Kreu Blog Faqe 1537

Kosova dhe Çështja Shqiptare, 3 opsionet e para 30 viteve

0
Në foto: Ibrahim Rugova e Behlul Jashari me kalendarin e gazetes Rilindja, funviti 2004

Ibrahim Rugova me gazertarin e njohur Behlul Jasharin

-E nënshkruar në 11 Tetor 1991, Deklarata e 11 partive politike shqiptare të Kosovës, Maqedonisë, Luginës së Peshevës e Malit të Zi kishte tre opsione për zgjidhjen e çështjes shqiptare. “Ky është një dokument mjaft i rëndësishëm, që i përfshinë të gjitha, pra edhe vizionin e një uniteti e një integrimi shqiptar”, shprehej Presidenti historik i Kosovës, Dr. Ibrahim Rugova në intervistën ekskluzive që kam zhvilluar para 27 viteve/

Gazeta Dielli & Portali Drini : nga korrespondenti në Kosovë Behlul Jashari

PRISHTINË, 11 Tetor 2021/ Referendumi me të cilin Kosova shpallej shtet sovran dhe i pavarur, i mbajtur nga 26 deri 30 Shtator 1991 me  99,87 për qind të votave pro, që pasonte Deklaratën për pavarësi të 2 Korrikut e Kushtetutën e Republikës të 7 Shtatorit 1990,  pasohej edhe me zhvillime tjera në angazhimet për realizimin e vullnetit kombëtar e demokratik të shqiptarëve në trojet e tyre jashtë kufirit të Shqipërisë. “Deklarata politike për tri opcionet e zgjidhjes së çështjes shqiptare më 1991”, është një nga dokumentet e atyre zhvillimeve historike, pjesë e të cilave ishin edhe zgjedhjet e para pluraliste parlamentare e presidenciale të Kosovës të 24 majit 1992.

Pikërisht para 30  viteve, në 11 tetor 1991, në Prishtinë, është miratuar e nënshkruar Deklarata politike e Këshillit Koordinues të Partive Politike Shqiptare në Jugosllavi, kryetar i të cilit ishte kryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës, Dr. Ibrahim Rugova.  Deklarata e 11 partive politike shqiptare të Kosovës, Maqedonisë, Luginës së Peshevës e Malit të Zi kishte tre opsione për zgjidhjen e çështjes shqiptare:
“1. Nëse nuk ndryshohen kufijtë e jashtëm e as ata të brendshëm  të Jugosllavisë, duhet të ekzistojë Republika e Kosovës si shtet  sovran dhe i pavarur, me të drejtë bashkimi në lidhjen e  shteteve sovrane në Jugosllavi. Pjesët e popullit shqiptar që mbesin të jetojnë në Maqedoni, në Mal të Zi dhe në Serbi do të kenë statusin e popullit shtetformues dhe të gjitha të drejtat që dalin nga kjo.
2. Nëse kufijtë e jashtëm të Jugosllavisë nuk ndryshojnë, por ndryshojnë kufijtë e brendshëm ndërmjet republikave, atëherë kërkesë është Republika Shqiptare në Jugosllavi, e ndërtuar mbi bazën e parimit etnik dhe të parimeve të tjera që vlejnë për serbët, sllovenët dhe popujt e tjerë të Jugosllavisë.
3. Nëse ndryshojnë kufijtë e jashtëm të Jugosllavisë, atëherë populli shqiptar në Jugosllavi, përmes deklarimit të përgjithshëm me plebishit, do të vendosë për bashkimin e territoreve në të cilat jeton Shqipëria dhe kështu do të krijohet shteti integral shqiptar në Ballkan në kufijtë e tij etnikë”.

Presidenti historik i Kosovës, Dr. Ibrahim Rugova,  në intervistën që kam zhvilluar në Shtatorin 1994 – intervistën e parë ekskluzive të një Presidenti të Kosovës për Agjencinë Shtetërore Zyrtare të Lajmeve të Shqipërisë – Agjencinë Telegrafike Shqiptare (ATSH), duke përkujtuar e vlerësuar dokumentin e tre opsioneve  theksonte se, “zgjidhja më e mirë është Kosova e pavarur e neutrale…”, fliste edhe për “lidhjet konfederale apo bashkimin me Shqipërinë” të Republikës së Kosovës, si dhe për një “politikë globale që sa më parë të bjerë muri mes shqiptarëve”.

“Në kuadër të propozimeve e modaliteteve për zgjidhjet e mundshme për Bosnjën e ish-Jugosllavinë, ideja Juaj për mundësinë e lidhjes konfederale të Kosovës me Shqipërinë pati mjaft jehonë. A mund të lidhet kjo ide edhe me integrimet e dëshiruara kombëtare dhe me rikomponimet e paralajmëruara në Ballkan?”, ishte një nga pyetjet, në të cilën Presidenti Rugova përgjigjej:

“Mua më vjen mirë që kjo ide pati jehonë dhe u prit mirë kështu në opinionin ndërkombëtar, po ashtu edhe në atë diplomatik dhe shtetëror. Një ide e tillë do të lehtësonte zgjidhjen e çështjes së Kosovës. Siç kam thënë, nëse legalizohen lidhjet konfederale tash aktualisht mes serbëve të Bosnjës e Serbisë,  atëherë patjetër duhet të legalizohen edhe për shqiptarët.

Siç dihet, në opcionin e tretë të Dokumentit – Deklaratës së Partive Politike Shqiptare në ish-Jugosllavi, të aprovuar më 1991, qëndron edhe kjo – lidhjet konfederale apo bashkimi me Shqipërinë. Por, tri opcionet e atij dokumenti varen nga ndryshimet e kufijve të brendshëm dhe kufijve të jashtëm të ish-Jugosllavisë. Prandaj, një projekt i tillë i lidhjeve konfederale të Kosovës me Shqipërinë është më afër mendësh dhe mund të realizohet. Natyrisht, kjo do të lehtësonte shumë gjëra në integrimet shqiptare, në integrimet ballkanike e në integrimet evropiane, që janë një proces dhe duhet t’i shikojmë si një proces.

Dokumenti që e përmenda më parë, është një dokument vërtetë me një vizion që na ka drejtuar deri tash në punën tonë të përgjithshme, të partive politike, edhe në krijimin dhe punën e institucioneve të Kosovës”.

Një pyetje tjetër ishte: “Partitë politike shqiptare në ish-Jugosllavi edhe nëpërmjet një dokumenti të përbashkët kanë shprehur kërkesat dhe opcionin për zgjidhje, pos për Kosovën, edhe për çështjen shqiptare në Maqedoni e Preshevë, Bujanoc e Medvegjë dhe në Mal të Zi. Cila do të ishte zgjidhja optimale në këtë moment?”.

Presidentit Rugova përgjigjej: “Tashmë e thashë se ky është një dokument mjaft i rëndësishëm, që i përfshinë të gjitha, pra edhe vizionin e një uniteti e një integrimi shqiptar. Atëherë kur e nxorëm këtë dokument, që ka validitet edhe sot, opcioni i parë, nëse nuk ndryshojnë kufijtë e brendshëm, ishte një Kosovë e pavarur e neutrale, e hapur ndaj Serbisë e Shqipërisë, që shqiptarët në Maqedoni si element i rëndësishëm i atij shteti apo asaj republike, që është në zhvillim e sipër,  të jenë shtetformues, ndërsa shqiptarët në Mal të Zi dhe në Preshëvë, Bujanoc e Medvegjë të kenë një vetadministrim, një autonomi lokale. Të gjitha këto pjesë shqiptare, të themi kështu, kanë deklarimin e vet, të popullit, referendumin në Kosovë, në Maqedoni, në Preshëvë, Bujanoc e Medvegjë dhe Memorandumin në Mal të Zi, që ka edhe vlerën e një referendumi.

Prandaj, në bazë të situatës që e kemi, ne qëndrojmë në realizimin e opcionit të parë, do të thotë punojmë në pavarësimin e Kosovës dhe që shqiptarët në Maqedoni të realizojnë të drejtën e popullit shtetformues në atë republikë. Po ashtu edhe shqiptarët në viset e tjera etnike në ish-Jugosllavi të realizojnë të drejtat, për të cilat janë deklaruar.

Në këtë plan janë realizuar mjaft gjëra praktikisht. Mos të harrojmë se në Preshevë e në Ulqin partitë shqiptare e kanë marrë pushtetin lokal. Ai është hap i parë, edhe pse tash komunat nuk kanë ndonjë pushtet as në Maqedoni, as në Preshevë e as në Ulqin, u bë ai centralizimi, që para shthurjes së ish-Jugosllavisë, kur filluan t’u merren kompetencat komunave. Tash ato kompetenca janë reduktuar edhe më shumë.

Ndërsa në Kosovë, ne, edhe pse të okupuar, kemi organizuar jetën tonë, kemi afirmimin e çështjes, projektit të pavarësisë. Në Maqedoni kemi hyrjen – prezencën në instiucione, gati të gjitha komunat shqiptare i kontrollojnë shqiptarët. Prandaj, është një punë, një proces, do të thotë edhe këtu janë realizuar gjëra praktike dhe pragmatike që shihen, janë rezultatet që shihen e që preken”.

Në intervistën që e cilësonte edhe si një hap në politikën globale të shqiptarëve, Rugova falenderonte dhe vlerësonet ATSH-në, për informimin nga Kosova e për Kosovën.
“Falënderoj Agjencinë Telegrafike Shqiptare për informimin nga Kosova e për Kosovën. Edhe kjo që pata rastin të bisedoj për këtë agjenci, që reprezenton Shqipërinë dhe çështjen shqiptare, është një hap në politikën globale, në integrimet shqiptare”, theksonte Presidenti i Kosovës, Ibrahim Rugova në intervistën ekskluzive për ATSH-në derisa bisedonim gjatë ditën e enjte të 22 Shtatorit 1994, në zyrën e tij, ku sot është muzeu – Shtëpia e Pavarësisë së Kosovës Dr. Ibrahim Rugova.
Ishte vit i kohëve të rënda të okupimit e dhunës kundër shqiptarëve të Kosovës. “Një represion masiv në Kosovë ka rritur tensionet politike këtu dhe në rajon, ndaj është e domosdoshme prania ndërkombëtare”, e përshkruante situatën dhe e kërkonte zgjidhjen Presidenti Rugova.

Ai theksonte se “kishte kërkuar një mbrojtje për Kosovën para një viti e gjysmë, një protektorat ndërkombëtar civil, një administratë civile, që do të vendosej për një kohë në Kosovë, që të normalizohet jeta dhe më pas të bisedohej me serbët për ardhmërinë e Kosovës”.
“Bisedimet shqiptaro-serbe duhet të zhvillohen në prani të një pale të tretë të autorizuar, që do të garantonte edhe dialogun edhe rezultatet e dialogut dhe që natyrisht do ta udhëhiqte atë. Kjo palë e tretë duhej të gjendej nga SHBA-të, Kombet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian”, theksonte Rugova.
Presidenti Rugova besonte se mbrojtja ndërkombëtare në Kosovë do të mbërrinte.
“Në planin ndërkombëtar ideja për mbrojtje ndërkombëtare në Kosovë  është marrë në konsiderim, dhe po  shikohen mundësitë si të aplikohet kjo dhe si të veprohet në këtë drejtim”, shprehej  Rugova para 27 viteve në intervistën ekskluzive qe zhvilloja, ku parashikonte ngjarjet dhe zhvillimet që ishin si ëndërr, por që pasuan dhe u bënë realitet.

MË 22 KORRIK  1991 FORMOHET KËSHILLI KOORDINUES I PARTIVE POLITIKE SHQIPTARE TË KOSOVËS

Më 22 Korrik 1991, Partitë Politike Shqiptare të Kosovës u pajtuan dhe morën vendim që të themelojnë Këshillin Koordinues të Partive Politike Shqiptare të Kosovës, me qëllim të zhvillimit, bashkëpunimit dhe të koordinimit të aktivitetit ndërmjet tyre, si subjekte politike të popullit shqiptar, të konstituimit të ndërsjellë të tyre dhe ndërtimit të platformës dhe të strategjisë së përbashkët për të realizuar synimet e shqiptarëve dhe për t’iu kundërvënë me sukses masave që po ndërmerr pushtuesi për thyerjen e qenies kombëtare dhe për rrënimin e çdo subjektiviteti e sovraniteti të shqiptarëve në Jugosllavi.
Këshillin Koordinues, si subjekte të mëvetësishme dhe të barabarta, e përbëjnë këto parti politike: Lidhja Demokratike e Kosovës, Partia Parlamentare e Kosovës, Partia Fshatare e Kosovës, Partia Shqiptare Demokristiane, Partia Socialdemokrate e Kosovës dhe Partia Republikane e Kosovës.
Formimi i këtij Këshilli le të hapura mundësi për forma të reja të organizimit dhe të koordinimit ndërmjet të gjitha partive politike shqiptare dhe të asociacioneve të tjera.
Këshilli koordinues vendos në pajtueshmëri të plotë të subjekteve politike që e përbëjnë.
Kryetar i Këshillit Koordinues të Partive Politike Shqiptare të Kosovës u zgjodh Dr. Ibrahim Rugova.

