Kreu Blog

Misioni i dashurisë

0
Atdhe Geci
____
MISIONI I DASHURISË
____
Dashuria për atdheun nuk mund të gjykohet, as të dënohet. Ajo është e shenjtë, sepse buron nga thellësia e shpirtit dhe nga kujtesa e një populli. Dashuria për atdheun nuk pranon të mbyllet në heshtje dhe as të burgoset në pranga.
Ajo është e lirë si fjala, e fuqishme si e vërteta dhe e guximshme përballë çdo rreziku.
Dashuria për atdheun është fuqi e së vërtetës dhe guxim i ndërgjegjes. Ajo lind aty ku njeriu e ndien se toka mbi të cilën ka lindur nuk është vetëm një copë dheu, por kujtesë, gjak, gjuhë, histori dhe amanet.
E veçanta e kësaj dashurie qëndron në fuqinë e vullnetit dhe të ndërgjegjes së popullit, në gatishmërinë e tij për të qëndruar në këmbë dhe, kur koha e kërkon, për t’u flijuar për lirinë, dinjitetin dhe të drejtën e tij.
Në epokën tonë historike nuk kanë munguar furtunat, rrëbeshet dhe përpjekjet për ta zbehur dashurinë për atdheun. Por dashuria e vërtetë nuk shuhet nga stuhitë. Ajo bëhet më e fortë pikërisht atëherë kur atdheu dhe liria rrezikohen.
Një popull që e do atdheun nuk mund të rrijë i heshtur përballë padrejtësisë. Ai e ngre zërin kur duhet të flasë, qëndron kur duhet të qëndrojë dhe ecën përpara kur historia e thërret.
Dashuria për atdheun, në çdo kohë dhe në çdo rrethanë, mbart në vetvete natyrën e paqes, natyrën e qëndresës dhe natyrën e ndryshimeve të mëdha. nAjo është paqe kur drejtësia triumfon; është rebelim kur padrejtësia bëhet ligj; është ndryshim kur koha kërkon një fillim të ri.
Ajo është edhe mision i fisnikërimit: të pastrojë atë që është ndotur, të ngrejë atë që është rrëzuar, të rikthejë dinjitetin aty ku është cenuar dhe shpresën aty ku është shuar.
Dashuria për atdheun është fuqi e së vërtetës vetëm atëherë kur udhëhiqet nga njerëz të ditur, të drejtë, të ndërgjegjshëm dhe me duar të pastra. Sepse atdheu nuk kërkon vetëm fjalë të mëdha; ai kërkon përgjegjësi, sakrificë dhe besnikëri ndaj së vërtetës.
Shqiptarët e kanë këtë dashuri në zemër.
Prandaj, le t’i dalim zot atdheut, kujtesës dhe trojeve tona. Le ta mbajmë gjallë amanetin e brezave dhe ta përcjellim atë si një dritë nga një brez te tjetri.
Lavdi Pirros!
Lavdi Gjergj Kastriotit!
Lavdi Adem Jasharit!
Atdhe Geci

Nga Kuvendi te pasarela: kur deputetët harrojnë se ku ndodhen — Shalë jashtë, dinjitet jashtë? Çfarë po ndodh me Kuvendin e Shqipërisë?

0

Nga Frank Shkreli

Ndonese jam ne plazh per nje jave, ishin deputetet e Kuvendit te Shqiperise qe me frymezuan per kete shenim. Sesioni i ri i Kuvendit të Shqipërisë nisi, por disa prej përfaqësuesve të popullit duket se kishin vendosur qe ne vend te perfaqsimit te popullit, të na kujtonin se parlamenti shqiptar mund të shërbejë edhe si pasarelë  ose plazh.

Në vend të kostumeve dhe veshjeve që lidhen tradicionalisht me një institucion shtetëror, pamë deputetë me shalë të shkurtra, sikur sapo kishin dalë nga plazhi apo nga një shëtitje verore. Ndoshta dikush do të thotë se kjo është “modë”, “modernitet” apo “liri personale”. Mund të jetë. Por ka një pyetje shumë më të thjeshtë: A ka më rëndësi se çfarë duan të veshin deputetët, apo ku dhe për çfarë arsye janë zgjedhur?

Nuk është fjala për moralizim dhe as për të diktuar se si duhet të vishet një qytetar në jetën e tij private. Secili është i lirë të vishet si të dëshirojë, natyrisht. Por Kuvendi nuk është hapësirë private. Është institucioni më i rëndësishëm përfaqësues i vendit.

Kur një deputet hyn në sallën e parlamentit, ai nuk hyn vetëm si individ. Hyn si përfaqësues i mijëra qytetarëve që i kanë dhënë votën. Për këtë arsye, edhe paraqitja e jashtme është pjesë e respektit për institucionin.

Dhe këtu problemi bëhet më i madh se një palë shalë. Sepse ajo që shohim në pamjen e jashtme shpesh është vetëm simptomë e një problemi më të thellë: rënies së standardeve morale,  institucionale dhe të kulturës së përgjegjësisë publike.

Një parlament nuk bëhet modern duke braktisur etikën. Nuk bëhet evropian duke kopjuar çdo modë të rrugës. Dhe nuk bëhet demokratik duke harruar se demokracia kërkon edhe përgjegjësi.

Shqiptarët kanë probleme të mëdha: korrupsionin, drejtësinë, emigracionin, varfërinë, demografinë, arsimin, shëndetësinë dhe perspektivën evropiane të vendit. Shqipëria nuk mund të hyjë në Evropë vetëm me fjalë, ndërsa institucionet e saj shfaqin mungesë të standardeve elementare të seriozitetit dhe etikes.

