejtues i qëndresës popullore antikomuniste për disa muaj me radhë në Shqipëri, kurse në botën e jashtme është angazhuar me tërë qenien për ndërlidhjen e fijeve të mërgatës shqiptare, për organizimin e mobilizimin më të mirë të saj, për kultivimin e fesë, kulturës dhe për rritjen e vetëdijes kombëtare, përgjithësisht.
Autori i librit Tomë Mrijaj, ka qenë vazhdimisht në kontakt me protagonistin kryesor të studimit të tij, prandaj e ka njohur nga afër më mirë se shumë të tjerë.
Ai ka përcjellë dhe shënuar në ditarin e tij veprimtarinë kulturore, fetare, letrare e publiçistike të Monsinjor dr. Zef Oroshit, të cilën ia la trashëgim botës shqiptare, në përgjithësi, dhe mërgatës sonë, në veçanti.
Autori e kishte mik shtëpie dhe kumbar të katër fëmijëve, prandaj ishte vazhdimisht pranë tij, të thuash, në të gjitha aktivitetet e rëndësishme, por dhe në mbrojtjen dhe sigurinë e tij.
Në ekspozicion (parashtrim) të veprës, autori përshkruan jetën e Zef Oroshit që nga lindja (më 23 nëntor 1912, pra pesë ditë para Shpalljes së Pavarësisë së Shqipërisë), fëmijërinë e rininë, shkollimin në Seminarin Papnor të Shkodrës, ku u dallua me përkushtimin e dashurinë ndaj punës, librit, njohurive të reja etj.
Një rol të madh në edukimin e mbarë, në zgjerimin e horizontit dituror, në përgatitjen dhe formimin e tij intelektual etj., ka luajtur mësuesi patriot, poeti model, gjuhëtari i shquar dhe bariu shpirtëror – dom Ndre Mjeda.
Gjatë shkollimit në Shkodër, Zef Oroshi pati fatin të njohë e të marrë mësime edhe nga Homeri shqiptar, at Gjergj Fishta.
Pas përfundimit të Seminarit me rezultate të larta, shkoi në Itali, ku u regjistrua në Universitetin e Urbino-s, në të cilin u diplomua po ashtu me rezultate të shkëlqyera në Teologji dhe Filozofi.
Më 1946, abati i Mirditës Frano Gjini e emëroi këshilltar në dioqezën e Mirditës, ku, nëpërmjet meshtarisë, veç të tjerash, u përqendrua në zhdukjen e problemit të gjakmarrjes, të kësaj plage të hapur hemorragjike, e cila ende nuk është shëruar në Miditë dhe në Shqipërinë e Veriut dhe vazhdon të kullojë dhembje e gjak.
Në pjesën vijuese, autori Tomë Mrijaj na prezanton Mirditën e stërgjyshërve të tij, hedh dritë në vendlindjen e protagonistit famëmadh, shpalos historinë e saj të dhembshme, por edhe krenare, trajton çështje etnokulturore, duke folur për bajraqet, doket, zakonet e, me theks të veçantë, për peshën e Kanunit të Lekë Dukagjinit.
Duhet theksuar se sa i përket të dhënave për Mirditën, autori i kompleton me shënimet interesante e shteruese të abat imzot Preng Doçit, që është një nga figurat më markante kishtare e atdhetare të historisë shqiptare.
Kundërshtar i komunizmit dhe përpjekja për fe e atdhe
Autori, ndalet dhe rrëfen, për qëndresën antikomuniste të Grupit Nacional Indipendent, të Lidhjes së Shkodrës, me kapidan Mark Gjonmarkun, në krye dhe të grupacioneve të tjera antikomuniste, përfaqësuesit e të cilave në Kuvendin Themelues, më 6 nëntor 1946 në Romë morën vendim për krijimin e Bllokut Kombëtar Indipendent. Ndër nënshkruesit e proçesverbalit të themelimit figurojnë: Kapidani i Mirditës Gjon Marka Gjoni, Ndue Gjonmarkaj, Qazim Mulleti, dr. Xhemil Dino, Nebil Dino, prof. Sotir Kozmo, kapiten Asllan Libohova, Pandeli Papalilo, Luigj Gjergjola, Safa Vlora, Jak Koçi, dr. Eduard Liço, dr. Ismail Vërlaci, prof. Ernest Koliqi, Nexhmedin Vrioni, dr. Xhelal Mitrovica, prof. Namik Resuli, dom Frano Karma, kapiten Jorgji Ruço, kapiten Kapllan Libohova, Theofan Qesari, dr. Kadri Myftiu, dr. Lin Shkreli, prof. Stefan Gazulli.
Në vazhdim, Tomë Mrijaj shkruan për misionin e parë të zbarkimit me avion italian në malet e Mirditës, më 15 shkurt të vitit 1949, të grupit të përbërë nga Ndue Pjetër Gjonmarkaj, Ndue Mëlyshi, Alush Lleshanaku dhe Xhevdet Blloshmi, të cilët ishin stërvitur në Qendrën Amerikane të Zbulimit në periferi të Romës.
Kapidan Ndue Gjonmarkaj nga Mirdita, i biri i Kapidan Gjon Markgjonit një antikomunist i njohur, që kishte organizuar Mirditën kundër komunizmit, në fillim të vitit 1944 dhe pas vrasjes së vëllezërve të tij Mark e Llesh Gjonmarkaj, ai nga Italia u vu në krye të përgatitjes së planeve të zbarkimit në terren (Malet e Mirditës etj.) të grupeve parashutiste antikomuniste.
Ai gjithashtu cakton Ndue Pjetër Gjomarkun në krye të forcave profesioniste parashutiste si dhe e emëron me detyrën e n/kryetarit të nën komitetit Krahinor të Mirditës, në “Lidhje Kombëtare të Maleve”.
Ndue Mëlyshi ishte i biri i bajraktarit të Kthellës, Gjon Mëlyshit, një prej familjeve më të njohura të asaj zone, ku disa prej djemve të atij trungu familjar, kishin shërbyer si ushtarakë të Monarkisë së Zogut.
Alush Lleshanaku (ish-profesor në Normalen e Elbasanit), i cili pas vitit 1944, doli në mal dhe u vu në krye të një çete antikomuniste, që vepronte në rrethinat e Elbasanit, Peqinit, e pyjet e Martaneshit.
Xhevdet Blloshmi, (ish-kapiten i Monarkisë së Zogut), nga familja e njohur e Blloshmëve të Bërzeshtës së Librazhdit, i cili gjithashtu që në dhjetorin e vitit 1944, kishte dalë në mal në arrati, në krye të grupit të rezistencës antikomuniste, duke vepruar në zonat e Librazhdit e Elbasanit, deri sa u arratis nga Shqipëria.
Më pas jepen të dhëna shumë interesante të ish ambasadorit të Shqipërisë në Vatikan, studiuesit dr. Pjetër Pepa, lidhur me përgatitjet për arrestimin e prelatit guximtar, për mbështetjen që i dhanë besimtarët, për ta shpëtuar nga rrethimi i egër komunist, si dhe për bashkimin e tij me grupet e qëndresës atdhetare në malet e Mirditës, me vëllezërit Mark e Llesh Gjonmarku në krye, të cilët u vranë nga forcat e Sigurimit.
Dom Zef Oroshi kishte punuar me grupet antikomuniste të drejtuara asokohe nga Dera e mirënjohur e kapidanëve të Mirditës, deri në vrasjen e dy vëllezërve: kapidan Markut dhe Llesh Gjonmarkut.
