Klajd Kapinova, New York

Mua do të më pëlqente më pëlqente mbyllja sa më parë e saj, ku secili shtet, që i thotë vetës shtet le të mbroj vetën e vet me forcat dhe armatimet e veta. Kjo Aleancë fallco deri tani është mbajtur gjallë nga fondet e mëdha amerikane, sepse sikurse dihet botërisht prej shumë vitesh SHBA kontribuon me 65% të buxhetit të saj për mbrojtjes totale të Paktit Ushtarak ose NATO-s. Për më tepër, prania e antarëve të rinj nuk është bërë mbi bazën e nivelit ekonomik, pra të klubit të vendeve të pasura europiane, por vetëm ka rendur vetëm mbas sasisë numerike, duke pranuar në gjirin e saj shtete shumë të varfëra të botës së tretë apo katërt, si Shqipëria etj., e supërkorruptuara dhe që drejtohen nga narkoshteti i marksist globalist K/Ministrit Ramaduro, që ska para për të paguar arsimin dhe pensionet brenda vendit të tyre…

76,000 trupa amerikane janë të vendosura në 20 vende evropiane sot. Të paktën 600-750 avionë (F-35/F-16), qindra helikopterë, Black Hawk/Apache, 100 bomba bërthamore gravitacionale B61-12 të ruajtura në Gjermani, Itali, Belgjikë, Holandë. Trupat amerikane nuk kanë nevojë të pushtojnë Europën, sepse ne jemi ketu se ju na ftuat.

Në samitin e NATO-s në Hagë në vitin 2025, shtetet anëtare u zotuan të rrisin shpenzimet e mbrojtjes në 5% të PBB-së në atë që quhet Plani i Investimeve në Hagë. Marrëveshja për 5% Shpenzime Mbrojtëse deri në vitin 2035 ishte rezultati kryesor i Samitit të NATO-s në vitin 2025, të mbajtur në Hagë, Holandë, më 24-25 qershor 2025.

Sipas kësaj deklarate, të 32 shtetet anëtare të NATO-s, përveç Spanjës, e cila mori një përjashtim, u zotuan të rrisin shpenzimet e tyre vjetore të mbrojtjes dhe sigurisë në 5% të produktit të brendshëm bruto (PBB) deri në vitin 2035, me progresin që do të rishikohet në vitin 2029.

Nga ana e tjetër, Mbretëria e Bashkuar, Franca, Gjermania dhe vendet nordike shpresojnë të formulojnë një plan shumëvjeçar për të menaxhuar shkurtimet e fondeve në rast se SHBA-të tërhiqen nga NATO.

Sipas këtij plani, vendet europiane do të kontribuonin më shumë fonde për organizatën, sepse SHBA-të kontribuojnë me 65% të buxhetit të mbrojtjes së NATO-s që nga viti 2025.

Për më tepër, NATO do të propozonte një plan për t’i kërkuar Europës dhe Kanadasë të “rrisin rezervat e tyre të armëve dhe pajisjeve me 30 përqind, gjë që do të bëhej mes pasigurisë aktuale në lidhje me rolin e vazhdueshëm të SHBA-së në kontributin e NATO-s.

Gjithashtu përpara samitit, tre ministra të mbrojtjes të vendeve baltike diskutuan nevojën për rritjen e kontributeve në NATO. Kështu, Ministri estonez i Mbrojtjes Hanno Pevkur deklaroi: “Vendet baltike tashmë kanë rritur shpenzimet e tyre, dhe tani ne (NATO) duhet të punojmë së bashku për ta bërë këtë mirëkuptim më të qartë midis të gjithë aleatëve”.

Shtetet e Bashkuara permes Presidentit të 45 & 47 të SHBA-së Donald J. Trump, kanë shprehur qëllimin e tyre për të bërë që çdo shtet anëtar i NATO-s të kontribuojë të paktën 5 përqind të PBB-së së tij në buxhetet e mbrojtjes.

Po Shqipëria e narkoshtetit të Ramaduros!?

Polonia i është përgjigjur kësaj kërkese përpara samitit të Hagës, duke i çuar shpenzimet e saj të mbrojtjes në 4.7 përqind të PBB-së.

