RIKTHIMI QË NUK NDALET !
Sot, në Mitrovicë, kambana foli. Dhe një pjesë e historisë sonë u dëgjua përsëri.
Sot, e premte — dita e xhumasë — në kishën katolike shqiptare “Shën Kryqi”, një familje shqiptare nga Shala e Bajgorës mori sakramentin e pagëzimit.
Për respekt të familjes dhe për të ruajtur konfidencialitetin e saj, nuk do të publikoj emra apo të dhëna të tjera.
Por lajmi vetë mjafton.
Sepse rikthimi vazhdon.
Dhe nuk është pa simbolikë që kjo ndodhi pikërisht të premten.
Në kohën kur Mitrovica përgatitej për namazin e xhumasë dhe nga minaret pritej jehona e ezanit, në kishën e vogël të qytetit dëgjohej kambana.
Në njërën anë ezani.
Në tjetrën kambana.
Ndërsa në mes qëndron historia shqiptare.
Dhe pikërisht këtu duhet bërë dallimi që shpesh nuk duan ta dëgjojnë.
Unë nuk e shoh çështjen vetëm si një zgjedhje midis dy riteve fetare.
E shoh si një rikthim te një trashëgimi shpirtërore që i paraprin islamizimit të shqiptarëve.
Për mua, shqiptari katolik i sotëm është vazhdim i drejtpërdrejtë i asaj tradite të lashtë të krishterë që ka ekzistuar në trojet shqiptare shumë shekuj përpara ardhjes së Perandorisë Osmane.
Kjo nuk është përçmim ndaj shqiptarit mysliman.
Është një dallim historik.
Besimi katolik në mesin e shqiptarëve është autokton në kuptimin e vazhdimësisë historike; islamizimi ishte një proces i ardhur më vonë.
Dhe pikërisht këtë të vërtetë historike nuk duhet ta kemi frikë ta themi.
Sepse për shumë gjatë na është kërkuar që të heshtim për origjinën, për kujtesën, për kishat e vjetra, për emrat e të parëve dhe për gjurmët e krishterimit shqiptar.
Sot, disa shqiptarë po thonë:
Mjaft me harresën.
Le ta kërkojmë përsëri atë që ishte e jona.
Këtu qëndron edhe dallimi me islamizmin politik.
Sepse një gjë është shqiptari që beson në Islam dhe e ndien veten shqiptar — dhe këtë të drejtë nuk ia mohon askush.
Krejt tjetër është ideologjia që përpiqet ta zëvendësojë identitetin kombëtar shqiptar me një identitet fetar mbikombëtar.
Aty nuk kemi më vetëm çështje besimi.
Aty kemi çështje identiteti.
Dhe pikërisht për këtë arsye, rikthimi te rrënjët tona historike dhe shpirtërore po bëhet gjithnjë e më i rëndësishëm.
Teki Dervishi e ka shprehur dikur me atë gjuhën e tij të fortë e provokuese:
“Xhamia është fabrikë për prodhimin e turqve.”
Nuk po e marr këtë fjali si një formulë historike për çdo shqiptar mysliman.
Po e lexoj si një goditje letrare ndaj procesit të tjetërsimit, ndaj atij rreziku kur feja e importuar nuk mbetet vetëm fe, por shndërrohet në identitet politik e kulturor që e zbeh shqiptarin.
Dhe sot, pas kaq vitesh, përgjigjja nuk po vjen nga librat.
Po vjen nga njerëzit.
Që nga pagëzimi im, para një viti e disa muajsh, ky rrugëtim ka vazhduar. Vetëm në Kishën “Shën Kryqi” të Mitrovicës, pagëzimi i sotëm shënon një numër jubilar.
Nëse këtij numri i shtohen edhe pagëzimet e zhvilluara në kisha të tjera të Kosovës dhe në Katedralen e Prishtinës, pamja është shumë më e gjerë — dhjetëra e qindra raste në një rrugëtim që po merr përmasa të reja.
Kam qenë vetë dëshmitar i disa prej këtyre momenteve, në Mitrovicë, në Prishtinë dhe në kisha të tjera të Kosovës, edhe në Gllogjan, ku kemi shkuar nga Mitrovica për t’iu bashkuar bashkëkombësve tanë në shenjë respekti e mbështetjeje.
Sot ky rikthim preku përsëri Shalën e Bajgorës.
Dhe për mua ishte ditë gëzimi e krenarie.
Sidomos sepse kjo po ndodh edhe në Mitrovicë — qytetin ku zërat e islamizmit politik janë mjaft të pranishëm.
Por ja ironia e historisë:
Në qytetin ku disa duan ta mbyllin identitetin shqiptar brenda një kornize fetare, një familje shqiptare nga Shala sot hapi derën drejt një kujtese tjetër.
Askush nuk e detyroi.
Askush nuk ia imponoi.
Zgjodhi.
Dhe kjo është pikërisht ajo që duhet të respektohet.
Në krahun tim të djathtë ishte edhe Komandant Aleksandri, kryetar i Lëvizjes së Deçanit – Dega në Mitrovicë, tashmë me numrin jubilar prej 100 aktivistësh. Në mesin e tyre është edhe kryefamiljari i familjes që sot u pagëzua.
100 aktivistë.
Një tjetër familje e pagëzuar.
Dy numra jubilarë në një ditë.
Rastësi?
Ndoshta.
Por unë po e lexoj si një shenjë të kohës.
Sepse kur një popull fillon të kërkojë rrënjët e veta, askush nuk mund t’ia ndalë pyetjen:
Kush ishim?
Çfarë besonin të parët tanë?
Dhe çfarë kemi harruar rrugës?
Sot, një familje nga Shala e Bajgorës dha përgjigjen e vet.
Dhe unë vetëm mund t’i them:
Urime dhe bekime!
Një falënderim i veçantë edhe për familjen e mikut tim për dhuratën shumë të çmuar që ma dhuroi, të cilën e mora me emocion të veçantë edhe në cilësinë time si kumbar i kësaj familjeje.
E në fund:
Le të bjerë kambana.
Le të dëgjohet ezani.
Le të lutet secili sipas ndërgjegjes së vet.
Por le të mos na kërkojë askush që ta harrojmë historinë tonë për t’i bërë qejfin një ideologjie.
Sepse shqiptarët nuk kanë nevojë të shpikin rrënjë.
Rrënjët i kanë.
Duhet vetëm t’i kujtojnë.
Dhe në Shalë të Bajgorës, sot u dëshmua edhe një herë:
**Rikthimi ka filluar.
Rikthimi vazhdon.
Rikthimi nuk ndalet.**
Zoti i bekoftë shqiptarët kudo që janë!