DEKLARATA POLITIKE PËR TRI OPCIONET E ZGJIDHJES SË ÇËSHTJES SHQIPTARE MË 1991

Njëmbëdhjetë partitë politike shqiptare, anëtare të Këshillit Koordinues të Partive Politike Shqiptare në Jugosllavi, duke shprehur vullnetin politik të popullit shqiptar për zgjidhjen eçështjes shqiptare dhe për gjendjen aktuale në Jugosllavi japin këtë:Deklaratë politike

A)     Çështja e pazgjidhur kombëtare shqiptare në Jugosllavi është pasojë e copëtimit të trojeve etnike shqiptare, kur me krijimin e shtetit të Shqipërisë më 1913 jashtë tij, në territore kompakte etnike, mbeten më shumë se gjysma e popullit shqiptar, të cilët asnjëherë nuk i gëzuan të drejtat legjitime kombëtare, as në Jugosllavinë mbretërore, as në Jugosllavinë socialiste;

B)     Copëtimi i territoreve të popullit shqiptar, që u bë pa përfillur parimin etnik në caktimin e kufijve shtetërorë dhe pa përfillur vullnetin e popullit shqiptar, vazhdoi edhe në Jugosllavi, duke e ndarë popullin shqiptar në kufij politiko-administrativë të Kosovës, të Serbisë, të Maqedonisë dhe të Malit të Zi. Një autonomi të caktuar politike populli shqiptar e pati vetëm në Kosovë, të garantuar me Kushtetutën e vitit 1974, që është ende në fuqi dhe sipas së cilës Kosova është element konstituiv i Federatës Jugosllave;

C)     Serbia, në kundërshtim me Kushtetutën e Jugosllavisë, më1989 hoqi autonominë e Kosovës, suprimoi të gjitha të drejtat kombëtare të shqiptarëve, u mori shqiptarëve çdo të drejtë për sovranitet dhe subjektivitet, i largoi nga të gjitha institucionet shtetërore, suspendoi Kuvendin e Kosovës, Qeverinë e Kosovës dhe të gjitha kuvendet e komunave, ndaloi mësimin në gjuhën shqipe në të gjitha nivelet, mbylli mjetet e informimit në gjuhën shqipe, aplikoi gjuhën serbe dhe alfabetin qirilik si gjuhë dhe shkrim zyrtar në komunikimin publik, largoi nga puna mbi tetëdhjetë mijë shqiptarë;

D)     Si shprehje e mospajtimit me një gjendje të tillë, populli shqiptar organizoi protesta të qeta, në të cilat morën pjesë mbi gjysëm milioni njerëz, u mbajtën grevat e punëtorëve, si dhe greva gjenerale. Pushteti serb reagoi me dhunë: u vranë mbi 100 shqiptarë, u plagosën mbi 300, u burgosën dhe u dënuan me burg shumëvjeçar mbi 12 mijë veta, mbi 600 mijë veta kaluan nëpër procedurë policore.

E)      Duke parë se Jugosllavia u tregua model i pasuksesshëmpër zgjidhjen e çështjes kombëtare në Ballkan, deputetët e Kuvendit të Kosovës më 2 Korrik 1990 shpallën Deklaratën për Pavarësi dhe më 7 Shtator 1990 Kosovën e Shpallën Republikë. Kjo ishte zgjidhje logjike e organizimit shtetëror të Kosovës, si njësi politiko-territoriale, në të cilën jetojnë 90% shqiptarë dhe vetëm 10% të tjerë.

Partitë politike shqiptare në Jugosllavi, si zëdhënëse legjitime të vullnetit politik të popullit shqiptar, duke u përcaktuar për rrugën paqesore dhe demokratike të zgjidhjes së të gjitha çështjeve në bazë të së drejtës së popujve për vetvendosje, sipas parimeve të KESB-së, të Konferencës së Parisit, u përcaktuan për këto variante të zgjidhjes së çështjes shqiptare në Jugosllavi:

1.    Nëse nuk ndryshohen kufijtë e jashtëm e as ata të brendshëm të Jugosllavisë, duhet të ekzistojë Republika e Kosovës si shtet sovran dhe i pavarur, me të drejtë bashkimi në lidhjen e shteteve sovrane në Jugosllavi. Pjesët e popullit shqiptar që mbesin të jetojnë në Maqedoni, në Mal të Zi dhe në Serbi do të kenë statusin e popullit shtetformues dhe të gjitha të drejtat që dalin nga kjo.

2.    Nëse kufijtë e jashtëm të Jugosllavisë nuk ndryshojnë, por ndryshojnë kufijtë e brendshëm ndërmjet republikave, atëherë kërkesë është Republika Shqiptare në Jugosllavi, e ndërtuar mbi bazën e parimit etnik dhe të parimeve të tjera që vlejnë për serbët, sllovenët dhe popujt e tjerë të Jugosllavisë.

3.    Nëse ndryshojnë kufijtë e jashtëm të Jugosllavisë, atëherë populli shqiptar në Jugosllavi, përmes deklarimit të përgjithshëm me plebishit, do të vendosë për bashkimin e territoreve në të cilat jeton Shqipëria dhe kështu do të krijohet shteti integral shqiptar në Ballkan në kufijtë e tij etnikë.

Partitë politike shqiptare deklarojnë se vullneti politik i popullit shqiptar, i shprehur edhe në Referendumin e organizuar në Kosovë më 26-30 Shtator 1991, me ç’rast Kosova u shpall Republikë sovrane dhe e pavarur, është forcë reale që nuk mund të injorohet nga askush. Kriza në Jugosllavi filloi në Kosovë, me pakënaqësinë e shprehur të popullit shqiptar me pozitën e tij dhe kurrsesi nuk mund të përfundojë pa pjesëmarrjen e më se tre milionë shqiptarëve në Jugosllav. Populli shqiptar rreth shtatë milionësh, si popull autokton e me traditë evropiane, ishte, është dhe do të jetë faktor tejet i rëndësishëm i stabilitetit në Ballkan dhe në Evropë.

Prishtinë, 11 Tetor 1991

Këshilli Koordinues i Partive Politike Shqiptare në Jugosllavi

Dr.Ibrahim Rugova, kryetar

1.     Lidhja Demokratike e Kosovës

2.     Partia e Prosperitetit Demokratik

3.     Lidhja Demokratike në Mal të Zi

4.     Partia për Veprim Demokratik

5.     Partia Fshatare e Kosovës

6.     Partia Shqiptare Demokristiane

7.     Partia Parlamentare e Kosovës

8.     Partia Socialdemokratike e Kosovës

9.     Partia e Unitetit Kombëtar Shqiptar

10.     Partia Popullore Shqiptare

11.     Partia Demokratike Shqiptare

Nobelisti Ivo Andriçi dhe Hitleri së bashku

Në foto: Fahri Xharra me shkrimtarin Ismail Kadare

Shkroi: Fahri XHARRA, Gjakovë

Në një paradë ushtarake në vitin 1939 në Berlin  Hitleri dhe  Ivo Andriçi
На паради у БерлинуХитлер и принц Павле, иза њих Иво Андрић, у јуну 
1939. године

Po, shumë mirë, po shihni një foto e cila nuk bën zhurmë tek serbët. Asnjë fjalë e keqe as për Hitlerin e as për Ivo Andriçin, nobelistin serb të vitit 1961. E shikoni pra, Ivo Andriçi si ambassador i ish-Jugosllavisë në Berlin.  Serbët e shikojnë si fakt historik, dhe pajtohen me të.

Ja një kronologji e jetës së tij politike nëpër disa sisteme shoqërore të ish-Jugosllavisë:

“Ivo Andriçi lindi më 1892 në Dolac- Vdiç në Beograd më 1975, ishte shkrimtar serb dhe jugosllav, ishte Diplomat i ish-Mbretërisë së Jugosllavisë. Që nga viti 1920 u bë administrator në Ambasadën në Vatikan, e pastaj punoi si konsulent në Bukuresht, Trieshte dhe Grac (Бриљантна дипломатска каријера („Политика“, 10. октобар 2011), dhe si njeri i vyer për çështjen serbe kurrë nuk u akuzua për “tradhtar” nga serbët, sepse iu shërbeu të gjitha regjimeve shtetërore.

Ivo Andriqi ishte ambasador i Mbretërisë së Jugosllavisë në Gjermaninë e Hitlerit dhe në atë kohë, në Janarin e vitit 1939, me kërkesë të Milan Sojadinoviçit bëri projektin për ndarjen e Shqipërisë mes Jugosllavisë dhe Italisë, sipas të cilës Serbia duhej të merrte Shqipërinë e Veriut dhe Durrësin” (Ante Beljo, Ideologija Velike Srbije).

Por serbët nuk u çmendën kurrë që një ivoandriç me karrierë politike në sistemet e ndryshme që kishte kaluar Jugosllavia të kandidohej edhe për Çmimin Nobel, 1961. Pra, Ivo Andriçi  ishte fitues i Çmimit Nobel për letërsi në vitin 1961 për romanin “Ura e Drinës”(1945), ishte anëtar i Akademisë së Shkencave dhe arteve të Serbisë deri në vdekje.

Nobelisti serb Ivo Andriq, që e mori Çmimin Nobel për Letërsi në vitin 1961, ka lindur me 10 tetor 1892 në Dolac – vdiq më 13 mars 1975 në Beograd, në moshën 82 vjeçare. Andriqi ka qenë  shkrimtar, ambasador dhe diplomat i njohur serb. Për shqiptarët ai mbahet në mend se i ka bërë disa eleborate dhe ka dhënë këshilla të pandërprere për institucionet e atij tashmë ish-shteti (Jugosllavisë), se si duheshin shfarosur e larguar me dhunë shqiptarët nga vendi i vet.
As afria e tij me Hitlerin por as planet shfarosëse ndaj shqiptarëve, nuk janë marrë parasysh nga Komiteti për ndarjen e Çmimit Nobel për Letërsi, andaj janë absurde dhe jonjerëzore akuzat e disa shqiptarëve shpirtvegjës e shpirtzinj që përsërisin si papagaj se Kadares nuk i takoka Nobeli “për shkak se paskësh bashkëpunuar me regjimin”. Ku qenka dashur të jetonte, Kadare sipas mendjes së tyre? Për shqiptarët është me rëndësi të jashtëzakonshme fakti se Kadare ka një vepër të madhe dhe njihet gjithandej në botë për letërsinë e tij, andaj e mori a nuk e mori  Çmimin Nobel , ai mbetët një njeri me vepër të madhe letrare për aq të dobishme për kulturën shqiptarët dhe botën.
___

Ndoshta e kuptuat se ku po dua të dal? Po, tek egoizmi, fanatizmi, egocentrizmi, smira,
shpirtngushtësia, tmerri, marria, çmenduria jonë në raste të caktuara. Medet se ku jemi ne! Ditën e ndarjes së Nobelit shkrova: « Ne, jo vetëm që Kadarenë nuk e duam, por edhe të shkuarën tonë e përdhosim. Perëndimi shpresonte në popullin shqiptar, shpresonte shumë se ne do të jemi sërish porta e saj! Por ata me ne nuk janë të kënaqur. Si nuk janë?
Ja, ata po e shohin që ne nuk e duam së pari vetveten pastaj kombin, pastaj historinë tonë. Ne nuk i falenderojmë  miqtë. Ne jemi bukëpërmbysët. Apo jo?
Ne që nuk e duam vetveten. Po si të na dojë Evropa?
Larg jemi, larg; neve na është ndalur ora që 549 vite.
Me vdekjen e Skënderbeut po duket se i kemi dhënë Lamtumirën Evropës »
S`di, a kam të drejtë?

Me keqardhje për të fismin tonë Ismail Kadare!

Sa jemi të papërmbajtur? Po si guxojmë të flasim, dhe të flasim për Kadarenë. Po edhe ata që flasin e shajnë ishin pjesë e atij sistemi. Po edhe ju që i lexoni këta rreshta jeni bij të një sistemi në të cilin prindërit tuaj kanë jetuar.

« Tani kur shkuan huq të gjitha bastet e atyre që parashikonin se Kadare do të rrëmbente Çmimin Nobel për letërsi, ky, sidoqoftë, paraqet një rast të mirë për të reflektuar me thjerrëz introspektive për figurën e tij dhe kontributin në kulturën kombëtare. Kadare shkëlqen edhe në mosmarrjen e çmimit prestigjioz, edhe për faktin se ai është i vetmi që nga viti 1975 që konsiderohet nga juria e Nobelit si një nga mëtuesit kryesorë», shkruan Mentor Nazarko.

Përpjekjet për ta paraqitur Kadarenë si pjesë organike të pushtetit komunist janë një lloj letërsie politike që nuk ka të bëjë aspak me të vërtetën. Por të shtojmë edhe një pyetje shumë dashamirëse për kritikët e Ismail Kadaresë: E lexuat përvojën politike të Ivo Andriçit, nobelistit me famë i njohur edhe për përgatitjet e tija të planeve për zhdukjen e popullit shqiptar?

Po sikur Kadareja ta kishte kryer ndonjërën nga ato shërbime politike sikur Andriçi, çka do të bënim ne me atë? Po sikur Kadareja të ishte i Kohës së Zogut, i kohës së okupimit italian, ne do e shtrydhnim, ne do e shkallmonim.

Me shkoi mendja t’ju pyes: Po sikur Kadareja të ishte me Hitlerin në ndonjë paradë ushtarake? Ose të ishte me Musolinin në ndonjë foto? Ose të ishte ndonjë bashkëpunëtor i ndonjë armiku të jashtëm e të brendshëm?

