







Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani ka pritur sot në takim, deputetin e Parlamentit të Ukrainës dhe njëherësh anëtar i Asamblesë Parlamentare të Këshillit të Evropës, Oleksiy Goncharenko, i cili po qëndron për vizitë në Kosovë.
Në takim me deputetin ukrainas, Presidentja Osmani ka theksuar se Kosova që prej fillimit të agresionit rus është në krah të Ukrainës dhe se e ka mbështetur atë në mënyra të ndryshme, si dhe i ka bashkërenduar veprimet politike me aleatët tanë evropian dhe amerikan.
Presidentja ka potencuar se Kosova prej fillimit të agresionit të Rusisë është në anën e BE-së, ShBA-së dhe vendeve demokratike dhe i është bashkuar sanksioneve kundër Rusisë.
Sipas Presidentes Osmani Populli i Ukrainës po kalon një periudhë jashtëzakonisht sfiduese dhe të vështirë duke e përballur me agresion ushtarak dhe krime kundër njerëzim dhe populli i Kosovës e ka përjetuar një luftë të ngjashme.
Presidentja Osmani ka theksuar se populli i Kosovës ka hapur zemrën dhe derën për të strehuarit nga Ukraina. Sipas saj, deri më tash në Kosovë kanë gjetur strehim një grup i gazetarëve të Ukrainës, teksa MAT Kosova po zhvillon trajnimin e grave ukrainase në fushën e deminimit.
Deputeti Goncharenko e njoftoj Presidenten se në Parlamentin e Ukrainës është krijuar grupi i deputetëve “Miqtë e Kosovës”, të cilët do të shërbejnë si platformë për thellimin e bashkëpunimin parlamentar mes dy vendeve. Deputeti Goncharenko shprehu mbështetjen e tij për anëtarësimin e Kosovës në Këshillin e Evropës dhe se do të angazhohet në zgjerimin e mbështetjes për Kosovën brenda Asamblesë Parlamentare të Këshillit të Evropës.


Shkruan: Dr.sc. Veton Zejnullahu
Në organizim të Shoqatës për Trashëgimi dhe Krijimtari Kulturore me seli në Preshevë dhe kryetarit të saj prof.Xhemaledin Salihu, në Preshevë u mbajt konferenca e cila kishte temë bosht festat kalanderike tradicionale në Luginë të Preshevës dhe viset shqiptare. Në të organizim të shkëlqyeshëm siç ështe bërë traditë, marrin pjesë studiues dhe hulumtues nga të gjitha trojet etnike të cilët me punimet e tyre shumë domethënëse janë vlerë e shtuar e konferencës.
Kjo konferencë për dallim me herat e tjera u shoqërua përveç me leximin e kumtesave, pastaj me hapjen e ekspozitës me fotografi të objekteve të trashëgimisë kulturore të shqiptarëve nga tre komunat në Luginë të Preshevës, duke shpalosur kështu një pjesë të pasurisë që është trashëgim që nga koha e Dardanisë antike.
Në konferencë u bë promovimi i dy librave me shumë vlerë shkencore dhe kombëtare sepse në njërën prej tyre që ka të bëjë me “Veshjen shqiptare të Medvegjës dhe viseve tjera shqiptare” gjejmë shumë informata që shoqërohen edhe me fotografi të shumta që dëshmojnë fuqishëm për traditën dhe kulturën shqiptare në Medvegjë dhe në trojet etnike shqiptare në përgjithësi. Ndërsa libri i dytë që u promovua në fakt është libri me punimet e konferencës me temën bosht “Zejtaria dhe tregtia në Luginë të Preshevës dhe viset shqiptare” si një degë që është e lidhur shumë me trashëgiminë kulturore të shqiptarëve ashtu sikurse edhe popujve të tjerë.

Në këto dy libra lexuesit do të gjejnë fakte pafund që kanë të bëjnë me trashëgiminë tonë
kulturore dhe duhet patjetër të jenë pjesë e bibliotekës të sa më shumë lexuesve.
Punimet e konferencës i begatoi shumë edhe filmi dokumentar “Dita e verës” që hedh dritë për festimin e kësaj dite që në fakt është ditë e ilirëve të lashtë dhe në mënyrë besnike është përcjellur brez pas brezi dhe sot është një festë kombëtare.

Në këtë konferncë të jashtëzakonshme kisha fatin që edhe unë të jap një kontribut modest duke trajtuar temën “Toleranca fetare në Luginë të Preshevës dhe në viset tjera shqiptare” që u shoqërua me debat nga hulumtuesit dhe mysafirët e konferencës.

Kulmi i këtij organizimi ishte vizita në objektet e trashëgimisë kulturore duke filluar nga “Teqeja e Nesalcës”, pastaj “Lisi i Çarrit” dhe “Varrezat e krushqëve” në Bukuroc. Do ta veçoja vizitën në fshatin Rahovicë te vendi i quajtur “Kacipupi” që në fakt është një kështjellë dardane.

Spjegimet e arkeologut të ri nga Presheva Musli Emini ishin shumë kuptimplota dhe na bënë të gjithëve kurreshtar për fakte akoma më të reja në lidhje me këtë vend me rëndësi të veçantë. Gjatë kësaj vizite shkuam edhe te Xhamia e Ibrahim Pashës në Preshevë dhe te tyrbja që ndodhet në oborrin e xhamisë.