Nderkaq, qytetari shqiptar qe sheh Kuvendin pret të dëgjojë debate serioze, argumente dhe zgjidhje. Ose të pyesë veten: “A kemi ardhur në parlament apo në plazh?” Nje shfaqje e turpshme kombetare.

Kjo mund të duket si një çështje e vogël. Por institucionet e mëdha ndërtohen edhe nga gjëra që duken të vogla. Respekti për institucionin fillon nga detajet. Kuvendi i Shqiperise nuk eshte lokal nate dhe as nje podium mode.

Dhe nëse përfaqësuesit e popullit nuk e kuptojnë këtë, atëherë nuk është çudi që edhe qytetarët ta humbin respektin për institucionin.

Shqipëria nuk ka nevojë për një parlament që të tërheqë vëmendjen me shalët e deputetëve. Ka nevojë për një parlament që të tërheqë vëmendjen me punën e deputetëve te vertete dh jo te despoteve te zgjedhur.

Prandaj nuk eshte e tepërt të kërkohet që edhe në Shqipëri të kuptohet se Kuvendi nuk është pronë personale e deputetëve. Është shtëpia e përfaqësimit të popullit.

Kjo është diferenca midis një institucioni serioz dhe një shfaqjeje. Dhe shqiptarët meritojnë më shumë se një shfaqje nga perfaqsuesit e tyre ne Kuvendin e Shqiperise.
At Gjergj Fishta: “Njerzit e shtetit, nuk jane Shqipnia”.

1785406122237.jpeg476857196_939829531594044_1183549060172568358_n.jpg

Konceptet mbi të vjetrën dhe të renë

0

Fahri Dahri, Tiranë

Me koncept sipas fjalorit kuptohet: “Formë themelore e mendimit, në të cilën pasqyrohen tiparet më të përgjithshme e më thelbësore të një klase sendesh a dukurish”.

Sot do përqendrohem tek fenomeni shoqëror i cili është i njohur në të gjitha kohërat, por i rrallë dhe i pa pranueshëm në tërësi – Divorci-.

Çthotë fjalori shqip për divorcin,?

“Zgjidhje ligjore e martesës; ndarje”!

                  ●●●

Ishim ulur në një lokal dhe si zakonisht ne, pensionistët kalojmë disa orë duke bashkëbiseduar me njëri-tjetrin. Të themi të vërtetën nuk na mungojnë përvojat dhe ndodhitë e mira dhe jo të mira; si ato që kanë prekur dhe prekin individë, apo grup individësh; madje të mirat dhe të dëmshmet në rang shoqëror dhe shtetëror. Që të mos krahasohemi “me Belulin”, arritjet tona janë rrjedhojë e viteve që na kanë paisur me përvojat brenda familjeve tona dhe ngjarjet në familjet e tjera, në shoqëri apo vende e popuj të tjerë.

Siç thashë ishim tre shokë që po shtynim orët në lokale ku kryesisht rrufisim kafetë. Nja dy tavolina më tej, dy veta, jo shumë të moshuar, me zë pak të lartë, diskutonin se në familje u kishte ndodhur një divorc. Këtu nuk do ndalem në ç’farë ata bisedonin, sepse ishte problem i tyre.

Vërtet nuk e ndoqëm atë bisedë, por filluam të diskutojmë për fenomenin “divorc”,si një fenomen që po gjen shtrat gjithnjë e më shumë në shoqërinë tonë dhe në disa vende të tjera, ku koha na ka shtrirë hapësira edhe tej vendit tonë. E muhabetisëm gjerë e gjatë pse-në e shpeshtimit të “divorcit” tek ne. Të jem i sinqertë e bëmë “telef” divorcimin duke përmendur shkaqet që sjellin shpeshtimin e fenomenit “ divorc. Shkaqet ishin të shumta por gjithmomë brenda konceptit të deritanishëm ku divorci është i pa pëlqyer, shkatërrues i familjes, i dëmshëm moralisht, i pa pranueshëm në tërësi, veprim me pasoja për të dyja palët familjare dhe më e rënda, goditja, ngërçi që u jepet fëmijëve për gjatë gjithë jetës së tyre në marëdhëniet miqësore mes të të dyja palëve prindërore.

Përfundimisht u mendua dhe u trajtua si ndodhi e pa pëlqyer që sjell pasoja të dëmshme në vazhdimësi për një kohë të gjatë.

Kaluan dy a tre ditë nga ai bashkë bisedim mes shokëve. Të them të drejtën mendja, nuk e di, por ikte e ikte, shkonte e ku nuk shkonte, por nuk po më shqitej fenomeni divorc. Më shqetësonte jo si fenomen, sepse siç u përmend është i kahershëm në kohë, por shpeshtimi i tij si brenda vendit në familjet tona dhe në familjet e fëmijëve apo nipërve tanë që po mbushin mbi tre dekada në DHE të huaj. Rri dhe mundohem të analizoj:

1)- Dimë që njerëzimi ka kaluar shkallë-shkallë organizimesh derisa erdhi në krijimin e familjes që kemi aktualisht. Gjithashtu sot teknologjia na jep mundësi informimi për gjithçka dhe gjithkujt që kërkon të dijë. Me që i kemi këto mundësi le të mësojmë se çështë krijimi i familjes: “Krijimi i një familjeje është një nga hapat më të rëndësishëm, më të bukur dhe më sfidues në jetën e një njeriu. Ky proces përfshin një kombinim të përgatitjes, praktike, emocionale, financiare, e ligjore”.

