Kreu Blog Faqe 1526

Fryma e ndëshkimit të shpejtë!

0
Nga: Ahmet Asani
▪︎Për dallim prej viteve të pasluftes ku për gati dy dekada, votuesi punën e partive e shikonte mes gishtave të dorës, nga zgjedhjet e sivjetme e kryesisht nga keto të 17 tetorit, mund të konstatojmë që Fryma e votuesit është bërë pamëshirshëm ndeshkuese ndaj secilit subjekt e individ!
▪︎Definitiv në Kosovë është krijuar një Frymë, të cilën do ta kisha quajtur “Frymë e ndëshkimit të shpejtë”, ndëshkim të cilin votuesi shqiptar i Kosovës ka vendosur ta perdorë sa herë që t’i ipet mundësia ta bëjë!
▪︎Duke u nisur nga ky fakt, mendoj që opozita e cila fitoi më shumë si rezultat i ndëshkinit të pozitës, se sa i reformave në tê cilat po thirret, duhet të jetë e kujdesshme, e sinqert, transparente e jo spekultive, sepse mund ta pësoj shumê më keq se LVV!
Kan være et bilde av skotøy og tekst

Për një Real Madrid siç janë Vetëvendosje dhe Lista Guxo, është vështirë të fokusohen kundër ekipeve si Prishtina, Hajvanlia, Vllaznimi, Trepça, Ballkani dhe Liria!

0
Shkruan dhe këndon: Lirim Patrioti , alias Lirim Gashi nga Prishtina
PAK RELAKSIM PËR SHPIRTËRAT E TRAZUAR
Vetëvendosje dhe Lista Guxo nuk e kanë fituar pjesën e parë të lojës, sepse nuk kanë qenë sa duhet të fokusuara në ndeshjet kundër ekipeve të liges së tretë dhe katërt, që udhëhiqen nga trajnerët e kalibrit Gargamel, Dardan Gash, Baton Stanishiq, Borat Lapoçinski e kështu me radhë.
Mirëpo kjo nuk do të thotë që nuk mund ta fitojnë pjesën e dytë të lojës.
Mund ta fitojnë që ç’ke me të.
Sepse në pjesën e parë i kanë nënçmuar kundërshtarët, prandaj kanë lozur vetëm me ekipin B.
Dorën në zemër për një Real Madrid siç janë Vetëvendosje dhe Lista Guxo është vështirë që të fokusohen dhe motivohen kundër ekipeve të dobëta si Prishtina, Hajvanlia, Vllaznimi, Trepça, Ballkani dhe Liria.
E nuk e kanë fituar pjesën e parë të lojës, sepse nuk e kanë investuar energjinë e duhur dhe potencialin, i cili ju nevojitet në Ligen Nacionale dhe Kupën e Kampionëve, ku kundërshtarët janë shumëfish më të fortë.
Në anën tjetër problemet që i kanë trashëguar nga ekipet e dobëta që ia kanë marrë fytyrën Kosovës në Ligen Vendore dhe Ligën e Kampionëve janë të mëdha.
Dhe pikërisht pse këto ekipe të dobëta ua kanë marrë fytyrën në çdo aspekt, tifozët dhe votuesit i kanë përjashtuar dhe dëbuar ato me shkelma dhe boksa nga Liga Vendore dhe Liga e Kampionëve, dhe e kanë futur brenda me përkrahje të paimagjinueshme Real Madridin.
E unë vetëm do të shtoja: “Kurrë mos u kthefshin” deri sa të mbledhin mend dhe të pajisen dhe përforcohen me lojtarë dhe trainerë cilësorë.
Prandaj Vetëvendosjes dhe Listës Guxo i ka ndodhur ajo që i ndodh edhe Real Madridit kur loz në Ligën e Kampionëve, Kampionatin Spanjoll dhe Kupën e Mbretit.
Nëse VV dhe Lista Guxo në ekip do ta kishin Messin, Ronaldon dhe Nejmarin do t’i kishin fituar pa problem të trija garat.
Fatkeqësisht VV dhe Lista Guxo në lojë e kanë për momentin vetëm Messin, respektivisht Albinin.
Sepse Ronaldo, respektivisht Vjosa për shkak të pozitës që mban është e detyruar që të mos jetë pjesë e Kampionatit dhe Kupës Vendore, gjegjësisht të loz vetëm në Ligen e Kampionëve.
Në anën tjetër Nejmari, respektivisht Glauku, është i detyruar që ta mbajë një pozitë jashtë fushës, që më tepër ka të bëjë me rolin e spikerit, respektivisht motivuesit të publikut sesa me vetë lojën.
Prandaj me këtë volum të sfidave që po përballet Real Madridi në Kampionatin Vendor dhe Ligën e Kampionëve, humbja nga disa ekipe lokale që realisht nuk vlejnë as sa dy simite nuk është fundi i botës.
Mirëpo ajo që unë si Trainer i klubit pres dhe kërkoj prej udhëheqësisë se klubit, është që ta përforcojnë ekipin në të gjitha pozitat prej portierit deri në sulm me nga disa lojtarë cilësorë.
Sepse Zotit shiqyr ata nuk kushtojnë sa në futboll.
E sa i përket konceptit, taktikës dhe strategjisë së lojës, atë punë le të ma lë mua.
Albin ti je Kryetar i Klubit por në koncept, taktikë dhe strategji, mos m’u përzi, se kurrë ma me Duda Baljen sun del në fotografi…

Pse çmohet aq shumë Kemal Ataturku?

