Parathënie e librit
Një çerek i njerëzimit — por asnjë universitet në top 50
Ata thonë: “Bota po islamizohet.”
Ata thonë: “Jemi një e katërta e njerëzimit.”
Mirë. Atëherë le ta lëmë propagandën dhe ta shohim realitetin me kritere të matshme: universitet, shkencë, industri, demokraci, liri akademike, inovacion dhe migrim.
Sepse numri nuk është civilizim.
Masa nuk është dije.
Demografia nuk është argument.
Myslimanët përbëjnë rreth 26 % të popullsisë botërore. Ka rreth 50 shtete me shumicë myslimane. Shumë prej tyre kanë resurse natyrore, popullsi të re, pozita strategjike dhe pasuri të mëdha.
Por rezultati është brutal:
asnjë universitet nga vendet me shumicë myslimane nuk është në top 50 botëror.
Universiteti më i mirë në botën myslimane, Universiti Malaya në Malajzi, është vetëm në vendin e 58-të në QS World University Rankings 2026.
Ndërkohë, SHBA-ja me rreth 4 % të popullsisë botërore ka MIT-in në vendin e parë. Britania, me më pak se 1 % të njerëzimit, ka Imperial College, Oxford dhe Cambridge në elitën botërore. Zvicra, me rreth 0.1 % të njerëzimit, ka ETH Zürich në top 10.
Pra pyetja është e thjeshtë:
Nëse “islamizimi” qenka sukses civilizues, ku janë universitetet?
Ku janë laboratorët?
Ku është shkenca?
Ku janë demokracitë stabile?
Ku është industria e avancuar?
Ku është liria akademike?
Dhe nëse përgjigjja është: “sepse nuk ka mjaft islam”, atëherë pyetja bëhet edhe më therëse:
Si shpjegohet që bota jo-islamike, me më pak islam, prodhon shumë më shumë dije, më shumë liri, më shumë universitete, më shumë industri dhe më shumë jetë dinjitoze?
Nëse problemi qenka mungesa e islamit, pse vendet më pak islamike janë ato ku njerëzit duan të jetojnë?
Pse ëndrra nuk është Afganistani, Irani, Pakistani, Jemeni apo Sudani?
Pse ëndrra është Zvicra, Gjermania, Franca, Britania, Kanadaja, Amerika dhe Australia?
Ky është referendumi më i ndershëm: migrimi.
Njerëzit nuk votojnë vetëm me fletëvotim.
Ata votojnë me këmbë.
Dhe këmbët e miliona njerëzve nga vendet myslimane shkojnë drejt vendeve jo-myslimane.
Islami nuk lindi në zbrazëti. Ai u shtri mbi territore ku ekzistonin civilizime të mëdha paraislame: greke, persiane, bizantine, siriake, egjiptiane, indiane, hebraike dhe të krishtera orientale.
Bota islame trashëgoi qytete, libra, administratë, mjekësi, matematikë, filozofi dhe teknika.
Letra erdhi nga Kina.
Filozofia nga grekët.
Matematika nga India dhe Persia.
Mjekësia nga traditat antike.
Përkthyesit e mëdhenj shpesh ishin të krishterë siriakë, persë ose njerëz të popujve të pushtuar.
Prandaj pyetja historike nuk është vetëm: çka mori bota islame?
Pyetja është:
Çka prodhoi realisht, në mënyrë të qëndrueshme, pasi trashëgoi kaq shumë?
Me një trashëgimi të tillë, ajo duhej të ishte motori i shkencës moderne.
Por sot kemi këtë paradoks:
një çerek i njerëzimit, por asnjë universitet në top 50.
Kjo nuk është rastësi.
Është simptomë.
Shkenca kërkon dyshim.
Dogma kërkon bindje.
Universiteti kërkon kritikë.
Autoriteti fetar kërkon nënshtrim.
Kërkimi kërkon liri.
Teksti i paprekshëm kërkon heshtje.
Një civilizim që e ngatërron numrin me madhështinë, nuk e ka kuptuar ende çka është madhështia.
Të jesh shumë nuk do të thotë të jesh i avancuar.
Edhe varfëria mund të jetë masive.
Edhe injoranca mund të jetë masive.
Edhe nënshtrimi mund të jetë masiv.
Madhështia nuk matet me sa njerëz numëron.
Matet me çka prodhon.
Me universitetet që ndërton.
Me shkencëtarët që formon.
Me lirinë që garanton.
Me gratë që emancipon.
Me institucionet që stabilizon.
Me fëmijët që mëson të mendojnë.
Nëse një çerek i njerëzimit nuk arrin të vendosë asnjë universitet në top 50, atëherë problemi nuk është statistikor.
Është civilizues.
Sepse numri pa dije është vetëm turmë.
Besimi pa kritikë është vetëm bindje.
Rritja demografike pa shkencë është vetëm shumëzim i prapambetjes.
Një botë që shtohet, por nuk mendon, nuk po fiton të ardhmen.
Vetëm po e mbush atë me më shumë njerëz që nuk e kuptojnë pse kanë mbetur prapa.