Kjo konferencë vërtetë e organizuar në mënyrë brilante nga z.Xhemaledin Salihu dhe SHTKK në Preshevë u përmbyll me debatet për konferencën e vitit tjetër dhe me një program të shkëlqyeshëm muzikor nga miku im i vjetër, këngëtari i shquar preshevar Agim Kadriu i cili me zërin e tij të bukur e zbukuroi akoma më shumë konferencën.
Mua nuk më mbetet tjetër vetëm se të përgëzoj Shoqatën e në veçanti prof. Xhemaledinin për këtë organizim duke shprehur tërë admirimin tim, dhe të cilit do të ja kishin lakmi edhe organizmat shtetëror dhe shoqatat apo institutet me përvojë disa herë më të madhe.
Andaj, mirupafshim vitin tjetër…..
Nga Behlul Jashari
PRISHTINË, 26 Tetor 2022/ Në mbledhjen e sotme të Qeverisë së Kosovës u themelua Këshilli Organizativ për shënimin e Njëqindedhjetë Vjetorit të shpalljes së Pavarësisë së Shqipërisë, në këtë përbërje:
1. Ministri i Kulturës, Rinisë dhe Sportit, kryesues;
2. Koordinatori i Sekretariatit Koordinues Ndër Qeveritar; zëvendës kryesues;
3. Ministrja e Punëve të Jashtme dhe Diasporës, anëtare;
4. Përfaqësues, Zyra e Kryeministrit, anëtar;
5. Ministri i Mbrojtjes, anëtar;
6. Ministri i Punëve të Brendshme, anëtar dhe
7. Ministri i Administrimit dhe Pushteti Lokal; anëtar.
Sipas vendimit të miratuar, ftohen që të dërgojnë nga një përfaqësues edhe:
8. Përfaqësues, Zyra e Presidentes, anëtar;
9. Përfaqësues, Kuvendi i Republikës së Kosovës, anëtar;
10. Përfaqësues, Protokolli i Shtetit, anëtar; dhe
11. Përfaqësues, Sekretariatit Koordinues Ndër Qeveritar, anëtar.
Qeveria e Republikës së Kosovës, e drejtuar nga Kryeministri Albin Kurti, ka mbajtur sot mbledhjen e saj të rregullt, të 102-tën me radhë. Në mbledhje, mes tjerash, u bë ndryshimi dhe plotësimi i Programit Legjislativ të Qeverisë së Republikës së Kosovës për vitin 2022 dhe u miratua nisma për negocim të Marrëveshjes më Republikën e Maqedonisë së Veriut për bashkëpunim në hartimin e Planit të detajuar për ndërtimin e rrugës Prizren – Tetovë.
MANIFESTA 14, KOSOVA DËSHMOI EDHE NJË HERË POTENCIALIN QË E KA
Adresimi i Kryeministrit Albin Kurti sot në mbledhjen e 102-të të Qeverisë së Kosovës:
Të nderuar kabinet qeveritar,
Të dashur qytetarë,
Jemi krejt në fund të muajit tetor, i cili sjell edhe përmbylljen e një prej ngjarjeve më të mëdha kulturore evropiane të organizuara për herë të parë në Kosovë.
Me organizimin e Bienales Ndërkombëtare Manifesta 14, dëshmuam edhe njëherë potencialin që e ka vendi ynë.
Ky ishte një edicion i suksesshëm, i cili mundësoi që për 100 ditë radhazi qytetarët tanë të shijojnë art dhe program artistik të pasur, ndërkaq pati ndikim tejet të mirë në promovimin e Kosovës në botë.
Manifesta 14 Prishtina solli artistë të artit bashkëkohor ndërkombëtar, vendor në Prishtinë ndërsa përmes vizitorëve të shumtë, duke pasur ndikim pozitiv edhe në ekonominë e vendit.
Transformimi i hapësirave publike dhe aktivizimi i aseteve të trashëgimisë sonë kulturore në funksion të ekspozimit të artit bashkëkohor, janë vetëm disa nga efektet pozitive, që i ka sjellë vendit tonë Manifesta.
Andaj, shfrytëzoj rastin që ta ftoj gjithsecilin prej juve, që në këto pak ditë, të cilat kanë ngelur deri te mbyllja e bienales nomade Manifesta pra, t’i vizitoni intervenimet artistike në lokacionet e ndryshme të Bienales.
Janë 25 sosh dhe janë pak ditë, mirëpo mbresat ngelen të paharrueshme.
Përveçse në art dhe në kulturë, tetori na ishte një muaj i shënuar edhe në sport, sidomos në arenën ndërkombëtare. Boksierja Donjeta Sadiku mori medaljen e bronztë në Kampionatin Evropian në Budva. Nora Gjakova fitoi medaljen e argjendtë në Grand Slamin e xhudos, që u mbajt në Abu Dhabi. Ndërkaq, xhudistja Loriana Kuka e mori medaljen e bronztë. Kurse, Laurina Gashi, me medaljen e saj të artë në Kupën Evropiane për Kadete, na premtoi se e ardhmja e vendit tonë në xhudo është po aq e ndritur sa e tashmja, me të cilën tashmë jemi mësuar. Kjo na bënë edhe më të lumtur që në fund të muajit të kaluar në Qeveri miratuam programin 12 milionësh, “Kosova, shtet i xhudos”, që synim ka mbështetjen institucionale për këtë sport dhe masivizim e tij.
Suksese e histori u shënuan edhe në sporte tjera. Ballkani i Suharekës na dha shijen e fitores së parë të një ekipi nga Kosova në garën e futbollit ndërkombëtar, UEFA Conference League. Ndërkaq, përmes kualifikimeve të njëpasnjëshme në tournamente të mëdha ndërkombëtare, suksese po shënohen edhe në sportet elektronike.
Duket se nganjëherë preokupimi me zhvillimet politike në vend na bënë që të humbet vëmendja nga rezultatet e të rinjve tanë, por qeveria jonë i mbanë ata gjithmonë në mendje, kurse në politikëbërjen tonë, në qendër.
Jemi përgjegjës dhe të përgjegjshëm, prandaj interesi ynë i lartë shtetëror është që të jemi krah tyre drejt realizimit të potencialit të tyre.
Mbledhja e 102-të e Qeverisë
Prishtinë, 26 tetor 2022
Qeveria e Kosovës mbajti mbledhje të rregullt në të cilën:
U bë ndryshimi dhe plotësimi i Programit Legjislativ të Qeverisë së Republikës së Kosovës për vitin 2022. Sipas ndryshimeve të Programin Legjislativ shtohen Projektligji për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit për provimin e maturës shtetërore, ndërkaq ndryshohet afati i miratimit nga Qeveria për Projektligjin për shërbimin e jashtëm; Projektligjin për protokollin e shtetit; dhe Projektligjin për Diasporën.
U miratuan tri projektligje:
Projektligji për Ekspertët Gjyqësorë i cili përcakton kushtet dhe procedurat e licencimit të eksperteve, subjekteve që kryejnë ekspertizën, të drejtat dhe detyrimet e tyre, përfshirjen dhe shlyerjen e subjekteve që kryejnë ekspertizën në regjistër dhe mënyrat e angazhimit të tyre.
– Projektligji për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit për mbrojtjen e konsumatorit i cili ka për qëllim harmonizimin me legjislacionin e Bashkimit Evropian dhe ta bëjë edhe më të zbatueshëm Ligjin për mbrojtje të konsumatorit.
– Projektligjit për Zhvillim Rajonal të Balancuar i cili është në përputhje me legjislacionin evropian dhe përcakton parimet themelore të menaxhimit të zhvillimit rajonal. Projektligji përcakton edhe orientimet, përgjegjësitë e institucioneve, institucionet financiare dhe rregullat për zhvillimin e balancuar rajonal në Republikën e Kosovës.
