Hege Storhaug, Oslo
Shërbimi për të Drejtat e Njeriut
Vlerat e Lirisë
Termi islamofobi duhet të varroset një herë e mirë. Tani Suedia është duke e bërë këtë. E njëjta gjë po ndodh në Angli. Termi në të gjithë qenien e tij është një shmangie e qëllimshme për të shtypur çdo bisedë të ndriçuar mbi anët e tmerrshme dhe të dhunshme të Islamit. Dhe ata që krijuan këtë keqkuptim janë pikërisht fundamentalistët që kanë vetëm një qëllim: të nënshtrojnë gjithë botën ndaj kalifatit islamik. Që politikanët dhe akademikët tanë kanë gëlltitur karremët e fundamentalistëve, nuk është gjë tjetër përveç një nga skandalet më të mëdha të kohës sonë.
Për jo-myslimanët perëndimorë dhe myslimanët që e kanë braktisur fenë, kritika e Islamit nga shumë në Perëndim dhe në botën e dominuar nga islami është bërë një sport me rrezik të lartë, ku kritikuesi shpejt futet në kategori jo respektuese. A duhet të lejohet që një gjendje e tillë të vazhdojë?
A duhet të vazhdojmë të mbështesim në mënyrë indirekte ata që me ngulm duan të vazhdojnë jetën dhe rendin shoqëror të Muhamedit në Gadishullin Arabik rreth vitit 630, që do të shtypin gratë, homoseksualët, jo-myslimanët dhe çdo njeri që kërkon liri në tokën tonë? A duhet të ulemi dhe të shpresojmë për një reformë humanizuese pas më shumë se 1.000 vjetësh me tekste islame të pa-reformuara?
Në një shoqëri të ndritur, përgjigjja duhet të jetë e qartë. Kjo gjendje e krijuar, kjo islamofobi reale – frika për të hedhur një sy të ndershëm mbi islamin – më kujton një bisedë private me një ministër danez në Kopenhagen në vitin 2003. Personi u shpreh kështu përballë meje: «Kur mendon se mund të themi si janë gjërat, që është islami që krijon probleme integrimi?» Po, vitin pasardhës, artisti «blasfemik» Theo van Gogh u pre në qafë në Amsterdam, dhe sipas vetë vrasësit, Muhammed Bouyeri me prejardhje marokene, ai veproi në përputhje me shkrimet.
Por as kjo mizori në rrugë të hapur në qytet, që dikur priste të përndjekurit fetar në një Evropë të mesjetës jo të lirë, nuk ja zgjoi elitës së gjumë.
Pyetja e ministrit danez është fatkeqësisht shumë aktuale tani, 23 vjet më vonë. Arsyetimi duhet të vendoset në vendin e parë para se të jetë tepër vonë për Evropën e lirë, Perëndimin e lirë.
Pyetja nga ministri danez është fatkeqësisht mjaft e rëndësishme tani, 23 vjet më vonë. Arsyetimi duhet të vendoset në vendin e parë para se të jetë tepër vonë për Europën e lirë, Perëndimin e lirë.
Frikë paralizuese
Tani Anglia dhe Suedia kanë paralajmëruar se do ta heqin këtë koncept. Thjesht ta largojnë nga dokumentet publike dhe bisedat. Pranimi është pikërisht natyra e tij problematike. Ka parë dikush përdorimin e kristofobisë ndaj «blasfemikëve» kristianë që luftuan kundër burrave të errësirës në Kishën Norvegjeze? Arnulf Øverland, poeti dhe satiristi pas «Krishterizmi – plaga e dhjetë kombëtare» (nëntë të tjerat gjenden në Bibël), mund të lëvizte në mënyrë të sigurt dhe të lirë në rrugët e Norvegjisë pas kritikës së tij të fortë ndaj atyre brenda kishës që luftonin kundër ndriçimit dhe çlirimit. Ai më pas është bërë një nga figurat më të mëdha në historinë norvegjeze, një burrë që vendosi arsyen në front dhe kontribuoi për lirinë personale që ne pasardhësit kemi mundur të shijojmë frytet e saj.