Në një shkrim me kujtime: “Homazh për Monsinjor dr. Zef Oroshin”, autori Bep Kuqani me banim në SHBA, ish i burgosur politik në kohën e regjimit komunist në Shqipëri, kujton: “… Për Dom Zef Oroshin, duhet dijtë edhe kjo: Qysh nga dita e arratisjes, që hoqi veladonin e doli në mal, e deri që iku në Jugosllavi, banorët e Mirditës dhe të malësisë së Lezhës e kanë njohë ma fort si prift, si Kryetar të Komitetit të Maleve, si organizator i “Çetave të Shpagimit”, si luftëtar shumë trim dhe si antikomunist i vendosun”.
Në vazhdim, autori i librit, Tomë Mrijaj përshkruan arratisjen e prelatit guximtar në Jugosllavi në vitin 1952, bashkë me meshtarët: at Daniel Gjeçaj O.F.M., at Ambroz Martini O.F.M, dhe dom Nikollë Kimza, të cilët organet e pushtetit jugosllav i vendosin larg kufirit të Shqipërisë, në Mitrovicë. Prej andej, prelati Zef Oroshi, më 3 shkurt 1953 i dërgon një letër kapidan Ndue Gjomarkut, i cili asokohe gjendej në Romë. Përmes saj e informon imtësisht për gjendjen e rëndë në të cilën gjendej Mirdita e Shqipëria para arratisjes së tij. Ai arrin të vlerësojë drejt se si klika komuniste e Tiranës ia kishte dalë që të fuste përçarje ndërmjet toskëve dhe gegëve, se si Shqipëria kishte humbur independencën e saj karshi perandorisë së ferrit të popujve (Bashkimit Sovjetik) etj.
Është mjaft prekës fragmenti i letrës, ku shkruan për mungesën e gjërave elementare ushqimore, për vdekjet e njerëzve nga torturat, nga uria, nga sëmundjet etj. Krahas kësaj, letërshkruesi shënonte se në Tiranë e kishin lartësuar Stalinin, duke i ngritur pesë monumente. Kështu, thekson ai, ishte vepruar edhe në qytetet kryesore të Shqipërisë.
Një fakt tjetër shqetësues dhe i dhembshëm ishte se në shkolla mësimi zhvillohej sipas programeve të pedagogjisë sovjetike; ndërsa me dekretligjin e gushtit të vitit 1952, ndaloheshin të gjitha librat e shtypur para vitit 1944, si në gjuhën shqipe, ashtu edhe në gjuhët e huaja.
Në vazhdim jepen të dhëna për shtypjen fetare dhe qëndresën e kishës katolike në Mirditë, duke sqaruar pse qëndresa e saj ishte aq e fuqishme. Kemi këtu të dhëna për riorganizimin e Nënkomitetit të Mirditës, që drejtohej nga Llesh Gjonmarkaj dhe për ndërlidhjet e tij me udhëheqësit e krahinave të tjera. Në fund të letrës evidentohet terrori e dhuna e paparë, por edhe qëndresa spartane e luftëtarëve të lirisë.
Me doktoratë të filozofisë dhe teologjisë në Romë drejt Amerikës
Në vitin 1954, dom Zef Oroshi bashkë me meshtarët at Daniel Gjeçaj dhe dom Nikollë Kimza, me garancinë e kapedanit të Mirditës, Gjon Marka Gjoni dhe djalit të tij, Ndue Gjonmarku, shkuan në Itali. Atje, sipas autorit Tomë Mrijaj, dom Zefi ndoqi studimet në Universitetin Katolik “Angelicus”, duke i finalizuar ato me mbrojtje të tezës së doktoratës, me notën më të lartë.
Gjatë qëndrimit në Romë, krahas meshtarisë, filloi të bashkëpunojë me botuesit e “Shejzave” prof. Ernest Koliqin dhe redaktorin prof. Martin Camajn. Në Romë përktheu veprën “Shkrimi i Shenjtë, Katër Ungjijtë dhe punët e Apostujve”, të cilën ia kushtoi mësuesit të paharruar dom Ndre Mjeda.
Një kapitull i veçantë i monografisë së Tomë Mrijajt për atdhetarin dom Zef Oroshi, është ai që pasqyron jetën dhe veprimtarinë e tij në SHBA. Në vitin 1961, dom Zef Oroshi shkon në Amerikë. Fillimisht vendoset në Boston, ku qëndron disa muaj dhe njihet më për së afërmi me “kryeqytetin” e shqiptarëve të Amerikës. Këtu viziton shpesh imzot Fan S. Nolin, me të cilin ka pasur kontakte edhe më parë.
Monsinjori e pohonte me mburrje se peshkopi Fan Stilian Noli ishte një patriot i vërtetë, se gjatë takimeve të shpeshta ekumenike kishin shfaqur idenë e afrimit të Kishës Ortodokse Shqiptare me Kishën Katolike Shqiptare, por pas vdekjes së peshkop Nolit (më 13 mars të vitit 1965), aktiviteti që ndërmorën bashkësitë fetare të krishtera shqiptare me qëllim të pajtimit, të bashkëpunimit dhe të afrimit të tyre, mbeti vetëm një ide, që koha e harroi dhe zbehu ngadalë.
Angazhimi në çështje atdhetare, fetare, kulturore dhe artistike
Një punë të madhe ka bërë Monsinjor Oroshi sidomos nga viti 1962, kur u shpërngul në New York, ku themeloi “Lidhjen Katolike Shqiptaro-Amerikane” dhe më vonë drejtoi revistën “Jeta Katholike Shqiptare”, që doli për 12 vjet rresht (1966-1978 dhe sot vijon me këtë emër).
Si bazë mbështetëse për pasqyrimin e kësaj veprimtarie dhe angazhimeve të tëra shumëdimensionale, studiuesi Tomë Mrijaj, i ka shërbyer një vështrim i prof. Zef Nekës për revistën “Jeta Katholike Shqiptare” dhe për rolin e madh të imzot Zef Oroshit si drejtor i saj.
Nga këto shënime del se, pos çështjeve fetare, ai i ka mbajtur në dijeni të plotë lexuesit mbi veprimtarinë e shenjtores për së gjalli, Nënës sonë të madhe Tereze Bojaxhiu.
Historikisht janë trajtuar tema mbi Gjergj Kastriotin-Skënderbeun, sidomos me rastin 500-vjetorit të vdekjes së tij, mbi arbëreshët, ngritjen e flamurit, mbi përvjetorët e patriotëve, letrarëve, klerikëve të shquar etj.
Sipas publicistit Mrijaj, dr. Zef Oroshi ishte i mirëpritur edhe në qendrat fetare islame. Duke qenë një atdhetar i flaktë e vizionar, njeri i afrueshëm e racional, ai ka bashkëpunuar ngushtë me drejtuesit e komunitetit mysliman, si: imam Sali Myftinë, kryetar i fesë islame në Detroit dhe Kanada, imam Vehbi Ismaili, imam Isa Hoxhën, hoxhë Hamit Perollin, sheh Halilin, Baba Rexhepin, kryetar i Teqesë Bektashiane në Detroit etj.
Pra, ai punoi pa u kursyer për kultivimin e traditës e harmonisë fetare shekullore, për mbjelljen e dashurisë e respektit për njëri-tjetrin. Ky përcaktim dëshmohet edhe me faktin se Monsinjori mendjendritur e bamirës, bëri fushatë për grumbullimin e mjeteve për ndërtimin e qendrave katolike e islame.