U themelua Këshilli Organizativ për shënimin e Njëqindedhjetë Vjetorit të shpalljes së Pavarësisë së Shqipërisë, në këtë përbërje:
1. Ministri i Kulturës, Rinisë dhe Sportit, kryesues;
2. Koordinatori i Sekretariatit Koordinues Ndër Qeveritar; zëvendës kryesues;
3. Ministrja e Punëve të Jashtme dhe Diasporës, anëtare;
4. Përfaqësues, Zyra e Kryeministrit, anëtar;
5. Ministri i Mbrojtjes, anëtar;
6. Ministri i Punëve të Brendshme, anëtar dhe
7. Ministri i Administrimit dhe Pushteti Lokal; anëtar.
Sipas vendimit të miratuar, ftohen që të dërgojnë nga një përfaqësues edhe:
8. Përfaqësues, Zyra e Presidentes, anëtar;
9. Përfaqësues, Kuvendi i Republikës së Kosovës, anëtar;
10. Përfaqësues, Protokolli i Shtetit, anëtar; dhe
11. Përfaqësues, Sekretariatit Koordinues Ndër Qeveritar, anëtar.
Iu vazhdua mandati për pesë vjet z. Martin Halilaj, hetues i Aksidenteve Hekurudhore në kuadër të Komisionit për Hetimin e Aksidenteve dhe Incidenteve Aeronautike nën mbikëqyrjen e Komisionit për Hetimin e Aksidenteve dhe Incidenteve Aeronautike
U bë ndryshimi dhe plotësim i Vendimit të Qeverisë Nr.02/85.
U ndan mjete buxhetore në shumën prej katër milionë e dyqind mijë e njëqind (4,200,100.00) euro për blerjen e barnave nga lista esenciale sipas kërkesës së Shërbimit Spitalor dhe Klinik Universitar të Kosovës.
U bë ndryshim dhe plotësimi i Vendimit Nr. 31/99 të datës 30 shtator 2022 për Masat shtesë të Pakos për Ringjalljen Ekonomike për Përballje me Inflacion.
U ndanë mjeteve buxhetore në shumën prej nëntëdhjetë e dy mijë (92,000.00) euro për subvencionimin e Samitit të Ballkanit Perëndimor të organizuar nga “The Economist”, i cili u zhvillua gjatë kësaj jave në vendin tonë. Ky Samit i kontribuon promovimit të shtetit tonë dhe krijimi të një platforme për shkëmbim të përvojave të akterëve të politikës, ekonomisë dhe tregtisë.
U miratua Strategjia Kombëtare dhe Plani i Veprimit për Menaxhimin dhe Kontrollin e Qenve me dhe pa Pronar në Republikën e Kosovës për vitet 2022-2028, e cila synon rregullimin dhe financimin e menagjimit të mekanizmave për kontroll të qenve me dhe pa pronar në vendin tonë. Strategjia përcakton edhe koordinimin e institucioneve të nivelit qendror dhe lokal përgjegjëse për zbatim të saj.
Gjithashtu, u miratua edhe Plani i Veprimit 2022-2023 për zbatimin e Strategjisë Kombëtare të Republikës së Kosovës për Parandalimin dhe Luftimin e Ekonomisë Jo-formale, Pastrimin e Parave, Financimin e Terrorizmit dhe Krimeve Financiare 2019-2023. Plani liston objektivat, aktivitetet dhe financimi i tyre gjatë zbatimit në periudhën e caktuar kohore.
U aprovua kërkesa e Ministrisë së Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural, për transfer të mjeteve në shumën treqind e nëntëdhjetë e nëntë mijë e dyqind e njëzet e pesë (399,225.00) euro, për transfere deri në 25% të ndarjes së ndikuar negativisht, në kuadër të kategorisë së shpenzimeve “Subvencione dhe Transfere”.
U miratuan tri koncept dokumente:
– Koncept-dokumenti për Fushën e Menaxhimit të Financave Publike që do të mundësojë përmirësimin e menaxhimit të Financave Publike dhe i cili rekomandon hartimin e një Ligjit të ri për menaxhimin e financave publike
– Koncept-dokumentit për Shoqëritë Tregtare që do të sigurojë nivel më të lartë të ofrimit të shërbimeve ndaj shoqërive tregtare dhe që rekomandon plotësimin dhe ndryshimin e Ligjit për Shoqëritë Tregtare.
– Koncept-dokumenti për Inspektimin në fushën e Mjedisit, Ujërave, Natyrës, Planifikimit Hapësinor, Ndërtimit dhe Banimit që synon vendosjen e kritereve për mbikëqyrjen e inspektimeve mjedisore, proces i cili është prioritet i Qeverisë përcaktuar edhe me Planin Strategjik Operacional 2021-2025.
Kabineti qeveritar u informua nga Ministri i Administrimit të Pushtetit Lokal lidhur me Koncept-dokumentit për Zgjedhjet Lokale në Republikën e Kosovës. Grupi punues ka bërë analizimin dhe rekomandimet e duhura për rregullimin e fushës, ndërkohë që Kuvendi i Kosovës ka themeluar një komision ad-hoc për Reformën Zgjedhore në Kosovë, e cila do të shtrihet edhe në nivelin lokal të qeverisjes. Nisur nga kjo situatë, Koncept dokumenti prezantohet në Qeveri vetëm për informatë, derisa i njëjti do të dërgohet në komisionin ad-hoc të Kuvendit me qëllim të ndihmës së trajtimit të problemeve të identifikuara për procesin zgjedhor në nivelin lokal.
U miratua vendimi i shqyrtim të mëtejmë për shpronësimin e pronave të paluajtshme në Livadicë të Komunës së Podujevës, të cilat preken nga ndërtimi i Zonës Ekonomike Industriale në këtë komunë.
Dhe si pikë e fundit e rendit të ditës, u miratua nisma për negocim të Marrëveshjes më Republikën e Maqedonisë së Veriut për bashkëpunim në hartimin e Planit të detajuar për ndërtimin e rrugës Prizren – Tetovë.
Për më shumë fotografi, gjeni në linkun e bashkëngjitur: https://kryeministri.rks-gov.net/blog/mbledhja-e-102-te-e-qeverise/
Pirro Prifti, Tiranë
Panairi i Librit në Frankfurt (gjermanisht: Frankfurter Buchmesse, anglisht: Frankfurt Book Fair) është panairi më i madh tregtar në botë për libra, bazuar në numrin e kompanive botuese të përfaqësuara, dhe numrin e vizitorëve. Konsiderohet të jetë panairi më i rëndësishëm i librit në botë edhe për marrëveshje dhe tregti ndërkombëtare. Ngjarja vjetore pesë-ditore në mes të tetorit mbahet në Qendrën e Panaireve Tregtare në Frankfurt mbi Majn,
Per vitin 2022, Mysafiri i Nderit dhe Tema bosht ishte Literatura sllovene.
Botuesit nga Shqipëria në këtë panair kanë filluar të paraqiten që nga viti 1995[2] ndërsa botuesit nga Kosova që nga viti 1999 (Panairi i Librit në Frankfurt – Ëikipedia).
Për këtë vit Panairi i Librit në Frankfurt u organizua nga datat 19 tetor -23 tetor 2022.
Për Frankfurter Buchmesse-in ishte i 74-ti vit që organizohej, dhe ishin rreth 4,000 ekspozues në dispozicion nga më shumë se 80 vende.
“Si panairi kryesor tregtar i industrisë së librit,” thotë presidenti dhe CEO i Frankfurtit Juergen Boos, “Frankfurter Buchmesse ka një pozitë dominuese në biznes. Megjithatë, është shumë më tepër se thjesht një vend për të bërë biznes: panairi përfaqëson diversitetin, pluralitetin dhe kundër çdo lloj diskriminimi“.
