Prof. Sabri Tahiri, Gjilan
Kosova gjendet përballë një vendimi që tejkalon politikën e ditës. Ai lidhet me orientimin strategjik të shtetit, sigurinë energjetike, zhvillimin ekonomik dhe forcimin e partneritetit me aleatin më të madh të popullit tonë – Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Prandaj, qeveria në detyrë duhet ta shqyrtojë me përgjegjësi dhe ta mbështesë projektin për gazin amerikan, nëse ai rezulton ekonomikisht i qëndrueshëm, ligjërisht i rregullt dhe në interes të qytetarëve të Kosovës. Ky nuk duhet të shihet si një fitore e një partie politike, por si një fitore e shtetit të Kosovës.
SHBA-ja ka qenë pranë Kosovës në momentet më vendimtare të historisë sonë. Ajo ishte zëri më i fuqishëm për lirinë, mbështetësi kryesor i pavarësisë dhe vazhdon të jetë garancia më e madhe për sigurinë dhe zhvillimin e vendit. Prandaj, çdo projekt serioz që forcon bashkëpunimin ekonomik dhe strategjik me Amerikën meriton vëmendje dhe përgjegjësi maksimale.
Diversifikimi i burimeve të energjisë është një nevojë jetike. Kosova nuk mund të mbështetet pafundësisht vetëm në një burim energjie. Gazi natyror mund të krijojë një sistem më të qëndrueshëm energjetik, të tërheqë investime të reja, të hapë vende pune dhe të rrisë konkurrueshmërinë e ekonomisë sonë.
Sigurisht, çdo marrëveshje duhet të jetë transparente, profesionale dhe në përputhje me interesin publik. Askush nuk kërkon miratim të verbër. Përkundrazi, kërkohet një analizë e thellë ekonomike, teknike dhe mjedisore. Por, nëse të gjitha këto kritere plotësohen, atëherë refuzimi vetëm për arsye ose teke politike do të ishte një humbje për Kosovën.
Historia na mëson se shtetet e vogla ecin përpara kur marrin vendime strategjike dhe jo emocionale. Partneriteti me SHBA-në nuk është vetëm një kujtim i së kaluarës; ai duhet të ndërtohet çdo ditë me besim, përgjegjësi dhe projekte konkrete.
Sot, Kosova ka nevojë për unitet rreth çështjeve madhore kombëtare. Energjia, zhvillimi ekonomik dhe aleanca me SHBA-në nuk duhet të jenë fushë përplasjeje politike, por pika bashkimi.
Prandaj, le t’i themi një “PO” të madhe çdo projekti që e afron Kosovën me aleatët e saj strategjikë, që forcon sigurinë energjetike dhe që u shërben brezave të sotëm e të ardhshëm. Mbi interesat partiake duhet të qëndrojë gjithmonë interesi shtetëror dhe kombëtar.
Më 18 qershor 2026
Prof. Dr. Fadil Maloku, sociolog, Prishtinë
Në traditën e demonstrimeve qytetëruese, apo në përvojat, taktikat dhe strategjitë e rivendosjes së një rendi të ri, kur qytetarët veprojnë në unison të plotë dhe me një vetëdije të përbashkët, gjasat për ta ndryshuar atë maksimalizohen aq shumë sa që bëhet e pamundur rezistenca e çfarëdo pushteti, qoftë ai autokratik apo diktatorial. Mirëpo, nëse protesta klasike (demonstratat masive, sikurse po ndodhin aktualisht në Shqipëri) fillon ngadalë të humbë intensitetin dhe ta zbehë interesimin qytetar që shërbeu si shkak mobilizues, atëherë kura më mirë për ta “mirëmbajtur” atmosferën mobilizuese të revoltuesve është mosbindja qytetare. Dhe, për ta arritur këtë stad rimobilizues, paraprakish duhen disa kushte apo kritere strukturore. Ndër këto kushte e kritere që kanë formë dhe përmbajtje të testuara në traditën demokratike, unë po hedh disa nga ato.