Sa qartë, sa madhështore dhe fatsjellës qenka krijimi i familjes.    Në parantesë, 5 apo 6 dekada më parë, personalitete të popujve të tjerë, na përgëzonin për ruajtjen e vlerësimin tonë ndaj familjes.

Dhe ishte e vërtetë!.

2)- Po kështu dimë dhe jemi të ndërgjegjshëm se gjithçka është në lëvizje, në zhvillim si për mirë, por dhe për keq. Klima ka pësuar zhvillim, kemi ndryshime të forta klimatike me fenomene natyrore që nuk i njihnim më parë. Rendet ekonomiko-shoqërore kanë ndërruar disa herë, nga primitivja në kapitalizëm. (Sot nuk e dimë rendin ekonomiko-shoqëror që po jetojmë).

Në këtë këndvështrimi, gjykova se organizimi njerëzor, me apo pa dashje ka gjetur mënyra jetese në përshtatje me rendet përkatëse.

Sot, të paktën si e mendoj unë, nuk dimë në cilin rend jetojmë, ose jetojmë në rend të pa përcaktuar dmth rrëmujë (as mish as peshk).

Ndoshta kodi i sotëm familjar në këto 6 dekada kërkon ndryshim në përshtatje të rendit ekonomiko- shoqëror të sotëm që ende nuk ka përcaktim shkencor. (Rrëmujë. As mish, as peshk).

Mbetet problem i politologëve, sociologëve, etj, por është problem emergjent për zgjidhje.

Fjala e urtë popullore: “Nuk vjen pranvera me një lule”, mendoj se

edhe kësaj urtësie i ka kaluar koha. Realiteti ynë tregon se: “po edhe me një lule vjen pravera”.

Shembujt jepen për të studjuar fenomenin, aspak për të kritikuar apo dënuar ndodhitë përkatëse.

Para 50 a 60 viteve, në plazhe përdoreshin të tjera veshje që as imagjinoheshin veshjet e sotme. Në teatro, kinema etj, nuk lejoheshin veprime, po thuaj intime, ndërsa sot ato veprime janë normale, të tilla ndryshime janë të natyrshme sot.    Ja, pra një veprim që dje ishte jo normal, sot është në normalitet.      Ky realitet qartësohet nga ligji dialektik ku thuhet se: “Gjithçka që sot është normale, nesër bëhet anormale”. Janë ligje objektive, i sjell natyrshëm koha: si ndryshimin dhe zhvillimin.

Nga sa sipër duhet të analizohet dhe të reflektohet mbi qendrimin ndaj Kodit të Familjes. Nuk është problemi i vetëm shpeshtimi i divorceve, por janë shumë probleme të tjera, si  shkëputje e çiftit nga familja me rastin e martesave, apo largimi i fëmijëve në moshë madhore nga bashkëjetesa me prindërit, etj.

Janë këto fenomene të reja që dalë ngadalë trokssin në nevojën e ndryshimit të Kodit të Familjes.

Janë mendjet intelektuale dhe profesionale që fenomenet apo ngjarjet që lëvizin në kaos në ajër,

i seleksionojnë dhe i sjellin të dobishme për njerëzimin.

Për këtë, pak a shumë duhet të pranojmë dhe të veprojmë me porositë e Kantit.

Fahri Dahri, studjues

Tiranë, më 10/09/2026

Politikanët idiotë shkatërruan arsimin?!

0

MSc. Adem Lushaj, Deçan

PISA – Politikanët Idiotë Shkatërruan Arsimin?!

(Një pyetje e nxitur nga mllefi për gjendjen e arsimit)

Rezultatet e PISA-s nuk duhet të shihen vetëm si dështim i nxënësit. Ato janë një pasqyrë e një zinxhiri të tërë arsimor, i cili fillon me politikën që harton sistemin, vazhdon me institucionet që e zbatojnë atë, me universitetet që përgatisin mësimdhënësit dhe përfundon te mësuesi që formon nxënësin. Pastaj i njëjti nxënës bëhet student dhe rikthehet përsëri në universitet. Kështu, dobësitë e një hallke mund të përsëriten në hallkën tjetër.

Prandaj, pyetja “A e shkatërruan politikanët arsimin?” mund të tingëllojë e ashpër, madje edhe e padrejtë ndaj individëve të shumtë që punojnë me përkushtim në arsim. Por, ajo shpreh një shqetësim real: sa ka qenë politika e interesuar për ndërtimin e një sistemi arsimor cilësor dhe sa e ka përdorur arsimin për interesa të ditës?

Arsimi nuk mund të ndërtohet me ndryshime të shpeshta të politikave, reforma që nisin nga e para sa herë ndërrohet pushteti, tekste e programe që ndryshojnë pa një vlerësim të mirëfilltë dhe me vendimmarrje ku profesionalizmi shpesh mbetet prapa interesit politik. Por nuk do të ishte e drejtë që e gjithë përgjegjësia të hidhej vetëm mbi politikën.

Edhe universitetet kanë përgjegjësi të madhe. Nëse një pjesë e mësimdhënësve nuk përgatitet sa duhet gjatë studimeve, nëse standardet akademike nuk janë të njëjta dhe nëse diploma bëhet më e rëndësishme se dija, atëherë problemi nuk fillon në klasën e shkollës fillore. Ai ka filluar shumë më herët.