Një vend të spikatur autori Tomë Mrijaj i kushton angazhimeve të Monsinjor Zef Oroshit kundër regjimit komunist të Enver Hoxhës. Ai, nëpërmjet takimeve me miqtë amerikanë si dhe gjatë tubimeve e protestave para Selisë së OKB-së, ka stigmatizuar pushtetin dhe ideologjinë komuniste, që e kishin sjellë Shqipërinë dhe popullin shqiptar në një gjendje të mjerueshme ekonomike, arsimore, shëndetësore etj., ku mbretëronte zhgënjimi e po perëndonte shpresa, për një të nesërme më të mirë.
Aty evidentohet edhe reagimi i Vatikanit dhe i agjencive prestigjioze të lajmeve italiane, austriake, amerikane, angleze etj., për dënimin me pushkatim të dom Shtjefën Kurtit, të cilat protestuan fuqishëm ndaj këtij akti terrorist. Evidentohet raporti i Misionit Shqiptar pranë OKB-së ku theksohet: “Më datën 1 prill 1973, pranë Selisë së Misionit Shqiptar në New York, prifti Zef Çoku (Oroshi) organizoi demonstratë në shenjë proteste, duke shfrytëzuar si pretekst vrasjen e priftit Shjefën Kurti dhe “persekutimet fetare në Shqipëri”.
Për këtë veprimtari antikomuniste nëna, vëllezërit dhe motra e Monsinjorit në Shqipëri e kishin pësuar shumë rëndë nga regjimi diktatorial i Enver Hoxhës.
Përkundër këtij preokupimi parësor, prifti atdhetar gjente kohë për t’u kujdesur edhe për gjendjen e punëtorëve shqiptarë të krahut në Amerikë. Ishte mjaft aktiv edhe në sferat kulturore e letrare, duke marrë pjesë në Këshillin Drejtues të “Vatrës”; angazhohej që të mbante gjallë ndjenjat kombëtare e fetare; këshillonte rininë shqiptare të ecte me kohën, angazhohej për ruajtjen e mirëbesimit e ndërlidhjes midis gjeneratave, ose prindërve e fëmijëve të tyre etj.
Për të gjitha këto dhe sferat e tjera të veprimtarisë atdhetare e fetare, Monsinjor Zef Oroshi konsiderohej si bari i urtë e atdhetar i zjarrtë. Ai ka marrë pjesë edhe në përkujtimin e 25-vjetorit të persekutimit të Kishës Katolike Shqiptare, më 5 mars të vitit 1972 në New York.
Gjatë këtij aktiviteti inxhinier Xhafer Deva, kryetar i Lidhjes së Prizrenit në Mërgim, përkujtoi virtytet dhe karakterin e martirit patër Anton Harapi O.F.M., të cilin i ngarkuari gjerman për punët e Ballkanit, gjatë Luftës së Dytë Botërore, Herman Neubahuer, e vlerësonte si figurë poliedrike, patriot stoik, filozof, orator dhe shkrimtar të spikatur shqiptar.
Është me shumë interes të përmendim faktin se si imzot Oroshi mori pjesë dhe bekoi martesën e Leka Zogut II, i biri i Ahmet Zogut (në Spanjë) më 10 tetor 1975, në prani të 1500 pjesëmarrësve, përfshirë këtu rreth 100 personalitete të huaja; ambasadorë, princër, mbretër, dukë e dukesha, Ai, në krye të Lidhjes Katolike Shqiptare, më 26 tetor 1975 organizoi një mbrëmje kulturore shoqërore kushtuar përkujtimit të botimit të veprës së parë letrare në prozë në gjuhën shqipe të imzot Pjetër Bogdanit.
Nderimi për Nënën Tereze dhe personalitete të tjera kombëtare
Një vend mjaft të dukshëm, autori Mrijaj i kushton ftesës dhe mikpritjes së Nënës Tereze që i bëri Monsinjor dr. Zef Oroshi në Kishën Shqiptare në New York, më 25 korrik 1976 dhe efekti që pati prania e saj në mesin e shqiptarëve në Amerikë.
Autori, në vazhdim shkruan se si më 24 shtator 1978 bëhet inaugurimi i Kishës Katolike Shqiptare në Bronx, N. Y., të ndërtuar me ndihmat e shqiptarëve të këtij qyteti të madh, me çka u përmbyll një periudhë e lavdishme veprimtarie, për mërgimtarët katolikë shqiptarë në Amerikë.Në vitet në vazhdim, përkatësisht në vitin 1982, Monsinjor dr. Zef Oroshi ishte i ftuar nga Universiteti “Santa Clara” në Kaliforni, ku celebroi një meshë për nder të martirëve shqiptarë ndër shekuj.
Autori Tomë Mrijaj shkruan edhe për takimin e Monsinjor dr. Oroshit me dr. Anthoni Athanasin në Boston, në maj të vitit 1982, ku bashkë me të ka qenë edhe prof. Zef Neka.
Kështu, autori, duke qenë pranë tij në momentet më të rëndësishme të veprimtarisë, ka arritur të japë momente mjaft interesante dhe nganjëherë shumë prekëse veçanërisht kur Monsinjori merrte lajme të këqija për familjarët e tij në Shqipëri. Për fat të keq, këso lajmesh pikëlluese merrte shpesh jo vetëm ai, por edhe emigrantë të tjerë shqiptarë.
Vdekja e vëllezërve, Prendit dhe Ndues, motrës Luçie ishte kulmi i tyre tmerrues. Janë me shumë interes edhe pjesët ku flitet për nderimin që Monsinjori i bëri figurës madhore të Abaz Kupit pas vdekjes. Ai u lut për të jo vetëm gjatë ceremonisë mortore, por edhe dy vite rresht pranë varrit të tij.
Autori i librit ishte i pranishëm gjatë vizitës që Monsinjor dr. Zef Oroshi i bëri Memorialit të shërbëtorit të kombit, Mit’hat Frashërit, duke shprehur kështu respektin e thellë për atdhetarin e shquar. Ai, duke njohur personalitetin, angazhimin atdhetar, kulturor e politik, shpirtin e dëlirë të gjeniut të kombit, ka bërë një paraqitje shteruese për jetën dhe veprën e tij.
Është shumë e njerëzishme dhe kuptimplote pasqyrimi i raporteve tepër të afërta të Monsinjor dr. Zef Oroshit me Tomë Mrijajn, autorin e librit kushtuar këtij personaliteti të rëndësishëm.
Disa tablo me tema të ndryshme pasqyruese: “Si u bëmë kumbarë”, “Ikja dhe ardhja e një engjëlli” etj., e plotësojnë dhe begatojnë gjithnjë e më mirë kontributin e Monsinjorit, që ka dhënë në disa fusha të veprimtarisë së tij.
Në një tablo pasqyrohet edhe profecia e admirueshme e Monsinjor Zefit, e cila më ka bërë përshtypje të jashtëzakonshme, duke ma kthyer kujtesën në në kohë mjaft të largët, në gjysmën e dytë të viteve ’60, kur punoja si mësimdhënës në shkollën tetëvjeçare të Gurrakocit. Kjo ma kujtoi tragjedinë e familjes së Jakup Salih Gjedisë, një emigranti nga Bytyçi i Tropojës, i vendosur në fshatin Veriq të Istogut, të cilit malazezët ia paten therur djalin, Hilmiun (1954-1969), i cili ishte nxënës imi ndër më të mirët, një djalë i zgjuar dhe shumë i edukuar.
Derisa po e lexoja këtë pjesë të librit, sakaq para sysh m’u shfaq Hilmiu i zbehtë në fytyrë e me sy gjysmë të perënduar. E kam parë me sytë e mi se si shuhej në duart e prindërve të tij, Gjylës dhe Jakupit në qendër të Gurrakocit teksa po prisnin ndonjë mjet për ta dërguar sa më shpejt në spitalin e Pejës.