A do ta vulosin “reflektorët e revoltës” suksesin e mosbindjes qytetare shqiptare?
E para, në momentet kur organizatori (sponsorizuesi), apo organizatorët, siç po ndodh në rastin e protestave shqiptare, konstatojnë “pulsin” e rënies së interesimit për demonstrim, me automatizëm duhet që protestën ta transformojnë në “binarët” e mosbindjes qytetare.
E dyta, “vjelja” e rezultateve të para të fillimit të mosbindjes qytetare janë ata “reflektorët” e parë që dëshmojnë apo demantojnë nivelin e efekteve. Por, për t’u arritur ky nivel, paraprakisht mosbindja duhet të përfshijë: sferën politike, ku duhet të përkujtohen të gjitha të bëmat dhe të gjitha veprimet e të gjitha qeverive të përfshira në skandale, afera, krim dhe korrupsion gjatë tërë procesit të tranzicionit të ndodhur në këto tri dekadat e fundit; sferën institucionale, ku do të animohej gradualisht, përmes rrjeteve sociale, administrata, që në rastin shqiptar ka pak gjasa, edhe për shkakun se tradicionalisht ka qenë e lidhur me pushtetmbajtësit, qofshin ata demokratë apo socialistë; sferën ekonomike, ku të gjitha shtresat e punëtorëve që e kanë problem mbijetesën dhe ekzistencën do të alarmoheshin për rrezikun që u kanoset nga ky model denigrues i qeverisjes.
Nëse Edi Rama vazhdon të tallet me protestën, qytetarët do ta zgjedhin mosbindjen
E treta, në rast se protestat mbeten vetëm në nivelin simbolik, gjasat janë që regjimi i Edi Ramës, me lehtësi dhe pa asnjë kosto relevante politike, të mund t’i absorbojë dhe t’i shndërrojë ato në “folklorizëm” dhe përqeshje, ashtu siç vepronte me studentët, të cilët arriti t’i ulë (t’i mashtroj!) në tavolinë dhe t’ua thyejë mendjen me “oferta” dhe me privilegjebindividuale. Në rastin e protestës së tanishme, organizatorët nuk guxojnë të bien pre e kësaj përvoje të hidhur përçarëse të “trurit” të protestave.
Aleanca që mund të përmbysë gjithçka
E katërta, suksesi apo fitorja finale e protestuesve mund të materializohet vetëm nëse atyre u bashkëngjiten masovikisht qytetarët e shtresës së mesme, që në Shqipëri ende është në fazën e “adoleshencës” sociale dhe sa po kuptoj ajo ende po hamendësohet rreth pjesëmarrjes. Hamendësime, këto që “truri” i të revoltuarve duhet t’ua largoj përmes argumenteve që do plasoheshin në mediat dhe televizionet që kanë besim në kauzën qytetare. Kësaj vale të shtresës së mesme duhet t’i bashkëngjiten edhe studentët, të cilët veten poashtu e perceptojnë si të përjashtuar dhe të pa perspektivë për të ardhmen e tyre. Shto këtu edhe sindikatat dhe grupet e ndryshme margjinale profesionale që veten e tyre e shohin si të kërcënuar dhe të pambrojtur nga ky kapitalizëm (jo normal!)grabitqar që e instaloi kasta e “trekëndëshit të Bermudës” (politikani, oligarku dhe mafia!). Dhe krejt ky mobilizim duhet ta ketë një dhe të vetmin qëllim: atë të humbjes së legjitimitetit qeverisës dhe të komprometimit moral. Themi komprometimit moral, ngase historia e lëvizjeve paqësore na dëshmon se mosbindja qytetare mund t’i “shijojë” efektet që “preken” lehtësisht nga të gjithë vetëm atëherë kur revolta arrinë të artikulohet si morale gjithëpopullore, e jo si konflikt ndërpartiak apo ideologjik. Përvojë kjo që u “testua” gjatë të gjitha protestave që bëri Partia Demokratike, me Sali Berishën, ajo me Lulin, si edhe ajo me ish-presidentin Ilir Meta.