Edhe mësimdhënësi ka përgjegjësi. Ai duhet të jetë profesionist, i përgatitur dhe i motivuar, por njëkohësisht edhe i vlerësuar dhe i mbështetur nga sistemi. Nuk mund të kërkojmë mësimdhënie cilësore duke e lënë mësuesin vetëm përballë problemeve të shumta sociale, administrative dhe profesionale.

Sistemi i vlerësimit duhet të ndryshojë. Nuk mjafton të kontrollojmë nëse është mbajtur ora mësimore apo është plotësuar dokumentacioni. Duhet të dimë se çfarë po mëson nxënësi, çfarë aftësish po fiton dhe sa po përgatitet për jetën, universitetin dhe tregun e punës. PISA, në këtë kuptim, nuk duhet të përdoret vetëm për të fajësuar nxënësit apo mësimdhënësit. Ajo duhet të shërbejë si alarm për të gjithë sistemin.

Nëse nuk ndërhyjmë në këtë zinxhir, dobësia do të riprodhohet nga një gjeneratë në tjetrën. Nuk mund të kërkojmë rezultate të reja duke vazhduar të prodhojmë të njëjtin sistem.

Çfarë kërkon një reformë serioze?

  • Politikë arsimore profesionale dhe afatgjatë, e mbrojtur nga interesat e ditës dhe nga ndryshimet politike.
  • Mësimdhënës të përgatitur, të respektuar dhe të motivuar, por edhe të përgjegjshëm dhe të vlerësuar mbi bazën e punës së tyre.
  • Universitete me standarde reale akademike, të njëjta dhe të zbatueshme si për institucionet publike, ashtu edhe për ato private.
  • Forcim të shkencës, kërkimit dhe profileve deficitare, të cilat duhet të trajtohen si interes strategjik i shtetit.
  • Sistem të fuqishëm të sigurimit të cilësisë dhe llogaridhënies, nga arsimi fillor deri te doktoratura.
  • Vlerësim të vazhdueshëm të rezultateve, jo vetëm përmes statistikave, por përmes asaj se çfarë di dhe çfarë është në gjendje të bëjë nxënësi.
  • Lidhje më të fortë ndërmjet arsimit dhe ekonomisë, në mënyrë që shkolla dhe universiteti të mos prodhojnë vetëm diploma, por dije dhe kompetenca të nevojshme për vendin.

Në fund, PISA nuk duhet të jetë një garë për të gjetur fajtorin. Duhet të jetë një mundësi për të gjetur arsyen e problemit dhe rrugën e daljes prej tij. Nëse politika vazhdon ta trajtojë arsimin si sektor të zakonshëm administrativ, rezultatet do të vazhdojnë të na zhgënjejnë. Nëse universitetet nuk vendosin standarde të forta, dobësia do të bartet te mësimdhënësi. Nëse mësimdhënësi nuk mbështetet dhe nuk kërkohet llogari prej tij, nxënësi do të jetë hallka e fundit që do ta paguajë çmimin.

Prandaj, ndoshta pyetja më e drejtë nuk është vetëm: “A e shkatërruan politikanët arsimin?!”

Pse nuk arrestohet Naim Tërnava? Pse nuk hetohet BIK-u?

0

Blerim Nika, Zvicër

Nga mbi 800 xhami në Shqipëri, mbi 600 janë jashtë kontrollit të Komunitetit Mysliman të Shqipërisë.

Po kështu është gjendja edhe në bashkësi të tjera islame të Kosovës, Maqedonisë etj.

Shih videon:

(7) Facebook

Kushdo që mendon se mund ta përdorë tokën shqiptare për propagandë serbe dhe turke, duhet ta dijë se do të përballet me reagimin e shqiptarëve

0
Kërkoj nga ju miku im Edi Rama të mos heshtni!
A është kjo Shqipëria që duam?!
Në Gjirokastër ftohet një mitropolit serb për të mbajtur meshë, dhe fillon e këndon këngën “Kosovo je Srbija”!
Edi, Gjirokastëra e kujt është Greqisë apo Shqipërisë që Kosovën ta cilësoi si pjesë serbe!
Këtu nuk kemi të bëjmë më me një ceremoni fetare, por me një provokim që kërkon përgjigje të qartë dhe të menjëhershme.
Miku im Edi Rama, pres nga ti që të reagosh! Jo me heshtje. Jo me justifikime. Jo me diplomaci boshe.
Kërkoj që Peshkopi Joan të shkarkohet dhe Mitropoliti i Gjirokastrës të arrestohet dhe ndjeket penalisht për përçarje, për këto veprime të papranueshme, të merren masat më të forta që lejon ligji.
Feja duhet të bashkojë njerëzit, jo të bëhet instrument i propagandës politike serbe e turke kohëve të fundit!
Ku kemi një Ortodoksi dhe Islam politik, si në Shqipëri ashtu dhe në mbarë trojet shqiptare!
Shqiptarët i respektojnë të gjitha fetë dhe besimet, por nuk i detyrohemi askujt të pranojëm propagandën kundër Kosovës dhe identitetit shqiptar nën petkun e fesë.
Mjaft me njerëz që bëhen argatë të agjendave të huaja!
Shqipëria nuk është pronë e askujt.
Kosova nuk është Serbi.
Dhe kushdo që mendon se mund ta përdorë tokën shqiptare për propagandë serbe dhe turke, duhet ta dijë se do të përballet me reagimin e shqiptarëve, të cilët nuk janë praktikues të as një besimi, për ne mbetet besimi në Zot, dhe feja Shqiptarit Shqiptaria.