Kjo vrasje makabre pat pikëlluar nxënësit, mësimdhënësit, madje edhe të gjithë banorët e Podgurit e më gjerë. Duke parë solidaritetin kaq të madh dhe bujarinë e fisnikërinë e njerëzve të këtij mjedisi, Jakup Salih Gjedija dhe familja e tij e kthyen dhembjen në forcë, ndjellakeqësinë (pesimizmin) në ndjellamirësi (optizmizëm), zhgënjimin në shpresë se në jetë shpejt do t’u vije një fëmijë tjetër që do të marrë kuptimin e vazhdimësisë, pavdekësisë së fisit të tyre, që do të jetë sinonim i pathyeshmërisë e qëndresës së përjetshme në këto troje. Kështu, po atë vit familjes Gjedija ia fali Zoti një djalë. U gëzuan jo vetëm njerëzit, por edhe trarët e shtëpisë…
Gjithashtu është shumë prekëse edhe përshkrimi i tragjedisë tjetër që kishte përjetuar familja Gjedija në Amerikë. Në vitin 1972, ajo është shpërngulur nga Kosova në Itali, për të vazhduar një vit më vonë rrugëtimin për në SHBA. Atje, më 28. IX. 1981, humbi jetën Hilmiu (emër i përtërirë), nipi i vogël i Jakupit e djali i Azemit. Pikëllimi ishte tepër i madh sepse ishte i vetmi vëlla i pesë motrave. Shumë njerëz, në mes tyre edhe Monsinjor Zefi bashkë me autorin e kësaj vepre, Tomë Mrijajn, morën pjesë në ceremoninë mortore për ta ngushëlluar dhe për t’i dhënë forcë qëndrushmërie familjes së Azem Gjidisë që ta përballoj dhembjen e madhe.
Lidhur me këtë autori shkruan: “Me këtë rast Monsinjori pasi qendroi para kufomës dhe dha uratën e përshpirtshme, iu drejtua të pranishmëve:” Me erdhi shumë keq për fatkeqsinë e papritun”. Dhe pa me sy Azemin, babanë e të ndjerit. “Kjo ka qenë vullnesa e Zotit, por e ndiej thellë në zemrën time se s’shpejti Zoti do ta gëzojë familjen me nji djalë!”
Mbas një viti parashikimi i Imzot Oroshit u bë realitet. Vullneti i Zotit vendosi që kjo familje atdhetare të shtohej më një djalë. Shumë të pranishëm, që e kishin dëgjuar lutjen e bariut shpirtbardhë e zemërluan, thoshin: “Monsinjor Zef Oroshi ka shumë parandjenjë. Atë, që ia ndjen zemra Zoti ia bën realitet!”
Në vazhdim përshkruhet momenti kur Monsinjori me autorin u gjendën përpara shtëpisë së amshimit, ku ishte skalitur rrasa e varrit të tij, me fjalët si tek rrasa e Moisiut. Autori, duke qenë një mik i shpirtit të Monsinjor dr. Zef Oroshit dhe njeri shumë human me zemër të bardhë, i ka qëndruar si gardian mbrojtës, madje edhe kur i adhuruari i tij kaloi në amshim, ai luajti rolin kryesor në organizimin e ceremonisë mortore.
Në vitin 1985, del në pension, me çka, sipas autorit, Monsinjor Oroshi ishte i qetë për realizimin e qëllimit të popullit të vet në Amerikë. Me daljen në pension të imzot Oroshit, vendi i tij u zëvendësua nga dom Rrok Mirdita.
Në këtë libër, lexuesi gjen edhe një mal me të dhëna plotësuese për jetën dhe veprën e Monsinjor dr. Zef Oroshit dhe të miqve të tij të shumtë si prof. Rexhep Krasniqi, prof. Luan Gashi, gazetares Nexhmie Zajmi etj. Këto të dhëna kompletohen edhe me shënime (referenca të kompletuara përmbajtësore) që do t’u shërbejnë edhe studiuesve të tjerë.
Autori e ka kompletuar me mjeshtëri figurën dhe veprimtarinë e protagonistit kryesor të tij, duke portretizuar edhe disa prelatë të tjerë të shquar, si: imzot Vinçenc Prennushi, të cilin e vlerëson si shërbëtor të devotshëm të fesë dhe si njohës të thellë të letërsisë, pastaj figurën e imzot Rrok Mirditës, që shërbeu dhe u ngrit në Tivarin tonë, në skajin më verior të Arbërisë.
Libri pasqyron në detaje ringjalljen e hierarkisë së kishës katolike në Shqipëri, Kosovë dhe në trevat e tjera etnike. Kjo kompletohet me jetëshkrimet e imzot Rrok Mirditës, at Andrea Nargajt, dom Lazër Sheldisë, dom Pjetër Popajt dhe dom Nikolin Përgjinit.
Në këtë vepër, lexuesi has në të dhëna shtesë për imzot dr. Oroshin, për revistën “Jeta Katholike Shqiptare” etj. Ka këtu edhe shkrime të dr. Rexhep Krasniqit, për gjendjen e bashkësisë së mërgimit politik shqiptar në New York (1967) dhe për inaugurimin e Kishës së re moderne të “Zojës së Këshillit të Mirë”, më 24 shtator 1974, që është një ngjarje më rëndësi të madhe jo vetëm për bashkësinë katolike shqiptare amerikane të New York-ut, por edhe për mbarë mërgimin politik shqiptar në Amerikë.
Autori Tomë Mrijaj inkorporon (përfshin) në libër edhe kumtesën e tij shkencore me titull “Me zemër të madhe për Atdheun”, paraqitur në Sesionin shkencor në Prizren, më 26-27 nëntor 2004, pastaj “Kujtimet e hidhura nuk fshihen…” dhe “Respekt e mirënjohje për mësuesin Mjedja”. Në referencë jepen të dhëna me shumë interes për studiuesin e mirënjohur, dr. Mentor Qukun, autorin e disa veprave për dom Ndre Mjedën. E gjithë kësaj duhet shtuar edhe intervista me publicistin veteran, Tonin Mirakaj, me titull “Imzot Zef Oroshi, themelues e drejtues i shtypit katolik shqiptar në Amerikë” etj.
Publicist dhe letërkëmbyes (epistolar)
Figura poliedrike e Monsinjor Oroshit kompletohet edhe me kontributet e tij në publicistikë, të cilat pasqyrohen nëpërmjet artikujve: “Nji oazë rilindjeje kombëtare në diasporë” pastaj “Fiket Ernest Koliqi, nji pishtar i letërsisë e i kulturës shqiptare”; “Përgatitja dhe prodhimet letrare”, Përkthime marrë nga revista “Shejzat”.
Autori i librit ka mishëruar a trupëzuar (inkorporuar) këtu edhe shkrimin nekrologjik (përkujtesën) e Monsinjor dr. Zef Oroshit “Vdiq profesor Karl Gurakuqi, veteran i arsimit shqiptar” dhe shënime të tjera si “Shtëpia e Zotit dhe Dera e Qiellës”, “Bashkatdhetarë Shqiptarë” etj. Autori Tomë Mrijaj e kompleton librin edhe me një fragment të novelës “Çohaja” të Monsinjorit, e cila është botuar e plotë në revistën “Shejzat”.
