Nga: Lirim Gashi, Prizren
___
Agjenda 2010 e kancelarit Gerhard Schröder ishte një paketë reformash që, në thelb, përfaqësonte një vetëvrasje ideologjike të socialdemokracisë – por njëkohësisht edhe shpëtimin ekonomik të shtetit gjerman.
Përmes shkurtimeve brutale, por sistematike në shtetin social, Gjermania e çmontoi me vetëdije komoditetin e vet social për ta ndërtuar një model të ri ekonomik jashtëzakonisht efikas.
Papunësia nuk u trajtua më si një tragjedi pasive sociale, por si një proces teknik që duhej menaxhuar: përmes arsimit, rikualifikimit dhe përshtatjes së vazhdueshme me tregun e punës.
Miti i “vendit të sigurt të punës” u zëvendësua me dogmën e fleksibilitetit – një koncept që tingëllon si modern dhe human, por që në realitet kërkoi sakrifica serioze personale dhe shoqërore.
Njëkohësisht, u krijua një sektor masiv me paga të ulëta, ku punonin rreth tre milionë njerëz, kryesisht punëtorë të huaj.
Këta ishin njerëz pa mbrojtje sindikale, pa kontrata të qëndrueshme, pa të drejta reale. Pra një fuqi e pambrojtur punëtore që mund të hidhej në rrugë në çdo moment.
Për këtë arsye, shumë gjermanë e quajtën këtë shtresë shoqërore ashtu siç ishte në të vërtetë: skllavëri moderne e shtetit neoliberal.
Por pikërisht falë këtij modeli shoqërisht të ashpër, por ekonomikisht efikas, Gjermania arriti të prodhonte produkte të nivelit më të lartë me çmime që konkurrenca nuk mund t’i ndiqte.
Në vitin 2008, ajo u bë kampione botërore e eksportit, duke i dëbuar edhe SHBA-të dhe ekonomitë më të mëdha të BE-së nga tregjet më të mëdha botërore.
Mirëpo, ndërsa pjesa tjetër e Evropës po fundosej gjatë krizës së viteve 2007–2008 në katastrofë financiare dhe në borxhe, Gjermania doli prej saj më e fortë, më e pasur dhe politikisht larg më dominuese.
Sepse solidaritetin e shndërroi në profit, ndërsa ndihmën në instrument pushteti.
Për këtë arsye, kancelari Schröder u shndërrua në figurë të urryer për bazën e vet politike. Ai u shpall tradhtar i idealeve socialdemokratike, “shok i kapitalit të madh”, ose edhe më saktë simbol i asaj që quhej tradhti e së majtës.
Por e vërteta historike është e pakëndshme për ideologët:
Schröder nuk po e shpëtonte partinë – ai po e shpëtonte shtetin.
Ai e sakrifikoi me vetëdije karrierën e tij politike dhe identitetin e SPD-së për ta parandaluar kolapsin ekonomik të Gjermanisë.
Pra ai zgjodhi shtetin përpara partisë.
Dhe këtu fillon epoka e paradoksit të Merkelit — një epokë ku Gjermania, pasi kishte fituar një avantazh historik falë racionalitetit brutal të Agjendës 2010, filloi të harrojë saktësisht arsyen pse ishte bërë e fortë.
Angela Merkel nuk e trashëgoi një shtet të dobët. Përkundrazi, ajo trashëgoi një makineri ekonomike thuajse perfekte, një industri shumë konkurruese, një pozitë hegjemonike brenda BE-së dhe një kapital politik që mund të ishte shndërruar në udhëheqje globale teknologjike.
Por këtu qëndron dështimi i saj — jo për mungesë inteligjence, por për mungesë vizioni strategjik afatgjatë.
Gabimi më fatal energjetik ishte dalja emocionale nga energjia bërthamore.
Vendimi për t’u larguar nga energjia bërthamore pas Fukushimës ishte politikisht populist, por strategjikisht naiv.
Gjermania hoqi dorë nga burimi më stabil, më i pastër dhe më i kontrollueshëm i energjisë, pa pasur ende një alternativë të qëndrueshme.
Energjinë e rinovueshme e shpalli si zëvendësim, por pa ndërtuar infrastrukturën industriale që do ta kishte bërë Gjermaninë udhëheqëse globale në këtë sektor.
Ajo u bë konsumator moral i teknologjive “të gjelbra”, por jo prodhuese hegjemoniale.
Në vend që të udhëhiqte botën në teknologjinë e baterive, ta
dominonte tregun e hidrogjenit, të
zhvillonte rrjete inteligjente të energjisë,
dhe të përparonte në makineri ekologjike industriale,
Gjermania u kufizua në subvencione të brendshme dhe retorikë ekologjike — duke ia lënë prodhimin real Kinës.
Gjermania kishte gjithçka:
industrinë më të avancuar automobilistike në botë,
kapitalin,
dijen teknologjike,
disiplinën industriale.
Por zgjodhi të mbrojë motorin me djegie shumë gjatë, në vend që ta sakrifikonte në kohë — ashtu siç Gerhard Schröder e kishte sakrifikuar SPD-në.
Rezultati:
Tesla u bë simbol i inovacionit.
Kina u bë fabrika globale e makinave elektrike.
Gjermania numëroi në vend, duke i ndjekur të tjerët pas.