U rrëzova, por nuk u dorëzova !

0
Sot vendosa të merrem pak me vetveten. Jo për t’u ankuar, as për të kërkuar mëshirë, por për të treguar një pjesë të shkurtër të rrugëtimit tim në tri vitet e fundit. Vite që më vunë përballë disa prej sfidave më të mëdha të jetës.
Isha në moshën kur njeriu mendon se i ka kaluar tashmë shumicën e betejave. Por jeta kishte menduar ndryshe.
Sfida e parë ishte familja.
Në një moment u gjenda përballë një përplasjeje të thellë brenda familjes sime, që unë e perceptoja si përplasje mes ruajtjes së familjes dhe ndikimeve të ideologjisë politike e fetare. Qëndrova në parimin tim. Nuk e bëra për të luftuar besimin e askujt, por nga bindja se fëmijët duhet të mbrohen nga çdo ndikim ideologjik që mund t’ua përcaktojë mendimin pa e kuptuar vetë.
Në atë betejë, gradualisht mbeta pothuajse vetëm.
Shumëkush nuk e kuptonte shqetësimin tim. Disa e kuptuan vetëm më vonë. Unë, ndërkaq, vazhdova të qëndroja.
Sfida e dytë ishte shëndeti.
Erdhi operimi. Pastaj pasojat e tij. Kishte ditë kur ngritja nga vendi ishte vetë një betejë.
Në ato momente e kupton kush është pranë teje dhe kush vetëm mendon se është pranë teje.
Rrallë, shumë rrallë, më zgjati dikush dorën për t’u ngritur. Në disa rrethana, përkundrazi, ndjeva sikur po krijoheshin kushte që unë të mos ngrihesha fare.
Edhe fëmijët, për arsye të tyre, mbetën larg.
Dhe unë mbeta vetëm.
Atëherë, si në monologun e Hamletit, më erdhi pyetja:
“Të jem apo të mos jem?”
Unë zgjodha:
DO TË JAM!
U ngrita. Fillova të lëviz me hapa të ngadalshëm, por të vendosur. E dija se pasojat do të ishin të shumta. I parashikova kundërshtitë. I parashikova edhe çmimin personal.
Por nuk u ndala.
Meditova. Analizova. Dhe pa kërkuar leje nga askush, bëra publike një ide që për mua nuk ishte thjesht një projekt ndërtimi:
ndërtimin e një kishe katolike shqiptare në Shalë të Bajgorës.
Për mua ajo ishte shumë më tepër se një objekt fetar. Ishte një ide e lidhur me kujtesën, historinë, identitetin, rrënjët dhe besimin e të parëve.
Ideja u mirëprit nga shumë shqiptarë dhe nga miq ndërkombëtarë. Natyrisht, pati edhe kundërshtime. Disa ishin të zëshme, por numerikisht të vogla.
Nuk u tremba.
Sepse kur njeriu beson se është në rrugën e së vërtetës së vet historike e shpirtërore, nuk mund të ecë duke kërkuar leje nga çdo zë që kundërshton.
Kam thënë edhe më parë:
Kur e di se jam në rrugën e Kombit dhe të Zotit, nuk kam nevojë t’i kërkoj leje askujt për të qenë ai që besoj se jam.
Pastaj erdhi një hap edhe më personal.
Për ta dëshmuar seriozitetin e bindjes sime, u pagëzova publikisht. Dhe vendosa të ndryshoj edhe emrin e mbiemrin.
Nuk e fsheha. E bëra publike.
Kur mediat më pyetën pse pikërisht atëherë, përgjigjja ime ishte e shkurtër:
“Pikërisht tani, sepse nuk dua të vdes me emër arab.”
Fjalia u përhap në media dhe në rrjetet sociale.
Por pas asaj fjalie kishte një histori shumë më të gjatë: një njeri që po kërkonte të pajtohej me veten, me historinë e tij dhe me atë që besonte se ishte identiteti i tij i trashëguar.
Me këtë zgjedhje erdhi edhe një çmim tjetër.
Pas 43 vitesh bashkëjetesë, rrugët tona me ish-bashkëshorten u ndanë.
Nuk dua t’i them publikut gjithçka. Ka gjëra që, edhe kur janë të dhimbshme, duhet të mbeten brenda kufirit të dinjitetit njerëzor.
Por një gjë dua ta them.
Kur erdhi puna te emri im i ri, ajo më tha se nuk do ta pranonte kurrë atë emër, edhe pse ishte Shqiptar.
E luta vetëm për një gjë: të mendonte mirë para se të merrte qëndrimin përfundimtar.
Qëndrimi nuk ndryshoi.
Unë nuk e detyrova askënd të bëhej si unë. Por as nuk lejova që dikush të më detyronte të mos isha ai që vendosa të jem.
Dhe këtu, me pak “zemërgjerësi” shqiptare, bëra edhe një gjest simbolik:
Emrin tim të vjetër ia lashë asaj për kujtim.
Ajo mbajti kujtimin e një emri me të cilin më kishte njohur për 43 vjet.
Unë mora emrin tim të ri dhe u ktheva në Atdhe.
Lamtumirën ia lashë me lot në sy.
Pa urrejtje.
I urova shëndet, jetë të gjatë dhe paqe në ndërgjegje.
Pastaj vazhdova rrugën time.
Nuk e di nëse të gjithë do ta kuptojnë ndonjëherë pse mora këto vendime. As nuk pres që të gjithë të pajtohen me mua.
Por sot, kur e shikoj veten pas këtyre tri viteve, mund të them vetëm një gjë:
U rrëzova. Shpesh.
Por çdo herë gjeta brenda vetes një arsye për t’u ngritur.
Më humbën disa njerëz. Disa u larguan. Disa nuk më kuptuan. Disa ndoshta ende nuk më kuptojnë.
Por unë nuk e humba veten.
Dhe ndoshta kjo është fitorja ime më e madhe.
Sot quhem Shqiptar Shaljani.
Nuk po them se rruga ime është e përsosur.
Po them vetëm se është rruga që zgjodha me vetëdije.
Dhe sot, nëse dikush ka menduar se duke filluar izolimin tim nga brenda familjes do të mund të më linte vetëm, koha i ka dhënë përgjigjen më të mirë.
Mund të më rrëzonin, por nuk mundën të më izolonin.
Sepse pas meje qëndrojnë miq e mike që nuk u larguan, bashkëkombës shqiptarë që më dhanë kurajë dhe njerëz që e kuptuan se një njeri mund të jetë i vetëm në një betejë, por jo domosdoshmërisht i vetmuar.
Sot e them pa hezitim:
Shqiptar Shaljanin është e pamundur ta izolosh.
Jo sepse nuk mund të më lëndojnë.
Por sepse, sa herë që më rrëzojnë, ngrihem përsëri.
Dhe sa herë që më mbyllet një derë, gjej një tjetër që të çon drejt Atdheut, drejt Kombit dhe drejt vetvetes.
U rrëzova, por nuk u dorëzova.