Midis atyre 4,000 ekspozuesve, të gjitha grupet kryesore botuese janë regjistruar për të marrë pjesë në Frankfurter Buchmesse në tetor, duke përfshirë grupet kryesore të botimeve shumëkombëshe me bazë në Shtetet e Bashkuara dhe Mbretërinë e Bashkuar–Penguin Random House, Simon & Schuster, Hachette, HarperCollins, Macmillan, Scholastic, ingram Content Group, Taylor & Francis, Springer Nature dhe Elsevier. Spotify dhe TikTok, janë gjithashtu në listën e ekspozuesve, siç janë rreth 70 stendat kolektive të vendit.
Tregjet aziatike të librit u përfaqësuan sërish në Frankfurt, duke përfshirë Kinën, Japoninë, Korenë, Malajzinë, Filipinet, Tajvanin dhe Tajlandën. Tregjet kryesore evropiane të librit – duke përfshirë Francën, italinë, Norvegjinë, Poloninë – u përfaqësuan gjithashtu me stenda të mëdha kolektive. Nga Afrika, ekspozuesit erdhën nga tregje duke përfshirë Gana, Nigeria, Afrika e Jugut dhe Bregu i Fildishtë, Guinea dhe Egjipti. Në këtë panair të librit i u dha vënd të veçantë edhe Ukrainës në një stendë prej 100 metra për botuesit ukrainas dhe institucionet ukrainase (Frankfurter Buchmesse 2022: 4,000 Exhibitors Registered to Date(publishingperspectives.com).
Shqetësues ishte fakti se Shqipëria nuk mori pjesë në këtë Panair , megjithse llogaritet se vetëm gjatë vitit 2022 janë botuar privatisht nga botues poetë, shkrimtarë, publicistë shumë libra deri në 2000 botime, ndërsa nga institucionet shtetërore shqiptare janë botuar dhe ribotuar disa dhjetra libra shkollorë, midis të tjerave dhe Abetarja e famshme e përbashkët si dhe plot libra, manuale etj.
Megjithse ky eveniment ndërkombëtar ishte i parashikuar Ministria e Kulturës nuk e vuri `ujin në zjarr`, dhe as e çau kokën fare për të përfaqësuar Shqipërinë. Indiferentizëm horror.
E vetmja Shtëpi botuese shqiptare e cila ishte e pranishmë privatisht në Panairin e librit në Frankfurt ishte Shtëpia Botuese `JOZEF` nga Durrësi. interesant është fakti që kjo shtëpi botuese është themeluar nga një patriot me mbiemrin Kaçulini, patriot i cili në marsin vitin 1914 priti Fan Nolin kur erdhi për herë të parë në Durrës dhe predikoi për herë të parë në gjuhën shqip psalmet e fesë së krishterë orthodokse.
Ky predikim i atëhershëm u bë në oborrin e Kishën Shën Spiridoni në Durrës (sot nuk egziston kjo kishë sepse është prishur në 1967 dhe në vënd të saj ka qënë deri vonë godina e SHIK-ut). Prifti grek i asaj kishe nuk e lejoi Fan Nolin e Madh që të predikonte brënda Kishës por i tha të predikonte shqip jashtë saj. Kështu që Fan Noli predikoi jashtë saj para një grumbulli të madh besimtarësh orthodoksë patriotë. Nipi i Kaçulinit të Famshëm, Aurel Kaçulini, ka këtë shtëpi botuese e cila përfaqësoi veten privatisht në Panairin e Librit në Frankfurt .
Madje përfaqësuesit e Kosovës që përfaqësoheshin zyrtarisht si shtet në këtë Panair e pyetën Aureli Kaçulinin Aurelin e pyeten kosovaret perse nuk merr pjese Shqiperia… Aureli heshti.
Kosovaret i thanë që të bashkohej me ta. Aurel Kaçulini u tha: “Faleminderit por unë jam shqiptar dhe jam këtu privatisht për tu përfaqësuar privatisht, megjithë zemër por nuk mundem“……
Kosova e lartësuar, – Shqipria e turpëruar para ndërkombëtarëve.
Të huajt bëjnë çudi… Shqipria 114 vjet pavarësi, Kosova 14 vjet Pavarësi por e përfaqësuar.
Kjo ngjarje kaq e thjeshtë nuk mund të mos lerë përshtypje kaq të trishtë jo vetëm për mungesën e seriozitetit të Ministrisë së Kulturës e për pasojë duket sikur Shqipëria nuk paska letërsi as artistike, as publicistikë, as kulturë, por edhe ndërkombëtarisht, në një kohë kur aty morën pjesë edhe vënde afrikane dhe aziatike.
Duket sikur Ministria e Kulturës kërkon që tu thotë shqiptarëve dhe botës që Shqipëria nuk paska as shkrimtarë e as poetë, e as kulturë, që pas viteve `90 e deri më sot.
Duket sikur Ministria e Kulturës kërkon t`i thotë shoqërisë shqiptare dhe asaj ndërkombëtare se Shqipëria kishte kulturë, shkrimtarë poetë, e art vetëm në kohën e diktaturës,
Në mediat tevlevizive sidomos në RTSH , dhe Top Channel megjithë boom-in e madh të botimeve private, nuk promovojnë letërsinë shqipe dhe as ndonjë shkrimtar, poet apo letërsi shqiptare, por vetëm përkthime të huaja. Dhe sipas tyre duket sikur nuk ka letërsi shqipe por vetëm një Kadare të diktaturës, e ndonjë tjetër si beniamini Aliçkaj.
Spikeret e këtyre emisioneve sillen sikur të jenë gocat e Zeusit, nuk pranojnë të promovojnë shkrimtarë shqiptare duke rrudhur buzët e tyre të latyrisura… por vetëm disa me emra të promovuar që nga koha e Diktaturës.
Madje këto tv shtetërore dhe private i kanë kthyer emisionet e tyre në emisione totalisht klienteliste.
Në panairet e librit shqiptar, vëndet rezervohen për shtëpi botuese dhe individë klientelist me parrullën kush paguan më shumë nën dorë (dhe mbi dorë), do ti gjejmë vënd në kat të parë, të tjerë shtepi botuese le të shkojnë në kat të dytë dhe le të rrinë nën hije.
Me pak fjalë njëlloj si në politikë: 32 vjet në drejtim ish bashkëpuntorë të sigurimit, 32 vjet, analistë dhe opinionistë bij dhe të afërm të diktaturës si Lubonja, Bushati, Ngjela, Nesho, e plot ish sigurimsa etj, me dosje apo pa dosje vazhdojnë të predikojnë, shajnë me rob shtëpie, qajnë, kuisin, mllefojnë sipas pagesës.
Edhe në Media pak a shumë drejton e kaluara.
Shpresoj që me këtë shkrim Ministria e Kulturës së pari ta lexojë këtë shkrim, dhe më pas ndoshta do të zgjohet që të mos dënojë Shqipërinë me para ndërkombëtarëve si një vënd i egër e pa kulturë, dhe së dyti të kuptojë ë brënda vëndit të paktën në tv shtetërore si RTSH, të promovojë dhe të nxitë letërsinë shqipe të re e të mos dëgjojë qelbësit e diktaturës që shajnë sot e 32 vite, letërsinë e re duke nënkuptuar që vetëm ata të diktaturës ishin letrarë të shquar…
E kaluara megjithë të këqiat dhe të mirat qofshin ato të letërsisë së realizmit socialist, mbetet e kaluar dhe nderet pë rata që e kanë merituar, por e sotmja nuk mund të mbetet peng e së kaluarës, e sotmja nuk duhet të kursejë fondet kur vjen fjala për të promovuar vëndin tonë.
* Diteve te fundit, verehen levizje te dendura te liderëve nga Lugina ne Uashington dhe Prishtine, te kryeministri te presidentja. Ne Bruksel Me thane se dyert jane te hapura edhe per Presheven? Si i vleresoni keto vizita, takime z. Mustafi?