Në vazhdim autori evidenton përmbajtjen e Letërkëmbimeve të Monsinjor dr. Zef Oroshit me personalitete të shquara kishtare shqiptare e amerikane dhe me veprimtarë të komunitetit shqiptar, përfshirë këtu edhe Halim Begenë, Xhevat Kallajxhiun, Rrok Malokin, Marash Ndoc Shkrelin, imam Isa Hoxhën, episkop Stefan Laskon, prof. Rexhep Krasniqin, Baba Rexhepin etj.
Një pjesë me shumë vlerë e librit është edhe kapitulli: “Titujt e shkrime të botuara nga Imzot dr. Zef Oroshi”, të cilat pasqyrojnë ngjarjet historike që lidhen me këtë figurë madhore fetare e kombëtare. Aty janë përfshirë artikuj të botuar në organe të ndryshme të shtypit shqiptar dhe të huaj në Amerikë dhe jashtë saj.
Autori, ka botuar edhe shumë materiale dhe artikuj, që Monsinjori i ka shkruar ose i ka lënë në dorëshkrim, amanet atij personalisht dhe personave të ndryshëm me të cilët kishte lidhje miqësore e intelektuale. Të gjithë këta u treguan të gatshëm t’i publikojnë këto materiale duke mundësuar kështu që të lexohen dhe të ruhen si thesare të krijimtarisë shumëdimensionale të meshtarit të papërsëritshëm.
Në fund, si zakonisht, jepet një listë e literaturës së pasur, që është bazë mbështetëse e këtij libri enciklopedik e me shumë vlerë.
Përfundim
Mund të përfundojmë se, autori i këtij libri dhe miku im me besë të fortë ia ka dalë që protagonistin e tij, këtë personalitet të shquar të jetës kishtare, intelektuale e atdhetare ta bëjë shumë të njohur, jo vetëm për qarqet shkencore, por edhe për rrethin e gjerë të lexuesve.
Studiuesi, publicisti dhe veprimtari i palodhur i çështjes kombëtare Tomë Mrijaj e ka arritur këtë edhe falë kualiteteve të veta humane e atdhetare, të trashëguara nga rrënjët e moçme të trungut shqiptar, që të ndihmojë e t’i gjenden pranë mikut dhe sidomos atyre që tërë jetën ia kanë kushtuar atdheut, kombit, njerëzve të fisit dhe të tjerëve.
Nisur nga kjo dhe pa asnjë interes personal është bërë edhe njohja, bashkëpunimi dhe nderi, që i ka bërë ky njeri i mirë dhe i papërsëritshëm, protagonistit të librit, Hyjit të Mirësisë dhe të Shqiptarisë, të pavdekshmit Monsinjor dr. Oroshit.
Hipokrizia e BE-së në politikën e dështuar “paqësore” në Dardaninë ilire
Nga Aurel Dasareti
Hipokrizia është haraç i ngarkesës së virtytit.
***
Politika e paqes e dështuar. Ne besojmë se problemi kryesor qëndron në metodat që Perëndimi (BE-ja) përdor për të fituar njohuri rreth konflikteve. Paqja supozon se palët janë të përkushtuara për një zgjidhje, dhe një kuptim themelor i motiveve të palëve është thelbësore për një ndërmjetës paqeje. Një rrugë e qëndrueshme për paqen edhe në gadishullin ilirik.
Gatishmëri për abuzim: Në luftë, shteti e humbë të drejtën e tij ekskluzive për të kryer dhunë, dhe grupe të mëdha (shpesh shumica) detyrohen të heshtin nga ata që kanë aftësinë dhe gatishmërinë për të përdorur dhunën. Dëgjohen vetëm zërat e armëve dhe ato mund të mbingarkojnë nevojën për analizë të asaj që është e nevojshme për të arritur një zgjidhje të drejtë të paqes. Në një distancë të sigurt dhe të veshur me syzet e gazetarëve, luftërat pushtuese të Serbisë si ai në Bosnje (1992-95), Kosovë (1998-99) shpesh u portretizuan si konflikte etnike me dy palë të dallueshme (“palët në konflikt”), duke e heshtur (fshehur) realitetin: Kishte vetëm një agresor të armatosur (ushtri e rregullt dhe paramilitarët – çetnikët terroristë serb të shtetit terrorist serb) kurse e ashtuquajtura “pala” tjetër (boshnjakët apo shqiptarët e Kosovës) ishin vetëm civil të paarmatosur (viktima-gra, pleq, fëmijë) dhe disa të rinj që me mjetet më të thjeshta apo duarthatë përpiqeshin të mbrojnë veten, familjen (popullin) dhe vendin nga agresorët-barbarët.
Një thjeshtëzim i tillë edhe pas luftës çon shumë politik-bërës perëndimor, sidomos të BE e jo vetëm, (gjoja se ndërmjetësues të paanshëm) të shtiren se kinse është e mundur vetëm për këto palë të negociojnë një zgjidhje, dhe të tillët kërkojnë vazhdimisht lëshime nga viktima, duke favorizuar xhelatin.
Idiotët e dobishëm. Por lehtësuesi mund të bëhet shpejt “një idiot i dobishëm”. Idiotë të dobishëm për ata gjakatarë fashist barbar nazist terrorist që nuk kanë synime të ndershme, por që përpiqen të dalin fitimtarë nga “negociatat” e pafundme, edhe nëse nuk qenë fitimtarë në fushën e betejës.
Xhelatët nga një konflikt aktiv nuk mund të pritet të kontribuojnë në një informacion sa më objektiv dhe të balancuar për t’u përdorur për paqe-ruajtjen efektive. Ata kanë humbur luftën më 1999, dhe Kosova është shtet i pavarur, por meqë inkurajohen nga “ndërmjetësues neutral – me integritet”, faktikisht hipokritë të BE-së që kërkojnë lëshime (“kompromise”) të pakufishme nga viktimat shqiptare për të kënaqur të përkëdhelurin e tyre (terroristët e pangopur serb), këta të fundit nuk kanë harruar ligësitë, idetë dhe qëllimet agresive pushtuese, janë të etshëm për gjenocid të radhës. Por këtë herë, ngacmimet e tilla do të ishin një fatkeqësi për ta…
Zemra e patrembur dhe shpirti i racës sonë duhet të na bashkojë për jetë e vdekje!
____
Aurel Dasareti, USA, është ekspert i shkencave ushtarake-psikologjike
Shën Tereza jonë ishte pesë herë në Kosovë, kujtime në 25-vjetorin e kalimit në amshim
Nga Don Lush GJERGJI
Në 25-vjetorin e kalimit në amshim të Nënë Terezës, për lexuesit e Dritës Don Lush Gjergji, biografi i Nënë Terezës, i sjell, si kujtim i bukur bekues, pesë vizitat e saja në Vendin tonë.
Shën Tereza jonë ishte pesë herë në Kosovë:
- Vizita e parë e Nënë Terezës ishte më 9-12 korrik 1970. Gjatë kësaj vizite ka qenë në këto vende: Prizren, Shkup, Letnicë, Ferizaj, Gjakovë.
Ndër personalitete të atëhershme kishtare ka takuar: Imzot Joakim Herbut, ipeshkëv, Imzot Nikë Prela, ipeshkëv, e shoqëruar nga Mons. Nikollë Mini, famullitari i atëhershëm i Przrenit dhe kushëriri i saj. (Rreth kësaj vizite më gjerësisht lexo: Dr. Lush Gjergji, Nëna jonë Tereze, DRITA, 1990, botimi i dytë, f. 233-235).
Mons. Nikollë Mini gjatë intervistës me Nënën Tereze (Prizren, 12 korrik 1970).