Humbja e Legjitimitetit, një goditje që asnjë pushtet s’e përvallon dot
E pesta, duhet kuptuar po ashtu se vetë akti i protestimit, bashkë me simbolikën e demonstrimit, sado paqësore, nuk është ai “çelësi” kryesor që zakonisht e detyron një qeveri të japë dorëheqje, por është humbja graduale e legjitimitetit, e cila duhet të shoqërohet me mosbindje të thellë qytetare. Andaj, themi se, nëse protestat në Shqipëri fillojnë të zbehen dhe dobësohen numerikisht dhe nuk transformohen në forma më atraktive, më joshëse e më bindëse në kuptimin e përkujtimit të argumenteve komprometuese, si ato që kanë të bëjnë me skandalet qeveritare e opozitare, me aferat korruptive që u zhvilluan gjatë tranzicionit, ashtu edhe me plaçkitjet e pasurive shtetërore dhe sidomos me tendencat e qëllimshme të dëbimit të resurseve njerëzore nga vendi etj., atëherë ka shumë gjasa që e gjithë “arkitektura” revoltuese të shndërrohet në mosbindje totale qytetare. Këtë fakt të transformimit nga faza e protestës në fazën e mosbindjes totale na e dëshmojnë shumë histori të lëvizjeve sociopolitike në të kaluarën.
Megjithatë, duhet kuptuar një fakt elementar që mosbindja qytetare nuk na ofron asnjë garanci se ndryshimi i synuar për ta bërë një “Shqipëri të re”, ku meritokracia ka vlerë, ku sundimi i ligjit vlenë për të gjithë, ku luftohet krimi dhe korrupsioni, etj.etj., mund të ndodhë me automatizëm! Suksesi i këtij obligimi kombëtar apo i kësaj narrative sublime morale e kombëtare varet shumë nga disa faktorë relevantë. E para, duhet të ndodh “zhveshja” totale e protestuesve nga aureola e çfarëdo ndikimi dhe ngarkese partiake, por jo edhe nga interesi shtetëror e ai kombëtar. E dyta, duhet të animohet mbështetja sa më masovike e shtresës së mesme, e studentëve, e intelektualëve me peshë dhe kredibilitet të ruajtur, si dhe nga sindikatat e margjinalizuara që në Shqipëri janë shndërruar në “folklor” e “ikonografi”. Dhe e treta, nga ajo që është më e rëndësishme dhe ka të bëjë me kompetencën e artikulimit të protestës si një kërkesë legjitime morale për drejtësi dhe dinjitet, e jo si një konflikt ideologjik që pretendon reinstalimin e pushteteve të vjetëra. Shikuar nga kjo perspektivë, regjimeve autoritare e diktatoriale vetëm humbja e besimit dhe e legjitimitetit publik mund të ua sjellë fundin…
Nga Frank Shkreli________“Nuk ua kam marrë mandatin e deputetit. Ma keni marrë ju mue, për 10 muej rresht. Tash mandati ka ardhë në vend të vet. Nëse jeni kaq të sigurt që unë nuk fitoj pa ju dhe ju i keni plot 83 mandate, atëherë shpërndajeni parlamentin, shkojmë në zgjedhje të parakohshme dhe masim forcat se kush fiton çka…” Deputetja Marjana KoçekuVendimi i deputetes Marjana Koçeku për t’u larguar nga grupi parlamentar i Partisë Socialiste dhe për të vazhduar mandatin si deputete e pavarur përbën një zhvillim me rëndësi që tejkalon kufijtë e një karriere individuale politike. Ai ngre një pyetje thelbësore për demokracinë shqiptare dhe për çdo deputet cilës do parti qoftë pozitë ose ose opozitë.. A duhet deputeti t’i bindet gjithmonë partisë, apo duhet t’i qëndrojë besnik ndërgjegjes së vet dhe interesit të qytetarëve që e kanë zgjedhur, a po partisë?Për më shumë se tri dekada tranzicion, politika shqiptare është karakterizuar nga përqendrimi i pushtetit brenda partive, e nga mungesa e debatit të brendshëm. Shpesh, mendimi ndryshe është parë si sfidë ndaj autoritetit të udhëheqjes (Numrit 1), dhe jo si një kontribut i dobishëm për përmirësimin e vendim-marrjes politike, në dobi të partisë dhe demokracisë në vend. Në këtë klimë, çdo veprim që afirmon pavarësinë e mendimit politik, brenda partive, merr një rëndësi të veçantë, në procesin politik.