Shkruan: Nafi Çegrani
Refleksione
(Në kohërat dhe dekadat e shkuara të epokës komuniste, shqiptarët sa vuanin nga armiqët, të cilët i janë vërsulur për t’ia thithur gjakun, për t’i grabitur pasurinë, trojet dhe vatanin, duke ulur vlerat e tija morale dhe njerëzore, humane dhe etike, ai po aq, vuan edhe tani nga të huajt, por edhe nga vetë shqiptarët cinikë, të pamoralshëm dhe të, pakarakter, përbrenda kombit dhe Atdheut. Vuajnë shqiptarët nga marrëzitë e tyre, nga përçarjet dhe hakmarrjet blozake, nga plasaritjet dhe smira, nga grindjet dhe antagonizmat e ndryshme përbrenda strukturave politike, grupore dhe partiake në aspektin kolektiv. Por, që I mbyt edhe blozakja makiaveliste, sidomos ata që vijnë në pushtet dhe ulen në kolltuqe konfore).
Nga vetë fakti i rrethanave shoqërore, politike , sociale, diplomatike, psikosociologjike etj. është e vërtetë mjaftë e vështirë të flasish për Mëmëdheun e lirë, për liri e demokraci, ose aq më shumë të flasish për të drejtat e kombit tënd të vuajtur e të përçarë, apo të flasësh për Token tënde etnike të ndarë në pesë shtete në këtë cep të Ballkanit, të flasish rreth ështjes së Kosovës dhe për kullat e rrënuara apo varret e djegura të Çamërisë, njeriu e ka vështirë, sepse në jetën e përditshme të politikave mbisundon fenomeni i makiavelizmit dhe forca e misionit sllavo-rus ndaj shqiptarëve si race dhe si komb I nëpërkëmbur në trojet ballkanike, dhe jetojmë në shkallën e ulët të pavetëdijës ku jemi duke ecur me shekuj dhe ku kemi mbetur si në rrugët e kryqëzuara, të befasuar ose në beteja si me Mullinjt e Erës të Sanço Panços, apo mes shqiptarëve gjendet edhe Kali i Trojës, apo me mendime se realisht jemi duke e fituar betejën shekullore PËR NJË ATDHE TË LIRË E TË BASHKUAR, apo do qëndrrojmë përballë stuhive dhe uraganeve me divergjencë në të menduarit e të besuarit e drejtë, të ndarjeve në lëvizje, grupe e parti për interese personale, vetjake etj. duke mbetur në udhëkryqe dhe me duar në gji, gjersa të velemi si gjethe vjeshte, të shtypur fare nga një makiavelizëm i dëmshëm për gjithë ne!?!
Apo, ndoshta vallë , e kam gabim? Ndoshta…jo !
***
Pas Luftës së Dytë Botërore, Bashkimi Sovjetik dhe komunizmi ka luajtur një rol shumë të rëndësishëm në Ballkan. Gjatë Luftës së Ftohtë, shumica e vendeve në Ballkan ishin të sunduara nga sovjetiket i mbështetur nga qeveritë komuniste. Greqia mbeti jo vetëm vend Sovjetik, por ishte edhe i vetmi vend në Evropë në të cilën luftë e ftohtë u “nxehte” për shkak të luftës civile greke.
Megjithatë, pavarësisht se nën qeveritë komuniste, Jugosllavisë (1948) dhe Shqipëri (1961) ra me Bashkimin Sovjetik. Jugosllavia, të udhëhequr nga Marshalli Josip Broz Tito (1892-1980), deri atëherë hodhi poshtë idenë e bashkimit me Bullgarinë, dhe në vend kërkuar marrëdhënie më të ngushta me Perëndimin, më vonë edhe bashkimin me shumë vende të treta në botë . Shqipëria eci drejtë në anën tjetër gravitit me Kinën komuniste, pas miratimit të një pozitë të izoluar.
Ballkani sot është një rajon me shumë etno-gjuhësore dhe popuj të ndryshëm. Përmes historisë së saj shumë grupe të tjera etnike me gjuhën e tyre jetonin në zonë, në mesin e tyre trakët, ilirët, romakët, Avarët dhe fise të ndryshme me rrënjë gjermanike, si popull .
***