- Hera e dytë ishte 28-30 mars 1978 vizitoi: Shkupin, Ferizajin, Prizrenin, Letnicën dhe pati shumë takime edhe me popull:
Mesha me popull dhe kler në barakën në “Bitpazar” në Shkup; fjalët përshëndetëse të Imzot Joakim Herbut dhe Imzot Nikë Prela; Fjala e Nënës Tereze; Biseda e Nënës Tereze me televizionin e Shkupit; Përshtypjet pas takimit me Nënën Tereze. (Më gjerësisht lexo, Dr. Lush Gjergji, vep. e cit., f. 235-249).

Nënë Tereza dhe Don Lush Gjergji duke e kënduar këngën e Zojës së Letnicës, “N’Cernagore kem nji Nanë”. (Letnicë, 1978)
Nënën Tereze në Kishën e “Bitpazart” (lagje e Shkupit) me Don Lush Gjergji dhe Don Tomë Pjetri (Shkup, 28 mars 1978).

Nëna Tereze në kapelë në “Bitpazar” (Shkup, 28 mars 1978).

- Hera e tretë ishte 26 – 29 qershor 1980: Shpallet “Qytetare e Nderit” të Shkupit dhe pati shumë takime publike:
Me kryetarin e Shkupit, Metodi Antonov; nënkryetarin e KE të RSM-së Vasil Tugjarov; vizitoi varrin e babait të saj Kolë Bojaxhiut; jetimoren e Shkupit; takimin me gazetarë.
Me 27 korrik 1980 ishte në Binçë:
Mesha me popull, me fjalën e rastit të Imzot Joakim Herbut, Imzot Nikë Prela; dhe fjala e Nënës Tereze; Vizita e Nënës Tereze në Letnicë;
Më 28 korrik 1980 Nëna Tereze në Prishtinë: takimi në Këshillin Ekzekutiv të Krahinës së Kosovës me kryetarin Bahri Oruçi, nënkryetarin Pajazit Nushi dhe bashkëpunëtorët.
Më 29 korrik 1980 largimi i saj nga Kosova, Prishtina. (Më gjerësisht lexo: Dr. Lush Gjergji, vep. e cit., f. 249-279).