Nuk mund të largohem nga pyetja. Si do të vepronim me Kadarenë po ta shihnim në foto së bashku me Fyhrerin? Marre është për dhe për të gjithë lubonjit dhe lubonjat që fshihen pas Lubonjës, dhe të gjithë ata që janë të pakënaqur që regjimi komunist nuk e likuidoi fizikisht Kadarenë para vitit 1990.

Kombi duhet të ringjallet patjetër, era errësirë e myshqe të lagështisë është duke na ardhur.

Bash para dritares ku isha duke fjetë, e ku tjetër, baba nihej tu e thirrë dike: „ Mac, ku jeeee? Hajde ketu…hajdeeeee, ku jeeee…“

0
Me babain … (Teuta Haxhijaj).
Teuta Haxhijaj, Gjermani
Me duket që mëngjesi ende nuk ishte zdritë mirë apo vetëm dukej kështu se po binte shi, nuk e di, por e di që kisha qenë n‘pikë t‘gjumit, i cili me doli kur e dëgjova zanin e naltë të babës nëpër oborr. Bash para dritares ku isha duke fjetur unë, e ku tjetër, baba nihej tu e thirrë dikë „ Mac, ku jeeee? Hajde ketu…hajdeeeee, ku jeeee…“
E frikësuar se çka ka mujtë me ndodhë n‘këtë mëngjes, se më dukej që ndoshta nuk e kam degju mirë, vrapova me dalë shpejtë n‘oborr me kqyrë çka u bo.
– Babë?! Kon je tu e thirrë?! Ku o nana?- e pyeta me një frymë.
– Fjetun e lash, mirë o edhe mirë ka fjetë- ma ktheu ai tuj kqyrë ndërkohë nër traktor.
– E…a bon me ditë çka po lypë, a kon je tu e lypë, a?
– Macën e vogël. Kerkun s’pe gjojë, u hupë. E kish harru dikush derën çelë, ajo ish dalë përjashta e tutna e kanë hangër qentë.
– Jo bre se nuk e kanë hangër, qitash e gjojmë… qe po veshi diçka e po dal edhe unë me lypë- i thash e shlirume që nana qenka mire e për macën…shnosh.
Nuk na u dashtë edhe gjatë me lypë dhe po e shoh macën tuj dalë nga shkallët e podrumit e me vrap shkoi direkt e te baba. Çfarë gëzimi ne ftyrën e tij.
– Eeee maca e keqe, ku je kanë, a? Ku je kanë… po fliste me të perderisa ajo i sillej kah këmbët.
U gëzova edhe unë se tash mund ta vazhdoja gjumin edhe pak.
Të nesermen pas dreke…
E piu kafen, u vesh, u mbath, e mori shtagen.
– Ku po don me shku, babë?
– Po dal deri n‘Bajë, edhe me ecë pak e edhe me ja ble macës do ushqim se nuk pe han keta qe po ia qesim.
– Macës do ushqim?! Po lodhesh more babë, qe shkojmë na dikush e ia blejmë mbasi s‘po hajka tjeter gjo kjo.
– Jo, shkoj vet se du me ecë.
E shikoj nga mbrapa. Ky burrë me çehre t‘randë që kurrë nuk i ka pëlqy dhe nuk i pelqen me folë dy herë, që është ende shumë i fortë, shumë i kthjellët nga mendja, punon gjithë ditën, ende i kërkojmë të tjerët këshillat e tij… i ishte dorëzu komplet ndjenjes se dashnisë qe kishte për nje macë të vogël e të pambrojtur.❤️Ky qe është i rrethuar me djem e vajza, nipër e mbesa, qe i falin aq shumë kohë, respekt e dashni, e mban në prehën dhe e trajton me aq dashni atë krijesë të vogël.
Ky burrë i cili, kur na ishim të vegjël, thojke duhet me hangër çka t‘qitet n‘sofër, s’ka me thanë këta e ha e këta se ha, tash po i blinte macës ushqim të veçantë, bile tu e kqyrë edhe për çfarë moshe se?
E po shenjat e kijametit ndryshe s‘janë ?

Arrestohen pesë persona në Kosovë nën dyshimin se po përgatisnin sulme terroriste

1
Foto ilustruese

Pesë persona janë arrestuar nga Policia e Kosovës nën dyshimin se po përgatisnin sulme terroriste në Kosovë.

Në njoftimin e Prokurorisë Speciale të Kosovës thuhet se tek anëtarët e grupit janë gjetur armë anti-tankë, eksploziv, armë zjarri e dron.

Kallxo mëson se bëhet fjalë për një grup militantësh radikalë islamikë që po planifikonin të kryenin akte terroriste në Kosovë.

Burime të medias thonë se 5 anëtarët e grupit janë shqiptarë dhe se dy prej tyre kanë qenë edhe më herët të arrestuar si pjesë e grupeve radikale islame.

Ende nuk është e qartë nëse grupi ishte pjesë ose kishte lidhje me ISIS apo organizata të tjera terroriste.

Prokuroria Speciale e Kosovës ka bërë të ditur se gjatë bastisjes janë gjetur materie eksplozive, armë të zjarrta dron, si dhe armë anti-tankë.

Media mëson se në mesin e të arrestuarve është edhe Ardian Gjuraj nga qyteti i Pejës.

Gjuraj është emër i njohur për drejtësinë në Kosovë.

Ai ishte arrestuar më 12 dhjetor 2015 në Gaziantep të Turqisë duke shkuar për në Turqi, dhe ishte akuzuar për vepra që lidhen me terrorizëm.

Gjuraj ishte shpallur fajtor më 12 shkurt të vitit 2018, ku ishte dënuar me një vit e pesë muaj burgim. Në dënim atij i ishte llogaritur edhe koha e qëndrimit në paraburgim që nga data 5 shtator 2016.

Por Gjykata e Apelit më 7 prill të vitit 2018 e kishte liruar nga akuza Ardian Gjurajn, i akuzuar për vepra penale që lidhen me terrorizëm.

Pasi apeli e liroi nga akuzat për terrorizën, Ardian Gjuraj e ndërroi mbiemrin në Qerkinaj.

Sipas aktakuzës, Ardian Gjuraj gjatë viteve 2014-2015 duke jetuar në Gjermani është bërë përkrahës i ideologjisë së organizatës terroriste- ekstremiste ISIS.

Babai i tij, Kujtim Qerkini, e kishte paraqitur në polici Gjurajn, ndërsa Policia e Gjermanisë e kishte deportuar atë në Kosovë më 18 prill 2015.Por, gjithnjë sipas aktakuzës, në dhjetor të 2015-ës Gjuraj kishte udhëtuar me grupin e organizatës “Liza-R” drejt Turqisë.

Në këtë shtet ai ishte ndarë nga grupi, ndërsa kishte vazhduar rrugën drejt Sirisë, ku u ishte bashkuar grupit të kosovarëve pjesëtarë të ISIS-it.

Në aktakuzë thuhej se Gjuraj ishte arrestuar nga autoritete turke më 25 shkurt 2016, pasi kishte kaluar ilegalisht kufirin Siri-Turqi, duke u futur në territorin e shtetit turk. Aktakuza sqaron se autoriteteve turke që e arrestuan Gjuraj u ishte paraqitur si shtetas i Rusisë me emrin Ashab Arsayev, ndërsa më 5 shtator 2016 ishte deportuar në Kosovë.

Image

Ardian Gjuraj

Kush janë të arrestuarit e sotëm për planifikim të sulmeve terroriste në Kosovë, a ishin pjesë e ISIS-it?

Kallxo mëson se bëhet fjalë për një grup militantësh radikalë islamikë që po planifikonin të kryenin akte terroriste në Kosovë.

Burime të medias thonë se 5 anëtarët e grupit janë shqiptarë dhe se dy prej tyre kanë qenë edhe më herët të arrestuar si pjesë e grupeve radikale islame.

Ende nuk është e qartë nëse grupi ishte pjesë ose kishte lidhje me ISIS apo organizata të tjera terroriste.

Arrestohen 5 persona në Kosovë, po përgatisin vepra terroriste, iu gjetën edhe eksplozivë

5 persona janë arrestuar në Kosovë pasi që dyshohet se po përgatisnin vepra terroriste.

Prokuroria Speciale e Kosovës ka bërë të ditur se pas një hetimi disa mujorë dhe zbatimit të masave të fshehta të hetimit dhe vëzhgimit, me urdhër të kësaj prokurorie, është zhvilluar një operacion nga ana e Policisë së Kosovës, respektivisht nga Drejtoria Kundër Terrorizmit që ka rezultuar me pesë persona të arrestuar.

Prokuroria Speciale njofton se gjatë bastisjes janë gjetur materie eksplozive, armë të zjarrta dron, si dhe armë anti-tankë.

Me urdhër të Prokurorisë Speciale arrestohen pesë persona

Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës (PSRK), njofton opinionin publik se pas një hetimi disa mujorë dhe zbatimit të masave të fshehta të hetimit dhe vëzhgimit, me urdhër të kësaj prokurorie, është zhvilluar një operacion nga ana e Policisë së Kosovës, respektivisht nga Drejtoria Kundër Terrorizmit që ka rezultuar me pesë persona të arrestuar.

Prokuroria Speciale njofton se gjatë bastisjes janë gjetur materie eksplozive, armë të zjarrta dron, si dhe armë anti-tankë.

PSRK, njofton se personat e njëjtë dyshohen edhe për veprën penale “Mbajtja në pronësi, kontroll ose posedim të paautorizuar të armëve” nga neni 366 paragrafi 2 i KPRK-së.

Po ashtu, Prokuroria Speciale, brenda afateve kohore ligjore do të bëjë kërkesë për caktim të paraburgimit për pesë personat e ndaluar.

Me respekt,
Ekrem LUTFIU
Zëdhënës
Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës.

Jeta në një medresë të Talebanve në Kabul – Afganistan

0

Reportazh

Shkollat ​​ku mësohet Kurani, vetëm për djemtë, janë për shumë familje mënyra e vetme për të marrë ushqim dhe arsim. Tani, me talebanët, fillon një epokë e re.

Në medresenë Khatamul Anbiya, në një cep të largët të Kabulit, alarmi bie në 4.30 të mëngjesit. Fëmijët dhe të rinjtë e fillojnë ditën me lutje; ata kalojnë kohë në mësimin përmendësh të Kuranit, duke recituar vargjet derisa fjalët të jenë të rrënjosura fort në kokë. Medresetë – shkollat ​​fetare islame për arsimin fillor dhe të lartë, të cilat i frekuentojnë vetëm djemtë – përfaqësojnë një pjesë të rëndësishme të shoqërisë afgane, më të varfërit dhe më konservatoret.

Associated Press dokumentoi jetën në njërën nga këto shkolla me një raport fotografik, nga lutja e mëngjesit në mbrëmje.

Shumica e studentëve vijnë nga familje të varfra. Për ta, medresetë janë një institucion i rëndësishëm; ndonjëherë është e vetmja mënyrë që fëmijët e tyre të marrin një arsimim, dhe gjithashtu e vetmja garanci që fëmijët mbrohen, ushqehen dhe vishen. Natën ata shtrihen në dyshekë të hollë, duke preferuar tokën në vend të shtretërve të trasha, deri sa të vijë gjumi.

Ashtu si shumica e institucioneve në Afganistan, medresetë tani po përballen me krizën ekonomike të vendit, e cila është përshpejtuar që kur talebanët morën kontrollin. Talibanët – që fjalë për fjalë do të thotë “studentë të Kuranit” – fillimisht u shfaqën në vitet 1990 pjesërisht në mesin e studentëve të medresesë të vijës së ashpër në Pakistanin fqinj. Gjatë dy dekadave të fundit, medresetë në Afganistan janë shmangur nga ideologjitë militante, nën syrin e qeverisë së mbështetur nga SHBA që lufton talebanët. Tani që ajo qeveri është zhdukur, pasiguria vlen edhe për ta.

Në Afganistan, talebanët filluan të ndalojnë shkurtimin e mjekrës

0

Edikti në fuqi që dje në provincën e Helmand. Pas grave, ju gjithashtu vendosni ndalime për burrat. Frika se ato së shpejti do të shtrihen në të gjithë vendin.

KABUL – Jeta e keqe për berberët në epokën e talebanëve. Nga dje në provincën jugore të Helmandit ata do të ndëshkohen nëse guxojnë të shkurtojnë, apo edhe të shkurtojnë mjekrën e klientëve të tyre. Kjo u vendos nga seksioni rajonal i ministrisë për promovimin e virtytit dhe luftën kundër veseve. “Kushdo që shkel rregullat e reja do të dënohet dhe nuk do të ketë të drejtë të protestojë,” thuhet në dekret.

Ajo zhvillohet në zemër të rajoneve Pashtun, ku lëvizja talebane doli në dritë gati tre dekada më parë. Por frika për shumë afganë, tashmë të mësuar me liritë civile që janë rritur gjatë njëzet viteve të fundit, është se masa së shpejti do të shtrihet në një pjesë të madhe të vendit, nëse jo në të gjithë Afganistanin.

