Letra e fundit për Qëndresën !
Bija ime e dashur, Qëndresë!
Kjo është letra e pestë që ta kushtoj ty. Ndoshta edhe e fundit.
Jo sepse dashuria e një babai ka fund. Jo sepse ndryshova bindje. Jo sepse u lodha së besuari tek ti.
Por sepse njeriu, me kalimin e viteve, e kupton se forca fizike e lëshon dalëngadalë, ndërsa shpirti vazhdon të mbajë të njëjtën barrë, të njëjtën dashuri dhe të njëjtën shpresë.
Sot ti je nënë e tre fëmijëve. Je një grua e arsimuar në universitete anglo-finlandeze, e rritur në një vend ku liria, dinjiteti dhe arsimi janë ndër vlerat më të çmuara. Si baba, kam qenë krenar për ty. Të shihja si një shqiptare të edukuar, të qytetëruar, me besimin tënd personal, por të integruar natyrshëm në shoqërinë ku jetove.
Mendoja se të kisha dhënë gjithçka që mund t’i japë një baba bijës së vet: dashurinë, arsimin, besimin te liria dhe krenarinë për identitetin shqiptar.
Më pas, edhe jeta ime ndryshoi.
Vendosa të bëj publike bindjet e mia për identitetin kombëtar, për rikthimin te rrënjët e të parëve, për ndërtimin e kishës në Bajgorë dhe për ndryshimin e emrit tim në Shqiptar Shaljani. E dija se do të përballesha me kundërshtime, me kritika e me sulme. Por nuk u tërhoqa, sepse besoja se njeriu nuk mund të jetojë kundër ndërgjegjes së vet.
Pikërisht në atë kohë më njoftove se kishe vendosur të mbuloje kokën me shami.
Nuk do ta fsheh kurrë se ishte një nga dhimbjet më të mëdha që kam përjetuar si baba.
Edhe atëherë të thashë se besimi është çështje e ndërgjegjes së çdo njeriu dhe se askush nuk duhet të detyrohet në bindjet e tij. Por ta thashë po aq sinqerisht se, sipas bindjes sime, nuk mund ta pranoja atë si rrugën që do të dëshiroja për bijën time.
Të pyeta atëherë, me dhimbje e jo me zemërim:
“Ku ishte kjo bindje deri atëherë? Pse pikërisht në kohën kur babai yt po përballej me sulme publike për bindjet e tij?”
Ndoshta përgjigjja jote është tjetër. Ndoshta historia do të na gjykojë secilin sipas ndërgjegjes së vet. Por askush nuk mund të ma mohojë të drejtën që si baba ta shpreh dhimbjen time.
Shumë njerëz më kanë pyetur pse vendosa t’i bëj publike këto letra.
Përgjigjja ime është e thjeshtë.
Sepse nuk besoj se çdo plagë duhet fshehur.
Përkundrazi.
Besoj se shumë plagë shoqërore lindin pikërisht nga heshtja e familjeve. Çdo problem i madh fillon në një shtëpi, në një bisedë mes prindit dhe fëmijës. Kur askush nuk flet, tabu bëhet më e fortë se e vërteta.
Unë nuk kam shkruar për të turpëruar askënd.
As për të fituar një debat.
Kam shkruar sepse besoj se shoqëria përparon kur njerëzit kanë guximin të flasin edhe për dhimbjet e tyre.
Në këtë betejë, megjithatë, e kuptova se mbeta vetëm.
Bëra gjithçka që dija për ta mbrojtur atë që e quaja lirinë tënde dhe identitetin tënd. Fola, shkrova, pranova kritika dhe sulme.
Por njeriu nuk mund ta fitojë i vetëm një betejë që zhvillohet brenda familjes së tij.
Edhe nëna jote kishte bindjen e saj dhe të drejtën ta mbështeste zgjedhjen tënde. Unë e kam respektuar këtë të drejtë, edhe pse nuk kam ndarë të njëjtin mendim. Ajo nuk e pa këtë çështje siç e pashë unë dhe, në shumë raste, nuk e miratoi as vendimin tim për ta trajtuar publikisht.
Kjo ishte ndoshta vetmia ime më e madhe.
Ironia e jetës është se unë luftoja për atë që e konsideroja lirinë e bijës sime, ndërsa ndihesha gjithnjë e më pak i lirë të shprehja dhimbjen time si baba.
Ndoshta kjo është humbja ime më e madhe.