Intervista e Avni Spahiut me Nënë Tereze (Prishtinë, 26. 06. 1980).
Nëna Tereze me Bahri Oruçin (Prishtinë, 28. 06. 1980).

Nëna Tereze me Bahri Oruçin (Prishtinë, 28. 06. 1980).

Nëna Tereze me kryetarin e Shkupit Metodi Antonov (Shkup, 27. 06. 1980).

Nëna Tereze me dy ipeshkvintë e atëhershëm, Imzot Joakim Herbut dhe Imzot Nikë Prela (Letnicë, 28. O6. 1980).

Nëna Tereze në kishën e “Shna Ndout” duke e lutur Rruzarën me popull (Binçë, 28. 06. 1980).

Nëna Tereze me murgesha dhe meshtarë (Shkup, 27. 06. 1980).
- Hera e katër ishte në Kosovë 22-23 tetor 1982, me vizitë në Shkup, Letnicë, Ferizaj, Prizren, Zllokuqan dhe Pejë.
Gjatë kësaj vizite Nëna Tereze e hapi kuvendin e “Misionareve të Dashurisë”, me ftesë të famullitarit të atëhershëm, të ndjerit Dr. Don Gjergj Gjergji.

Nënë Tereza e shoqëruar nga Don Mark Sopi, famullitari i Zllakuqanit dhe Don Fran Sopi, famulltar i Klinës (1982).

Nëna Tereze në kishën “Shën Katarina” (Pejë, 22 tetor 1982).

Nëna Tereze me Imzot Nikë Prela, Don Lush Gjergji dhe Don Fran Sopin. Don Lush Gjergji ia dhuron Nënës Tereze monografinë e parë “Nëna jonë Tereze” (Pejë, 22 tetor 1982).

Imzot Nikë Prela dhe Nëna Tereze (Pejë, 22 tetor 1982).
1. Hera e pestë gjatë qëndrimit të saj në Zagreb 17-19 korrik 1986, ishte në vizitë private motrave të saja në Pejë dhe në disa vende tjera (18. 07. 1986).
Me atë rast i dhurova Nënës Tereze monografinë “Lule për Nënën” dhe pata një intervistë me të për revistën tonë “DRITA”. (Intervista dhe fotografitë janë botuar tek Revista “DRITA”, nr. 7-10, 1986, f. 8-9).

Nënë Tereza Intervistohet nga dy meshtarët e Kosovës, Don Lush Gjergji dhe Don Zef Gashi (momentalisht argjipeshkëv i Tivarit në pension (Pjejë, 18. 7. 1986)

Don Lush Gjergji i dhuron Nënës Tereze monografinë “Lule për Nënën”.
Ku është gjenerata e ’81-it ?