Kur mungon dija, fiton ideologjia

0
PISA NA TREGON PASOJËN, KOMENTET NA TREGOJNË SIMPTOMËN: KUR MUNGON DIJA, FITON IDEOLOGJIA
____
Për ata që në komente nuk argumentojnë, por vetëm ofendojnë:
Ofendimi juaj nuk është qëndrim. Është simptomë e pastër. Simptomë e mendjes që nuk di të mendojë dhe e zgjedh fyerjen si armë të fundit, sepse argumenti i mungon.
PISA na tregon pasojën: një gjeneratë që nuk arrin të kuptojë tekstin bazë. Komentet tuaja na tregojnë simptomën: kur mungon dija, fiton ideologjia. Dhe ideologjia që po fiton hapësirë është islamizmi politik — ideologji me mekanizëm fashist.
Nuk po flas për besimin personal të askujt. Po flas për islamizmin politik si projekt që kërkon bindje absolute, e sheh dyshimin si tradhti, arsyen si armik dhe qytetarin si material për t’u formësuar. Ai zëvendëson shtetin laik me autoritetin fetar, individin me identitetin kolektiv dhe mendimin me urdhrin. Historia e njeh këtë logjikë: fashizmi, komunizmi, fundamentalizmi. Emrat ndryshojnë. Mekanizmi mbetet i njëjtë.
Dhe ky projekt nuk është abstrakt. Ai po ndërtohet me para, me ndërtesa, me kuadro dhe me narrative.
Që nga paslufta, qindra xhami në Kosovë janë ndërtuar ose rinovuar me fonde të huaja — kryesisht nga Arabia Saudite, vendet e Gjirit dhe Turqia. Vlerësimet flasin për 700–800 objekte të financuara pjesërisht ose plotësisht nga këto burime. Paratë e hershme saudite sollën jo vetëm beton, por edhe ideologji më rigoroze. Sot dominon ndikimi turk përmes Diyanet-it dhe TIKA-s: xhami monumentale në stil osman, paga për imamë, libra dhe programe. Ndërkohë, investimet në shkencë, arsim kritik dhe infrastrukturë laikë mbeten dytësore.
Së bashku me këtë vjen korrupsioni fetar. Raste të dokumentuara të keqpërdorimit të fondeve, skemave mashtruese dhe mungesës së llogaridhënies. Kur paratë e “bamirësisë” qarkullojnë pa kontroll, ato ndërtojnë jo vetëm objekte — ndërtojnë rrjete influenca dhe imunitet ndaj kritikës.
Paralel po ndërtohet edhe një narrative e re historike. Periudha osmane ribëhet gradualisht si trashëgimi e shkëlqyer, ndikimi i jashtëm mbi tekstet dhe restaurimet synon të zhvendosë theksin nga identiteti laik drejt atij fetaro-kolektiv.
Por ka edhe një dimension tjetër, më të errët. Gjetjet e Prokurorisë Speciale në rastin e Fatmir Shehollit tregojnë se shërbimet serbe e shohin radikalizimin islamik si instrument. Në telefonin e të akuzuarit u gjet dokumenti “Top Secret 2”, i cili, sipas aktakuzës, përshkruan planin për mbledhjen e fondeve nga “ambasadat islamike” në Beograd dhe investimin e tyre në ndërtimin e xhamive në vende të dukshme — pranë autostradave, shkollave dhe qendrave tregtare — si dhe trefishimin e tyre në fshatra. Synimi i deklaruar: krijimi i perceptimit të Kosovës si “Kandahar”, nxitja e emigrimit dhe ndryshimi i qëndrimit perëndimor, me qëllim të rikthimit të Kosovës nën juridiksionin serb. Në të njëjtën kohë, Hyzri Selimi, ish-pjesëtar i ISIS-it, u dënua me gjashtë vjet burg për spiunazh në favor të BIA-s, pasi për vite me radhë kishte mbledhur dhe dërguar informacione mbi radikalizmin fetar, rrymat vehabiste, numrin e personave të lidhur me ISIS dhe funksionimin e objekteve fetare.
Në këtë kontekst, nuk mund të injorohet as rrjedha e kuadrove fetare nga institucione si Fakulteti për Studime Islame në Novi Pazar. Diplomat dhe formimi fetar që vijnë prej aty hyjnë në tregun e imamëve dhe mësuesve fetarë të rajonit. Kur edukimi fetar i një pjese të kuadrove bëhet jashtë kontrollit të institucioneve laike të Kosovës dhe në një ambient ku shërbimet serbe kanë treguar interes për të instrumentuar radikalizimin, rreziku i ndikimeve të dyfishta dhe i lojaliteteve të dyshimta nuk është teori konspirative — është pyetje e sigurisë kombëtare.
Kur një pjesë e madhe e të rinjve nuk dinë të lexojnë me kuptim, nuk dallojnë faktin nga propaganda. Kur hapësira publike mbushet me ofendime në vend të argumenteve, dogma gjen terren. Kur investimet e huaja fetare rriten ndërsa dija stagnon, kur korrupsioni fetar mbetet i padënuar, kur edhe shërbimet e huaja e shohin radikalizimin si armë gjeopolitike dhe kur kuadrot fetare formohen në ambiente të dyshimta, ideologjia fiton në disa fronte njëherësh.
Demokracia laike nuk mbrohet me fyerje. Ajo mbrohet me qytetarë që dinë të lexojnë, të dyshojnë, të kërkojnë prova dhe të refuzojnë bindjen e verbër.
Kosova nuk ka nevojë për më shumë zëra që dinë vetëm të shajnë.
Ka nevojë për njerëz që dinë të mendojnë.
Injoranca prodhon manipulim.
Dogma prodhon bindje.
Propaganda prodhon turmë.
Dija prodhon qytetarë.
Dhe demokracia laike qëndron vetëm me qytetarë që mendojnë — jo me turma që ofendojnë e binden.