Rëndësia e vendimit të Marjana Koçekut – për të ndryshuar mandatin nga deputete e Partisë Socialiste në deputete të pavarur, nuk qëndron thjesht tek efektet numerike në Kuvend, por tek rëndësia e mesazhit që ai përcjell. Vendimi i Marjana Koçekut, na rikujton se deputeti nuk është pronë e partisë, por përfaqësues i qytetarëve, ashtu siç konsiderohet në pjesën më të madhe të vendeve demokratike. Prandaj, mandati parlamentar nuk duhet të reduktohet në një ushtrim të bindjes politike, automatike, por duhet të shërbejë si instrument përfaqësimi, debati dhe përgjegjësie publike.Demokracia e brendshme në partitë politike në Shqipëri – sidomos dy partitë kryesore të vendit — mbetet një nga sfidat më serioze të sistemit politik shqiptar këto 35-vite, e që klasa politike shqiptare merr guximin ta quaj këtë proces politik, “demokraci”. Shumë nga problemet e qeverisjes, të përfaqësimit dhe të besimit të qytetarëve ndaj institucioneve të shtetit shqiptar burojnë, pikërisht, nga fakti se partitë politike shpesh funksionojnë në mënyrë vertikale, me pak ose aspak hapësirë për debat, pa kritikë dhe pa konkurrencë të lirë të ideve dhe udhëheqjes së partive. Frank Shkreli: Pa demokratizim të partive nuk ka demokraci Shqipëria | Gazeta TelegrafNëse shqiptarët duan për veten një parlament më përfaqësues dhe më të pavarur se këto 35-vite, të pavarur, institucione më të forta dhe një kulturë politike, vërtetë, më demokratike, atëherë duhet të fillojnë transformimin politik duke nisur nga vetë partitë politike. Demokracia nuk ndërtohet vetëm në ditën e zgjedhjeve. Ajo ndërtohet çdo ditë, brenda organizatave politike që pretendojnë të qeverisin vendin. Si shembull, ish-presidenti i Amerikës, repblikani, Ronald Reagan, të cilin e citoj shpesh për lirinë e demokracinë — një politikan i njohur amerikan por edhe botërisht, i shekullit të kaluar — vet ai, dikur, ishte larguar nga Partia Demokrate amerikane për arsye të mospajtimit të tij me parimet e asaj partie dhe është bërë anëtar i Partisë Republikane të Amerikës – duke ndryshura kështi Amerikën dhe botën. Merrni me mend, nëse Ronald Reagan nuk do kishte ndrruar parti, bota e jonë sot nuk do ishte kjo botë në të cilën jetojmë.Prandaj, akti i largimit nga Partia Socialiste e deputetes shqiptare, Marjana Koçekut duhet parë si një thirrje për më shumë pluralizëm për të mirën, brenda vetë partive politike, dhe për një demokraci më të shndoshë për Shqipërinë. Por, pavarësisht zhvillimeve të ardhshme, mesazhi që përcillet sot nga deputetja tani e pavarur Marjana Koçeku është i qartë: partia nuk mund dhe nuk duhet të jetë mbi gjithçka! Ashtu si në kohën e komunizmit. Shoqëria shqiptare ka nevojë për më shumë politikanë/e, që guxojnë të mendojnë me kokën e tyre dhe të mbajnë përgjegjësi para qytetarëve, jo vetëm të jenë përgjegjëse para strukturave partiake dhe besnike ndaj Numrit 1. Vetëm atëherë mund të ndërtohet një demokraci e vërtetë, kur besnikëria ndaj parimeve politike, në mbrojtje të interesave dhe nevojave reale të popullitt, vlerësohet më shumë se