Në mënyrë të ngjashme, që nga 13 qershori 2025, Kabineti holandez i përkohshëm ka vendosur të rrisë buxhetin e mbrojtjes në 3.5% të produktit të brendshëm bruto. Përveç kësaj, ata synojnë të shpenzojnë 1.5% të PBB-së për çështje që i sjellin dobi mbrojtjes, me të cilat Holanda synon të përmbushë kërkesën prej 5%.

Në fjalimin e tij të parë si Sekretari i Përgjithshëm i ri i NATO-s, Mark Rutte deklaroi se organizata duhet të “kalojë në një mentalitet të kohës së luftës dhe të rrisë prodhimin dhe shpenzimet tona të mbrojtjes”.

Sipas Reuters, një nga vetëm pesë paragrafët e deklaratës përmbyllëse të samitit është të thotë: “Ne riafirmojmë angazhimin tonë të palëkundur për mbrojtjen kolektive, siç përcaktohet në Nenin 5 të Traktatit të Uashingtonit – se një sulm ndaj njërit është një sulm ndaj të gjithëve”.

Që nga Samiti i Uellsit në vitin 2014, NATO u ka kërkuar vendeve anëtare të ndajnë të paktën 2% të PBB-së për mbrojtjen, një pikë referimi që shumë shtete e kanë pasur të vështirë ta përmbushin.

Kërcënimet në rritje të sigurisë, të tilla si pushtimi i Ukrainës nga Rusia, dobësitë kibernetike dhe dyshimet rreth angazhimit të qëndrueshëm strategjik të SHBA-së, intensifikuan thirrjet për një kufi më të lartë shpenzimesh.

Përpara samitit, Polonia dhe shtetet baltike, të cilat tashmë po i afroheshin ose tejkalonin 4%, mbështetën objektiva ambicioze, duke i përcaktuar shpenzimet më të larta si pengesë thelbësore.

Nën administratën e re Trump 2.0, SHBA-të u ndanë nga konsensusi dypartiak i politikës së jashtme, bazuar në “…besimin e Trump se NATO dhe aleancat e tjera të mëdha të Amerikës duhet të organizohen në mënyrë të kjartë si mashtrime mbrojtëse dhe jo si partneritete”.

Objektivi i shpenzimeve prej 5%

Udhëheqësit e NATO-s ranë dakord për një formulë shpenzimesh me dy nivele: 3.5% e PBB-së për shpenzimet kryesore ushtarake, personel, operacione, pajisje dhe mirëmbajtje. Kështu 1.5% e PBB-së për shpenzimet, që lidhen me sigurinë, mbrojtja kibernetike, qëndrueshmëria e zinxhirit të furnizimit, infrastruktura kritike, logjistika dhe inovacioni në mbrojtje.

Udhërrëfyesit kombëtarë që përshkruajnë se si të arrihet objektivi duhej të dorëzoheshin deri në mesin e vitit 2026. Një rishikim kolektiv i progresit është planifikuar për vitin 2029, me afatin përfundimtar të vendosur në vitin 2035.

Miratimi dhe reagimet

Në samitin e 24-25 qershorit në Hagë, deklarata u miratua me konsensus. Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, e përshkroi atë si një “kërcim transformues”, për mbrojtjen kolektive, ndërsa Presidenti i SHBA-së, Presidenti amerikan Donald J. Trump, e quajti atë një arritje historike, duke vënë në dukje se përfaqësonte një dyfishim të objektivit të mëparshëm prej 2% dhe duke thënë se do të çimentonte rëndësinë e NATO-s.

Vendet e krahut lindor europian si: Polonia, Lituania, Estonia e mbështetën fuqimisht këtë veprim, duke e parë atë si të nevojshëm për parandalim.

Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar, Keir Starmer, u zotua të përmbushë objektivin prej 5% deri në vitin 2035, me 3.5% për mbrojtjen direkte dhe 1.5% për qëndrueshmërinë, megjithëse u ngritën shqetësime për mungesën e planeve të detajuara të financimit.

Kundërshtimet ishin nga Spanja, Belgjika, Gjermania dhe Italia shprehën rezerva. Spanja, mori një përjashtim, duke përmendur kufizimet e buxhetit të brendshëm dhe prioritetet e mirëqenies.