Shkroi: Lorenzo Cremonesi

Islamologu egjiptian Dr. Hamed Abdel-Samad: “Mafia e religjioneve është më e rrezikshme se sa Cosa Nostra”

0
Dr. Hamed Abdel-Samad, Gjermani, autor i librit “Fashizmi Islamik”
Si një aperitiv të edicionit të ri të revistës vjetore “bruno”, e cila do të dalë javën e ardhshme, ne po botojmë paraprakisht intervistën që redaktorët e Fondacionit Giordano Bruno zhvilluan me këshilltarin e GBS Hamed Abdel-Samad. “Eksperti më i famshëm për Islamin në Gjermani” flet shumë hapur për jetën e tij nën mbrojtjen e policisë dhe konvertimin e tij nga një mysliman i devotshëm në një humanist me shpirt të lirë.
PYETJE (intervistuesit Florian Chefai dhe Jonas Pöld): Ju u rritët në një familje shumë fetare në Egjipt. Sa fort e ka formësuar feja fëmijërinë dhe rininë tuaj?
PËRGJIGJE (Hamed Abdel-Samad): Meqenëse u rrita në një familje fetare, fjalë për fjalë thithja Kuranin me qumështin e nënës sime. Studimi i Kuranit ka një traditë të gjatë familjare. Babai, gjyshi dhe stërgjyshi ishin të gjithë imamë dhe unë pritej të ndiqja traditën. Kjo është arsyeja pse fillova të mësoj përmendësh suret (kapitujt) e Kuranit në moshën tre vjeç. Unë thjesht papagallova pa kuptuar gjë nga ato. Kështu truri im mësoi formulimin dhe melodinë e Kuranit pa e kuptuar kuptimin e tij.
Sa më i vjetër që bëhesha, aq më shumë interesohesha për kuptimin e sureve të Kuranit. Kur isha tetë vjeç, më në fund fillova të bëja pyetje kritike: Pse ekziston ferri (xhehnemi)? Pse na krijoi Allahu kur e di se shumë prej nesh do të përfundojnë në ferr? Edhe atëherë, me ngjanë brutale dhe të padrejta. Si rezultat, fillova të kem dyshime.
PYTJE: Më vonë hoqët dorë nga edukimi juaj fetar dhe nga Islami. Kishte një pikë kthese specifike në jetën tuaj apo ishte një proces i gjatë që çoi në deislamim?
PËRGJIGJE: Nuk ishte aspak e lehtë të heqësh dorë nga feja. Marrëdhënia ime me Islamin ishte si një marrëdhënie shumë intime – e krahasueshme me një martesë në të cilën dikush gjen siguri, mirëkuptim dhe orientim. Por në një moment mund të filloni të dyshoni në bashkëshortin tuaj. Ndjenja ngadalë zvarritet në atë që diçka nuk është në rregull. Unë u përballa me një vendim të vështirë: a duhet të vazhdoj të injoroj dritat e kuqe, pikëpyetjet e shumta në kokën time në mënyrë që të ruaj paqen e dukshme, apo të sigurohem që kjo marrëdhënie është në të vërtetë aq perfekte sa i kam thënë vetes për një kohë të gjatë? Më duhej të pyesja nëse marrëdhënia me fenë bazohej vërtet në dashurinë e vërtetë, apo në frikën time dhe paaftësinë për të menduar në mënyrë kritike dhe për të njohur të vërtetën. Në një moment mora guximin t’i shikoja këto pyetje me ndershmëri. Kuptova se nuk ishte dashuri e vërtetë ajo që bazohej në reciprocitet. Ishte një lidhje dhunshme, një iluzion i madh.
PYETJE: Për të qëndruar te imazhi i martesës, a keni pasur dhimbjen e ndarjes me religjionin, siç ndodh me rastin e divorcit?
PËRGJIGJE: Po, unë kisha simptoma të tërheqjes si një i droguar. Ishte një vajtje-ardhje për disa vjet derisa kuptova se mund të gjej paqen e brendshme pa Islamin. Ky hap nuk ishte i lehtë. Sepse feja kishte manipuluar trupin tim që nga lindja, marrëdhënien time me veten dhe me njerëzit e tjerë. Si fëmijë ju bëjnë synet pa të pyetur dhe si adoleshent nuk ju lejohet të eksperimentoni me seksualitetin tuaj. Feja skllavëron trupin në çdo fushë: si e kryen nevojën në tualet, si bën dush, kur e si duhet lut, çfarë duhet të hash e të mos hash. Nuk lejohet të vrasësh veten, por lejohet t’i hedhësh në erë më eksploziv njerëzit për hir të Allahut. Është një zot që të dhuron një trup, por që detyrohesh ta instrumentalizon për nevojat e tij. Një diktator totalitar që dëshiron të kontrollojë njerëzit, nuk mund ta kishte menduar një gjë më të mirë.
Qetësia e vërtetë u zhvillua tek unë vetëm kur erdha në Gjermani. Ndodhi kur nuk më duhej të mbroja me forcë besimin dhe mendimet e mia. Në Erfurt, unë mësova historinë e hershme të Islamit në universitet për katër vjet në katedrën për studime islame. Aty më duhej të merresha me Kuranin nga një këndvështrim krejt tjetër – domethënë me historinë e tij të origjinës dhe me burimet e tij historike. Ishte koha kur kuptova se shkrimi, i ashtuquajtur i shenjt, nuk ishte zbritur nga qielli.
PYETJE: Mund të thuhet se ju e keni blerë lirinë tuaj shumë shtrenjtë. Për shkak të librave tuaj që janë kritikë ndaj fesë, ju jeni të kërcënuar nga islamistët dhe keni qenë nën mbrojtjen e policisë për disa vjet. Si është e mundur liria në këto rrethana?
PËRGJIGJE: Në fakt, çmimi që duhej të paguaja për lirinë time ishte jashtëzakonisht i lartë. Pasojat psikologjike, sociale, të lidhura me sigurinë, janë të mëdha. Sidoqoftë, si person, jam bërë shumë më i qetë, edhe pasi kam marrë kërcënime me vdekje. Sepse e dija që paqja ime e brendshme varet nga vetja ime dhe se askush nuk mundet me ma vra. Unë mund t‘i ndryshoj përsëri bindjet e mia nesër pa pësuar kolaps psikologjik. Fundamentalistët, nga ana tjetër, janë të skllavëruar nga religjioni i tyre.
Sigurisht është e trishtueshme që mua më duhet të jetoj nën këto rrethana – por vetëm liria ime fizike vuan, jo liria shpirtërore. Unë jam shumë, shumë, më i lirë në qenien time sesa ata që po më kërcënojnë. Lirinë fizike që kam humbur, po përpiqem ta kompensoj me lirinë mendore e shpirtërore, duke u marrë me shkrime, duke u angazhuar për të vërtetën iluministe dhe duke nxit debate kontroverse. Nga ky këndvështrim, nuk ishin fanatikët ata që fituan, por unë. Në fund të ditës, ky është gjithashtu një ngushëllim për mua.
PYETJE: Për momentin janë dy tematika kryesore ku kritikët janë në rrezik për jetën e tyre: Islami dhe mafia. Ata që dikur ishin vetë anëtarë janë veçanërisht të kërcënuar…
PËRGJIGJE: Po, ky është një krahasim shumë i qëlluar, të cilit i referohem edhe në librat e mi. Mbi të gjitha, Islami dhe Mafia janë të bashkuar nga presioni i fortë i bashkëmoshatarëve. Njerëzit që nuk i përkasin të njëjtës familje ose bashkësi fetare do të reagojnë me dyshim dhe armiqësi. Parimi vlen: “Kush nuk është për ne, është kundër nesh”. Kjo është veçanërisht e vërtetë për apostatët („dezertorët“) që kanë thyer kodin e nderit të grupit.
Prandaj nuk është rastësi që kritikët e Islamit ose mafies janë veçanërisht të kërcënuar. Por një kritik i mafisë ndonjëherë mund të gjejë vende ku kursehet dhe mund të jetojë i sigurt. Unë nuk jam askund i sigurt nga Islami – qoftë në Gjermani, Egjipt apo SHBA. Mafia fetare është shumë më e rrezikshme se Cosa Nostra.
PYETJE: Si mund të mbështetet më së miri njerëzit që persekutohen dhe izolohen për shkak të qëndrimit të tyre kritik ndaj fesë? Çfarë mund të bëjë shteti dhe shoqëria për t’i mbrojtur këta njerëz?
PËRGJIGJE: Shteti u garanton njerëzve si unë mbrojtjen e policisë. Kjo është e mirë, por nuk është e mjaftueshme. Sepse askush nuk kujdeset për shumë njerëz të tjerë jashtë Gjermanisë që kanë lënë fenë e tyre dhe për këtë arsye janë të persekutuar. Ata nuk kanë lobi dhe kanë vetëm pak mbështetës. Për fat të mirë, ekziston Fondacioni Giordano Bruno dhe Ndihma Sekulare për Refugjatët, të cilët po bëjnë punë të rëndësishme në këtë fushë. Por vetëm kjo nuk është e mjaftueshme për të arritur dhe ndihmuar të gjithë këta njerëz të kërcënuar.
Unë vetë përpiqem t’u jap zë këtyre njerëzve. Jo të gjithë kanë qasje në media, jo të gjithë mund të shprehin kritikat e tyre. Kjo është arsyeja pse unë kritikoj Islamin në emër të iranianëve të mërguar, jazidëve të mërguar dhe të krishterëve të mërguar, të cilët ishin të shtypur në botën islame. Unë përpiqem t’i bëj të dëgjohen ato gra që kanë vuajt dhunë masive në strukturat patriarkale. E fundit por jo më pak e rëndësishme, unë provoj çdo mundësi për të tërhequr vëmendjen tek njerëzit si Raif Badawi, i cili është dënuar me burg dhe tortura thjesht për fushatën për të drejtat themelore të njeriut në Arabinë Saudite.
PYETJE: Ju jeni anëtar i Bordit Këshillëdhënës të Fondacionit Giordano Bruno (GBS). Si një individualist i lindur, në të vërtetë jeni të vështirë të institucionalizoheni. Si keni rënë në kontakt me GBS?
PËRGJIGJE: Në vitin 2010 isha mysafir në një panel diskutimi në të cilin mori pjesë edhe zëdhënësi i bordit të GBS-it, Michael Schmidt-Salomon. Michael‘it padyshim i pëlqyen paraqitjet e mia, sepse më vonë ai më ftoi të mbaja një leksion në selinë e fondacionit. Pas ligjëratës sime, më në fund më pyetën nëse do të doja të bëhesha anëtar i bordit këshillues të Fondacionit. Themeluesi, Herbert Steffen, ishte shumë i sinqertë me mua në këtë drejtim. Ai tha se kishte njerëz që fillimisht ishin anëtarë të fondacionit, por më pas u tërhoqën sepse duhej të përjetonin armiqësi. Për mua, megjithatë, çështja ishte e qartë: nëse themeli qëndron për humanizmin, mendimin e lirë dhe individualizmin, atëherë unë do të jem atje – pavarësisht nga kostoja. Kështu e jetoj gjithë jetën time. Unë nuk jam arratis nga Egjipti në mënyrë që të jem gjithmonë i kujdesshëm në cilën anë jam. Në retrospektivë, ishte vendimi i duhur për të cilin nuk jam penduar asnjë ditë. Në themel u njoha me njerëz shumë interesantë që janë humanistë dhe individualistë të vërtetë. Miqësia me Michael‘in dhe Herbert‘in, për shembull, është një thesar për mua.
PYETJE: Deri kohët e fundit keni qenë gjithashtu anëtar i Konferencës Gjermane të Islamit, por më pas keni shpallur dorëheqjen tuaj. Sipas jush, cilat janë deficitet kryesore në debatin aktual islamik?
PËRGJIGJE: Ekziston një problem për Islamin në Gjermani. Kjo nuk është vetëm për shkak të Islamit, por edhe për shkak të shekullarizimin të papërfunduar që ka lënë një boshllëk në ligje, sistem arsimor dhe në institucione. Privilegjet që gëzojnë kishat vështirë se mund t’u mohohen shoqatave islame. Dëshira e shtetit për struktura dhe personalitete komunikuese, ka bërë që Islami të „kishërohet“, nëse mund ta thëm kështu. Kjo ua mundësoi grupeve më të këqija islamike, të imponohen si auditorë për “muslimanët” – sepse ato janë më mirë të organizuara, kanë më shumë burime dhe marrin mbështetje financiare dhe morale edhe nga jashtë. Shteti tani u beson atyre përgjegjësi të rëndësishme, të tilla si edukata mbi Islamin ose kujdesi baritor islamik, edhe pse ata ende nuk janë një korporatë sipas ligjit publik.
Problemi themelor i debatit aktual islamik qëndron në përparësinë e grupit ndaj individit. Shteti gjerman nuk i trajton myslimanët si qytetarë, por si anëtarë të një feje. Ai nuk i sheh më si individë, por si një kolektiv. Kjo është fatale, sepse tribalizmi është një armik i shoqërisë së hapur.
PYETJE: Në librin tuaj të ri “Beteja e Identiteteve: 20 teza mbi racizmin – dhe sesi ne e marrim fuqinë prej tij”, Ju keni trajtuar intensivisht problemin e përkatësive të ngurta të grupeve. Pse identitetet kolektive janë kaq të rrezikshme?
PËRGJIGJE: Rreziqet po bëhen të dukshme sot në shumë debate mbi politikën e identitetit. Përsëri, ka rëndësi nëse jeni i bardhë apo i zi, emigrant apo vendas, majtas apo djathtas. Në vend që të pyesin në mënyrë kritike atribuimet e tilla një-dimensionale, ato çimentohen shtesë. Anti-racizmi në fakt duhet të bëjë pikërisht të kundërtën e kësaj. Ai duhet të ndërtojë ura, jo mure. Ai duhet të kapërcejë çarjet ideologjike dhe të nderojë dhe fuqizojë njerëzit si individë. Por anti-racistët shpesh përdorin të njëjtat mjete si vetë racistët, duke i ndarë njerëzit në grupe dhe duke i zvogëluar ata në përkatësinë e tyre etnike ose fetare. Fatkeqësisht, kjo i bën një dëm shërbimit të ligjshëm kundër racizmit.
Për shumë njerëz, politika e identitetit është bërë një lloj feje zëvendësuese, në të cilën dogmat llogariten më shumë sesa liria. Në emër të tolerancës, imponohen ndalime e të menduarit dhe të folurit të lirë, opinionet e pakëndshme po margjinalizohen. Unë e shoh atë si një kundërrevolucion kundër Iluminizmit që rrezikon bashkëjetesën paqësore.
PYETJE: Si është e mundur të forcohet kohezioni dhe ndjenja e bashkësisë në një shoqëri pluraliste pa rënë përsëri në një kamp identitar?
Zgjidhja qëndron në lirinë individuale. Kjo nuk do të thotë që ju duhet të hiqni dorë nga identiteti juaj. Duhet të kuptojmë, megjithatë, se të gjitha qeniet njerëzore janë kultura të racës së përzier që kombinojnë karakteristika të shumta. Konceptet e ngurta të identitetit nuk i japin drejtësi këtij fakti, por i ulin në mënyrë të papranueshme njerëzit në atribute të caktuara. Në çdo rast, bota do të ishte shumë më paqësore nëse shkëputemi nga strukturat fisnore dhe përpiqemi për një identitet më të lartë. Çfarë mund të jetë një identitet më i mirë për ne njerëzit sesa të jemi njerëz? Ne të gjithë jemi pjesë e një race njerëzore, pjesë e të njëjtit univers. Kjo përkatësi nuk lidhet as me frikën dhe as me hierarkitë, por mpreh ndjenjën tonë të përgjegjësisë pa kufizuar zhvillimin e lirë të individit.
Në një shoqëri pluraliste, natyrisht, kërkohet respekt dhe mbrojtje reciproke kundër diskriminimit. Diversiteti etnik dhe kulturor gjithashtu kërkon diversitet në shprehjen e opinionit. Fatkeqësisht, kjo nuk është më një çështje e natyrshme. Një shkrimtar sot duhet të ketë kujdes se çfarë thotë, sepse mund të godas ndjenjat e llojeve dhe grupeve. Fatkeqësisht, kjo e ka bërë hapësirën e ligjërimit dukshëm më të ngushtë.
PYETJE: Cilat masa mendoni se mund të përmirësojnë kulturën e debatit përsëri?
PËRGJIGJE: Duke rezervuar të drejtën edhe për fyerje, pavarësisht se sa shpirtra të plagosur tronditen përreth jush. Prioritare është liria e shprehjes, pastaj ndjenjat. Unë kam të drejtë të fyej fetë dhe t’i ironizoj përmes satirës. Religjionet janë vetëm disa mendime që nuk mund të gëzojnë imunitet nga kritikat. Ligji përcaktoi kufijtë. Ata janë aty ku njerëzit difarmohen dhe ku kërkohet praktikim i dhunës. Përveç kësaj, unë vendos vetë se çfarë duhet të them dhe çfarë jo.
Ne duhet të flasim në mënyrë objektive për të drejtat dhe detyrimet tona në vend të ndjenjave të paqarta. Argumenteve u duhet përgjigjur me argumente – jo me zemërim. Kjo do të na çonte shumë më tej shoqërisht sesa me diskutimet identitare-politike. Politika e identitetit është e kënaqur me akuza dhe gjeste simbolike, por neglizhon problemet që meritojnë vëmendjen tonë shumë më tepër.
PYETJE: Sa optimist apo pesimist jeni se laicizmi dhe individualiteti do të mbizotërojnë politikisht në të ardhmen?
PËRGJIGJE: Unë jam pesimist kur mendoj për rrugën e gjatë që duhet të bëjmë në të ardhmen. Por shikimi i rrugës që njerëzimi tashmë ka bërë më bën përsëri optimist. Sepse në shkencë, filozofi dhe art kemi bërë përparim mbresëlënës. Nuk ka gjasa që disa legjenda prapanike të mund të përmbysin të gjitha këto zhvillime të përparuara. Përvoja ka treguar se kohët historike të kthesës sjellin pasiguri me vete dhe kështu nxisin rishqyrtimin nostalgjik të traditave dhe religjioneve. Sidoqoftë, ky kthim në të kaluarën nuk do të garantojë një të ardhme me vlerë për të jetuar dhe nuk do të ndërtojë prosperitet. Kjo mund të arrihet vetëm nga një shoqëri laike, e pajisur me arsye, shkencë dhe të drejta të njeriut.
Sigurisht, ne nuk duhet të jemi nën iluzionin se forcat fondamentaliste po tërhiqen dhe me dëshirë heqin dorë. Fundi i historisë, siç parashikoi shkencëtari politik Francis Fukuyama, nuk është në dukje. Në planin afatgjatë, megjithatë, fundamentalistët do të humbasin betejën sepse nuk mund të vazhdojnë me transformimet shoqërore.
PYETJE: Në fund të intervistës sonë, një pyetje disi e pazakontë: Imagjinoni që po vdisni. Rezulton për habinë tuaj se Islami ishte në të vërtetë feja e duhur. Çfarë do t’i thonit Allahut kur ta takoni në portën e parajsës?
PËRGJIGJE: Unë do t’i thosha: “Ndoshta Islami ishte feja e duhur – por jo për mua! Si mund të presësh nga unë diçka që nuk ishte e drejtë për mua. Ke bërë një punë të jashtëzakonshme që të fshihesh nga unë. Ti ke bërë një punë të jashtëzakonshme që unë të mos mund të të shoh as të të dëgjoj. Si mund të të gjeja unë, i vdekshmi? Fitove sepse doje të fitoje gjithsesi, si zoti i plotfuqishëm. Nëse nuk je vetëm i plotfuqishëm, por edhe i drejtë, nuk do të më dëbosh në ferr.”
Shipëroi nga origjinali në gjermanisht: Ibrahim Kelmendi
***