PISA nuk dënoi nxënësit, ajo zbuloj dështimin e sistemit arsimor!

0

Luan – Asllan Dibrani, Gjermani

PISA NUK DËNOI NXËNËSIT – PISA ZBULOI DËSHTIMIN E SISTEMIT ARSIMOR!

Pse nxënësit e Kosovës vazhdojnë të mbeten pothuajse në fund?

Rezultatet e PISA-s 2025 duhet të bien si kambanë alarmi në çdo shkollë, familje dhe institucion të Kosovës. Nxënësit tanë morën vetëm 357 pikë në shkencë, 350 në matematikë dhe 340 në lexim, duke mbetur përsëri ndër pjesëmarrësit me rezultatet më të dobëta.

Por le ta themi qartë: nuk dështuan fëmijët – dështoi sistemi që duhej t’i përgatiste ata!

PISA nuk mat sa faqe mund të mësojë përmendësh një nxënës. Ajo mat nëse ai di të lexojë me kuptim, të analizojë, të argumentojë dhe ta përdorë dijen në jetën reale. Pikërisht këtu zbulohet dobësia më e madhe e shkollës sonë: nxënësit shpesh ngarkohen me informacione, por nuk aftësohen sa duhet të mendojnë në mënyrë të pavarur.

Planprograme të ndryshuara, por mësimdhënie e pandryshuar

 

Në Kosovë janë ndërruar planprograme, tekste dhe modele të vlerësimit. Në dokumente është kaluar nga mësimi tradicional në të ashtuquajturën “mësimdhënie me kompetenca”. Mirëpo ndryshimi është bërë shpesh në letër, pa i përgatitur mjaftueshëm mësuesit, pa laboratorë, pa biblioteka funksionale dhe pa sistem të vërtetë të kontrollit të cilësisë.

Vetë Strategjia e Arsimit e Kosovës pranon se sigurimi i cilësisë është ndër pikat më të dobëta të arsimit parauniversitar dhe se vlerësimi i performancës së mësuesve nuk është zbatuar sipas planit. Angazhimi i mësuesve në zhvillimin profesional kishte rënë nga 54% më 2015 në vetëm 24,7% më 2019. Pra, nuk mjafton ta ndryshosh kurrikulën; duhet t’i krijosh kushtet që ajo të zbatohet. Strategjia e Arsimit 2022–2026

Disiplina po dobësohet dhe mungesat po normalizohen

Të dhënat e PISA-s janë tronditëse. Në Kosovë:

  • 54% e nxënësve deklaruan se kishin munguar së paku një ditë gjatë dy javëve para testimit;
  • 56% kishin ikur së paku nga një orë mësimore;
  • 35% thanë se bashkëmoshatarët nuk e dëgjojnë mësuesin;
  • 24% thanë se nuk mund të punojnë mirë në shumicën ose në të gjitha orët e shkencës.

Kur mungesa nga mësimi bëhet rutinë, kur mësuesi humb autoritetin profesional dhe kur shkolla nuk kërkon përgjegjësi, rezultati nuk mund të jetë tjetër. Disiplina nuk do të thotë frikë ose ndëshkim. Ajo do të thotë rregull, përgjegjësi, respekt për mësuesin dhe përkushtim ndaj dijes. Raporti zyrtar i OECD-së për Kosovën

Është dobësuar trekëndëshi nxënës–mësues–prind

Pa bashkëpunimin e vazhdueshëm ndërmjet nxënësit, mësuesit dhe prindit, shkolla mbetet e vetmuar. Edhe këtu kemi rënie serioze. Në vitin 2025, vetëm 64% e nxënësve në Kosovë deklaruan se prindërit i pyesnin së paku një herë në javë se çfarë kishin bërë në shkollë, krahasuar me 74% më 2022. Vetëm gjysma bisedonin rregullisht me prindërit për problemet që kishin në shkollë, nga 65% më 2022.