Kritikët, paralajmëruan se përfshirja e artikujve të lidhur me sigurinë mund t’u lejonte vendeve të përmbushnin objektivat në letër pa rritur aftësinë ushtarake.

Industria e mbrojtjes: Një zhvendosje në të gjithë NATO-n në 5% mund të rriste ndjeshëm shpenzimet globale të mbrojtjes, duke krijuar mundësi për firma si Lockheed Martin, BAE Systems, Rheinmetall dhe të tjera për të zgjeruar prodhimin e armëve dhe kërkimin dhe zhvillimin.

Ndikimi ekonomik: Për Evropën, arritja e 3.5% të shpenzimeve bazë vetëm do të kërkonte rritjen e buxheteve të mbrojtjes me qindra miliardë në vit; duke përfshirë shpenzimet më të gjera që lidhen me sigurinë, mund të çonte totalin mbi 1 trilion dollarë.

Qëndrimi i sigurisë: Angazhimi synon të rrisë aftësinë e NATO-s për të penguar dhe për t’iu përgjigjur kërcënimeve – veçanërisht nga Rusia, lufta hibride dhe teknologjitë në zhvillim.

Përjashtimi spanjoll

Spanja hodhi poshtë mandatin e NATO-s për vitin 2025, që të gjitha vendet anëtare të rrisin shpenzimet e mbrojtjes në 5% të PBB-së deri në vitin 2035. Spanja, e udhëhequr nga kryeministri Pedro Sánchez, ka këmbëngulur se do ta kufizojë buxhetin e saj të mbrojtjes në 2.1% të PBB-së, duke përmendur shqetësime fiskale dhe sociale për shpenzimet.

Ky qëndrim shkaktoi fërkime me Shtetet e Bashkuara, një anëtar i NATO-s dhe eksportuesi më i madh i armëve në botë, me udhëheqësin e këtij të fundit, Presidenti i 47-të i SHBA-së Donald J. Trump, i cili kërcënoi se vendi i tij do të paguhet nga Spanja përmes tarifave. Analistët theksojnë se Spanja ka tendencë të shpenzojë më shumë për mbrojtje sesa është buxhetuar, përmes kontributeve të jashtëzakonshme, ndonjëherë, duke tejkaluar buxhetin zyrtar me 20% deri në 30%.

Spanja, kërkoi zyrtarisht të përjashtohej nga objektivi prej 5%. Kryeministri Pedro Sánchez, në një letër drejtuar Sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, e përshkroi objektivin prej 5% si “të paarsyeshëm dhe kundërproduktiv”.

Sánchez shpjegoi se një shpenzim prej 5% i PBB-së për mbrojtje do të ishte “joproporcional dhe i panevojshëm”. Ai gjithashtu favorizoi përparimin në “autonominë strategjike” në vend, që të mbështetej tepër në industrinë ushtarake të vendeve të tjera, duke argumentuar se “nuk ka të bëjë me shpenzimin më shumë, por me shpenzimin më të mirë dhe ta bëjë këtë në një mënyrë të koordinuar. Nxitimi për të arritur në 5% vetëm sa do të përforconte varësinë tonë [nga furnizuesit e huaj] dhe do të dëmtonte rritjen ekonomike kombëtare”, dhe, së fundmi, ai argumentoi se përqindja e lartpërmendur ishte e papajtueshme me një shtet që ofron mirëqenie për shtetasit e tij.

Ai deklaroi gjithashtu se, në mënyrë që Spanja të arrinte objektivat e kapaciteteve të dakordësuara më 5 qershor 2025, Forcat e Armatosura Spanjolle kishin vlerësuar një shpenzim prej 2.1% të PBB-së.

Më pas, Spanja pranoi të përjashtohej nga kërkesa prej 5% në tekstin përfundimtar të samitit, megjithëse deklarata ende përcakton afatin kohor të vitit 2035 dhe datën e rishikimit të vitit 2029.