… Shqiptarët si komb dhe si popull i ndarë në pesë shtete( si teritore) në saje të intrigave diplomatike të huaja dhe pa dëshirën e tij, sidomos ka vuajtur dhe i janë nëpërkëmbur të drejtat e tij në aspektin individual dhe kolektiv me stilin e makiavelizmit që përdorte KQ i LKJ dhe organet e saja politike e shtetërore, në veçanti me aksionet e fshehta operative dhe të spiunazhit që ndërmerrnin Organet inteligjente të saj, sidomos UDB-a dhe KOS-i, si trajtues direkt të një vargu të gjërë të ngjarjeve dhe ndodhive, që kishin llogaritur me plane strikt apo elaborate të planeve politike tinëzare, ( edhe pas heqjes së Rankoviqit më 1966, Shërbimi inteligjent jugosllav u emrua në SDB ( Sluzhba Drzhavne Bezbednosti), e cila si në kohët e tmerrshme rankoviqeviste, zhvilloi operacione dhe aksione spiunazhi, duke i shkaktuar dëme të thella popullit të vuajtur dhe të pambrojtur shqiptar në shtigjet e Ballkanit, dhe personave të dënuar të pafajshm me burgje , me akuza të trilluara, në baza nacionale dhe për shkaqe ideologjike e politike apo të mendimit ndryshe nga platforma komuniste e Jugosllavisë titiste, edhe pësimet brenda mureve të kazamateve ku kalamendeshin fatprerët e kohës, ishin të rënda, sidomos në vitet para dhe pas vdekjes së Titos, madje në rrethana të ndërlikuara edhe me ardhjen e pranverës së vonuar të demonstratave të 1981.