Nga: Fahri Xharra
Nuk më kapi as malli e as lotët nuk më shkuan kur për Atin e Turqisë lexova shumë. As pak nuk u rrënqetha sepse ai ishte  me prejardhje shqiptare , e as as që më bëri syri vërr se sa i madh që ishte . Çudi ! se si nga toka e jonë dalin të mëdhenjt ,por janë të mëdhenj aty ku jetojnë. Kjo më  ngacmon ! Historia është mësuesja e jetës ,jo vetëm për mua por për ne të gjithë; edhe për shkrimtarin , poetin , kujdestarin e shtëpisë , atdhetarin dhe deri te burrështetasi ynë apo burrështetasit tonë.
E lexova diku dhe më pëlqeu :” Pavaresia e Kosovës nuk është pronë e askujt . Nuk ka personazh më të rëndesishëm ose më pak te rëndësishëm. Ishte një luftë gjithëpopullore. Ishte një vuajtje kombëtare. Edhe unë jam pjesëtare e kësaj pavarësije . Si mendoni qe Pavaresia ti atribuohet dikujt . Jo!  Edhe nëna qe e shihte duke ia  vrarë djalin ndër sy, edhe gruaja e dhunuar, edhe fëmija qe mbeti pa prindër , edhe shtëpija  djegur e lagjës sime , të gjithë janë personazhe të rëndësishme të Pavaresisë.(A.Xh.) “
Shteti apo lideri botërorë pa të cilin nuk do t’ia dilnim? Kë  ta dallojme ? Europa dhe bota e civilizuar qante për ne . Edhe anglezi , francezi, spanjolli  çeku, irlandezi te gjithë vuanin me ne.  Ne historinë e njerëzimt  Kosova ishte hollakausti i dytë. Kjo mjaftonte që edhe fuqitë ushtarake kontinentale apo ato botërore të shprehin mllefin ndaj Serbise. Nëse insistoni se cili lider , atëherë ai ishte Tonny Blairi  dhe  Bill Clintoni. Por a mund të mos permendet Shiraku i Francës ? Po a mundem te harrojmë Vacllav Havelin? Çdo përjashtim është  tentim i mohimit të kontributit për ndihmën dhënë neve, Kosovës. Historia e Kosovës si shtet fillon me botën e civilizuar.
Dikush pyeti : Po ngjarja kryesore që i paraprinë kësaj date? Thjeshtë nuk ka datë. Kjo  ishte kërkesë gjithëshqiptare që nga viti 1912 , kur na e ndanë fatin të mbetemi ndër Serbi. Nuk guxojmë ti harrojmë as ata që u shpërngulen me dhunë , as ata që pësuan deri në Luftën e Dytë Boterore. as ata  që ranë gjatë asaj lufteje , as viktimat e Rankoviqit  , as demonstrantet e vitit 1968, as themeluesit e Universitetit të Prishtinës, as demostrantët dhe viktimat e 1981-shit (pranëverës së Kosovës), as qindra  e mijëra vjet vuajtje në burgjet e Serbisë. Thjesht­ë asgjë nuk fillon me një datë te caktuar, Te gjithë jemi paraprijës se kësaj date. (A. Xh) “
Por, pse çmohet aq shumë Kemali , Ati i Turqëve ? Çmohet, sepse bëri shumë për Turqinë. Po  ky shqiptar , bir shqiptari ne dhe të huaj si ia arriti ? Kush ia mundësoi të del në ballë të një të kaluare të errët  dhe ta shndërron ate në dritë? A kishte ai lakmi personale? A i duhej pasuria familiare ? A ia dhanë atë apo e morri ? Si e bëri që nga një shtet “demode” të krijon një të përparuar  ? Si ia arriti që në bërthamën e një islamizmi tejet prapanik të krijon  një femër me vlera europiane. ? Pyetje shumë. Por ….
Kush ishte Ataturku dhe pse është i rëndësishëm për popullin Turk? Po e përsëris pse është i rëndësishëm për popullin Turk? Për ne aspak. E as mos të  gënjehemi ndërveti , as një pikë rëndësije nuk e  ka për ne . Përkundrazi! .( Ai në momentet ma kritike për ne ishte vetëm turk, edhe qëndrronta lartë në hiearkinë shtetërore))
 -I rëndësishëm është se e  themeloi Republiken Turke dhe ishte kryetari i parë i saj. E formoi shtetin modern turk nga hiri dhe pluhuri i Imperatorisë Otomane, një një ” i sëmurë e Bosforit ”     Po na , pse jemi ende të sëmurët e Ballkanit ?
250px-mustafa_kemal_ataturk_looking_through_a_train_window_over_turkish_flag1-E krijoi shtetin sekular në mesin e një mori shtetesh islamike.
Ai punoi në dy drejtime ; së pari si reformator në ndërrimin fundamental të shoqërisë dhe e bëri që i tërë populli të  ta sheh dhe të bindet në ato ndërrime. (Ne, nuk po shofim ndërrime në asnjërin nga shtetet shqiptare që të bindemi në atë çka kishim dëgjuar dhe kishim shpresuar)
E solli fundin e një dinastije Otomane e cila e kishte sunduar Perandorinë për mbi 6 shekuj dhe e bëri Republikën e Tuqisë me 1923 .( Ne e sollëm fundin e komunizmit në një anë e në anën tjetër fundin e barbarize shekullore serbe, dhe nuk bëmë asgjë të re)
Si President , për 15 vjetët e tij të udhëheqjes , në mënyrën më të butë i solli reformat politike, ekonomike , ligjsore dhe kulturore . ( Ne nuk bëmë asgjë më tepër se sa e shkruam në letër)
Bëri reforma civilizuese :Reformat politike: E shformoi Sulltanatin ( 1.11.1922 ) ( ne krijuam sultanate partiake ); e hjeki kalifatin (3.03 1924 ) ( ne rrezikohemi nga sulltanët e rinj).I anulojë gjykatat fetare . ( ne filluam ta propagojmë sheriatin); E futi ligjin sekular gjithëkombëtar .
(ne e sulmojmë sekularizmin tonë). E shliroi gruan turke duke i dhënë të drejta politike dhe sociale (1926) ( ne po ia sjellim shaminë , ferexhën , largimin nga shkolla ) . E unifikoi edukimin . I mbylli medresetë dhe i hapi shkollat bashkëkohore sipas nevojave civilizuese të kombit ( Ne po hapim medrese dhe shkolla nëpër xhamija)
E futi Alfabetin Turk me shkronja latine dhe e filloi pastrimin e gjuhës turke nga fjalët e huaja (1 .11.1928 )
(Ne nuk e pranojmë gjuhën e bashkuar  dhe  krijojmë gjuhë lokale, e kërkojmë alfabetin osman)
E ne me kë të lavdërohemi`?

Prioritetet e politikës së jashtme të Kosovës

0

-Ministrja e Punëve të Jashtme dhe Diasporës e Republikës së Kosovës, Donika Gërvalla flet për politikën e jashtme të Kosovës në Forumin e Politikës së Jashtme në Tiranë: Aspiratë kryesore krahas integrimit në BE, mbetet anëtarësimi në NATO /

 TIRANË, 19 Tetor 2021 – Ministrja e Punëve të Jashtme dhe Diasporës e Republikës së Kosovës, Donika Gërvalla, në kuadër të vizitës zyrtare në Republikën e Shqipërisë, mori pjesë në Forumin e Politikës së Jashtme të organizuar nga Institutit Shqiptar për Studime Ndërkombëtare, me temë “Politika e Jashtme e Kosovës”.

Para një audience të gjerë me përfaqësues diplomatik, institucional, të shoqërisë civile e  mediave, ministrja Gërvalla shpalosi prioritetet e politikës së jashtme të Kosovës duke u fokusuar në përparësitë, sfidat dhe reformat që po e përcjellin sektorin e diplomacisë ndër vite.

Ajo ka shpjeguar se Qeveria e re e Kosovës krahas përkushtimit për forcim të shtetit ligjor, zhvillim ekonomik, barazi dhe mirëqenie për qytetarët e Kosovës, është shumë e fokusuar në forcim të subjektivitetit të vet ndërkombëtar përmes integrimit e anëtarësimit në organizata ndërkombëtare, përmirësimit të shërbimit të jashtëm, strategjisë së lobimit për njohje të reja dhe promovimit diplomatik, kulturor dhe ekonomik.

“Politika jonë e jashtme bazohet në parimet e bashkëpunimit dhe marrëdhënieve të mira fqinjësore, duke i kontribuuar paqes dhe sigurisë në rajon dhe më gjerë. Në këtë frymë Republika e Kosovës ka rifilluar edhe bisedimet me Serbinë me qëllim të normalizimit të marrëdhënieve dhe arritjen e njohjes reciproke”, ka thënë ajo.

Tutje ka shpjeguar qëndrimet dhe parimet e palës kosovare në këtë dialog i cili ka thënë se duhet të jetë i drejtë dhe i barabartë.

Gërvalla ka thënë se Serbia duhet ta pranoj realitetin e Kosovës së pavarur dhe po ashtu të pranoj të vërtetën për krimet e kryera në të kaluarën.

 “Njëkohësisht dialogu duhet të trajtojë palët si të barabarta në tryezën e diskutimit. Zgjidhjet që ofrohen nga ky dialog duhet të jenë reale, të dobishme dhe të nevojshme për qytetarët tanë”, ka nënvizuar ajo.

Krahas çështjes së dialogut, Kosova si shtet i ri, ka thënë se ka një sërë detyrash me të cilat po merret për të përmbushur agjendën evropiane dhe për të forcuar subjektivitetin e vet ndërkombëtar.

Republika e Kosovës, falë ndihmës së aleatëve të saj, Shteteve të Bashkuara të Amerikës por edhe vendeve të tjera, ka arritur të ketë marrëdhënie të shkëlqyera me shumë vende të botës.