Hamed Abdel-Samad im Interview

“Die Mafia der Religionen ist gefährlicher als die Cosa Nostra”

Hamed Abdel-Samad
Hamed Abdel-Samad

Als Vorgeschmack auf die neue Ausgabe des “bruno.”-Jahresmagazins, die in der kommenden Woche erscheinen wird, veröffentlichen wir vorab das ausführliche Interview, das die Redakteure der Giordano-Bruno-Stiftung mit gbs-Beirat Hamed Abdel-Samad für das Magazin geführt haben. Sehr offen spricht “Deutschlands bekanntester Islamexperte” darin über sein Leben unter Polizeischutz und seine Konversion vom streng gläubigen Moslem zum freigeistigen Humanisten.

bruno.: Du bist in einer sehr religiösen Familie in Ägypten aufgewachsen. Wie stark hat die Religion deine Kindheit und Jugendzeit geprägt?

Hamed Abdel-Samad: Da ich in einem religiösen Haushalt aufgewachsen bin, habe ich den Koran buchstäblich mit der Muttermilch aufgesaugt. Die Beschäftigung mit dem Koran hat eine lange Familientradition. Mein Vater, Großvater und Urgroßvater waren allesamt Imame, und von mir wurde erwartet, dass ich in ihre Fußstapfen trete. Bereits im Alter von drei Jahren habe ich daher begonnen, Koransuren auswendig zu lernen. Ich habe vieles davon einfach gedankenlos nachgeplappert. So lernte mein Gehirn den Wortlaut und die Melodie des Korans, ohne überhaupt die Bedeutung dahinter zu verstehen.

Je älter ich wurde, desto mehr interessierte ich mich für die Bedeutung der Suren. Mit etwa acht Jahren habe ich schließlich angefangen, kritische Fragen zu stellen: Warum gibt es überhaupt die Hölle? Warum hat Gott uns erschaffen, wenn er weiß, dass viele von uns in der Hölle landen? Das empfand ich schon damals als brutal und ungerecht. Dadurch kamen früh erste Zweifel in mir auf.

Du hast dich später von deiner religiösen Erziehung losgesagt und dem Islam abgeschworen. Gab es eine konkrete Zäsur in deinem Leben oder war es ein längerer Prozess, der dazu geführt hat?

Es war ganz und gar nicht leicht, mich von der Religion loszusagen. Mein Verhältnis zum Islam war wie eine sehr intime Beziehung – vergleichbar mit einer Ehe, in der man Geborgenheit, Verständnis und Orientierung findet. Aber irgendwann fängt man möglicherweise an, seinen Ehepartner anzuzweifeln. Es schleicht sich langsam das Gefühl ein, dass irgendetwas nicht in Ordnung ist. Ich stand damit vor einer schwierigen Entscheidung: Ignoriere ich weiterhin die roten Lampen, die vielen Fragezeichen in meinem Kopf, um den scheinbaren Frieden zu wahren, oder vergewissere ich mich, ob diese Beziehung tatsächlich so perfekt ist, wie ich es mir lange Zeit eingeredet habe? Ich musste mich fragen, ob die Beziehung zur Religion wirklich auf echter Liebe basiert oder auf meiner Feigheit und meinem Unvermögen, kritisch zu denken und die Wahrheit anzuerkennen. Irgendwann habe ich den Mut gefasst, diesen Fragen ehrlich nachzugehen. Mir wurde klar, dass es keine echte Liebe war, die auf Gegenseitigkeit beruhte. Es war eine Zwangsbeziehung, eine große Illusion.

Um bei dem Bild der Ehe zu bleiben: Hattest du einen Trennungsschmerz, nachdem du die Scheidung von der Religion hinter dich gebracht hast?

Ja, ich hatte Entzugserscheinungen wie ein Drogenabhängiger. Es war über mehrere Jahre ein Hin und Her, bis ich verstanden habe, dass ich inneren Frieden auch ohne den Islam finden kann. Dieser Schritt war nicht einfach. Denn die Religion hatte von Geburt an meinen Körper manipuliert, meine Beziehung zu mir selbst und zu anderen Menschen. Als Kind wird man ungefragt beschnitten und darf als Jugendlicher nicht mit der eigenen Sexualität experimentieren. Die Religion konfisziert den Körper in jedem Bereich: Was ich auf der Toilette tue, wie ich dusche, wann ich bete, was ich esse und nicht esse. Ich darf mich selbst nicht töten, aber Menschen für die Sache Gottes in die Luft jagen. Es ist ein Gott, der mir einen Körper schenkt, ihn aber für seine eigenen Bedürfnisse instrumentalisiert. Ein totalitärer Diktator, der Menschen kontrollieren will, hätte sich so etwas nicht besser ausdenken können.

Wirkliche Ruhe entwickelte sich in mir erst, als ich nach Deutschland kam. Sie trat ein, als ich meine Überzeugungen und Gedanken nicht mehr vehement verteidigen musste. In Erfurt habe ich vier Jahre lang am Lehrstuhl für Islamwissenschaft die Frühgeschichte des Islam an der Universität unterrichtet. Dort musste ich mich aus einer ganz anderen Perspektive mit dem Koran beschäftigen – nämlich mit seiner Entstehungsgeschichte und mit seinen historischen Quellen. Das war der Zeitpunkt, wo ich gemerkt habe, dass die vermeintlich heilige Schrift nicht vom Himmel gefallen war.

Man kann sagen, dass du deine Freiheit sehr teuer erkauft hast. Wegen deiner religionskritischen Bücher wirst du von Islamisten bedroht und stehst seit einigen Jahren unter Polizeischutz. Wie ist Freiheit überhaupt möglich unter diesen Umständen?

Tatsächlich war der Preis extrem hoch, den ich für meine Freiheit zahlen musste. Die psychischen, sozialen und sicherheitstechnischen Konsequenzen sind enorm. Als Mensch bin ich jedoch viel ruhiger geworden, selbst, nachdem ich Morddrohungen erhalten habe. Denn ich wusste, dass mein innerer Frieden von mir selbst abhängt und ihn mir niemand nehmen kann. Ich kann meine Überzeugungen morgen wieder ändern, ohne psychisch zusammenzubrechen. Fundamentalisten hängen dagegen zwanghaft an ihrem Glauben und sind von ihren Gedanken besessen.

Natürlich ist es traurig, dass ich unter diesen Umständen leben muss – aber nur meine physische Freiheit leidet, nicht meine geistige. Ich bin im Kopf viel, viel freier als diejenigen, die mich bedrohen. Was ich physisch an Freiheit verloren habe, versuche ich in Gedanken geistig auszugleichen, indem ich schreibe, mich für die Wahrheit einsetze und kontroverse Diskussionen anstoße. So gesehen haben nicht die Fanatiker gewonnen, sondern ich. Das ist am Ende des Tages auch ein Trost für mich.