Prindi nuk duhet të shkojë në shkollë vetëm kur fëmija merr notë të dobët. Ai duhet të jetë bashkëpunëtor i përhershëm i mësuesit. Ndërsa mësuesi nuk duhet të lihet vetëm përballë klasave të mbingarkuara, mungesës së mjeteve dhe ndërhyrjeve partiake.

Presioni i mësimit fetar jashtë shkollës duhet shqyrtuar seriozisht

Një shqetësim që shtresa intelektuale nuk duhet ta heshtë është zgjerimi i mësimit fetar të pakontrolluar te fëmijët, ndonjëherë edhe në moshë parashkollore.

Duhet të jemi të saktë: raporti i PISA-s nuk e përcakton mësimin fetar si shkak të rezultateve të dobëta të Kosovës. Prandaj nuk mund ta paraqesim këtë si përfundim shkencor pa një studim të veçantë. Mirëpo kemi të drejtë dhe detyrë të kërkojmë hetim institucional: Sa orë kalojnë fëmijët në mësime fetare jashtë shkollës? A u mbetet kohë për lexim, matematikë, shkencë, art dhe sport? Çfarë përmbajtjesh u mësohen dhe kush i kontrollon ato?

Besimi është çështje e lirë dhe private e familjes. Por asnjë organizatë fetare nuk duhet ta zëvendësojë shkollën, ta dobësojë autoritetin e mësuesit apo t’ua mbushë mendjen fëmijëve me frikë, fanatizëm dhe përgjigje të gatshme. Shkolla duhet t’i mësojë të pyesin, të hulumtojnë dhe të arsyetojnë.

Nëse një fëmijë ngarkohet më shumë me mësimin mekanik të teksteve fetare sesa me gjuhën shqipe, shkencën, historinë, matematikën dhe kulturën kombëtare, atëherë familja dhe shoqëria duhet të pyesin seriozisht: cilën të ardhme po i ndërtojmë?

Kjo nuk është luftë kundër besimit. Është mbrojtje e së drejtës së fëmijës për arsim shkencor, laik dhe bashkëkohor.

Telefonat, rrjetet sociale dhe përdorimi pa kriter i inteligjencës artificiale

Nxënësi i sotëm është përballë një vërshimi të përmbajtjeve të shkurtra që ia copëtojnë vëmendjen. Në Kosovë, 32% e nxënësve thanë se pajisjet digjitale i shpërqendrojnë bashkëmoshatarët gjatë shumicës ose të gjitha orëve të shkencës. Ata që përjetonin këtë shpërqendrim morën mesatarisht 16 pikë më pak.

Gjithashtu, 37% e nxënësve deklaruan se përdornin inteligjencën artificiale për të hartuar detyrat me shkrim. Teknologjia mund të jetë ndihmë e madhe, por nëse nxënësi merr përgjigjen e gatshme pa lexuar, pa analizuar dhe pa shkruar vetë, atëherë ajo shndërrohet në një makinë për përtaci mendore.

Shkollat pa mjete dhe politika pa përgjegjësi

Rreth 60% e nxënësve kosovarë ndjekin shkolla ku mungesa e teksteve, pajisjeve, bibliotekave ose materialeve laboratorike e pengon mësimin. Si mund të kërkojmë rezultate evropiane në shkencë kur një pjesë e nxënësve nuk kanë parë eksperiment të vërtetë në laborator?

Arsimi nuk përmirësohet me deklarata ceremoniale, fotografi ministrash dhe reforma që ndryshojnë me çdo qeveri. Nevojiten drejtues shkollash të zgjedhur sipas aftësisë, mësues të trajnuar dhe të vlerësuar, biblioteka e laboratorë funksionalë, si dhe matje vjetore e njohurive.

Çfarë duhet të bëhet?

Kosova ka nevojë për një marrëveshje kombëtare për arsimin:

  • mësim intensiv të leximit me kuptim që nga klasat e para;
  • rikthim të disiplinës dhe përgjegjësisë në shkollë;
  • vlerësim profesional dhe trajnim të vazhdueshëm të mësuesve;
  • bashkëpunim të detyrueshëm e të rregullt nxënës–mësues–prind;
  • kufizim real të telefonave gjatë mësimit;
  • laboratorë, biblioteka dhe pajisje në çdo shkollë;
  • kontroll ligjor të çdo forme të mësimit jashtëshkollor që përfshin fëmijët, përfshirë mësimin fetar;
  • mbrojtje të shkollës publike laike nga ndërhyrjet partiake dhe ideologjike.

Rezultatet e PISA-s nuk janë thjesht numra. Ato janë paralajmërim për të ardhmen ekonomike, kulturore dhe shtetërore të Kosovës. Një komb që nuk i mëson fëmijët të lexojnë me kuptim, të mendojnë lirshëm dhe të dallojnë faktin nga manipulimi, rrezikon të bëhet pre e çdo propagande politike, fetare apo të huaj.

Kjo gjendje duhet ta shqetësojë thellësisht shtresën intelektuale shqiptare. Heshtja sot do të thotë pranim i padijes nesër. Shkolla duhet t’i kthehet dijes, shkencës, kulturës dhe identitetit kombëtar – sepse aty ndërtohet e ardhmja e Kosovës.