Në këtë drejtim ka theksuar se është tepër e përkushtuar që të rrit numrin e njohjeve të reja, anëtarësimet në organizata e nisma të ndryshme ndërkombëtare. Por ka përmendur edhe përpjekjet për tërheqje të investitorëve të huaj të cilat do të shkonin në favor të hapjes së vendeve të reja të punës për të rinjtë dhe të rejat e Kosovës.

Ka folur edhe për bashkëpunimin rajonal. Në këtë pikë ka theksuar përkushtimin e Qeverisë së Kosovës ndaj arritjes së marrëveshjeve të përbashkëta në dobi të qytetarëve në kuadër të Procesit të Berlinit, i cili duke pasur BE-në përbrenda ofron një siguri dhe qëndrueshmëri më të madhe se sa çdo iniciativë tjetër për vendet e Ballkanit Perëndimor.

Gërvalla ka shtuar se Kosova është anëtare në Bankën Botërore, Fondin Monetar Ndërkombëtar, Bankën Evropiane për Rindërtim e Zhvillim. Gjithashtu ka përmendur faktin që Kosova ka nënshkruar Marrëveshjen e Stabilizim Asociimit me BE -në.

 “Aspiratë kryesore krahas integrimit në BE, mbetet anëtarësimi në NATO”, ka thënë Gërvalla ndër të tjera, duke u ndalur edhe tek të drejtat e pakicave dhe standardet e larta që Kosova aplikon për trajtimin e tyre e që shihen si shembull pozitiv.

Më tej ministrja Gërvalla i është përgjigjur interesimit të lartë të pjesëmarrësve në forum lidhur me çështje të bashkëpunimit konkret Kosovë-Shqipëri, bashkëpunimin rajonal, dialogun Kosovë-Serbi, ecurinë e procesit zgjedhor e shumë çështje të tjera të politikës së jashtme.

Presidentja Osmani pranoi raportin e Komisionit Evropian për Kosovën nga ambasadori Szunyog

0

Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani sot ka pranuar “Raportin e Komisionit Evropian për Kosovën” nga shefi i Zyrës së Bashkimit Evropian në Kosovë, Tomáš Szunyog.

Presidentja Osmani ka nënvizuar se Republika e Kosovës e ka prioritet anëtarësimin në Bashkimin Evropian. Në këtë kontekst, ajo ka theksuar se asgjë dhe askush nuk do të mund të ndalë vendosmërinë e institucioneve të reja të Republikës së Kosovës për sundim të ligjit dhe për të mbrojtur integritetin e institucioneve. Presidentja më tej potencoi se në kuadër të kompetencave kushtetuese do të jetë garantuese e realizimit të këtyre prioriteteve, ashtu siç ka qenë edhe deri më tash.

Gjatë takimit, Presidentja kërkoi sqarime për moskonsultimin e institucionit të Presidencës në fazën përpara para hartimit të raportit, siç janë konsultuar të gjitha institucionet e tjera dhe shoqëria civile. Ajo potencoi rëndësinë që raporti i ardhshëm të jetë gjithëpërfshirës dhe të reflektoj kontributin e Presidencës për arritjet gjatë periudhës raportuese.

Presidentja Osmani ka vlerësuar se angazhimi në rritje i institucioneve të Kosovës për zbatimin e reformave evropiane duhet të përcillet me diskutime me institucionet dhe shtetet anëtare të BE-së për fillimin e procesit të negociatave për anëtarësim në BE. Ajo potencoi se njohja e pavarësisë së Kosovës nga pesë shtetet anëtare të BE-së, është veprim jo vetëm i drejtë, por   do të shërbejë si shtysë për realizimin e reformave të brendshme dhe do t’i kontribuoj paqes dhe stabilitetit në rajon.

Presidentja Osmani ka mirëpritur rikonfirmimin e mbështetjes së Komisionit Evropian për liberalizimin e vizave për qytetarët e Kosovës si reflektim i përmbushjes së të gjitha kërkesave që burojnë nga procesi formal i vlerësimit të veprimeve të institucioneve te Kosovës. Ajo theksoi se liberalizimi i vizave është qenësor për ruajtjen e kredibilitetit të BE-së në raport me zbatimin efektiv të politikës së zgjerimit të bazuar në meritat dhe rezultatet e angazhimeve të shteteve kandidate.

Norvegji: Kisha e Rjukan duhet të mbyllet për shkak të çmimeve të larta të rrymës

0

Nga: Erling Marthinsen

Këshilli i Përbashkët i Kishës Tinn ka vendosur të mbyllë Kishën Rjukan deri në Mars të vitit të ardhshëm. Arsyeja janë çmimet e larta të energjisë elektrike, shkruan Rjukan Arbeiderblad.

– Kisha e Rjukan është prej guri dhe betoni dhe është e shtrenjtë për tu ngrohur. Energjia elektrike është bërë shumë më e shtrenjtë dhe ne tashmë kemi shpenzuar buxhetin e energjisë elektrike për vitin 2021, thotë kujdestarja e kishës Susann Myhra Styrvold.

Sidoqoftë, kisha do të bëjë një përjashtim për festat e Krishtlindjeve. Po vlerësohet gjithashtu nëse kisha do të hapet për varrime. 

Aktualisht, Këshilli i Përbashkët i Kishës Tinn nuk ka në plan të mbyllë më shumë kisha, por kjo mund të ndodhë nëse çmimet e larta të energjisë elektrike vazhdojnë.

– Jo, ne nuk kemi plane për këtë, por nëse çmimet e energjisë elektrike do të rriteshin ndjeshëm, ne nuk mund ta injorojmë atë. Ne jemi përgjegjës për gjashtë kisha. Pesë prej tyre do të nxehen kështu, thotë Styrvold.

Çmimet e energjisë elektrike janë në një rekord të lartë pasi rrjeti norvegjez i energjisë elektrike ishte i lidhur me tregjet gjermane dhe britanike.

Në teori, kjo lidhje duhet të na bëjë të importojmë energji elektrike nga vende të tjera kur energjia elektrike është e lirë atje dhe e shtrenjtë këtu, por në praktikë këto kabllo përdoren kryesisht për eksportimin e energjisë elektrike, në një kontinent të prekur nga çmimet e larta të gazit, prodhimi i ulët vetjak dhe një krizë energjetike gjithnjë në rritje.

Document.no

____________

Athua cila duhet të jetë domethënja dhe porosia e lajmit të tillë nga Norvegjia për opinionin publik shqiptar në Gadishullin Ilirik (Ballkan)?

Norvegjia, qysh e dijmë të gjithë ne që kemi sado pak informata, është ndër vendet e pasura të botës në të cilën jetojmë dhe ka disa vite që është ndër shtet e pakta me mirëqenien më të lartë në botë. Megjithatë, qysh e vërejmë, një kishë ka vendosur të mbyllet për shkak se nuk ka para për ta paguar rrymën. Janë fondet e caktuara, por jo më shumë se aq. Para dy vitesh, sipas Aftenposten, janë mbyllur disa katedrale në Norvegji, për shkak se nuk kanë pasur frekuentues, apo thënë në “gjuhën arnaute”, u ka munguar “xhemati”.

Tash po dalim tek gjendja në Shqiptari, ku sidomos pas luftës së Kosovës shteti i Turqisë e mori përsipër (nuk dihet saktësisht kush ia dha këtë të drejtë), pos faktit që politika shqiptare gjithandej nuk e ka kundërshtuar kurrë e në dhjetë vitet e fundit e ndihmoj islamin politik pikërisht në mënyrën si e deshtën atë të faktorizuar Turqia (neosmane) dhe Serbia, kështu që ka më shumë se 22 vite që shteti turk për interesa gjeostrategjike turkomëdha, vazhdon t’ua meremetoj e ndërtoj xhamitë “arnautëve”, me synimin e qartë: Krijimin e Njeriut të Ri “Arnaut”, panturkut e panislamikut!