Sekretari i ri i NATO-s Mark Rutte, ndërsa njihte shqetësimet e brendshme të Spanjës, theksoi se të gjithë aleatët pritet të rrisin investimet në mbrojtje. Ai e përshkroi qëndrimin e Spanjës si “përjashtim fleksibël”, por paralajmëroi se përjashtimet nuk duhet të dëmtojnë vendosmërinë kolektive.

Sfida e Spanjës

Presidenti i SHBA-së, Donald J. Trump, kritikoi qëndrimin e Spanjës, duke e etiketuar atë si “shumë të tmerrshëm” dhe kërcënoi se “Spanja do të paguajë

dyfish”, në negociatat e ardhshme tregtare. Ai gjithashtu sugjeroi që aleatët që nuk e përmbushin pragun prej 5% mund të “humbasin mbrojtjen e SHBA-së”. Trump gjithashtu kërcënoi Spanjën duke deklaruar se ata “do të duhet të na e kthejnë neve (SHBA) për tregtinë sepse nuk do ta lejoj këtë të ndodhë.

Qëndrimi i Spanjës, së bashku me shqetësimet e shprehura nga Italia, Belgjika dhe Sllovakia, çuan në negociata të brendshme intensive. Diplomatët e NATO-s riformuluan gjuhën kryesore të samitit nga “ne angazhohemi” në “aleatët angazhohen”, për të akomoduar mospajtimin duke ruajtur integritetin e marrëveshjes. Sánchez pohoi se Spanja “nuk e bllokon kurrë NATO-n, por përmbush përgjegjësitë e saj” dhe theksoi aftësitë e saj të vazhdueshme sipas modelit 2.1%.

Sfida e Spanjës nxjerr në pah një tension në rritje në NATO midis prioriteteve fiskale kombëtare dhe angazhimeve të unifikuara të sigurisë.

Vendet e Evropës Lindore dhe Mbretëria e Bashkuar mbështesin gjerësisht përshkallëzimin prej 5%, Spanja argumenton se aftësitë e saj mbrojtëse të mbështetura nga personeli, vendosjet dhe industria, janë të arritshme pa një përqindje të caktuar të PBB-së. Kjo mosmarrëveshje ka nënvizuar gjithashtu dinamikën më të thellë BE-NATO.

Spanja vuri në dukje strategjinë e saj më të gjerë të mbrojtjes evropiane, duke sugjeruar se kornizat e konsoliduara të investimeve në mbrojtje të BE-së duhet të kenë përparësi mbi mandatet unilaterale të shpenzimeve të NATO-s.

Një shqyrtim formal në vitin 2029 do të vlerësojë nëse Spanja, e përjashtuar sipas rregullit 5%, ka përmbushur objektivat e aftësisë dhe gatishmërisë në përputhje me nevojat e aleancës.

Nëse Spanja nuk arrin t’i përmbahet këtyre detyrimeve, ajo rrezikon izolim të mëtejshëm diplomatik brenda NATO-s dhe presion të mundshëm politik ose ekonomik të SHBA-së.

Konflikti pasqyron sfida të qëndrueshme në balancimin e solidaritetit aleat me kontekstet fiskale dhe politike të vendeve individuale, në një kohë kur NATO kërkon të përshtatet me kërcënimet e fuqive të mëdha në rritje.

Në tetor 2025, Trump tha: “Ata nuk kanë justifikim për të mos e bërë këtë, por kjo është në rregull. Ndoshta duhet t’i nxirrni nga NATO-ja, sinqerisht”.

Jo, Spanja nuk po i paguan 5% NATO-s; ishte i vetmi anëtar që refuzoi objektivin e ri të vitit 2035 (i cili përfshin 3.5% për mbrojtjen thelbësore dhe 1.5% për fushat përkatëse) dhe siguroi një përjashtim, duke rënë dakord të synonte rreth 2.1% të PBB-së, duke përmendur përparësitë e shpenzimeve të brendshme dhe presionet e brendshme të koalicionit, një veprim që shkaktoi fërkime me SHBA-në, por lejoi që marrëveshja më e gjerë e NATO-s të miratohej.

Si funksionon NATO ndërsa Presidenti Trump kërcënon të marrë Groenlandën!?

