Nga Rrezart Kalaja – Uashington, 24 shtator 2026
IRFAN SALIHU DHE GOMA QË S’E FSHIN DOT HISTORINË
Në karikaturë, Irfan Salihu ngjitet në shkallë me gomë në dorë. Përpiqet të fshijë shqiptarët nga dërrasa e historisë, ndërsa portretin e sulltanit e ngre aq lart sa piedestali rrezikon t’i shembet. Është një pamje qesharake. Por ideja që ajo godet është serioze.
Salihut i është raportuar pohimi se osmanët i sollën shqiptarët në Kosovë dhe u dhanë tokë. Çfarë rrëfimi bujar: një popull i tërë paska pritur me valixhe në dorë derisa t’i gjente sulltani një adresë! Po të ishte historia kaq e thjeshtë, historianëve do t’u mjaftonte një vulë doganore. Nuk do t’u duheshin burime, gjuhë, dokumente e kërkim.
Mund ta vlerësosh besimin tënd dhe, njëkohësisht, të mos ia falësh një perandorie të shkuar lindjen e popullit tënd. Mund të debatosh për sundimin osman pa i trajtuar shqiptarët sikur dolën nga një dekret i sulltanit. Feja është bindje personale; historia kërkon prova. Kur foltorja merr rolin e arkivit, gabimi nuk bëhet më i vërtetë vetëm pse shqiptohet me zë të lartë.
Ironia është se kjo lloj «mbrojtjeje» e shqiptarëve nis duke ua hequr rrënjët. Sipas saj, pa ardhur osmanët, shqiptari mezi paska ditur ku banonte! Pastaj vjen çudia: pse zemërohen njerëzit kur dëgjojnë se vendin dhe historinë ua paska dhuruar dikush tjetër?
Asnjë predikues nuk ka monopolin e shqiptarisë. Shqiptari besimtar nuk ka pse të heqë dorë nga historia e tij; shqiptari që beson ndryshe, ose nuk beson, nuk ka pse të kërkojë leje për t’i përkitur kombit. Kjo tokë nuk ka nevojë për një portier që të kontrollojë ndërgjegjen e njerëzve para se t’i pranojë në historinë e saj.
Prandaj goma e karikaturës mund të lodhet sa të dojë. Historia e shqiptarëve në Kosovë nuk fillon me ardhjen e osmanëve. Dhe një popull nuk zhduket nga e kaluara vetëm sepse dikujt i pengon të jetë aty.