Asksuh deri tash nuk ia bëri të njohur opinionit publik se kush ua paguan rrymën dhe ujin xhamive? Si paguhen ato? Përmes “sadakave”? Përmes kërkimit të ndihmave që nuk janë aspak shqiptare nëpër shitore e shumë vende të tjera?

I paguan hoxha “me xhematin” e tij ato shpenzime, apo naiviteti shtetëror “ban me rahmet”, duke mos e ndarë shtetin nga fetë apo feja, ashtu qysh e kërkon Kushtetuta e Republikës së Kosovës ?!

Sidoqoftë, ata që janë fetarë, hoxhë apo priftërinj, duhet ta mbajnë kryesisht vetën e të mos i bëhen barrë askujt.

Shpenzimet e rrymës e të ujit, së bashku me shërbimet e tjera komunale, duhet të paguhen me rregull nga vet institucionet fetare, përndryshe le të detyrohen ti mbyllin xhamitë, sikurse që veprohet ngado në botën e qytetëruar.

Mbyllja e xhamive do t’i shpëtonte Shqiptarët e torturuar e terrorizuar në vendin e vet nga “e-zani” me altoparlant, e përpak do ti bënte të shkreheshin në lot “arnautët” …!

Gjetjet kryesore të Raportit të vitit 2021 për Kosovën

0

Aspektet themelore të procesit të aderimit

Në kuptimin e kritereve politike, pjesa më e madhe e periudhës raportuese në Kosovë u shqua me paqëndrueshmëri politike. Pas zgjedhjeve të parakohshme parlamentare në shkurt 2021, me një shumicë të fortë parlamentare të paprecedent, u formua qeveria e re.

Gjatë pjesës më të madhe të periudhës raportuese, aktivitetet legjislative ishin të kufizuara për shkak të kësaj paqëndrueshmërie politike, duke përfshirë përpjekjet për reforma në lidhje me BE-në. Adoptimi i fazës së dytë të Agjendës së Reformave Evropiane (ERA 2) dhe Planit të Veprimit, miratuar nga Kuvendi në tetor 2021, dhe një fokus i qëndrueshëm qeveritar, konfirmoi trendin pozitiv të zotimit të përtërirë të Kosovës ndaj reformave në lidhje me BE-në.

Pas vendimit të Gjykatës Kushtetuese nga dhjetori 2020 që e konstatoi të pavlefshme zgjedhjen e qeverisë së mëparshme në qershor 2020, u shpërnda Kuvendi dhe zgjedhjet e parakohshme u mbajtën në shkurt 2021. Pas fitores bindëse të një aleance opozitare të udhëhequr nga partia Vetëvendosje, shumica e re në Kuvend miratoi një qeveri të re në mars 2021.

Në nëntor 2020, u ngrit aktakuzë ndaj Presidentit të Kosovës në detyrë dhe ai u arrestua me akuza për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit nga Zyra e Prokurorit të Specializuar. Më pas ai dha dorëheqjen nga detyra. Kryetarja e atëhershme e Kuvendit u bë ushtruese e detyrës së Presidentit, në përputhje me Kushtetutën, përpara se të zgjidhej nga legjislatura e re për të shërbyer një mandat të plotë presidencial në prill 2021.

Për një pjesë të madhe të periudhës raportuese, atmosfera e polarizuar politike, mungesa e shumicës efektive qeveritare dhe mungesa e kuorumit preku rëndë vendimmarrjen në Kuvend. Ekziston nevoja që Kuvendi të përmirësojë kuadrin e vet rregullator, duke përfshirë rregulloren e punës. Kuvendi mbeti i hapur gjatë pandemisë, duke respektuar masat e mbrojtjes së shëndetit.

Në përgjithësi, zgjedhjet parlamentare të shkurtit 2021 ishin të mirë-administruara, transparente dhe konkurruese, pavarësisht disa mangësive. Procesi zgjedhor i Kosovës vazhdon të ketë nevojë për forcim të gjithanshëm për të adresuar dobësitë e kamotshme gjatë ciklit zgjedhor, siç janë identifikuar nga misionet e njëpasnjëshme vëzhguese të zgjedhjeve nga BE-ja që nga viti 2014. Forcimi i kuadrit ligjor dhe institucional mbi financimin e fushatave dhe partive politike mbetet një fushë në pritje që ka nevojë për reformë.

Situata në veri të Kosovës mbetet sfiduese, veçanërisht në lidhje me korrupsionin, krimin e organizuar dhe kushtet për lirinë e shprehjes.

Ekziston një niveli i përgatitjes në fushën e reformës së administratës publike, por nuk ka pasur përparim në këtë drejtim gjatë periudhës raportuese, duke pasur parasysh ndryshimet e shpeshta të qeverisë. Ligji për Zyrtarët Publikë hyri në fuqi në qershor, por nuk u bënë përpjekje të ndjeshme për të filluar implementimin e tij veçanërisht në lidhje me rekrutimet. Krijimi i një departamenti qendror efektiv të rekrutimit u vonua. Ndikimi i pavend politik mbi emërimet dhe shkarkimet e funksionarëve të lartë publikë dhe nëpunësve civilë është vërejtur në disa raste dhe Kosova ka përmbushur vetëm disa nga zotimet e saj për kriteret e bazuara në merita. Nuk është bërë përparim në adresimin e pabarazive në sistemin e pagave të sektorit publik. Procesi i racionalizimit të agjencive ka ngecur. Pasiguria ligjore për bizneset dhe individët ngulmon për shkak të mungesës së vazhdueshme të progresit në harmonizimin e legjislacionit sektorial me Ligjin për Procedurën e Përgjithshme Administrative. Ka nevojë urgjente për përtëritje të zotimit për reformën e administratës publike.

Kosova është ende në një fazë të hershme të zhvillimit të një sistemi gjyqësor që funksionin mirë. Administrimi i përgjithshëm i drejtësisë vazhdon të jetë i ngadalshëm, joefiçient dhe i prekshëm nga ndikimi i parregullt politik. Gjatë periudhës së raportimit janë shënuar disa përparime. Rishikimi Funksional i Sektorit të Sundimit të Ligjit rezultoi në një Strategji dhe Plan Veprimi për Sundimin e Ligjit, që përshkruan sfidat kryesore në sistemin e sundimit të ligjit dhe u adoptua në gusht 2021. Kosova futi në përdorim një sistem elektronik për menaxhimin e lëndëve dhe ngriti një sistem qendror të evidencave penale, megjithatë sfidat mbeten të pranishme. Kosova ka bërë përpjekje për të implementuar Ligjin për Ndërmjetësimin. Pandemia e COVID-19 ndikoi në përpunimin efektiv të lëndëve dhe mbajtjen e seancave gjyqësore (dhe qasjes së publikut në to) në Kosovë. Qeveria e re ka shqyrtuar disa opsione për një proces për ‘vetting’ të gjyqësorit dhe prokurorisë. Në këtë kontekst, prezantimi i mundshëm i një rivlerësimi të plotë të njëhershëm të të gjithë prokurorëve dhe gjyqtarëve paraqet një burim shqetësimi serioz. Një proces i tillë do të duhej të konsiderohet vetëm si një masë e jashtëzakonshme e mjetit të fundit, pasi të jenë shteruar të gjithë mjetet dhe mekanizmat ekzistues për të siguruar integritetin dhe për të luftuar korrupsionin e titullarëve të detyrave gjyqësore, dhe do të duhej të jetë në përputhje me standardet evropiane dhe ndërkombëtare, si dhe me këshillat e Komisionit të Venecias.