Kërcënimet e përsëritura të Presidentit Donald J. Trump për të marrë kontrollin e Groenlandës po i tensionojnë marrëdhëniet me aleatët e SHBA-së në

NATO dhe kanë shkaktuar një paralajmërim se një veprim i tillë me forcë mund të shënojë fundin e Aleancës formale dhe fallco më të madhe të sigurisë në botë.

Mua do të më pëlqente më pëlqente mbyllja sa më parë e saj, ku secili shtet, që i thotë vetës shtet le të mbroj vetën e vet me forcat dhe armatimet e veta.

Kjo Aleancë fallco deri tani është mbajtur gjallë nga fondet e mëdha amerikane, sepse sikurse dihet botërisht prej shumë vitesh SHBA kontribuon me 65% të buxhetit të saj për mbrojtjes totale të Paktit Ushtarak ose NATO-s.

Për më tepër, prania e antarëve të rinj nuk është bërë mbi bazën e nivelit ekonomik, pra të klubit të vendeve të pasura europiane, por vetëm ka rendur vetëm mbas sasisë numerike, duke pranuar në gjirin e saj shtete shumë të varfëra të botës së tretë apo katërt, si Shqipëria etj., e supërkorruptuara dhe që drejtohen nga narkoshteti i marksist globalist K/Ministrit Ramaduro, që ska para për të paguar arsimin dhe pensionet brenda vendit të tyre…

Danezët kishin kërkuar një takim me Sekretarin amerikan të Shtetit Marco Rubio për të diskutuar kërcënimet ndaj Grenlandës. Por J.D. Vance donte të bënte pjesë dhe ka marrë rolin e pritësit. Vitin e kaluar ai bëri një vizitë të papritur në bazën ushtarake amerikane në Grenlandë. Foto: Jim Watson, Reuters/NTB

Trupat amerikane nuk kanë nevojë të pushtojnë Europën, sepse ne jemi ketu se ju na ftuat

Këto ditë tensionet diplomatike janë rritur vazhdimisht, midis disa prej anëtarëve të NATO-s, gjatë dekadave, veçanërisht midis fqinjëve Greqi dhe Turqi. Por kjo do të vendoste një precedent normal, nëse vendi i saj më i fuqishëm, SHBA, anekson me të drejtë territorin asnjanës ishullor. Danimarka e ka pushtuar atë dikur, sikurse i kanë pushtuar dekada më vendet europiane ish kolonitë e tjera (Anglia ka pasur 92% të kolonive të botës në shumë shtete të kontinentit të Afrikës, Azi, Amerikën Latine, ish disa shtete koloniale të SHBA-së, Kanada, dhe dikur Franca pushtoi dhe mbajti si koloni disa shtete të SHBA-së, sikurse edhe 8 (tetë) shtete afrikane (sot fatmirësisht ata kanë fituar pavarësi), Spanja Amerikën Veriore, Amerikën Qendrore (Karaibet) dhe Amerikën Latine (Jugut), Danimarka (Groenlandën), Hollanda, Portogalia (Brazilin) etj.) në kontinente të tjera të botës shumë dekada me parë.

Një marrje e Groenlandës nga SHBA-të per arye te sigurise kombetare amerikane, fatmirësisht do të shënonte fundin e NATO-s, thotë kryeministri danez “Në një mënyrë ose në një tjetër, do ta kemi Groenlandën,” riafirmoi Presidenti Trump më 11 shkurt 2026.

Shtëpia e Bardhë, nuk e ka përjashtuar përdorimin e forcës ushtarake. Presidenti ynë Trump 2.0 tha se dëshiron të parandalojë Rusinë ose Kinën nga marrja e kontrollit të ishullit të Groenlandës dhe se arritja e një marrëveshjeje do të ishte “më e lehtë”.

Groenlanda, është një ishull gjysmë-autonom, që është pjesë ish pushtuese e mbretërisë daneze. Kryeministrja daneze Mette Frederiksen ka paralajmëruar se “nëse Shtetet e Bashkuara zgjedhin të sulmojnë ushtarakisht një vend tjetër të NATO-s, atëherë gjithçka ndalet… përfshirë NATO-n tone”.