Me fjalë të tjera, je një feminist i vërtetë dhe një mbrojtës i vërtetë i paprekshmërisë së individit nëse refuzon idenë se po vuan nga një sëmundje mistike (e pa përshkrueshme) nëse nuk mund të përballosh shtypjen dhe keqtrajtimin dhe një sistem shoqëror që përfaqëson gjithçka që Perëndimi i lirë nuk është. Pra; mos bie në kurthin e ish-lideres së partisë dhe ministre, Trine Skei Grande. Në vitin 2011 ajo sulmoi luftëtarin e vlerave të FrP-së të rangut më të lartë, Christian Tybring-Gjedde, me këto fjalë: «Islamofobia po bëhet një formë e pranueshme e racizmit, dhe mos lejo askënd të të thotë se kjo është kritikë fetare.» Çfarë ishte mëkati i Tybring-Gjedde? Ai kishte shënuar në Storting shtypjen e grave në emër të Islamit.
Skei Grande vazhdoi kështu në kronikën e saj – për të thënë më eufemizëm – mahnitëse:
Islamofobia është një problem shoqëror. Islami nuk është. Islamofobia mund të luftohet, por nuk zhduket vetvetiu. Ajo që megjithatë më bën optimist është se ne e kemi arritur më parë. Antisemitizmi dhe racizmi ende ekzistojnë mes nesh, por pas punës së vetëdijshme për dekada kemi arritur ta bëjmë qëndrimet shoqërisht dhe politikisht të papranueshme. Islamofobia duhet të dërgohet në të njëjtin grumbull ideologjik dhe historik të hedhurinave. Vetëm atëherë do të kemi shoqërinë e barabartë, të lirë dhe liberale që të gjithë e dëshirojmë.
15 vitet e fundit padyshim që nuk i kanë dhënë të drejtë Skei Grande-s dhe atyre me mendime të ngjashme për punën e tyre «informuese për shoqërinë», për ta thënë kështu.
Sa e rrezikshme dhe paralizuese është mashtrimi me konceptin e islamofobisë dhe akuzat për «racizëm» ndaj të afërmve, tregoi studiuesja sekulare britanike Houriya Ahmed në një dokumentar televiziv, «Britain’s Islamic Republic» (2010). Dokumentari zbuloi infiltrimin masiv të fundamentalistëve islamikë në politikën lokale në Londër (Tower Hamlets). Infiltrimi ishte total dhe, natyrisht, solli gjithashtu fitime të mëdha ekonomike. Pse këto zbulime befasuese nuk patën pasoja për të përfshirët? Pse e gjithë pjesa tjetër e establishmentit politik britanik nuk u ngrit dhe nuk vendosi rregull? Ahmed e shpjegoi këtë fatkeqësi kështu:
«Shumë politikanë e kuptojnë temën, por janë shumë të frikësuar për ta trajtuar sepse frikësohen të etiketohen si islamofobë ose anti-muslimanë».
– Gjetje e zgjuar
Ne kemi liruar një koncept shkatërrues për shoqërinë, që është islamofobia. Por pse nuk kemi një koncept të ngjashëm për shumë muslimanë që urren modelin tonë perëndimor të lirive personale? A nuk duhej kjo, me të drejtë, të quhej «oksidentofobi» (frikë nga Perëndimi)?
Nuk është rastësi që krijimi gjuhësor islamofobi konsiderohet i barabartë me ksenofobinë, dmth frikën nga të huajt, një etiketë që pak njerëz do të dëshironin ta bartin. Me këtë lloj përdorimi të fjalëve krijohen ide për urrejtje, përndjekje, diskriminim dhe racizëm. Dhe pikërisht kjo ka ndodhur në diskutimet publike: kur të etiketohet dikush si islamofob, ai menjëherë kategorizohet si racist. Siç autori Pascal Bruckner përmend përdorimin e islamofobisë:
«Koncepti është një shpikje e zgjuar, pasi ia del të bëjë islamin diçka të pacënueshme, diçka që nuk mund ta prekësh pa u akuzuar për racizëm.»
Bruckner thotë thjesht se sot «jemi dëshmitarë të një trillimi botëror të një krimi ndaj mendimit, në shkallë të ngjashme me atë që ndodhte në Bashkimin Sovjetik kundër armiqve të popullit».