Kosova është në një fazë të hershme/ka njëfarë niveli të përgatitjes në luftën kundër korrupsionit. Gjatë periudhës raportuese, është bërë përparim i kufizuar, duke përfshirë hetimin dhe ndjekjen penale të rasteve të shënjestruara të nivelit të lartë. Lypsen përpjekje të pashkëputura për të realizuar më shumë hetime proaktive, vendime gjyqësore të formës së prerë dhe konfiskim përfundimtar të pasurive. Zyra e Prokurorisë Speciale u forcua me funksionalizimin e Departamentit të Korrupsionit dhe Krimit Financiar dhe me një rritje të përgjithshme në nivelet e personelit. Pakoja ligjore kundër korrupsionit dhe Kodi i Procedurës Penale i ndryshuar ende nuk janë adoptuar. Kuadri ligjor për konfiskimin është në fuqi, por nuk po zbatohet në mënyrë të njëtrajtshme dhe vlera e pasurive të konfiskuara përfundimisht mbetet e ulët. Në përgjithësi, korrupsioni është i përhapur dhe mbetet një çështje që shkakton shqetësime serioze. Pavarësisht përpjekjeve të bëra, ekziston nevoja për një vullnet të fortë dhe të vazhdueshëm politik për të adresuar në mënyrë efektive risqet sistemore të korrupsionit, si dhe për një përgjigje të fuqishme të drejtësisë penale ndaj korrupsionit të nivelit të lartë.

Kosova është në një fazë të hershme në luftën kundër krimit të organizuar. Ajo shënoi përparim të kufizuar gjatë periudhës raportuese në hetimin dhe ndjekjen penale të rasteve të krimit të organizuar. Zyra e Prokurorisë Speciale u forcua me staf shtesë të specializuar dhe u zhvilluan aktivitete trajnimi me synim. Megjithatë, mjetet e fuqishme të parashikuara nga Kodi Penal dhe Ligji për Kompetencat e Zgjeruara për Konfiskim ende nuk po përdoren në tërësi nga policia dhe prokurorët. Nevojiten masa për të forcuar prokurorinë si dhe për të siguruar që nuk ka ndërhyrje politike në aktivitetet operacionale të të gjitha organeve ligj-zbatuese.

Në korrik 2020, Europol dhe Policia e Kosovës lidhën një marrëveshje bashkëpunimi. Marrëveshjet plotësuese të nevojshme për funksionalizimin e këtij bashkëpunimi, duke lejuar qasjen në Aplikacionin e Rrjetit të Shkëmbimit të Sigurt të Informacionit (SIENA) dhe shkëmbimin e Zyrtarëve Ndërlidhës, u finalizuan në shtator 2021.

Është bërë përparim në luftën kundër terrorizmit, në përputhje me objektivat e përcaktuara në aranzhimin implementues BE-Kosovë për Planin e Përbashkët të Veprimit kundër terrorizmit për Ballkanin Perëndimor, veçanërisht në lidhje me rehabilitimin dhe riintegrimin e luftëtarëve të huaj terroristë dhe familjeve të tyre. Autoritetet e Kosovës duhet të jenë më efektive në përpjekjet e tyre për të luftuar pastrimin e parave dhe ligji i zbatueshëm do të duhej të jetë në përputhje me acquis të BE-së dhe me standardet ndërkombëtare.

Kuadri ligjor në masë të madhe e garanton mbrojtjen e të drejtave të njeriut dhe të drejtave themelore në përputhje me standardet evropiane. Megjithatë, mbeten të nevojshme përpjekje plotësuese për ta implementuar plotësisht atë dhe për të përmirësuar koordinimin dhe mbikëqyrjen e politikave dhe legjislacionit për të drejtat themelore. Autoritetet ende varen nga mbështetja dhe udhëzimi i donatorëve dhe duhet të marrin përsipër pronësi më të madhe mbi procesin. Duhet bërë më shumë për të garantuar në mënyrë efektive të drejtat e personave që u përkasin pakicave, përfshirë romët[1] dhe ashkalinjtë dhe personat e zhvendosur, për të siguruar barazinë gjinore në praktikë dhe për të avancuar mbrojtjen e trashëgimisë kulturore. Për sa i përket lirisë së shprehjes, Kosova ka njëfarë niveli të përgatitjes dhe përfiton nga një mjedis mediatik pluralist dhe i gjallë. Sidoqoftë, mbeten shqetësimet në lidhje me fushatat e njollosjes publike, kërcënimet dhe sulmet fizike ndaj gazetarëve. Mungesa e vetë-qëndrueshmërisë financiare, e përkeqësuar më tej nga pandemia e COVID-19, i lë mediat në pozitë të prekshme nga interesat politike dhe të biznesit. Transmetuesi publik gjithashtu mbetet i prekshëm nga ndikimi politik dhe ende duhet gjetur një zgjidhje e qëndrueshme për financimin e tij.

Autoritetet e Kosovës vazhduan të bëjnë përparim në menaxhimin e flukseve të migrimit të rregullt dhe të përzier në kontekstin e vështirë të pandemisë së COVID-19. Kosova e rriti më tej kapacitetin e saj për akomodim dhe përshkallëzoi përgatitjet për të trajtuar një fluks të shtuar emigrantësh.

Për sa i përket kritereve ekonomike, Kosova ka bërë përparim të kufizuar dhe është në një fazë të hershme të zhvillimit të një ekonomie funksionale të tregut. Ekonomia u zhyt në recesion në vitin 2020, por ky trend u përmbys në gjysmën e parë të 2021. Problemet e kamotshme strukturore, të tilla si mungesa e diversifikimit ekonomik dhe varësia nga flukset financiare nga diaspora e bënë Kosovën shumë të prekshme nga ngujimi dhe kufizimet e udhëtimit të lidhura me pandeminë. Në përgjigje ndaj krizës, autoritetet pezulluan rregullën fiskale dhe adoptuan dy pako fiskale. Rritja e fortë e shpenzimeve dhe tkurrja e të hyrave tatimore rezultoi në një deficit të madh buxhetor në vitin 2020, por rimëkëmbja e të hyrave tatimore ndihmoi në arritjen e një suficiti buxhetor në gjysmën e parë të 2021. Mjedisi i biznesit ka një përmirësim të vogël. Zhvillimi i sektorit privat mbetet i shtrënguar nga një ekonomi e përhapur joformale, një gjyqësor i ngadalshëm dhe joefiçient, një prevalencë e lartë e korrupsionit dhe sundimi përgjithësisht i dobët i ligjit.

Kosova ka bërë përparim të kufizuar dhe është në një fazë të hershme për sa i përket aftësisë për t’i bërë ballë presionit konkurrues dhe forcave të tregut në BE. Pak përparim është bërë në përmirësimin e cilësisë së arsimit dhe adresimin e boshllëqeve të kualifikimeve në tregun e punës. Kosova ka bërë disa përparime në përmirësimin e infrastrukturës rrugore dhe rritjen e investimeve në burimet e ripërtëritshme, por furnizimi i pasigurt me energji me teknologji të vjetruar me djegie të thëngjillit mbetet një shqetësim. Kosova ka bërë disa përparime për sa i përket digjitalizimit të ekonomisë. Ndryshimet strukturore po shfaqen vetëm ngadalë pasi ekonomia mbetet shumë e varur nga firmat e vogla dhe shumë të vogla të cilat nuk mund të konkurrojnë ndërkombëtarisht, ndërsa struktura e eksportit mbetet e dominuar nga disa produkte, siç janë metalet bazë.