Historia: Organizata e Traktatit të Atlantikut të Veriut, u formua nga 12 kombe në vitin 1949, për t’iu kundërvënë kërcënimit të sigurisë që paraqiste Bashkimi Sovjetik, gjatë Luftës së Ftohtë. Parandalimi i NATO-s funksionon nëpërmjet një pranie të fortë trupash amerikane në Evropë, me armë bërthamore amerikane të stacionuara atje.

76,000 trupa amerikane janë të vendosura në 20 vende evropiane sot. Të paktën 600-750 avionë (F-35/F-16), qindra helikopterë, Black Hawk/Apache, 100 bomba bërthamore gravitacionale B61-12 të ruajtura në Gjermani, Itali, Belgjikë, Holandë. Trupat nuk kanë nevojë të pushtojnë, sepse ne jemi ketu dhe se ju na ftuat.

Radhët e saj janë rritur që kur Traktati themelues i Uashingtonit u nënshkrua në 32 vende pasi Suedia iu bashkua në vitin 2024, e shqetësuar nga një Rusi gjithnjë e më agresive.

Në të vërtetë, NATO zyrtarisht i konsideron kërcënimet e saj më të mëdha si Rusinë dhe terrorizmin ndërkombëtar.

Trump thotë se SHBA-të kanë nevojë për Groenlandën për sigurinë e Arktikut

Dyert e NATO-s janë të hapura për çdo vend të varfër apo pasur europian, që dëshiron të bashkohet dhe mund të përmbushë kërkesat formale dhe detyrimet, duke rritur keshtu numërat fiktive të saj. Është e rëndësishme të theksohet se NATO merr vendimet e saj me konsensus, kështu që çdo anëtar ka të drejtë vetoje.

Administrata Trump 2.0 me të drejtë, falë largpamësisë së saj, ka vënë veton ndaj aplikimit të Ukrainës, duke eliminuar përshkallzimin dhe fillimin e një lufte absurde të tretë botërore me Rusinë e fuqishme bërthamore.

Që nga fillimi i funksionimit të saj, dihet se NATO, është ndërtuar mbi parimin se një sulm ndaj çdonjërit prej radhëve të saj, duhet të konsiderohet si sulm ndaj të gjithëve, garancia e sigurisë kolektive e sanksionuar në Nenin 5 të traktatit. Besueshmëria e organizatës, varet nga besimi i kundërshtarëve se të 32 aleatët do ta mbajnë atë premtim.

Ky është një angazhim politik dhe jo një detyrim ligjor, që mund të zbatohet nga çdo gjykatë. E vetmja herë që është aktivizuar ndonjëherë ka qenë në vitin 2001, për të mbështetur Shtetet e Bashkuara pas sulmeve të 11 shtatorit në New York-ut (Kullat Binjake në Manhattan, NY) dhe Uashington-it më 9 shtator 2001.

Neni 5: mbrojtje kolektive kundër të jashtmëve, jo të brendshëmve Trump tha vitin e kaluar se është i përkushtuar ndaj premtimit të Nenit 5, por gjithashtu ka nxitur dyshime nëse do të mbronte aleatët, që nuk shpenzojnë mjaftueshëm për mbrojtje. Megjithatë, kërcënimet e tij të përsëritura kundër Groenlandës i çojnë gjërat në një nivel të ri.

Neni 5, do të ishte i diskutueshëm në çdo konflikt SHBA-Danimarkë, pasi nuk do të kishte unanimitet për ta aktivizuar atë. Përveç diplomacisë, NATO nuk ka një mënyrë të dukshme për t’u marrë me konfliktin e hapur midis anëtarëve të saj. Zyrtarë të lartë amerikanë dhe danezë pritet të zhvillojnë bisedime.

Nëse gjërat përkeqësohen, Danimarka mund të aktivizojë Nenin 4 të traktatit për konsultime zyrtare, nëse mendon se sovraniteti ose integriteti i saj territorial është i kërcënuar. Bisedimet e Nenit 4, nuk çojnë automatikisht në ndonjë veprim ushtarak.