besnikëria ndaj urdhrave të partisë. Për këtë arsye, pavarësisht, bindjeve politike që secili mund të ketë, vendimi i Marjana Koçekut meriton të vlerësohet si një rast që nxit reflektim të thellë mbi raportin midis ndërgjegjes individuale dhe disiplinës partiake. Një demokraci e shndetshme nuk ka frikë nga mendimi ndryshe; përkundrazi, ajo ushqehet prej tij. Shoqëria shqiptare ka nevojë për më shumë politikanë që guxojnë të mendojnë me kokën e tyre dhe të mbajnë përgjegjësi para qytetarëve, jo vetëm para strukturave partiake dhe numrit i të partisë si në kohën e Enver Hoxhës. Vetëm atëherë mund të ndërtohet një demokraci e mirëfillt, ku besnikëria ndaj parimeve vlerësohet më shumë se besnikëria ndaj urdhrave, partiakë. Frank Shkreli: Në Shqipëri vdiq opozitarizmi së bashku me shpresën! | Gazeta TelegrafNë këtë kuptim, vendimi i deputetes Marjana Koçeku meriton respekt. Jo, domosdoshmërisht, se të gjithë duhet të pajtohen me të, por një vendim i tillë, rikthen në qendër të debatit një vlerë themelore demokratike: lirinë e ndërgjegjes individuale politike, qoftë edhe para besnikërisë ndaj partisë. Kjo është një vlerë që Shqipëria dhe shqiptarët, kudo që jetojnë, kanë nevojë ta mbrojnë dhe ta forcojnë çdo ditë.Top of FormBottom of Form Sepse më në fund, një e vërtetë mbetet themelore: pa demokraci brenda partive politike nuk mund të ketë demokraci të vërtetë, as në Shqipëri.
Autori me rastin e përurimit të tre vëllimeve të “Demokracia nuk pret”, Tiranë, më 11. 9. 2018“Është e drejtë e secilit prej nesh që të interpretojmë, të analizojmë dhe të gjykojmë tranzicionin politik post-komunist, pasi këtë na e mundëson kjo demokraci, sado e brishtë, cilido qoftë mendimi ynë për zhvillimin e saj të deritanishëm.”
Dyshohen pesë anëtarë të grupit, të cilët do të akuzohen për veprën penale të “Organizatës Terroriste”. Gjatë kontrolleve u gjetën dhe u sekuestruan pajisje dixhitale dhe pajisje të tjera elektronike, të cilat do të jenë objekt i analizave të mëtejshme në hetim, njoftuan autoritetet.
“Dy nga të dyshuarit janë vendosur në paraburgim dhe arrest shtëpiak, ndërsa tre të tjerët tashmë po vuajnë dënime me burg ose janë në paraburgim në institucione korrektuese për krime të mëparshme të lidhura me terrorizmin”, thuhet në deklaratë.
ASK informon se aktivitetet u ndërmorën bazuar në informacionin e inteligjencës të ofruar më parë, si dhe të dhënat e marra përmes bashkëpunimit strategjik ndërkombëtar me shërbimet partnere.
“Sipas gjetjeve të Agjencisë, të dyshuarit vepruan si mbështetës ideologjikë të organizatës terroriste ‘Shteti Islamik’, duke vendosur kontakte me mediat dhe kanalet e saj të propagandës dhe duke punuar për të krijuar një rrjet lokal për përhapjen e narrativave ekstremiste dhe të dhunshme. Qëllimi, sipas hetimit, ishte nxitja dhe mbështetja e aktiviteteve terroriste në territorin e vendit”, tha Agjencia.
Për më tepër, anëtarët e grupit dyshohet se kanë ofruar mbështetje logjistike për njerëzit që më parë ishin shënjestruar nga operacionet kundër terrorizmit të ASK-së.
