“Deputetët e parlamentit të Kosovës miratuan me 03.08. me shumicë votash ndryshimet kushtetuese, që tash e tutje mundësojnë themelimin e Gjykatës Speciale për krime lufte. Pas një seance maratonike që nga mëngjesi, pro themelimit të Gjykatës Speciale votuan 82 deputetë, 5 ishin kundër dhe një abstenoi. Amendamentin për ndryshimin e kushtetutës, që mundëson themelimin e Gjykatës Speciale, e prezantoi para deputetëve kryeministri i Kosovës, Isa Mustafa. Ai tha se partneriteti i Kosovës me bashkësinë ndërkombëtare është i nevojshëm dhe mbi këtë bazë Kosova duhet t’u përgjigjet obligimeve ndërkombëtare dhe një nevoje për të dëshmuar luftën e pastër dhe të drejtë, që zhvilloi UÇK-ja.”
Citim
Agim Vuniqi, Prishtinë
____
Më 3 gusht 2015, Kuvendi i Kosovës shkroi një nga kapitujt më paradoksale dhe vetëvrasës të historisë së tij shtetformuese. Brenda të njëjtës ditë, me një sinkronizim sa cinik aq edhe tragjik, deputetët e koalicionit qeverisës PDK-LDK morën dy vendime që do të vulosnin fatin politik të vendit dhe të krerëve të luftës: refuzuan të fusnin në rend dite Rezolutën për Gjenocidin Serbe në Kosovë dhe, pothuajse në të njëjtin çast, votuan pro themelimit të Dhomave të Posaçme—Gjykatës Speciale. Për krerët e UÇK-së që udhëhiqnin atë bllok politik, ky nuk ishte thjesht një gabim taktik; ishte një bumerang historik dhe një lak që ia vunë vetes me duart e tyre.
Vendimi për të heshtur përballë krimeve dhe gjenocidit serb, në këmbim të një premtimi ndërkombëtar se Gjykata Speciale do të “pastronte imazhin e Kosovës”, rezultoi në një kapitullim moral. Duke mos pasur guximin ose vizionin për të kushtëzuar asokohe krijimin e një gjykate njëetnike me njohjen dhe dënimin institucional të krimeve të Beogradit, lidershipi i Kosovës pranoi të hynte në një lojë ku rregullat shkruheshin vetëm për njërën palë. Ata pranuan një strukturë juridike që, për nga natyra e saj, do të hetonte dhe gjykonte vetëm supozimet ndaj pjesëtarëve të UÇK-së, duke e izoluar luftën çlirimtare në një vakum juridik, sikur ajo të kishte ndodhur pa shkak, pa agresor dhe pa një kontekst gjenocidal.
Kjo asimetri e qëllimshme krijoi një narrativë të rrezikshme ku xhelati u la në hije, ndërsa viktima që u mbrojt u vendos në bankën e të akuzuarve. Refuzimi i asaj rezolute asokohe tregoi një mungesë të tmerrshme shtyllë kurrizore shtetërore. Në vend që Kosova të përdorte të vërtetën e saj të dhimbshme—masakrat, dhunimet, spastrimin etnik dhe dëbimin masiv—si mburojë diplomatike, udhëheqësit e saj zgjodhën të bënin llogari të ngushta pushteti. Ata besuan gabimisht se duke u treguar “kooperativë” me ndërkombëtarët dhe duke fshirë nën qilim krimet e Serbisë për të mos “irrituar” aleatët, do të shpëtonin veten.
Sot, ky bumerang është kthyer me gjithë forcën e tij goditëse. Krerët e UÇK-së, ata që dikur kishin pushtetin absolut për të diktuar narrativën e lirisë, u gjendën prapa grilave në Hagë. Ata po gjykohen jo vetëm për pretendimet e raportit të Dick Martyt, por për vetë strukturën e ushtrisë që mbrojti popullatën civile nga zhdukja. Tragjedia qëndron në faktin se laku që sot u shtrëngon lirinë e tyre, nuk u thur në Beograd, por u thur në Prishtinë, me votat e 52 deputetëve që refuzuan të dokumentonin gjenocidin serb dhe ngritën dorën për një gjykatë selektive.
Heshtja e vitit 2015 ishte kompromisi më i madh që Kosova i bëri kujtesës së saj historike. Kur ti vetë pranon të heshtësh për krimet e armikut tënd për të kaluar një ligj që të ndjek ty, ti e ke humbur betejën morale përpara se të fillojë procesi gjyqësor. Kosova sot po paguan çmimin e asaj dite të zymtë të gushtit: një çmim ku historia po rishkruhet jo nga fitimtarët, por nga ata që patën frikë t’i quanin krimet e Serbisë me emrin e tyre të vërtetë.
