Ahengu gjakovar në shekuj” i Esat Bicurrit është një libër që ruan dhe dokumenton traditën e ahengut gjakovar — një formë e muzikës qytetare shqiptare të zhvilluar në Gjakovë gjatë shekujve XVIII–XIX. Ahengu gjakovar këndohej në oda, dasma dhe ndeja familjare, dhe karakterizohet nga melodi emocionale, “jare” të ngadalta dhe poezi për dashurinë, mallin dhe jetën qytetare.
Libri përmbledh historinë e kësaj tradite, tekstet e këngëve të vjetra, kujtime për muzikantët dhe rolin kulturor të Gjakovës si qendër artistike. Në këtë muzikë përdoren instrumente tradicionale si sharkia, tambura, violina, klarineta dhe def-i.
Një pjesë e rëndësishme e ahengut janë “jaret”, këngë lirike dhe shumë emocionale që interpretohen me stil të ngadaltë dhe të ndjerë. Ahengu gjakovar dallon nga muzika shkodrane sepse ka më shumë ndikime orientale dhe një interpretim më meditativ.
Esat Bicurri ka pasur rol të rëndësishëm në mbledhjen dhe ruajtjen e kësaj trashëgimie kulturore, duke dokumentuar këngë dhe tradita që për shumë kohë janë transmetuar vetëm gojarisht.
Libri konsiderohet me vlerë të madhe kulturore sepse ruan identitetin muzikor dhe historik të Gjakovës dhe të muzikës qytetare shqiptare në Kosovë.
Shënime për autorin
Esat Bicurri (1949–1999) ishte këngëtar, studiues dhe mbledhës i muzikës popullore shqiptare nga Gjakova. Shkollimin e mesëm e kreu në Gjakovë, ndërsa Fakultetin Ekonomik në Prishtinë. U mor me muzikë që në rini dhe ishte aktiv në shoqëritë kulturo-artistike “Rinia”, “Hajdar Dushi” dhe “Bajram Curri”.
Ai regjistroi mbi 80 këngë në RTV Prishtina dhe RTV Tirana, mori pjesë në shumë festivale kombëtare dhe fitoi disa çmime. Si këngëtar lirik interpretoi këngë nga të gjitha trevat shqiptare dhe performoi në Kosovë e Evropë.
Esat Bicurri ishte autor i përmbledhjeve “Jare një këllëf me ar ta qova” dhe “Ahengu gjakovar në shekuj”, duke dhënë kontribut të madh në ruajtjen e muzikës qytetare shqiptare.
Gjatë luftës së vitit 1999, ai u vra nga forcat paramilitare serbe në Gjakovë.