Për sa i përket marrëdhënieve të mira fqinjësore dhe bashkëpunimit rajonal, Kosova vazhdoi të marrë pjesë në shumicën e forumeve rajonale. Kosova mbajti marrëdhënie përgjithësisht të mira me Shqipërinë, Malin e Zi dhe Maqedoninë e Veriut. Nuk ka pasur asnjë ndryshim në marrëdhëniet formale të Kosovës me Bosnjë dhe Hercegovinën, e cila nuk e njeh pavarësinë e Kosovës dhe të dyja mbajnë një regjim të rreptë vizash.

Në lidhje me normalizimin e marrëdhënieve me Serbinë, dialogu i lehtësuar nga BE-ja vazhdoi me takime të nivelit të lartë më 15 qershor dhe 19 korrik 2021, si dhe me tri takime të kryenegociatorëve. Gjatë periudhës raportuese të dyja palët emëruan kryenegociatorë dhe ekipe të reja negociuese. Kosova duhet të angazhohet në mënyrë konstruktive dhe të bëjë përpjekje të mëtejshme thelbësore në implementimin e të gjitha marrëveshjeve të kaluara dhe të kontribuojë në arritjen e një marrëveshjeje ligjërisht detyruese dhe gjithëpërfshirëse të normalizimit me Serbinë. Një marrëveshje e tillë është urgjente dhe vendimtare në mënyrë që Kosova dhe Serbia të përparojnë në rrugët e tyre përkatëse evropiane.

 Aftësia për të marrë përsipër detyrimet e anëtarësimit

Për sa i përket përafrimit me standardet evropiane, gjatë periudhës raportuese është arritur njëfarë përparimi në fushat e prokurimit publik, statistikave dhe kontrollit financiar. Në shumicën e fushave të përfshira në Grupimin 2 mbi tregun e brendshëm, Kosova ka njëfarë niveli të përgatitjes, gjegjësisht në lëvizjen e lirë të mallrave, kapitalit, ligjin për shoqëritë tregtare dhe pronën intelektuale, ndërsa është e përgatitur mesatarisht për lëvizjen e punëtorëve, shërbimeve dhe të drejtën e themelimit, dhe për shërbimet financiare. Kosova është në një fazë të hershme të përgatitjes për konkurrencën, si dhe për politikat e konsumit dhe mbrojtjen e shëndetit. Në periudhën raportuese, Kosova arriti njëfarë përparimi në të gjitha fushat përveç në politikat e konsumit dhe mbrojtjen e shëndetit, ku u arrit vetëm progres i kufizuar. Në fushën e konkurrencës dhe rritjes gjithëpërfshirëse, ajo bëri njëfarë përparimi në shumicën e fushave (dogana, tatimet, shoqëria e informacionit dhe mediet, ndërmarrjet dhe politikat industriale), por bëri vetëm përparim të kufizuar në kërkim, arsim dhe kulturë. Ajo bëri njëfarë përparimi në fushat e politikave që lidhen me Agjendën e Gjelbër dhe konektivitetin e qëndrueshëm, në sektorin e energjisë, por shënoi vetëm përparim të kufizuar në fushat e transportit, mjedisit dhe ndryshimit të klimës. Në fushën e burimeve dhe bujqësisë, ajo bëri vetëm përparim të kufizuar në bujqësi, sigurinë e ushqimit, veterinari dhe politika fitosanitare. Në politikën tregtare, është bërë njëfarë përparimi në zvogëlimin e deficitit tregtar të Kosovës, por Kosova ende nuk i ka ratifikuar protokollet plotësuese të CEFTA-s për lehtësimin e tregtisë dhe tregtinë e shërbimeve. Në përgjithësi, Kosova duhet të përmirësojë kapacitetin e saj administrativ dhe koordinimin, në të gjithë sektorët, për të arritur implementimin efektiv të acquis të BE-së.

Datat kryesore

Qershor 2003: Samiti BE-Ballkan Perëndimor në Selanik konfirmon perspektivën e BE-së për Ballkanin Perëndimor.

Shkurt 2008: Kosova shpall në mënyrë të njëanshme pavarësinë.

Korrik 2010: Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë konstaton se shpallja e pavarësisë së Kosovës nuk shkel të drejtën e përgjithshme ndërkombëtare ose Rezolutën 1244/99 të Këshillit të Sigurimit.

Mars 2011: Fillon dialogu i lehtësuar nga BE-ja për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Prishtinës dhe Beogradit.

Prill 2013: Arrihet Marrëveshja e Parë e parimeve që rregullojnë normalizimin e marrëdhënieve në dialogun ndërmjet Serbisë dhe Kosovës.

Prill 2016: Hyn në fuqi Marrëveshja e Stabilizimit dhe Asociimit BE-Kosovë.

Maj 2016: Komisioni Evropian i jep një propozim Parlamentit Evropian dhe Këshillit duke rekomanduar liberalizimin e vizave për Kosovën.

Shkurt 2018: Komisioni Evropian adopton strategjinë për ‘Një perspektivë të besueshme zgjerimi për dhe angazhim të shtuar të BE-së me Ballkanin Perëndimor’.

Maj 2018: Samiti BE-Ballkan Perëndimor i mbajtur në Sofje konfirmon perspektivën evropiane të rajonit dhe përcakton një sërë veprimesh konkrete për të forcuar bashkëpunimin në fushat e konektivitetit, sigurisë dhe sundimit të ligjit.

Korrik 2018: Komisioni Evropian konfirmon se Kosova ka përmbushur të gjitha standardet e mbetura për liberalizimin e vizave. Vendimi mbi propozimin e Komisionit është në pritje në Parlamentin Evropian dhe në Këshill.

Shkurt 2020: Metodologjia e rishikuar, e paraqitur nga Komisioni, për të çuar përpara procesin e zgjerimit me një drejtim politik më të fortë dhe në një mënyrë më të besueshme, më të parashikueshme dhe më dinamike.

Tetor 2020: Komisioni propozon Planin Ekonomik dhe të Investimeve për të mbështetur dhe për të sjellë Ballkanin Perëndimor më afër BE-së.

[1] Të gjitha këto grupe konsiderohen nën termin më të gjerë ‘rom’ nën kuadrin e BE-së për Strategjitë Kombëtare për Integrimin e Romëve

Njohja me Sébastien Gricourt në Paris

0

Nga: Bajram Sefaj

Rilexime nostalgjike

Njohja me Sébastien Gricourt në Paris

Është student i vitit të tretë të gjuhës shqipe pranë Institutit të Gjuhëve Lindore të Parisit, Emri dhe mbiemri i tij i plotë është: Sébastien Gricourt.

Letra e tij e shkurtër, e botuar, ditë më parë, në faqet e Rilindjes, me vërejtjen e redaksisë: – “e botuam pa kurrfarë ndryshimi, ashtu si na erdhi…” – është ajo që i dha rrugë takimit dhe njohjes më për së afërmi me këtë të ri francez. Me të lexuar të tekstit të shkurtër por të ngrohtë, me një imtonim miqësor, pa hezituar asnjë çast, shkëpus copëzën e gazetës dhe me një fjalë (porosi) të shkurtër falënderimi e dëshirë për t`u takuar, ia nis në adresë të tij. Të nesërmen, hiç më larg, marr këtë përgjigje prej Sébastien-it që e riprodhoj, me këtë rast, në tërësi: “Letrën tuaj e mora me shumë qejf dhe do të jetë për mua një nder i vërtetë të bisedoj me ju. Kështu, ne mund të merremi vesh për t`u takuar të ënjtën në orën shtatëmbëdhjetë e tridhjetë tek burimi “Saint Michel”. Jam shtatgjatë dhe do të mbështetem tek parmak metroje, duke lexuar “Rilindjen”. Po nuk i përshtatet ky takim programit tuaj ja numri i telefonit, ku do të më keni në çfarëdo ore në mbrëmje dhe më rrallë ditën”. Mirupafshim Sébastien Gricout. Derisa në vendin dhe në kohën e caktuar po bëhej gati që nga trasta të nxirrte “Rilindjen”, ia pres: zoti Sébastien, ja ku më ke…!