UDB-a (Uprava državne bezbednosti / Управа државне безбедности) ose shqip:(Drejtoria e sigurisë shtetërore) , është polici sekrete politike e Republikës Socialiste Federale të Jugosllavisë (RSFJ) e kohës së Titos.
( … Gjatë Luftës së Dytë Botërore u pushtua nga fuqitë e Boshtit. Më 1943 partizanët shpallën Jugosllavinë Federative Demokratike, për tu riemëruar më 1945 si Republika Popullore Federative e Jugosllavisë, e pastaj më 1963 si Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë !

Dhe më pas, me vdekjen e Titos me 4 maj 1980, gjegjësisht me nisjen e demonstratave shqiptare në mars-prilli të vitit 1981 në Kosovë u shfaqen shenjat e para të fillimit të shthurjes së federatës jugosllave. Serbia me ndihmën e organeve federale shtypi me zjarr e hekur çdo dëshirë të shqiptarëve dhe të Kosovës për pavarësi.Republikat e tjera të Jugosllavisë në fillim nuk e kuptuan qëllimin e Serbisë për krijimin e një shteti unitar, ku do të sundonin serbët në emër të Jugosllavisë.Në një situatë ku gjithnjë e më shumë acaroheshin raportet mes republikës së Serbisë,në njërën anë, dhe të republikave jugosllave, në anën tjetër , këto të fundit vendosën të shkëputen nga Federata dhe të shpallin pavarsinë e tyre. Më 1990, Kosova, edhe pse e okupuar, shpalli Deklaratën e Pavarsisë. Më 1991, u shkëputën Sllovenia dhe Kroacia,ndërsa,më 1992,Maqedonia dhe Bosnja e Hercegovina.Më 1992,Serbia dhe Mali i Zi shpallën krijimin e Republikës Federale të Jugosllavisë.Kështu, midis Serbisë dhe republikave të tjera shpërtheu lufta.Luftime veçanërisht të dhunshme u zhvilluan në Kroaci,në Bosnjë e Hercegovinë dhe në Kosovë.Kështu,u shpërbë Federata jugosllave ).
Pohohet se UDBA e asaj kohe, të viteve të rrënuara komuniste, që nga koha e Rankoviqit, është përgjegjëse për vrasjen e armiqëve të brendshëm dhe të jashtëm të shtetit, si ndaj kroatëve njashtu edhe ndaj shqiptarëve, sidomos atyre nga Kosova. Eliminimet më të njohura janë nga rradhët e popullit kroat, në veçanti atyre nga diaspora , si për shembull të Vjekoslav Luburić, të Ante Pavelić (komandant i ustashëve) dhe përndjekjet e krerëve të emigracionit kroat në krye me Dr. Jeliqin etj. Madje nga rradhët e emigracionit shqiptarë e boshnjak, asaj çetnike dhe maqedonase që përfaqësonin VMRO-n me në krye Dragan Bogdanovskin , asaj serbo-çetnike të cilët shtriheshin në Kanada dhe australi, të kritikëve të sistemit komunist jugosllav Bruno Bušić, Miro Bareshiq dhe kështu me rradhë ku UDB-kroate ishin nën drejtimin e Josip Perkoviq, ( kurse Zdravko Mustaq ishte shef në sektorët e SSDB-s federative jugosllave në Beograd, i cili në kohën e demonstratave në Kosovë më 1981, kabinetet e tyre i kishin përballë me atë të Stane Dollancit si pasardhës i Franjo Herleviqit me direktivën e Titos sa ishte gjallë), por , duke i mbajtur në “ listën e zezë” në veçanti rradhët e shqiptarëve të shumtë, gjegjësisht ato të Organizatave si ajo e “Lidhjes së Prizrenit” në krye me Xhafer Devën, Kalosh Hamdi Reçanin, “Lidhja Kosovare” me në krye Prof Luan Gashin, Vasil Andonin, ata të Komitetit “Shqipëria e Lirë” në krye me Abas Ermeniv, Rexhep Krasniqin, ose ato të “Ballit Kombëtarë” me Hasan Dostin, “Legaliteti” me Abas Kupin dhe atdhetarë të tjerë që angazhoheshin nga diaspora për të drejtat e Kombit shqiptarë që gjendeshin nën thundrën komuniste, si dhe duke survejuar ata qindra e qindra patriotë të cilët ishin të angazhuar ( edhe në protesta në Njujork e Çikago ) për Pavarësinë e Kosovës, apo për Bashkimin e trojeve etnike shqiptare në Ballkan me slloganin: NJË KOMB NË NJË SHTET !
***
…Duke i vështruar realisht ngjarjet politike të kohës së tij, Makiaveli u nis nga premisa se nuk ka dobi nga përshkrimi i ndonjë tipi ideal të sundimtarit për të cilin rrëfejnë religjionet, flasin filozofët utopistë dhe reformatorët shoqërorë. Tiparin e vet ai përpiqet ta karakterizojë në mënyrë që të mund të qëndrojë në periudhën kur fjala e nderit e një diplomati dhe e një politikani nuk vlen kurrgjë, kur bashkimet shkelen në mënyrë të paskrupullt dhe vetëm njerëzit dorëfortë dhe dinakë ngelin në këtë lojë të vazhdueshme plot mashtrimesh dhe vrasjesh. Prandaj. Sundimtari i tij është vetëm një apoteozë iluzore e tiranit të vrazhdë dhe kodeks i rregullave për krime. Duke pasur një synim të vazhdueshëm për çlirimin dhe bashkimin nacional të Italisë, ai u nis nga njëmendësia faktike (verita effetuale) për të gjetur rrugëdaljet dhe mundësitë reale për realizimin e koncepcioneve të veta politike. Në luftërat e ashpra që sundonin në Itali, Makaveli mendonte se vërtet mund t’u kundërvihet vetëm me forcë, kështu që, pavarësisht nga mjetet, të arrihet çlirimi i vendit nga botëkuptimet blozake dhe konservative, tipike të kës.
Hfz Qani ef Baki Loku , sipas mendimit të tij konkludon :
“ Makiaveli gjithë kohën dher jetën e tij ka pohuar se tiraninë i krijoi ose populli ose aristokrati, varësisht nga rasti që paraqitet. Ndërkaq, megjithatë ka ndryshim qenësor ndërmjet synimeve të popullit dhe këtyre aristokratëve: «Synimet e popullit janë shumë më të ndershme se synimet e aristokratëve, sepse këta duan të shtypin, popullin që të mos shtypet». Në këtë mënyrë, duke hequr maskën e gënjeshtarit të moralit dhe të fariseizmit, themeloi teorinë e parë civile të bazuar gjerësisht të shtetit dhe, në të vërtetë, ndau etikën nga politika, gjë të cilën nuk e bënë aparatet komuniste apo staliniste, gjegjësisht UDB-a si shablon i Sherbimeve ruse KGB dhe misionit stalinist nga Moska”- përfundon ai.

