Nga: Mark Baftiaj
____
Poshtë ka rënë katundi. Në kodin e pashkruar të kësaj toke, shtëpia e shqiptarit ka qenë gjithmonë e Zotit dhe e mikut. Përtej ligjeve të shkruara dhe ftohtësisë së zyrave administrative, mikpritja nuk ka qenë kurrë thjesht një rregull; ajo ka qenë shpirt. Kur Ibrahim Rugova dhuronte gurët e Kosovës nga shtëpia e tij në Velani, apo kur liderët e pasluftës si Thaçi e Haradinaj thyenin çdo kod formal për të dalë në pistën e aeroportit apo te shkallët e avionit, ata nuk po zvogëlonin shtetin.
Ata po tregonin se për mikun që të shpëtoi jetën në ditët më të tmerrshme, dera nuk ka roje dhe pragu nuk ka pengesa. Kjo ishte diplomacia e zemrës dhe e mirënjohjes ekzistenciale. Sot, në korridoret e Qeverisë së Albin Kurtit dhe Albulena Haxhiut, kjo ngrohtësi tradicionale ndaj amerikanëve është zëvendësuar nga një rreptësi e ftohtë institucionale.
Protokolli i ri ka mbyllur dyert e jashtme, duke i kufizuar takimet me kongresmenët amerikanë brenda mureve të zyrave, “pa asnjë gjest të jashtëzakonshëm kortezie”. Kjo qasje synon ta projektojë Kosovën si një shtet të pjekur, të fuqishëm dhe të barabartë me SHBA-në – një diplomaci pa emocione që nuk bën lëshime as për amerikanët.
Këta po harrojnë se Kosova është një vend që lirinë e tij nuk do ta fitonte pa Uashingtonin. Kjo ftohtësi zyrtare shpesh ngjan me arrogancë dhe zbehje të raporteve. Kur ky mik që mbron fatin tënd në botë nuk pritet më te dera e shtëpisë, këta praktikantë besojnë se shteti duket më sovran në letër. Por, unë besoj se Kosova mbetet më e vetmuar në shpirt.
Amerika është aleate e popullit tonë, jo e këtyre mjeranëve që nuk dinë t’i presin miqtë tanë.
Shkrimi i Mark Baftiajit ngre me të drejtë shqetësimin se Kosova po humb dalëngadalë një nga virtytet më fisnike të saj: mirënjohjen dhe mikpritjen ndaj miqve që i qëndruan pranë në momentet më të vështira të historisë sonë. Në emër të një “protokolli modern”, qeveritarët aktualë po projektojnë një ftohtësi burokratike që nuk i ngjan shpirtit shqiptar dhe as realitetit historik të Kosovës.
Kosova nuk është një shtet që u ngrit në vakum diplomatik. Liria dhe pavarësia e saj mbajnë vulën e përkrahjes amerikane. Pikërisht për këtë arsye, çdo distancim artificial apo çdo mungesë kortezie ndaj përfaqësuesve amerikanë nuk duket si forcë shtetërore, por si mungesë urtësie politike dhe harresë e rrezikshme historike.
Qeveritarët e sotëm duket se janë më të interesuar të duken “parimorë” në sy të opinionit sesa të ruajnë frymën e aleancës që e mbajti gjallë Kosovën në ditët më të errëta. Diplomacia nuk është vetëm protokoll i ftohtë zyrash; ajo është edhe kulturë respekti, mirënjohjeje dhe vizioni strategjik. Kur miqtë nuk priten më me zemër, shteti mund të duket më krenar në letër, por bëhet më i varfër në shpirt dhe më i vetmuar në arenën ndërkombëtare.
Historia nuk fal popujt që harrojnë miqtë e tyre.