Bisedën nuk e fillojmë, por e vazhdojmë, sikur ta kishim nisur para shumë kohësh!

Të zënë në një ngushticë kohe, midis obligimesh, për ngut, pimë nga një kafe në bistronë e parë. Por, nuk harroj t`ia them se kam kënaqësinë profesionale të bëj një shkrim të shkurtër për të, duke llogaritur, që më parë, në gëzimin që ai shkrim do t`i sjellë lexuesit shqiptar. I erdhi mirë për këtë dhe premtoi se rrëfimin e tij të shkurtër të takimit me botën shqiptare do te hedh në letër dhe se bashkë me një fotos (portret) do e sjell në takimin e parë të ardhshëm. E lexova kallëzimin e tij disa herë dhe vendosa: do e ndjek urtësinë e redaksisë së “rilindjes” dhe tekstin e këtij miku të shqiptarëve do e qes në letër pa asnjë lakim në interpretimin e tij, ngase, do e shihni edhe vetë, ishte i bukur e i pastër në virgjërinë e tij.

– Kam lindur më 14 korrik 1970 (dita e festës kombëtare frënge) në Bordo (Bordeaux). Gjatë verës së vitit 1990, bashkë me dy miq u nisëm për një udhëtim në Kosovë me qëllim që të hyjmë në Shqipëri pa vizë, sepse nuk na e kishte dhënë vizën ambasada shqiptare. Atje në Kosovë kaluam katër net: një në Prishtinë tek një njeri që pati frikë qysh të nesërmen për shkak të fqinjit, natën e dytë kaluam jashtë prapa një hoteli me një djalë shqiptar shtatëmbëdhjetëvjeçar, i cili u fliste si një burrë i pjekur ushtarëve serbë, të cilët vinin rrotull neve gjatë natës së tërë me qentë e tyre. Mandej, Gëzimi (ashtu quhej) na paraqiti me vëllamë e tij, vizituam Prizrenin që m`u pëlqye shumë, dhe flemë tek ata fshehurazi – të nesërmen, unë bashkë me dy miqtë e mi vajtëm për në kufi, ku na mori policia serbe. Para se të na hallakatnin plaçkat tona, gëlltita letrat me adresat e miqve tanë që na kishin pritur. Na këshilluan të iknim larg nga Kosova. Kështu e kaluam natën pranë lumit dhe vazhduam rrugën deri në Rumani ku kemi ende shumë miq. Atje u martua një nga miqtë e mi që ishte në Kosovë me mua. Më tha një ditë ai se donte të fillonte studimet, sepse kishte dy vejte që e kishim mbaruar të dy gjimnazin dhe kalonim kohën vetëm në punë dhe udhëtim. Kështu, ai vendoset të studionte gjuhën rumune në Institutin e Gjuhëve dhe të qytetërimeve Lindore në Paris, ndërsa unë u regjistrova për gjuhën shqipe, sepse më kishin prekur shumë dashamirësia dhe guximi e shqiptarëve të Kosovës, por edhe sepse Shqipëria ishte një vend ku nuk më kishin lejuar të hyja.

Vitin e dytë e kalova tek një familje shqiptare në Tiranë, ku flisnin vetëm shqip. Udhëtimin e parë e kisha bërë gjatë korrikut 1992. Gjithsej qëndrove tetë muaj në Shqipëri. Fillova hulumtimin mbi historinë e Voskopojë për diplomën e ardhshme. Kjo është një temë që më intereson shumë. “Moscopolea” është për mua një simbol i ballkanikëve që jetojnë bashkë dhe në mirëkuptim të plotë larg nga nacionalizmi që e shkatërroi fytyrën e krahinës ballkanike. Edhe dua të flas për meritat e panjohura të arumunëve në fusha të ndryshme të historisë dhe të kulturës ballkanike. Në ëndrrën time isha në Voskopojë, duke punuar në shtypshkronjën e Akademisë së Re, kështu që pas studimeve e kam si qëllim të krijoj një shtëpi botuese, ku do të botoheshin autorë me vlerë dhe tolerantë të të gjitha vendeve ballkanike që të bëheshin më të njohur në Francë dhe më të afërt të Evropës Perëndimore. Tani shpresoj se do të fitoj për vitin e ardhshëm një post si lektor në Universitetin e Tiranës.

Nga zemra dua të falënderoj ata që na kishin pritur kaq bukur në Kosovë, që më kanë falur shumë. Duke falënderuar atë Gëzimin e Prizrenit, përshëndes të gjithë shqiptarët që luftojnë me një durim kaq shembullor përpara syve të botës.

Ky ishte rrëfimi, i përshkruar, shkronjë për shkronjë, i djaloshit njëzetekatërvjeçar me emrin Sébestien Gricout (Sebestian Grikur) nga Bordoja, tash student i rregullt i vitit të tretë të gjuhës shqipe në Institutin e Gjuhëve dhe të Qytetërimeve Lindore (Inalco) në Paris. Gëlltitja e letrave me adresat e miqve shqiptarë, që të mos bien ato në duart e policisë së egër okupuese, sikur i dha një kah të ri rrugës jetësore dhe ardhmërisë gjithandej të këtij të riu francez me plane e ambicie të mëdha që do t`i realizojë. Me gëlltitjen e letrave (me adresa e numra telefonash) të miqve të rastit shqiptarë, ai sikur gëlltiti mllefin kundër okupatorit dhe dha kushtrimin se do të mësojë gjuhën shqipe dhe se do të studiojë e do të njohë historinë, traditën e lashtë dhe kulturën e pasur të popullit shqiptar.

Sébestien-in e takojmë në (para) premierën e filmit “Larg barbarëve” të regjisores me origjinë shqiptare, Liri Begeja, e takojmë në koncertin e Inva Mulës e të Tedi Papavramit, e takojmë në Sallonin e katërmbëdhjetë të librit, aty ku midis shkrimtarëve të tjerë të mëdhenj francezë, lexuesit parisien i prezantohet edhe shkrimtari shqiptar me famë botërore, Ismail Kadaré. Sébastien-in e ri e takojmë gjithandej e kudo që në hapësirat e pakufishme të Parisit ndodh diçka lidhur me popullin shqiptar që ai e ka zgjedhur si të vetin. Këtë djalosh (“jam shtatgjatë”) e takojmë pothuajse çdo ditë, këtu e atje. Përherë me një trastë të madhe sipër supeve, të mbushur gazeta, revista e libra të autorëve shqiptarë që i lexon me pasion, e që një ditë mund t`i kthejë edhe një gjuhën e tij amtare, franceze. Midis librave të tjerët, kjo sikurse kuptohet vetvetiu, janë dy fjalorët e Vedat Kokonës frëngjisht – shqip me rreth 35.000 fjalë dhe me 1.208 faqe dhe shqip-frëngjisht më 25.000 fjalë që e shoqërojnë në çdo rrugë e në çdo çast. Në trastën e tij të madhe, miku ynë i ri, sikur bart peshën e rëndë të fatit të keq dhe brengën e madhe të popullit shqiptar që atij iu shfaq si në ëndërr, befas e papritmas krejt

Paris, dhjetor, 1992

Vetvendosje e pavendosur për reprezentimin e ambasadave të Kosovës në botë?!