Gegenwärtig sind es vor allem zwei Themen, bei denen Kritiker unter Lebensgefahr stehen: der Islam und die Mafia. Ganz besonders werden diejenigen bedroht, die selbst einmal Mitglied waren …

Ja, das ist ein sehr guter Vergleich, auf den ich auch in meinen Büchern hinweise. Islam und Mafia eint vor allem ein starker Gruppenzwang. Auf Menschen, die nicht zur gleichen Familie oder Glaubensgemeinschaft gehören, wird bei beiden mit Misstrauen und Feindseligkeit reagiert. Es gilt das Prinzip: “Wer nicht für uns ist, ist gegen uns”. Dies gilt ganz besonders für Abtrünnige, die mit dem Ehrenkodex der Gruppe gebrochen haben.

Es ist daher kein Zufall, dass besonders Kritiker des Islam oder der Mafia bedroht werden. Ein Mafia-Kritiker kann aber manchmal Orte finden, wo er verschont bleibt und sicher leben kann. Vor dem Islam bin ich nirgendwo sicher – egal ob in Deutschland, Ägypten oder den USA. Die Mafia der Religionen ist viel gefährlicher als die Cosa Nostra.

Wie kann man Menschen am besten unterstützen, die aufgrund ihrer religionskritischen Haltung verfolgt und geächtet werden? Was können Staat und Gesellschaft tun, um diese Menschen zu schützen?

Der Staat gewährleistet Menschen wie mir Polizeischutz. Das ist zwar gut, aber noch lange nicht genug. Denn kaum jemand kümmert sich um die vielen anderen Menschen außerhalb Deutschlands, die ihre Religion verlassen haben und deshalb verfolgt werden. Sie haben keine Lobby und nur wenige Unterstützer*innen. Glücklicherweise gibt es die Giordano-Bruno-Stiftung und die Säkulare Flüchtlingshilfe, die in diesem Bereich wichtige Arbeit leisten. Aber das allein reicht nicht, um all diese bedrohten Menschen zu erreichen und ihnen zu helfen.

Ich selbst versuche diesen Menschen eine Stimme zu geben. Nicht jeder hat Zugang zu den Medien, nicht jeder kann seine Kritik unterbringen. Deshalb kritisiere ich den Islam auch stellvertretend für Exil-Iraner, Exil-Jesiden und Exil-Christen, die in der islamischen Welt unterdrückt wurden. Ich versuche jenen Frauen Gehör zu verschaffen, die in patriarchalen Strukturen massive Gewalt erleben mussten. Nicht zuletzt versuche ich bei jeder Gelegenheit auf Menschen wie Raif Badawi aufmerksam zu machen, der zu einer Gefängnis- und Folterstrafe verurteilt wurde, bloß weil er sich in Saudi-Arabien für grundlegende Menschenrechte eingesetzt hat.

Du bist Beiratsmitglied in der Giordano-Bruno-Stiftung. Als geborener Individualist bist du eigentlich schwer institutionalisierbar. Wie kam der Kontakt zur gbs zustande?

2010 war ich bei einer Podiumsdiskussion zu Gast, bei der auch gbs-Vorstandssprecher Michael Schmidt-Salomon teilnahm. Meine Redebeiträge haben Michael offenbar gut gefallen, denn später hat er mich zu einem Vortrag am Stiftungssitz eingeladen. Nach meinem Vortrag wurde ich schließlich gefragt, ob ich Beirat der Stiftung werden möchte. Der Stifter, Herbert Steffen, war diesbezüglich sehr ehrlich mit mir. Er meinte, dass es Menschen gab, die zunächst Mitglied bei der Stiftung waren, sich dann aber wieder zurückgezogen haben, weil sie Anfeindungen erleben mussten. Für mich war die Sache jedoch klar: Wenn die Stiftung für Humanismus, freies Denken und Individualismus steht, dann bin ich dabei – koste es, was es wolle. So lebe ich mein ganzes Leben. Ich habe Ägypten nicht verlassen, damit ich hier dann immer aufpasse, auf welcher Seite ich stehe. Rückblickend war es die richtige Entscheidung, die ich keinen einzigen Tag bereut habe. Ich habe in der Stiftung sehr interessante Menschen kennengelernt, die wirkliche Humanisten und Individualisten sind. Die Freundschaft zu Michael und Herbert zum Beispiel ist für mich ein Schatz.

Bis vor kurzem warst du auch Mitglied der Deutschen Islamkonferenz, hast dann aber deinen Rücktritt bekannt gegeben. Welche Hauptdefizite bestehen aus deiner Sicht bei der aktuellen Islamdebatte?

Es gibt ein Islamproblem in Deutschland. Daran ist nicht nur der Islam schuld, sondern auch die unvollendete Säkularisierung, die eine Lücke in den Gesetzen, im Bildungssystem und den Institutionen hinterlassen hat. Die Privilegien, die man den Kirchen gewährt, kann man den Islamverbänden nämlich schwerlich vorenthalten. Der Wunsch des Staates nach Strukturen und Ansprechpartnern führte dazu, dass man den Islam gewissermaßen verkirchlicht hat. Dadurch wurden die schlimmsten Gruppen zu Vorsprechern “der Muslime” gemacht – weil sie besser organisiert sind, mehr Ressourcen haben und finanzielle und ideelle Unterstützung aus dem Ausland erhalten. Vom Staat werden ihnen inzwischen wichtige Aufgaben wie der Islamunterricht oder islamische Seelsorge zugeteilt, obwohl sie nach wie vor keine Körperschaften des öffentlichen Rechts sind.

Das Grundproblem der aktuellen Islamdebatte liegt also in dem Vorrang der Gruppe vor dem einzelnen Menschen. Der deutsche Staat geht mit Muslimen nicht als Bürger um, sondern als Angehörige einer Religion. Er betrachtet sie damit nicht mehr als Individuen, sondern als Kollektiv. Das ist fatal, denn Tribalismus ist ein Feind der offenen Gesellschaft.

In deinem neuen Buch “Schlacht der Identitäten: 20 Thesen zum Rassismus – und wie wir ihm die Macht nehmen” hast du dich intensiv mit dem Problem starrer Gruppenzugehörigkeiten beschäftigt. Warum sind kollektive Identitäten so gefährlich?

Die Gefahren werden heute in vielen identitätspolitischen Debatten sichtbar. Da spielt es wieder eine Rolle, ob man weiß oder schwarz, Migrant oder einheimisch, links oder rechts ist. Statt solch eindimensionale Zuschreibungen kritisch zu hinterfragen, werden sie zusätzlich zementiert. Der Antirassismus sollte ja eigentlich genau das Gegenteil davon tun. Er sollte Brücken bauen, keine Mauern. Er sollte ideologische Grabenkämpfe überwinden und den Menschen als Individuum würdigen und ermächtigen. Doch oft bedienen sich Antirassisten der gleichen Mittel wie die Rassisten selbst, indem sie Menschen in Gruppen aufteilen und sie auf ihre ethnische oder religiöse Zugehörigkeit reduzieren. Dem berechtigten Kampf gegen Rassismus wird damit leider ein Bärendienst erwiesen.

Die Identitätspolitik ist für viele Menschen zu einer Art Ersatzreligion geworden, bei der Dogmen mehr zählen als die Freiheit. Im Namen der Toleranz werden Denk- und Sprechverbote erteilt und unliebsame Meinungen an den Rand gedrängt. Ich sehe darin eine Konterrevolution gegen die Aufklärung, die das friedliche Zusammenleben gefährdet.

Wie ist es möglich, in einer pluralistischen Gesellschaft den Zusammenhalt und das Gemeinschaftsgefühl zu stärken, ohne in ein identitäres Lagerdenken zurückzufallen?

Die Lösung liegt im Individualismus. Das bedeutet nicht, dass man seine Identität aufgeben muss. Wir sollten jedoch verstehen, dass alle Menschen kulturelle Mischlinge sind, die zahlreiche Eigenschaften in sich vereinen. Starre Identitätskonzepte werden dieser Tatsache nicht gerecht, sondern reduzieren Menschen unzulässig auf bestimmte Attribute. Die Welt wäre jedenfalls sehr viel friedlicher, wenn wir uns von den tribalen Strukturen lösen und eine höhere Identität anstreben. Was könnte für uns Menschen eine bessere Identität sein als das Menschsein? Wir sind alle Teil der einen Menschheit, Teil des gleichen Universums. Diese Zugehörigkeit ist weder mit Angst noch mit Hierarchien verbunden, sondern schärft unser Verantwortungsbewusstsein, ohne die freie Entfaltung des Individuums einzuschränken.

In einer pluralistischen Gesellschaft braucht es selbstverständlich gegenseitigen Respekt und Schutz vor Diskriminierung. Ethnische und kulturelle Vielfalt setzen aber auch Vielfalt in der Meinungsäußerung voraus. Das ist leider nicht mehr selbstverständlich. Ein Schriftsteller muss heute aufpassen, was er sagt, weil er die Gefühle aller möglichen Gruppen verletzen könnte. Der Diskursraum ist dadurch leider spürbar enger geworden.

Mit welchen Maßnahmen lässt sich die Debattenkultur deiner Meinung nach wieder verbessern?

Indem man sich das Recht zur Beleidigung vorbehält – egal, wie viele verletzte Seelen um einen herum taumeln. Zuerst kommt die Meinungsfreiheit, dann kommen die Gefühle. Ich habe das Recht, Religionen zu beleidigen und durch den satirischen Kakao zu ziehen. Religionen sind bloß ein paar Gedanken, die keine Immunität gegen Kritik für sich beanspruchen können. Die Grenzen hat das Gesetz vorgeschrieben. Sie liegen dort, wo Menschen diffamiert werden und zur Gewalt aufgerufen wird. Abgesehen davon entscheide ich selbst, was zu sagen ist und was nicht.

Wir sollten sachlich über unsere Rechte und Pflichten reden statt über diffuse Empfindungen. Auf Argumente muss mit Argumenten reagiert werden – nicht mit Empörung. Damit kämen wir gesellschaftlich sehr viel weiter als mit den identitätspolitischen Diskussionen. Die Identitätspolitik begnügt sich mit Anklagen und symbolischen Gesten, vernachlässigt dabei aber Probleme, die unsere Aufmerksamkeit sehr viel mehr verdient hätten.

Wie optimistisch oder pessimistisch bist du, dass sich Säkularismus und Individualität in Zukunft politisch durchsetzen werden?

Ich bin pessimistisch, wenn ich mir den langen Weg vor Augen halte, den wir in Zukunft noch gehen müssen. Der Blick auf den Weg, den die Menschheit bereits zurückgelegt hat, macht mich dann aber wieder optimistisch. Denn in der Wissenschaft, Philosophie und Kunst haben wir beeindruckende Fortschritte gemacht. Es ist unwahrscheinlich, dass ein paar Legenden all diese fortschrittlichen Entwicklungen wieder rückgängig machen können. Historische Wendezeiten bringen erfahrungsgemäß Unsicherheiten mit sich und begünstigen dadurch die nostalgische Rückbesinnung auf Traditionen und Religionen. Diese Rückbesinnung auf die Vergangenheit wird jedoch keine lebenswerte Zukunft garantieren und keinen Wohlstand aufbauen. Das schafft nur eine säkulare Gesellschaft, die mit Vernunft, Wissenschaft und Menschenrechten ausgestattet ist.

Selbstverständlich sollten wir uns nicht der Illusion hingeben, dass sich fundamentalistische Kräfte zurückziehen und freiwillig aufgeben. Ein Ende der Geschichte, wie es der Politologe Francis Fukuyama prognostizierte, ist nicht in Sicht. Langfristig werden die Fundamentalisten den Kampf aber verlieren, weil sie mit den gesellschaftlichen Transformationen nicht mithalten können.

Zum Abschluss unseres Interviews noch eine etwas ungewöhnliche Frage: Stell dir vor, du stirbst. Es stellt sich zu deiner Verwunderung heraus, dass der Islam tatsächlich die richtige Religion war. Was würdest du Allah sagen, wenn du ihn an der Himmelspforte triffst?

Ich würde ihm sagen: “Vielleicht war der Islam die richtige Religion – aber nicht für mich! Wie kannst du von mir etwas erwarten, das für mich nicht das Richtige war. Du hast eine ungeheure Arbeit geleistet, um dich vor mir zu verstecken. Du hast wahnsinnig viel investiert, damit ich dich nicht sehen und nicht hören kann. Wie hätte ich Sterblicher dich finden sollen? Du hast gewonnen, weil du als allmächtiger Gott gewinnen musstest. Wenn du nicht nur allmächtig, sondern auch gerecht bist, wirst du mich nicht in die Hölle verbannen.”

__________

“Die Mafia der Religionen ist gefährlicher als die Cosa Nostra” | hpd

Dashuria është ylli i mëngjesit dhe i mbrëmjes

1
” Dashuria është harku i vetëm në renë e errët të Jetës. Është ylli i mëngjesit dhe i mbrëmjes. Shkëlqen mbi foshnjën, dhe hedh dritën e saj mbi varrin e qetë.

Është nëna e artit, frymëzuese e poetit, patriotit dhe filozofit. Është ajri dhe drita e çdo zemre – ndërtuese e çdo shtëpie, ndezëse e çdo zjarri në çdo vatër. Ishte e para që ëndrroi për pavdekësinë. Ajo e mbush botën me melodi – se muzika është zëri i dashurisë. Dashuria është magjistarja, magjepsja, që ndryshon gjërat e pavlera në Gëzim dhe i bën mbretërit dhe mbretëreshat prej argjilës së zakonshme. Është parfumi i asaj lule të mrekullueshme, zemra, dhe pa atë pasion të shenjtë, atë ngazëllim hyjnor, ne jemi më pak se bisha; por me të, toka është parajsë, dhe ne jemi perëndi.