Ali Mehmeti, 07.11.2022
Gjatë jetës së çdo njeriu janë disa momente historike të cilat i ndajnë “epokat”. Gjenerata ime, ose më saktë unë, i ka/më përjetuar disa të tilla.
Në vitin 1968, kur isha dymbëdhjetë vjeçar, për herë të parë pashë flamurin kuq e zi me shqiponjë dykrenore, në duart e një të riu hipur mbi një autobus të transportit urban të Prishtinës. Vite më vonë e kuptova se, rastësisht kisha qenë prezent në një ngjarje historike.
Në vitin 1981 ndodhi një zgjim masiv nacional i shqiptarëve të Kosovës, kur megjithatë mbetën edhe shumë të tillë që ankoheshin se iu prish rehatia dhe vëllazërim bashkimi.
Në vitin 1989/90 u zgjuan edhe ata, që mbetën të përgjumur edhe pas vitit ‘81, sepse iu erdh radha edhe atyre të përjetojnë fatin e atyre që ua “prishën rehatinë” në vitin ’81. U diferencuan, u izoluan, u burgosën, u përjashtuan nga puna, madje edhe fëmijët iu përjashtuan nga shkolla.
Në vitin 1995, pas injorimit nga bashkësia ndërkombëtare, që edhe Kosova të trajtohet sikur problem që duhet zgjidhur në konferencën e Dejtonit, u bë e qartë, se politika e proklamuar sikur paqësore, që në fakt nuk ishte as e tillë, por plotësisht nënshtruese, nuk do sjell kurrfarë rezultati. Prapë pjesa më e zgjuar, ajo e ’81-it, u vu në ballë të rezistencës së armatosur të cilën e përqafoj edhe pjesë më madhe e rinisë, përkundër etiketimeve fillestare nga më të ndryshmet, nga faktori politik ndërkombëtar dhe politikanët defetist vendor.
Në vitin 1999 prapë u tregua se gjenerata e ’81-it ishte më largpamëse. Arriti ta mobilizoj edhe faktorin ndërkombëtar, që rezultoi me çlirimin e Kosovës, kësaj pjese të truallit shqiptar, të pushtuar gjatë një shekulli nga Serbia gjenocidale.
Në vitin 2008, u shpall pavarësia e Kosovës, e cunguar skajshmërish nën trusni të madhe ndërkombëtare, duke parandaluar bashkimin me shtetin amë dhe duke ofruar të drejta të gjera, deri te vetoja në disa vendime, të pashënuar diku në Evropë, për pakicën serbe.
Duke mirëkuptuar lëshimin pe ndaj kërkesave të “miqve” dhe të miqve ndërkombëtar, në shumë momente deri te shpallja e pavarësisë, do mbetet e pakuptueshme pse qeveritë e pastajme vazhduan avazin e vjetër, duke thërrmuar edhe më tutje pavarësinë e cunguar. Bën decentralizimin, respektivisht krijimin e komunave me popullsi shumicë serbe (të cilat sot Serbia i quan “komuna serbe” – nuk e di si quhen në dokumente origjinale që janë në anglisht?), nënshkruan marrëveshje të ndryshme ku secila ishte me e dëmshme se tjetra, duke kulmuar me nënshkrimin e marrëveshjes për krijimin e Asociacionit të komunave me shumicë serbe dhe vendimit të Kuvendit të Republikës së Kosovës mbi krijimin e Gjykatës speciale me 2/3 të votave.
Sot, mund të hamendësojmë se jemi para një momenti tjetër historik, kur po vendoset fati i kësaj pjesë të truallit shqiptar për ndonjë dekadë në vazhdim.
Sot, jemi para negociatave me faktorin ndërkombëtar, jo me Serbinë!
Sot, do duhej të ishin të vetëdijshëm për gabimet e tyre të gjithë opozitarët, nga të gjitha partitë, që në çfarëdo mënyre kanë marrë pjesë në vendimet e gabuar pas vitit 2008, duke mos përfituar kurrfarë favori për Kosovën, përveç pozicioneve të tyre politike dhe rrahjen e krahëve nga ndërkombëtarët për ruajtjen e stabilitetit.
Sot, këta opozitarë do duhej ta mbështesin qeverinë e Kosovës duke përforcuar pozitat e saj negociuese, për interesa të Kosovës dhe për t’i larë, sadopak, gjynahet e mëparshme.
Sot, të akuzosh qeverinë e Kosovës për destabilizim, do të thotë ta përkrahesh qeverinë e Serbisë.
Sot, nëse ende e pyet dikush(?) gjeneratën e ’81-it brenda partive opozitare, zëri i tyre duhet të dëgjohet fuqishëm, edhe njëherë, ndoshta për herë të fundit?!
Përse nuk prononcohet opozita shqiptare për “Shqiptarët e Londrës”?
Prof. Pirro Prifti, Tiranë
Asnjë koment i lëshuar nga Opozita me dy koka e Shqipërisë dhe aq më pak nga dy herë nongratta o PD dhe `non gratta pending` i LRI-së. Për Opozitarët e leqendisur të Shqipërisë nuk është aspkak shqetësuese problem i emigrantëve shqiptrë në Angli. Dihet se shumicaa e tyre në fillim kanë qënë nga katër rrethet veriore të Shqipërisë dhe mëvonë nga të gjitha anët e Shqipërisë. Madje në Angli nuk merret vesh lehtësisht se kush është emigrant nga Shqipëria dhe kush nga Kosova.
Problemi i emigracionit shqiptar ka lindur shumë më përpara sesa problemet e sotme që ka qeveria angleze e kryeministrit me origjinë indiane Rishi Sunak dhe me sekretares britanike për Punët e Brendshme Sue-Ellen Cassiana “Braverman” Fernandes e njohur si Suela Braverman.
Që në 23 shkurt 2008 Sipas ‘eGov Monitor’ vuri në dukje luftën e Britanisë kundër krimit të rëndë të organizuar dhe migracionit të paligjshëm në Shqipëri. Këto krime me bazë në Shqipëri janë një kërcënim për Britaninë e Madhe, në veçanti për veprimtarinë kriminale të organizuar siç është trafikimi i njerëzve. Pas suksesit për të udhëhequr Misionin Policor të BE-së në Shqipëri (PAMECA) në partneritet me qeverinë shqiptare, Britania e Madhe do të punojë sërish me policinë shqiptare për të luftuar krimin në burimin e saj dhe për të fuqizuar forcat e zbatimit të ligjit. (UK to lead EU police mission to Albania | ChildHub – Child Protection Hub).
Më vonë Tereza Maya në 2015, si Ministre e Brëndëshme prezantoi `Akti i Skllavërisë Moderne` si një mënyrë për të mbrojtur viktimat e bandave të trafikimit të njerëzve, por që atëherë ai është bërë “zbrazëtia më e madhe në Sistemin Britanik të Emigracionit”. Skllavëria moderne është një krim ndërkombëtar që përfshin një numër të konsiderueshëm vendesh burimi dhe tranziti. Grupet e krimit të organizuar shfrytëzojnë sistematikisht një numër të madh individësh duke detyruar dhe duke i detyruar ata në një jetë abuzimi dhe degradimi. Viktimat e mundshme të referuara në Mekanizmin Kombëtar të Referimit në vitin 2013 u raportuan se ishin nga 112 vende të origjinës. Pesë vendet më të përhapura të origjinës së viktimave të mundshme ishin Shqipëria, Nigeria, Vietnami, Rumania dhe Mbretëria e Bashkuar (Modern slavery: hoë the UK is leading the fight (publishing.service.gov.uk).
Gazeta The Mirror raportoi muajin e kaluar sesi tregu i kokainës në Britani prej 5 miliardë funtesh tani kontrollohet kryesisht nga mafia e pamëshirshme shqiptare – ose Mafia Shqiptare. Shumë prej viktimave po ndjekin vazhdën e shqiptarëve që erdhën me mashtrim në fund të viteve ’90 dhe në fillim të viteve 2000. Po kështu me rritjen e kriminalitetit ne Britani dhe në Londër u rrit dhe numri i shqiptarëve të burgoosur për aktivitete kriminale në Angli dhe nga 433 të burgosur shqiptarë sot janë rreth 600 të burgosur shqiptarë në burgjet e Anglisë dhe rreth 35% e krimeve (drogë, prostitucion) në Angli u atribuohen shqiptarëve (“The inside story of how brutal Albanian gangs rose from the UK’s premier sex traffickers to kingpin cocaine dealers“). Interesant është fakti se deri më tani këtë vit 2022, më shumë se 12,000 shqiptarë kanë kaluar ilegalisht Kanalin për në Britani – 10,000 prej të cilëve ishin beqarë, burra të rritur. Në Britaninë e Madhe jetojnë rreth 140 mijë qytetarë me origjinë shqiptare. Rreth 90,000 prej tyre erdhën midis 2008 dhe 2013 dhe dhjetëra mijëra erdhën midis 1991 dhe 2008, pasi ishin bërë shtetas të BE-së, shpesh në Itali ose Greqi. Në Britani ka rreth 1300 biznese të drejtuara nga shqiptarët ku, shumica e të cilave janë në Londër, ku ka dhe 58 shkolla e kurse të gjuhës shqipe për fëmijët e emigrantëve. Robert Jenrick, ministri i imigracionit, do të vizitojë Tiranën brenda disa javësh për të diskutuar kthimin e disa azilkërkuesve.“70% e 140,000 shqiptarëve që janë shpërngulur në Britaninë e Madhe jetonin në Itali dhe Greqi. 1200 prej tyre janë biznesmenë. Shqiptarët në Britaninë e Madhe punojnë shumë dhe paguajnë taksa. Britania e Madhe duhet të luftojë bandat e krimit të të gjitha kombësive dhe të ndalojë diskriminimin [kundër] shqiptarëve për të justifikuar dështimet e politikave” (Sipas Main Online Thursday, Nov 3rd 2022 (Albania’s Prime Minister accuses Suella Braverman of ‘fuelling xenophobia’ |Daily Mail Online).
I shkëlqyer ka qënë reagimi i Kryeministrit shqiptar pas akuzave ksenofobike ndaj shqiptarëve të Suela Braverman duke thënë se “është “çmenduri” të fajësosh vendin e tij për problemet e imigracionit të Britanisë, duke pretenduar se bëhet fjalë për dështimin e politikës së Mbretërisë së Bashkuar“. Suella Braverman përshkroi një ‘pushtim’ të emigrantëve dhe duke akuzuar shqiptarët për abuzim me sistemin.
Dan O’Mahoney, komandanti i taskforce kundër Klandestinëve në Ministrinë e Brendashme tha se numri i shqiptarëve që kaluan në Britaninë e Madhe këtë vit ishte “midis 1 dhe 2% e të gjithë popullsisë mashkullore të Shqipërisë” – një shifër që është kontestuar nga autoritetet shqiptare (Shumica shqiptarëve të shpërngulur në Britaninë e Madhe, jetonin në itali dhe Greqi – Politikë (tiranapost.al).
Edhe shqiptarët emigrantë në Londër do të organizojnë më 12 nëntor një Protestë paqësore kundër diskriminimit nga politika anglezëpër shqiptarëët.
Sot politika anglezë po reagon pozitivisht ndaj problemit të shqiptrëve duke u tërhequr nga disa akuza dhe znj. Braverman do të vijë në Tiranë për të diskutuar problemet e migracionit shqiptar.
Nga ana tjetër gazeta Daily Mail hedh dyshime se një grup muzikor shqiptar `Hellalbanians` ka xhiruar një këngë `Poppon Smoke` ku reperët që prshkruhen si `burra të frikshëme të maskuar si banditë lavdërojnë drogën, dhe krimin. Përmënden emrat e `Ervin Selita dhe Fatjon Dibra që inkurajojnë shqiptarët të hyjnë në Angli ilegalisht`. (‘Daily Mail’ artikull për reperët shqiptarë: Të lidhur me bandat kriminale, këngët ‘karrem’ për të tërhequr të rinjtë drejt Anglisë – Aktualitet (sot.com.al).Njihen shkaqet e emigracionit shqiptar por tashmë po ndodh një fenomen i ri ku përvecc emigrimit për shkak të varfërsië një pjesë e të rinjve joshen nga mundësitë e reja për tu pasuruar pa shumë mundime nëprmjet punë së zezë në Angli duke patur parasysh që është ligji anglez që ka krijuar mundësitë e `shtëpive të barit`, pra vetë ligji i Terea May i mësipërm ka difekte dhe duke shtuar këtu dhe shkurtimin e 20..000 policëve londinezë dhe në Angli, mund të spjegohet lulëzimi i krimitnë Angli. Por nuk janë vetëm shqiptarët emgrantë. Ksenofobia angleze njihet edhe në kohën e Terza May kur ishte Kryeministre kur edhe ajo akuzontë shqiptrët.
Të hidhemi tek problem në Shqiëpri sepse dihet ë BE do ti japë Shqipëris një fond për krijimin e vëndeve të punës në Shqipëri. Problemet për të pakësuar emigracionin nga Shqipëria
së pari, reformism cilësor të sistemit të pagave në institucionet private dhe pastaj në ato shtetërore duke vendosur rritje cilësore të pagave duke shtuar bonuset me ligj të veccantë duke i afruar me ato të BE.
Së dyti, futjen e kontratave të veçanta të punës për njerzit që transferohen npër rrethe jashtë banimit të tyre, ku të sigurohen edhe banesa, kujdesi ndaj femijeve dhe familjes
Së tret,i shtimin e nje zëri në buxhetin e Bashkive për marrjen në punë me kontratë, sepse dihet që vënde pune të lira ka pak në Tiranë e Durrës por ka shumë vënde të lira në rrethe të largëta.
Së katërti, qeveria duhet të rregullojë me ligj marrjen e këshilltarëve të Ministrit po të Bashkisë të cilët duhet të jenë profesionistë të specialiteteve të Ministrive përkatëse dhe të kenë mbi 20 vjet punë, mundësisht me tituj.
Në këto pika Opozita shqiptare nuk ka asnjë Program apo Projekt, por jo rastësisht kërkon protesta në një kohë trazirash në Mitrovicë, dhe në këtë kohë lufte në Europë, gjë që ve në dyshim veprimet e saj, aspak në interes të Emigracionit shqiptar në Angli, dhe të Shqipërisë.