1
Diana Rexhepi, Zagreb
Si quhet apo shpjegohet ky fenomen? Contradictio in adiecto? Legalistët çfare ishte (është) Vetëvendosje, partia e legalistëve që veprojnë në manire jo legale, ndër tavolinë? Me nepotizëm dhe biznese e ryshfete nën tavolinë?
Ne këto momente kyçe kur Serbia është në ofanzivë të fortë politike e në avantazhe në të gjitha nivele diplomatike në Botë? Kur ajo Serbi ka kriju dhe instaluar lobbyn e vet të fortë  edhe në USA, aleatin kyç të Kosovës?
A munden pushtetarët e Kosovës që t’ia lejojnë vehtes një këso neglizhence në këto dhe këso rrethanash?
Kur edhe një tenist si Novak Gjoković financon me qindra mijëra euro dhe dollarë  për çnjohje të Kosovës nga shtete që e kanë njohur Kosovën …, por qeveritë e cilave shtete janë në krizë financiare dhe të korruptuara.
Një parti si Vetëvendosje të lejoi që serbët dhe diplomacia e Serbisë të vendosë asi çështje kyçe, e në rrethana dhe momente tejet kyçe?
Vetëvendosje në vend të cilës do të vendos Serbia?!
Vetëvendosje afër së cilës vendosin serbët dhe aleatët e tyre, në rrethana çfarë i avancojnë serbët e sipas asaj të njohurës: “Ja tash ja kurrë”?
Pritëm një këso partie legaliste më shumë se 20 vjet … Dhe?
Pikërisht ata të pavendosurit për shkak të lojërave dhe rrymave të ndryshme me interesa të kundërta e brenda për brenda një partie?
E me emrin Vetëvendosje…?
A paska shkuar në kualitet apo në kuantitet Vetëvendosje në këto zgjedhje, e në krye me një person aq karizmatik çfarë është Albin Kurti?
A do të vlen për ata e revolucionarët që ishin në skenën e ndryshkur politike të Kosovës, a do te vlenë edhe për ata thënia e njohur historike: “Revolucioni i ha fëmijët e vet”?!…

Gjurmë historike: Në 53 vjetorin e demonstratës në Pejë, më 19 tetor 1968!

Nga: Sheradin Berisha
Gjurmë historike: NË 53 VJETORIN E DEMONSTRATËS NË PEJË, MË 19 TETOR 1968!
Pas demonstratës së parë të organizuar në qytetin e Lidhjes Shqiptare, në Prizren (më 6 tetor 1968), dhe demonstratës së dytë që u organizua në Therandë – ish’Suharekë (më 8 tetor), demonstrata e tretë u organizua më 19 tetor 1968 në qytetin e Pejës.
Atë ditë tetori në Pejë ishte ditë tregu dhe prania e qytetarëve ishte më e madhe se ditëve të tjera.
Organizatorë të demonstratës ishin:
1. Isa Demaj,
2. Zymer Neziri,
3. Sylë Kuçi,
4. Ramadan Blakaj,
5. Xhemail Gashi etj.
Për pjesëmarrje sa më masovike në demonstratë organizatorët shkruan dhe shpërndanë një thirrje drejtuar popullit. Ditën e caktuar, në orën 14 (pasdite) nxënësit dhe studentët e Shkollës së Lartë ekonomike – Komerciale në Pejë, u grumbulluan në oborrin e shkollës Normale ”Ali Kelmendi” në Vitomiricë, afër Pejës, e cila ishte buzë rrugës Pejë – Mitrovicë.
Fillimisht pjesëmarrës në demonstratë ishin nxënësit e Shkollës Normale dhe të Shkollës Bujqësore dhe disa arsimtarë. Nisja u bë me flamur kombëtar në krye – përpara kolonës, në drejtim të qytetit. Bartësit e flamurit ndërroheshin me radhë. Bartës i parë ishte Demë Mulliqi, normalist. Në pika të rrezikshme bartës ishin Ramadan Blakaj, Zymer Neziri dhe Xhemajl Gashi.
Gjatë marshimit, demonstruesit u përpoq t´i ndalonte Kryetari i Komitetit të Lidhjes së Rinisë së Pejës, Lekë Vuksani, por nuk pati sukses. Një pjesë e demonstruesve, ndërkohë shkuan në tregun e qytetit dhe ju bënë thirrje tregëtarëve që t´i bashkohen demonstratës. Me këtë rast tregu u boshatis dhe të gjithë u solidarizuan me studentët dhe nxënësit. Në ato momente numri i demonstruesve arriti në mijëra veta.
Masa e demonstruesve në orën 15 u grumbullua në sheshin e qytetit, përpara Kuvendit të Komunës dhe aty mbi çoshkun e “Borbës dhe Rilindjes” (përskaj ndërtesës së Komunës) përreth 20 minuta e mbajti një fjalim Sylë Kuçi. Fjalimin e kishte përgatitur paraprakisht Zymer Neziri. Më pastaj edhe 2-3 të rinjë tjerë hipën përmbi çoshk dhe brohoritën parulla për: flamurin, për Kushtetutën, për Republikën, për universitetin etj., dhe masa e tubuar me ovacione të vazhdueshme i përsëriste këto parulla dhe këndonin këngët:
“Kur u hap kushtrimi n`Kosovë”,
“Lidhja e Prizrenit”,
“Oj Kosovë, mos thuaj mbarova”,
“Këngë për Skënderbeun”,
“Mori Shkodër, moj mizore”,
“Këngë për Ali Pashë Tepelenën”, etj.
Që nga fillimi i kolonës së demonstruesve, policia, disa herë, u përpoq ta rrëmbente flamurin nga duart e çelikta të rinisë. Herën e parë u përpoq ta largonte nga kulmi i shkollës “Ali Kelmendi”, por kjo u pengua nga nxënësit. Po ashtu, edhe disa herë gjatë marshimit të kolonës, policia u përpoq ta merrte flamurin, por pa sukses.
Pas afër katër orësh demonstrimi nëpër qytetin e Pejës, me flamurin kombëtar në ballë, si dhe duke i brohoritur Kosovës, Republikës së Kosovës, Kushtetutës së Kosovës, dhe duke kënduar këngë atdhetare, përfundoi kjo demonstratë për të drejtat e shqiptarëve të Kosovës, që ishte manifestimi më i rëndësishëm në Pejë pas Luftës së Dytë Botërore.
Me të përfunduar demonstrata, flamuri kombëtar përsëri u vendos mbi kulmin e shkollës normale “Ali Kelmendi”. Pas demonstratës në Pejë, filloi ndjekja e organizatorëve nga UDB’a dhe Komiteti. Fillimisht u larguan nga puna në arsim: Ramadan Blakaj, Xhemajl Gashi dhe të Zymer Neziri, ndërsa më pastaj u burgosën dhe me këtë rast u dënuan: Ramadan Blakaj me 15 ditë burg, Xhemajl Gashi me 30 ditë dhe Zymer Neziri me 30 ditë burg.
Nga e majta në të djathtë: Ramadan Blakaj, Zymer Neziri, Xhemajl Gashi
Regjimi organizatorët e demonstratës i dënoi me kundërvajtje, me qëllim që ta minimizojë efektin kombëtar të demonstratës!
Me demonstratën e Pejës u përmbyllë cikli i parë i demonstratave shqiptare, ndërsa demonstratat e radhës do të organizohen në fund të nëntorit dhe në dhjetor të vitit 1968.
(Shkëputur nga studimi im: “Roli historik i demonstratave shqiptare, tetor – dhjetor 1968” i botuar në vëllimin II të librit “Demonstratat e vitit 1968”, ku janë përmbledhur kumtesat nga konferenca shkencore, mbajtur me rastin e 40-vjetorit, në Prishtinë, më 24 – 25.11. 2008.)
———————-
Në 53 vjetorin e demonstratës së parë në Prizren, më 6 Tetor 1968 / Nga Sheradin Berisha
***
Në 53 vjetorin e demonstratës në Suharekë, më 8 Tetor 1968 / Nga Sheradin Berisha