Robert G. Ingersoll

Përktheu në shqip: Vera Xerxa
Londër 09 tetor 2021

Lideri lokal me fytyrën e djallit dhe intrigat e tij!

0

Djalli me brirë …(Ilustrim)

Nga: Nafi  Çegrani  

Me shkas  

LIDERI LOKAL ME FYTYRË DJALLI  DHE  INTRIGAT E TIJ !  

( Një lider i vërtetë, i suksesshëm dhe që del nga rradhët e popullit, duhet të jetë vizionar, e jo keqbërës, shpifës apo shpirt zi me fytyrë djalli se atë nuk e do as populli as Perëndia !)  

… Një „lider“ lokal në trevën e Gostivarit, i cili nuk di as vetë se çfarë është dhe kujt race i takon, as taraveri, as tallava. Por që ja, dikur, si bir i një njeriu që kishte të kaluar të erët dhe të dyshimtë në Ndërmarrjen „Kllanica“ të viteve komuniste në Gostivar, arriti që me një strategji dallaveresh prej satanai, erdhi në vebndin e kryetarit të komunës por, që kishte edhe „vizione“ të një ish „gradobaçallniku“  narcisoid, por që të dy i ngjanin Djallit ! Po, tamam djallit, i cili  është i pacipë për sa i përket futjes së ideve të liga në mendjet e njerëzve që e kanë votuar ose që nuk duan ta votojnë, më shumnë nga shkaku sepse i kanë njohur gjatë këtyre 4 viteve hilet, intrigat dhe smirën që ka në dejt e tij të gjakut. Prandaj, njerëzit dhe masat e gjëra të popullit hallexhinj dhe me plotë telashe jete, nuk u mbetet gjë tjetër pos që  ta përzëmë Satanin me emër TIRIVIRI. Kjo është ajo që do të bënte populli i bazuar në saje të reales, që ky  person me fytyrë djalli të hiqej nga Kolltuku. 

Më lejoni t’ju jap një shembull se si duhet elktorari të bërtas, tanimë kur është edhe koha: “Shporru, o bir dreqi” sepse ti nuk e di as vetë çfarë je. Nuk e adhuron as Zotin! Para e pas vehtes mbas disa kriminelë e persona të dështuar, karieristë e dallaverexhinj të korumtuar të cilët pë interese personale janë në gjëndje edhe mamanë e tyre ta nxjerrin në Pazar.  Në Çegran dhe gjetiu i njohin këta fatprerë me emra dhe mbiemra, edhe të kujt fisi i takojnë, e që nuk kanë  as hije e rrënjë, janë pa dinjitet fare ! 

Sa i përket faktit se me cilin rri unë si njeri që kam Unin dhe krenarinë time, me rrënjë e histori, me tradita të kahershme , me edukatën dhe cilësitë, vlerat e kulturën e popullit që i takoj, sepse jam shqiptar i fjalës dhe të vërtetës. Andaj rri edhe me Flokbardhin , siç e quan  ti , o biri i djallit hoxhën Qani ef. Baki Lokun. Por rri edhe me Flokbardhin tjetër, nëse ke menduar për Ali Ahmetin. Me të dy rri, dhe jam krenar. Por nuk futem në taborin e djajve të cilët në kokat e tyre i kanë të mbushura me hardhuca e krokodila!  

 … Një strajcë me  gënjeshtrat dhe mashtrimi i ka mbushur „lideri lokal“ Tiriviri si ajo dhelpra me bishtin e gjatë e cila e tund herë andej e herë  këndej !  

Dhe kurrë nuk e bën diçka siç duhet në të mirën e Çegranit, e populli paguan taksat mjaftë të larta shtetit. Nuk ka me vite ujësjellës definiv, nuk ka fare rrjet kanalizimi, pos premtive  të kota dhe ëndërralla ! Prandaj shumë mëkatar rreth tij dhe në krye me Taravarin ka që i shkojnë vërdallë, e që kërkojnë për t’u falur! Po, por, a thua, vallë i fal Allahu, se kanë mëkate… Madje, si të tillë edhe më tej mbeten  tipa që nuk  ndryshojnë kurrë. Sepse synim kanë interesin personal, karierizmin dhe keqbërësinë si hipokritë që heqin vallen e injorancës dhe të karakterit primitiv.   

Një  thes tjetër prej gënjeshtrave të tij të përdorura shpesh është sa vijon: “Ke nevojë ta provosh gjithçka të paktën një herë – thjesht për të fituar përvojë. Një herë nuk do të të lëndojë.” E fshehta e vogël ndotëse që ai nuk dëshiron që ju ta dini, është se mëkati është vartësues… që rrjedhin në dejt e gjakut të tij me pasoja, hidhërime, tundime dhe intriga djalli kundër gjithë elktoratit të kësaj ane dhe në përgjithësi. 

Megjithëse  ky tip me fytyrë djalli, dreqi e shejtani, është vetëm një Sata, i cili me „strategjinë“ e tij do orvatet, do mundohet që sërish t“ ju gënjejë ( dhe ndoshta do t’ju gënjejë),  por ju mos shkoni pas tij, nëse  mund të mbështeteni te Shpirti  juaj që t’ju thotë të vërtetën. Atëherë lexoneja me kujdes shkrimin tim, sepse aty do gjeni  arsyen dhe të vërtetën e denjë njerëzore, të mund të kuptoni atë që duhet të jetë në interesin tuaj dhe të tjerëve, apo edhe të brezave që vijnë. Këtë kuptim me prirje dhe si  dhuratë e Frymës së Shenjtë  dhe Shpirtit që ua ka falë Allahu, do të mbetet në dinjitetin tuaj të përhershëm kaq thelbësor e jetik. 

Djalli është quajtur “mashtruesi i madh” edhe në ajetet Ku’ranore. Ai përpiqet ta falsifikojë çdo parim të vërtetë që paraqet Zoti, duke i luftuar të mirat që fali Allahu, dhe duke vepruar me mënyra satanike kundër haresë, paqes, lumturisë dhe të mirave njerëzore. 

I tillë është djalli, edhe djajtë që orvaten e shkojnë vërdallë edhe në mesin tonë dhe rreth nesh, kanë sy të zgurdulluar, ndoshta edhe nga pijet alkoolike!  

Ndoshta… Ndoshta ! 

Madje, gjithashtu, çdo njeri duhet ta ketë të qartë dhe kuptuar thellë në mëndje se shejtani, apo siç e quaj unë në këtë shkrim Djall apo Satana, ashu siç e ka quajtur edhe shkrimtari i madh  Salman Ruzhdi, janë zjarr i grindjes, dhe dëshira e djajve është të ketë mes njerëzve grindje, acarrime, përplasje, antagonizma dhe hakmarrje djallëzore! 

 …Djalli, ose ta quaj me emër të imagjinuar:TIRIVIRI, ka mësuar nga vitet komuniste dhe përvojës së babait të tij sharlatan, atje ku ka grindje,( siç ndodhnin edhe  në „Mishtoren“ e Gostivarit dikur, Shpirti i Zotit largohej përherë. Apo me rastin e vizitave të Titos, ky fatprerë vendosej në apartamante komode të hotel „Jadranit“ në Shkup, ku rrjeti i spiunazhit komunist zhvillonte planet e veta sekrete dhe konspirative me akterët e angazhguar për qëllime të mbrapshta. Për këto gjëra duhet të shkruhet një roman i tërë… 

(  Prandaj, këtë do ta ilustroj edhe me faktin historik,  Djalli me brirë që kur e bindi Kainin të vriste Abelin, kjo veti dhe praktikë e shëmtuar dhe kriminale,  ka ndikuar motrat e vëllezërit që të zihen. Ai gjithashtu nxit probleme në martesat, mes anëtarëve të lagjes dhe midis dysheve misionare. Ai kënaqet kur i sheh njerëzit e mirë të debatojnë. Ai përpiqet të fillojë debate familjare pikërisht përpara  „Shtëpisë së Zotit“, qoftë edhe ditë e premte, ditë e bekuar nga Zoti, familjarët të shtëpisë , ose farefisi më i gjërë të grinden edhe duke qënë në sofër të bukës…! 

Satanit i pëlqen shumë të shpërndajë grindje në Kishë edhe në Xhami. Ai specializohet në vënien në dukje të fajeve të udhëheqësve, qofshin imam apo priftërinjë…. Dhe, duhet të cek me këtë rast, se  unë, gjatë gjithë rinisë sime, i kisha parë shembujt e shokëve të mi shenjtorë të ditëve të mëvonshme, madje edhe shumë „liderë“ të xhamiave, „lider’ komunash e partishë, bile edhe hoxhallarë e imamë. Më kishte lënë mbresë mënyra se si silleshin në jetën e tyre. Mora vendimin të mësoja më shumë rreth Kur’anit, por nuk doja t’i tregoja askujt se po studioja  gjiëra edhe nga filosofia islame, madje edhe nga aferat e politikave moderne e të globalizmit. Për t’iu shmangur shtytjes nga shokët e mi, vendosa ta bëja hetimin tim një kërkim vetjak, për çka edhe kam arritur mjaftë, sidomos pas daljes sime nga burgjet dhe labirinthet e tmerreve kur isha i dënuar me vdekje-pushkatim gjatë viteve të rrënuara komuniste, e qëndrova me dinjitet përballë intrigave të UDB-së, si tani kur dinjitetin tim e kam vë përballë marrëzive të satajanve keqbërësa. 

 KUSH ËSHTË SHEJTANI? 

Rreziku i  i shqiptarëve, sidomos në Maqedoni, madje edhe në Kosovë, Shqipëri dhe gjithë Ballkanit Perëndimor , vjen nga  „liderët“  e paciptë  dhe keqbërësa, ithtarë të grindjeve, përçarrjeve dhe  hakmarrjes, sidomos Taraviri i koltukut lokal, që nxit edhe njëfarë lloji  nacionalizmi tukofil apo më shumë primitiv për të marrë pushtet dhe mbajtur atë, pa menduar për qytetarët, të ardhmen e  e Çegranasve apo edhe më gjërë të fshatrave të Rrëzës së Malkit të hatë që bien nën ombrellën e komunëssë Gosivarit, e të mos flasim për aspekte e standarde europiane të rajonit të Pollogut dhe integrimin euroatlantik, siç flasin politikanët me gjuhën e tyre politike !. 

Kjo sindromë e së keqes, ka prekur në tërësi liderët lokal-komunal, madje edhe ata qëndror, bile edhe ata rajonal ballkanik,  si në Shqipëri, Kosovë e Maqedoni, gjetiu ku jetojnë etnikisht shqiptarët,  mbeten masha e vegla  më të vjetruara  ( që me këtë rast, padyshim i ka  „lideri „ lokal i Gostivarit,  i cili  jeton me ëndërrallat e tij, duke mos  hequr  dorë nga  dëshira dhe denglat prej leckash të tij. Pra, edhe thirrjet e tija e tij me dhe  për nacionalizëm ekstrem apo të një farë „edukate religjioze“ që as vetë nuk e di se kujt rryme globaliste i takon .Kjo është ajo që bënë në hije, ndërsa ajo që duket është se ka ftohur marrëdhëniet njerëzore jo vetëm me }egranasit, por me gjithë popullin e vuajtur të kësaj ane buzë Vardarit.  

…Pra, modeli i vjetër konflikt mes shqiptarëve ka qenë arma e kahershme e politikës dashakeqe për të realizuar intrigat e saj në dëm të shqiptarëve në  Pollog, me Gostivar e Tetovë, madje edhe më gjërë.  

Dhe, si përfundim, për hirë të kërshërisë së lexuesit  më poshtë  po sjell një rast  kur kishte biseduar gruaja  e  „liderit lokal“  dhe Shejtani: 

“A po e sheh atë rrobaqepësin e ri atje? A mund të shkosh tek ai dhe me pëshpëritjet tua ta bësh që ta lëshojë (divorcojë) gruan e tij?”
Shejtani i thotë: “Po, kjo për mua është një gjë e thjeshtë!”
Dhe Shejtani shkoi deri te rrobaqepësi, iu afrua nga të gjitha anët duke u përpjekur me vesveset dhe pëshpëritjet e tij për ta vënë në dyshim në lidhje me besnikërinë dhe nderin e gruas së tij, por rrobaqepësi shumë e donte gruan e tij dhe kishte besim në të, ashtu që nuk ju kushtoi shumë vëmendje pëshpëritjeve të Shejtanit. 

Shejtani u kthye dhe e pranoi humbjen. 

Atëherë gruaja i tha: “Tani shiko se çka do të ndodh!” 

Gruaja shkoi te rrobaqepësi, ia kërkoi dhe e bleu copën më të mirë të stofit, duke i shpjeguar se këtë stof djali i saj dëshiron t’ia dhurojë një gruaje që e do shumë dhe dëshiron të martohet me të. Pastaj ajo shkoi te gruaja e rrobaqepësit dhe i ra ziles në portë. Kur doli gruaja e rrobaqepësit, kjo e luti që ta lejojë të hyjë në shtëpi që ta falë namazin. Gruaja e rrobaqepësit e lejoi që të hyjë në shtëpi, kurse ajo, fshehurazi nga gruaja e rrobaqepësit, e la stofin që e kishte blerë pas derës dhe u largua nga shtëpia. 