Në Berlingske, tani shefi i komunikimit, polemist dhe anëtar i Këshillit Kombëtar për Integrim, Christian Marcussen, shkruan se Danimarka duhet të ndjekë gjurmët e suedezëve dhe britanikëve në refuzimin e konceptit islamofobi. Pikërisht ashtu si duhet të ngrijmë hundën ndaj politikanëve, organizatave dhe studiuesve që vazhdojnë të insistojnë në përdorimin e fjalës, thotë ai.
«Termi islamofobi është një armë e krijuar origjinalisht nga islamistët për të shërbyer qëllimeve të tyre për të imponuar botës vizionin e tyre totalitar, dhe rrënjët e tij janë të ngulitura në errësirën më të thellë shpirtërore,» ka vënë në dukje mësuesi francez i filozofisë Robert Redeker. Në thelb, termi ishte një fjalë lufte, e cila është bërë ekuivalent me racizmin.
Në vitet e fundit, OIC, e cila dominohet nga shtete jo-demokratike, ka bërë një luftë intensive në sistemin e OKB-së për të heshtur kritikën ndaj islamit në të gjithë botën, e cila është përcaktuar si islamofobi dhe «racizmi modern» i kohës tonë. Qëllimi është kriminalizimi i kritikës ndaj islamit. Pra, përdorimi i termit islamofobi vendos njeriun në shoqëri me sheikët.
Duhet të pyesim veten: A është raciste të evidentosh keqpërdorimin e pushtetit në emër të islamit, qoftë në Afganistan apo Oslo? A është racizëm të thuash jo ndaj diskriminimit të institucionalizuar të grave dhe homoseksualëve ose të distancohesh nga ajo që quhet ligji hyjnor islamik sharia? A është racist të vendosësh faktet mbi tryezë që tregojnë se respekti për të drejtat universale të njeriut të OKB-së në masë të vogël përfshin vendet myslimane?
Politikani i djeshëm
Frika dhe shqetësimi për islamin mund të jenë absolutisht të vërteta dhe aspak të sëmura, thekson Marcussen. Problemi kryesor, vazhdon ai, është se termi mbron islamin si ideologji dhe/ose fe. Në shoqërinë tonë perëndimore nuk janë idetë ato që historikisht kanë marrë mbrojtje. Në Perëndim janë njerëzit ata që kanë të drejtë për mbrojtje. Kaq e thjeshtë, kaq e qartë. Dhe këtu Marcussen tregon diçka tjetër të qartë: Ne kemi terma si homofobi dhe antisemitizëm – dhe ata janë krejtësisht të vërtetë – sepse mbrojnë njerëzit nga dhuna dhe përndjekja.
Gjatë viteve kemi parë disa herë se si prodhohen raporte mbi islamofobinë dhe se si myslimanët e organizuar, si Këshilli Islamik i Norvegjisë, kanë përdorur aktivisht konceptin e islamofobisë për të legjitimuar veprimtarinë e tyre, ku argumentohet me „rritjen e islamofobisë“ në shoqërinë norvegjeze. Dhe si qeveria e udhëhequr nga Ap vetë legjitimon këtë koncept, këtu përmes ministrit të Çështjeve të Fëmijëve dhe Familjes Lene Vågslid në një fjalim për Kongresin e Kishës vitin e kaluar:
Antisemitizmi, islamofobia dhe krimet e tjera të urrejtjes duhet të luftohen.
Ka arsye të shpallim atë dhe të ngjashmit me të si politikanët e djeshëm.
Koncepti i islamofobisë përdoret aktivisht në shoqërinë tonë kundër çdo personi që merr fjalën për të kufizuar ndikimin e islamit dhe islamizimin e drejtpërdrejtë. Pikërisht për këtë arsye koncepti duhet të pastrohet nga vokabulari ynë. Ai duhet të i përkasë së kaluarës në errësirën intelektuale ku kemi qenë. Prandaj duhet të ndalet legjitimimi i këtij koncepti nga autoritetet politike. Që akademikët dhe persona të tjerë të hutuar do të vazhdojnë të përdorin këtë term të pafuqishëm, ndoshta do të na duhet ende për një kohë të jetojmë me të.
Por ata në një moment do të jenë të vendosur thellë në këndet mes atyre që tradhtuan tërë idenë e idealit të epokës së ndriçimit. Kritika ndaj ideologjisë dhe religjionit është çelësi i jetës për Europën dhe Perëndimin. Kështu do të mbetet.