Një vend që duhej të ishte arkitekti i mobilitetit të së ardhmes, u shndërrua në ruajtës të së kaluarës.
Në planin IT, dështimi ishte edhe më i rëndë.
Ndërsa SHBA-të e dominonin softuerin, platformat dhe inteligjencën artificiale.
Ndërsa Kina e dominonte harduerin, 5G-në dhe prodhimin masiv.
Dhe ndërsa Izraeli e dominonte sigurinë kibernetike dhe inovacionin ushtarak,
Gjermania mbeti peng i:
burokracisë analoge, i
frikës nga digjitalizimi,
dhe i një kulture politike që e sheh teknologjinë si rrezik, jo si armë gjeopolitike.
Mirëpo ekonomia industriale pa sovranitet digjital është një kolos me këmbë letre.
Nga ana tjetër vendimi për ta lidhur sigurinë energjetike të Gjermanisë me Rusinë ishte gabimi strategjik më i rëndë që nga Lufta e Ftohtë.
Nord Stream nuk ishte projekt ekonomik — ishte vetëdorëzim politik.
Gjermania financoi një regjim autoritar,
i dha Rusisë levë shantazhi,
dhe sakrifikoi autonominë strategjike evropiane për energji të lirë.
Kur shpërtheu lufta, u pa e vërteta brutale: ekonomia gjermane mbështetej në një iluzion stabiliteti rus.
Nga ana tjetër, pranimi i mbi një milion refugjatëve sirianë ishte një akt moral — por jo një projekt shtetëror i menduar deri në fund.
Pa kapacitete integruese të mjaftueshme, pa
një sistem arsimor të përshtatur dhe pa
një treg pune të përgatitur,
ky vendim krijoi:
tensione sociale,
polarizim politik,
dhe fuqizim të populizmit ekstrem të djathtë.
Humanizmi pa strukturë është naivitet politik.
Përfundimi i hidhur, Gerhard Schröder e forcoi Gjermaninë duke u bërë armik i partisë së vet.
Merkel e dobësoi Gjermaninë duke u bërë peng e konsensusit politik.
Njëri sakrifikoi ideologjinë për shtetin.
Tjetra sakrifikoi shtetin për qetësinë politike.
Historia nuk i gjykon liderët sipas qëllimeve të tyre, por sipas pasojave.
Nëse Agjenda 2010 ishte një ndërhyrje brutale, por shpëtimtare, epoka Merkel ishte një qetësi e rreme para erozionit të ngadaltë.
Dhe pikërisht këtu Gjermania rrezikon sot: jo nga mungesa e forcës, por nga mungesa e guximit për të sakrifikuar përsëri atë që duhet — para se të jetë vonë.
Dhe pikërisht këtu lind pyetja që e zhvesh mjerimin politik ballkanik:
Cili politikan shqiptar do ta sakrifikonte ndonjëherë partinë e vet për të mirën e përgjithshme?
Asnjëri.
Sepse tek ne nuk ka politikë të ndërtuar mbi ideologji, por mbi mashtrim të përhershëm të paketuar me slogane partiake.
Nuk ka të majtë dhe të djathtë – ka vetëm klane.
Partitë tona nuk janë organizata politike, por korporata feudale që u shërbejnë interesave të rreth njëqind njerëzve në majë të hierarkisë.
Ideologjia e tyre nuk është drejtësia shoqërore, por grabitja e resurseve popullore dhe shtetërore.
Ekonomia e tyre nuk është zhvillimi, por vjedhja e buxhetit, doganave, tenderëve, privatizimeve dhe madje edhe e ndihmave humanitare.
Kjo nuk është politikë – ky është parazitizëm i organizuar mbi kurrizin e popullit dhe shtetit.
Gerhard Schröder ka kene i majt, bile ne fillim ka kene edhe ma i majte se te majtit. Kerkoje ne internet se e gjene.
Angela Merkel gjate komunizmit ne Gjermanine Lindore Komuniste (Deutsche Demokratische Republik) ka pas kene INSTRUKTORE E RINIES KOMUNISTE. Ajo pat thane se ramjen e murit te berlinit e paska marre veshte rastesisht kur po kalonte ne nji rruge te Berlinit.
Ramjen e Murit Berlinit na ne Shqipnine komuniste e kena pas ndjeke ne TV italian ne te gjitha fazat dhe e dijshim qyshe perpara fundin e ketij Muri, ndersa Merkel ne Berlin e paska marre veshte rastesisht. Duhet vu ne dukje se PUTINI ka kene kapo i sigurimit sovjetik KGB per Gjermanine komuniste.
Keto te dy kan bashkepunu me PUTININ si para si mbrapa ramjes se DDR-s.
Bile Gerhard Schröder u ba kryetari i ndermarrjes ruso-gjermane per gazin rus me qender ne Moske. Ky edhe sot asht kretar dhe merr perqindjet e shirtjes se Gazit rus.
Lidhje me Putini e ketyn dyve bani qe Gjermania e sotme dhe deridiku edhe Bashkimi Europian te ishte nene MVARSINE E PLOTE TE RUSISE, qofte per gazin si materjal strategjik-politik, qofte edhe nga pikpamja ekonomike.
Po e mos ishin te lidhun keto te dy me Putinin Europa do te kishte kerku burime te tjera gazi neper bote, per te mos qene ne mvarsi ekskluzive nga Putini.