Nikola Makiaveli e liroi mendimin politik nga çdo lidhje me konceptimin metafiziko-fetar të shoqërisë, për ta bërë një sistem qëllimesh shkencërisht të arsyeshme. Ai hapi kështu rrugën e mendimit natyralist.

“Makiavelizmi” është sot sinonim i një politike force, të paskrupullt dhe pa moral, në dobi të së cilës të gjitha mjetet janë të mira. Hipoteza bazë e kësaj teorie është se çdo njeri e di çfarë do dhe se, sipas kritereve të arsyeshme, zgjedh mjetet që i shërbejnë më mirë realizimit të synimeve të tij, gjë të cilën si mjet dhe medotë specifike e vë në praktikat e saj vetë UDB-a jugosllave komuniste.
!?!

Edhe Organet e Sigurimit të Shtetit të Tiranës që në fillim u quajt Drejtoria e Mbrojtjes Popullore, përkthim direkt nga OZNA-s jugosllave e Beogradit , sipas instruksioneve të Milladin Popoviqit, Tempos, Mugoshës dhe mentorëve nga KGB ruse e Moskës, emërtesat e organeve të pushtetit që ngritën komunistët ishin të kopjuara nga jugosllavët ose më mirë të themi të vëna prej tyre. Skemat e organizimit të institucioneve ndryshonin vazhdimisht sipas porosisë që merrnin nga orientimet që vinin nga Beogradi dhe misionet ruse. Skema e shërbimit informativ nën emrin Drejtoria e Mbrojtjes së Popullit në varësi të Ministrisë së Mbrojtjes Kombëtare ,hyri në përdorim në një datë dimri të 1944.

Në mars 1946, me formimin e qeverisë së re komuniste shqiptare, u ndryshua edhe struktura e organeve të sigurimit të shtetit dhe u quajt Drejtoria e Sigurimit të Shtetit dhe u zhvendos nga Ministria e Mbrojtjes Kombëtare në Ministrinë e Punëve të Brendshme. Por, edhe në këto rradhë dominuan metodat, forma dhe teknika e të vepruarit dhe zhvillimeve të agjenturës së zbulimit dhe kundërzbulimit, tipike nga ato jugosllave që u printe UDB-a famkeqe. Krahas të gjitha këtyre, edhe brenda këtij Shërbimi dominonin elemente të rrymave makiaveliste, në kuptimin relative të devijancë, të cilat si fenomene me vite e dekada ndikuan me shkeljen e normave të të drejtave të njeriut në rrethana të caktuara shoqërore apo ligjore edhe në aspektin individual dhe atë kolektiv me dominime negative makiaveliste si në pikpamjet politike, sociologjike, shoqëroro-ekonomike dhe psikologjike, pasojat e të cilave janë ndjerë gjatë kohë, e ndoshta edhe sot…

( Vijon)