Kur rrobaqepësi u kthye në shtëpi dhe e pa copën e stofit, menjëherë i ra në mend tregimi i asaj gruaje, se ajo e kishte blerë që djali i saj t’ia dhurojë një gruaje që e donte dhe dëshironte të martohet me të, dhe pa u menduar aspak e lëshoi gruan e tij. 

Duke e parë gjithë këtë, Shejtani tha: 

“Tani e pranoj se intrigat e grave janë të mëdha!” 

Atëherë gruaja i tha: 

“Prit! Po çka thua nëse unë e shtyj rrobaqepësin që përsëri ta kthejë gruan e tij?” 

“Si do ta bësh këtë?”, pyeti Shejtani. 

Gruaja të nesërmen përsëri shkoi te rrobaqepësi dhe i tha se donte të blinte një stof të ngjashëm me atë të djeshmin, sepse dje kishte shkuar të falë namaz në shtëpi të një gruaje dhe atje e kishte harruar stofin që e kishte blerë, por i kishte ardhur turp të kthehej e ta merrte stofin e saj. Kur i dëgjoi fjalët e saj, rrobaqepësi e kuptoi se çfarë çmendurie kishte bërë, andaj menjëherë shkoi dhe e ktheu gruan e tij.  

***  

A mund t’i mbajë Djalli njerëzit nën kontroll?  

Jo ! 

Andaj njeriu duhet me kohë t’u kundërvihet  Djallit dhe intrigave të tij, sepse marrja e tij me spiritizëm quhet TRADHËTI ! 

Këto janë disa udhëzime dhe disa direktiva të zgjedhura  nga mendimet e mia për interesin publik,  të cilat paralajmërojnë  njheriu fisnik dhe njerëzit me dinjitet , të largohen prej rrugëve të shejtanit dhe grackave të  Taravirit. Jo për atë se më paska përgojuar se shoqëroheshkam me Flokëbardhin, hoxhën Qani ef Baki Lokun, ose Flokëbardhin e Zajazit të Kërçovës. Unë rri me të dy, dhe e dua popullin tim, kombin dhe Flamurin i cili valon në mes të oborrit ku e kaloj jetën ). 

… Ebu Derda, Allahu qoftë i kënaqur me të, tha se e kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut, alejhi salatu ue selam, të ketë thënë: “Nuk ndodhë të jenë tre veta në ndonjë vendbanim, qytet apo fshat, e pastaj të mos falen me xhemat e të mos ketë mbizotëruar djalli mbi ta. Mbahu për kolektivin (xhematin) ngase ujku e ha delen, që i ndahet tufës”. 

Andaj, e lus Allahun të na bëj dobi mua dhe juve me udhëzimin e Kur’anit dhe  të Dërguarit të Tij . Kjo ka rëndësi për të mirën tuaj të përgjithëshme, o njerëz !  

 

( Vijon ) 

Dy libra, të dy dashamirëve të librit!

1


Nga: Bajram Sefaj

Shënim rasti

“Shtatëmbëdhjetë shtatori” (ditar nga burgu) – i Amet Krasniqit dhe, ”Skutave të jetës” (Rrëfime të një mërgimtari), të Naser I. Dërmakut, i lidhë një ind i përbashkët – dashuria ndaj librit dhe pasioni i leximit.

Këtyre ditëve, (fundshtator, fillimtetor, ky vit), me kënaqësi e, pse jo, me thera në fyt!, lexova dy libra, të dy autorëve shqiptarë: të Naser I. Dërmaku, i syrgjynosur në dhé të huaj, dhe të ndjerit, kolonel Ahmet Krasniqi, i burgosur, po ashtu në dhé të huaj . Dy libra, të dy të syrgjynosurve, lirisht mund të merrnin emër (titull) të përbashkët. Si të tillë, pa i mohuar, për asnjë çast, vlerat tjera të tyre, këta dy libra, gjenden ngatë a ngatë e, përnjëherësh, hyjnë në kornizën e përbashkët të kronike mbresash, nga leximet e mia të radhës.
*
Sqarime paraprake: Në saje të mirësisë se pronarit të shtypshkronjës “Drita press”, zotit Naser Vitija, nga Prishtina, libri i Naser I. Dërmakkut, me bie në dorë, shumë përpara se vetë autorit. Ky botues i vyer e bën këtë gjest bamirësie, për shkak se, urgjentisht duhej të udhëtoja për në Francë, e, si një i syrgjynosur që jam, digjesha nga meraku që “bashkudhëtar” ta kem librin “Skutave të jetës” (Të një mërgimtari!). Ashtu edhe ndodhi. Librin e Naser I. Dërmakut, lexova të parin.
*
Në rrëfim të këtij shënim (rasti), nuk ndjek radhën e leximit, jo! “Lashtësinë” e botimit, po! Dy vjet më parë, ose saktësisht, në vitin 2019, nga ana e shtëpisë botuese prestigjioze “Faik Konica” e Prishtinës, ka parë dritën e botimit libri “Shtatëmbëdhjetë shtatori” (ditar burgu) – Ahmet Krasniqi, punë e vyer e dy miqve të tij besnikë, Shkënder Zogaj dhe Fahredin Spahija. Deri sa i pari, përgatiti për botim tekstin e këtij ditari, i dyti, u përkujdes për pamjen estetike të tij, duke sajuar dhe, grafikisht dhe artistikisht, realizuar ballinën e librit dhe radhitjen e tekstit. Ndërkohë që, libri i Naser I. Dërmakut është botuar në fillim të muajit shtator të këtij viti, nga ana e Sh. B. ”Drita press”, që bën hapa të sigurt drejt afirmimit si botues serioz dhe të besueshëm!
*
Vajtën, paksa gjatë, këto sqarime dhe, për aq, brejtën hapësirë e shtrirjes se këtij shënimi rasti e çasti. Por kjo nuk prish punë aspak nga se kallëzimi, në vijim, mbi këta dy autorë që, sikurse që fillim sqarohet, pos që, i lidhë indi i përbashkët i dashurisë ndaj librit dhe etjes për lexim, e përbashkëta tjetër e tyre është, që të dytë, janë të syrgjynosur. Kolonel Amet Krasniqi, në vende e vise të ndryshme të ish Jugosllavisë, (zëri i shterte krejt, mos iu dëgjoftë kurrë më!), saktësisht në kazermat e APJ, respektivisht në burgjet famëkeqe të tyre. Ndërkaq i dyti, Naser I. Dërmaku, i ri fare, djaloshar gjashtë shtatëmbëdhjetë vjeçar, me lak rreth qafe, mori rrugën e gjatë (si të pa kthim!), të mërgimtarit, drejtë Evropës së madhe, e të pashpirt.
Mos të harroimë, për asnjë çast se, megjithatë, thelbi i “ngjashmërisë” midis këtyre dy autorëve që, krejtësisht rastësisht e, (spontanisht) u gjenden baskë dhe, u rrokën në një vështrim të përbashkët, është dashuria ndaj librit, letërsisë në përgjithësi dhe, etja e tyre pasiononte për lexim, kur, mjerisht nuk është dukuri aq e shpeshtë midis bashkëkombëseve tanë të kudondodhur!
Derisa kolonel Ahmet Krasniqi, me pedanterinë e ushtarak që ishte, në faqen 231, përmbyllëse të ditarit të tij, shfaq regjistrin prej 22 librave të lexuar, me shënimin se: “Në burg i burgosur s’mund t’i zgjedhë titujt e librave që i dëshiron, por vetëm ata libra që ia lejojnë!”.
Hiç autorët e imponuar jugosllav, në mesin e atyre 22 titujve të librave të lexuar, nga ana e të burgosurit, Ahmet Krasniqit, figurojnë edhe emra të njohur të autorëve ne famë botërore, sikurse janë Stefan Cvajg, Irving Wallase, Xhek London e të tjerë. Nga autore juosllav, A. Krasniqi veçon emrat e këtyre autorëve: Radoje Domanoviq, Dobrica Qosiq, Millosh Cërnjanski, Ivo Andriq, August Shenoa dhe ndonjë tjetër. Boll, madje tepër, për të mirë e, për të keq, bardh e zi! Eh, në lexime e tij, Ahmeti ynë, sikur të shoqërohej për në çik edhe me veprën letrare të shkrimtarit e dramaturgut të njohur gjerman, Bertolt Breht (1898-1956), do të ndeshej edhe me këtë reflektim të tij, që krejt rastësisht, me piku ndërmend: “Ai që rri në shtëpi kur fillon lufta…”, me të cilën arrinte në përfundim: “ai le të ketë mendjen, sepse kush nuk e ndanë luftën me shokët, me armikun do të ndajë disfatën”.
(Ika, në dhomën e pritjes, të ndjek vazhdimin e dytë të emisionit dokumentar, ”Dosje të hapura” të Televizionit shqiptar(TVSH 1/hd, që i kushtohet vrasjes “misterioze” të Amet Krasniqit, në të cilin emision, pos shumë e shumë tjerëve, si dëshmitar të asaj kohe të vrugtë, vend të rëndësishëm zinte edhe z. Skënder Zogaj, i cili përgatiti për shtyp ditarin e burgut me titull “Shtatëmbëdhjetë shtatori”, të Ahmet Krasniqit. Mjerisht, as ky emision e, si duket, as shumë të tjerë pas tij, nuk do të arrijnë të mbyllin “Dosjen e hapur”, të davarisnin mjegullat e “mistershme” e, më në fund, të del në shesh e vërteta: cila ishte ajo dorë e zezë, mercenare dhe, gjithsesi tinëzare, që e vrau, kolonel Ahmet Krasniqin!).
*
Ndërkaq, syrgjynosja e autorit tonë tjetër, rrokë kohë më të gjatë. (ai edhe sot është atje në atë Gjermani të lartë e më mjegulla të murrme shumë, të dendura), prandaj, kolana e librave të lexuar nga ai, është shumë e gjatë dhe gjithëpërfshirëse, mund te quhet edhe kështu. “Naser Dërmaku është i lexuar, e do librin dhe librin e do jo për ta vënë si dekoracion në dollapët e dhomës, siç bëjnë shpesh ca snobë, por ai librin e ka konsum kulturor, dituror dhe shkencor, për pasurim shpirtëror dhe ngritje kulturore, por edhe s një ngushëllim që një mërgimtari i mungon atdheu, ndaj edhe leximi i ndihmon që ta përplotësojë atë. (…) Autorët e tij të preferuar janë Stefan Cvajg, Paulo Cohelo, Amos Oz, Sigmund Frojd, Ismail Kadare, Rexhep Qosja, Dritëro Agolli,Ali Podrimja, e të tjerë, me veprat e të cilëve ka ndarë orë të gjata leximi…
Pajtohem, gjithandej pajtohem, me atë që thotë recensuesi i këtij libri, z. Mr. sc. Sylejman Salihu, veç mund të shtoj se, Naser I. Dermaku, është një dashamirë i thekur i librit dhe i leximit. Kjo prije, kjo dashuri ndaj leximit dhe librave, Naserin tonë, shumëherë e çuan në Panairin e përvitshëm të librit, me reputacion të lartë botëror, në qytetin e Ljapcigut. Dikur, jo shumë moti, kur Kosova ziente nën peshën e rëndë të okupacionit serb, e sidomos përgjatë kohës së luftës, Panairi i librit në Lajpcig të Gjermanisë e, deri diku, edhe Salloni i librit në Gjenevë të Zvicrës, ishin të vetmet shtigje që u mundësonin, të syrgjynosurit shqiptarë, si puna e Naserit, të furnizoheshin me libra te ri letrarë e të tjerë, botuar në Kosovë e në Shqipëri. Por jo vetëm këtë panair, Naseri frekuentonte dhe “panagjyre” tjerë dhe ekspozita të lbrit, kudo që shfaqeshin ato. Sidomos pa çlirimit të vonuar të Kosovës kjo punë u lehtësua dhe u intensifikua. Prandaj, detyrimisht, regjistrit të librave që i shënoi recensuesi z. Sylejman, duhet shtuar e plotësuar edhe shumë shkrimtarë shqiptarë, nga Kosova dhe Shqiperia, sidomos. Duke mos harruar për asnjë çast mendjeje nobelistin turk, Orhan Pamuk që, sikurse edhe shumë lexues të tjerë, anë e manë botës, Naseri e ka fort për zemrës, në faqen 138 të librit të tij, me dorë të vet, shënon edhe këtë: ”Vijova me një trend të vrullshëm, me librat e Kadaresë “Kush e solli Doruntinën” dhe “Emblema e dikurshme”, pastaj me “Vrapuesja e Prizrenit”, Musa Ramadanit,”Treni me murtajë”, Ramadan Haziri -(libër fantastik, këtë shkrimtar dhe veprimtar, e njoha në Tiranë dhe vijuam miqësinë në Kosovë e gjetiu, mjerisht ky nuk është më në jetë). Nga publicistika u kënaqa me “Gazetaria ime”, Bajram Sefaj, (i cili trajton me trajton si Fidel/Besnik i veprave të tij), tutje me tërhoqën librat, si: “Shkulësit e përjetshëm”, Arif Demolli, “Kur dashuronte Siami”, Marsel Prust, “Ditë të qeta në Klishi”, Henri Miller dhe “Para agimit”, Shefqet Musaraj… (Që do të thotë se, ky Naseri ynë, është krejt i “tretur dhe i mbështjellë me fletë letrash”, të botës e letrare!).