Por edhe humbja ka dinjitet kur njeriu nuk e shet ndërgjegjen.
Ndoshta shumëkush nuk do të pajtohet me mua.
Kjo është e drejta e tyre.
Ashtu siç është e drejta ime të mbetem besnik ndaj asaj që besoj.
Unë nuk kërkoj që të gjithë të mendojnë si unë.
Kërkoj vetëm që askush të mos ma mohojë të drejtën të flas si baba.
Kjo është letra ime e fundit.
Jo sepse po dorëzohem.
Përkundrazi.
Sepse dua që ti ta dish se, edhe nëse kjo betejë nuk përfundoi siç do të dëshiroja unë, nuk kam asnjë pendesë që luftova për atë që besoja.
Një ditë edhe unë do të largohem nga kjo botë.
Askush nuk është i pavdekshëm.
Dhe kur të vijë ai çast, do të doja të më kujtonit jo për debatet që kam hapur, por për dashurinë që kam pasur për fëmijët e mi.
E po ta them me sinqeritetin më të madh që mund të ketë një baba:
Kurrë nuk e kam imagjinuar që lamtumirën e fundit të ma japësh e mbuluar.
Jo sepse nuk je bija ime.
Përkundrazi.
Sepse për mua gjithmonë ke qenë dhe do të mbetesh ajo vajza shqiptare, krenare, e lirë dhe plot dritë, të cilën e mbaja përdore kur hidhte hapat e parë në jetë.
Ndoshta nuk do të pajtohemi kurrë për këtë.
Por mos dysho asnjëherë në dashurinë time.
Dashuria e babait nuk matet me pajtimin e mendimeve.
Ajo jeton edhe kur rrugët ndahen.
Nëse një ditë nipërit dhe mbesat e mia do t’i lexojnë këto letra, dua që të kuptojnë vetëm një gjë:
Gjyshi i tyre nuk shkroi nga urrejtja.
Shkroi nga dashuria.
Sepse ndonjëherë dashuria nuk është heshtje.
Dashuria është guximi për të folur edhe atëherë kur mbetesh vetëm.
Dhe në fund po ta lë amanetin tim:
Mos lejo kurrë që askush ta zëvendësojë lirinë tënde të mendimit, dinjitetin tënd njerëzor e kombëtar , të drejtën tënde për të zgjedhur me ndërgjegje të lirë.
Njeriu mund të humbasë shumë gjëra në jetë.
Por kur humbet lirinë e vet, humbet pjesën më të çmuar të qenies së tij.
Qëndresë, ti do të mbetesh gjithmonë bija ime.
Ndërsa unë do të mbetem gjithmonë babai yt.
Dhe po largohem nga kjo letër me të njëjtën fjali që e kam thënë edhe publikisht, sepse është shprehja e ndërgjegjes sime:
“Unë nuk jetova për t’u bërë dikush tjetër. Jetova për të qenë shqiptar dhe si shqiptar dua të mbyll sytë një ditë.”
Me dashuri të pakushtëzuar,
Babai yt,
Shqiptar Shaljani.
Kjo leter, e një babai për të bijën nuk është thjesht një shperthim emocional, por një klithmë dhimbjeje e një prindi qe sheh fëimijën e vet duke u larguar jo vetëm nga gjiri familjar, por edhe nga fryma identitare mbi të cilën është krijuar familja shqiptare. Në rreshtat e kësaj letre ndihet një plagë, zhgënjim dhe tronditje e thellë atnore: si është e mundur që një vajzë e rritur (nënë )e arsimuar të pranojë mbi vete një simbolikë qe babai i saj e përjeton si të huaj për botën shqiptare dhe si shënjë të nënshtrimit nga një ideologji që e zbeh gruan, e largon nga vetvetja dhe e vë në konflikt me familjen? Pikërisht këtu lind edhe dyshimi i dhimbshëm i i babait: se mos pas kësaj zgjedhje nuk qëndron vetëm bindja personale e së bijës, por ndikimi i një burri dhe i një fryme të islamit politik qe kërkon ta tjetërsojë gruan shqiptare, t’ia zëvendësijë identitetin dhe ta shkëpusë nga rrënjët e saj. Kjo letër, prandaj nuk është vetëm histori e një babai të lënduar, por është një alarm për rrezikun që ideologjitë e huaja t’i futën familjes shqiptare të përçajnë atë dhe ta kthejnë dashurinë prindore në dhimbje dhe heshtje.