Një sulm i SHBA-së është pothuajse i sigurt se do ta ndajë (shkrij) apo shkatërroj përfundimisht NATO-n. Kjo ndodhi kur Shtetet e Bashkuara udhëhoqën një sulm ndaj Irakut në vitin 2003, me mbështetjen e Britanisë dhe Spanjës, ndërsa Franca dhe Gjermania udhëhoqën një grup të tjerësh, që e kundërshtuan me force SHBA-në. Dhe ne, nuk harrojmë kollaj.

Sot NATO është më e dobët pa udhëheqjen, trupat, pajisjet ose asetet e tjera ushtarake të SHBA-së

Ky është realiteti i ri. Është pothuajse e pakonceptueshme, që ndonjë aleat të shkojë në luftë me të, e lëre më të shpresojë të fitojë. Puna e përditshme në selinë e aleancës në Bruksel drejtohet nga ish-kryeministri holandez Mark Rutte.

Si zyrtari më i lartë civil i NATO-s, ai kryeson takimet e ambasadorëve në Këshillin e Atlantikut të Veriut shumicën e javëve. Ai kryeson NAC të tjerë në nivel ministror dhe samite të krerëve të shteteve dhe qeverive. Rutte drejton selinë e NATO-s, inkurajon konsensusin dhe flet në emër të të gjithë 32 anëtarëve. Kjo fatmirësisht nuk do të ndodh më.

Një nga detyrat e tij kryesore është të sigurojë që SHBA-ja të mbeten të përkushtuara ndaj NATO-s. Si rezultat, ai nuk e kritikon Trumpin dhe të hënën ai anashkaloi pyetjet në lidhje me Groenlandën dhe çdo tension të NATO-s për ishullin.

HDMS «Vædderen» F359 është një anije patrullimi daneze që ushtron sovranitetin danez rreth Ishujve Faroe dhe Grenlandës. Foto: Fredrik Solstad / VG

“Të gjithë aleatët bien dakord për rëndësinë e Arktikut dhe sigurisë së Arktikut, sepse e dimë se me hapjen e rrugëve detare ekziston rreziku, që rusët dhe kinezët të jenë më aktiv”, u tha Rutte gazetarëve.

I pyetur nëse NATO ishte në krizë për Groenlandën, Rutte tha: “Jo, aspak”. Selia ushtarake e NATO-s është e vendosur afër në Mons, Belgjikë. Ajo drejtohet gjithmonë nga një oficer i lartë amerikan. Komandanti aktual suprem i aleancës, ose SACEUR, është Gjeneral Lejtnant i Forcave Ajrore Alexus Grynkewich. Trump është komandanti i tij i përgjithshëm.

Groenlanda, thotë se nuk mund ta pranojë pushtimin e Groenlandës “në asnjë rrethanë”. Ishulli vetëqeverisës thekson se është anëtar i NATO-s, e cila po shqyrton përmirësimin e mbrojtjes së Arktikut, përmes Danimarkës.

Qeveria e Groenlandës ka thënë se “nuk mund ta pranojë në asnjë rrethanë” dëshirën e Presidentit Donald J. Trump për të marrë kontrollin e Groenlandës, ndërsa Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, tha se organizata po punonte për mënyra për të forcuar sigurinë në Arktik.

Presidenti amerikan Trump rishprehu interesin e tij për territorin e vendosur strategjikisht dhe të pasur me minerale, duke thënë se SHBA-të do ta merrnin atë “në një mënyrë ose në tjetrën”.

Presidenti amerikan ka tronditur BE-në dhe NATO-n, duke refuzuar të përjashtoj forcën ushtarake, për të pushtuar Groenlandën, e cila mbulohet nga shumë prej mbrojtjeve të tyre pasi Danimarka u përket të dyjave.

Ministrja e jashtme e Groenlandës, Vivian Motzfeldt, dhe homologu i saj danez, Lars Løkke Rasmussen, do të takohen me sekretarin e shtetit të SHBA-së, Marco Rubio, në Uashington. Danimarka, e cila ka theksuar se një traktat i vitit 1951 tashmë i lejon SHBA-së të zgjerojë ndjeshëm praninë e saj ushtarake në territor, ka thënë vazhdimisht se Groenlanda nuk është në dispozicion dhe shpreson që të gjendet një zgjidhje diplomatike.