



Hans Rustad / Document.no
Drejtuesi i Iran Human Rights, Mahmood Amiry-Moghaddam, thotë se numri real i të vrarëve në Iran mund të jetë deri në 6000. Nëse kjo është e vërtetë, rritet mundësia që Trump të ndërhyjë. Trump ka thënë se nuk do të qëndrojë duarkryq dhe të shikojë iranianët të masakruar në rrugë.
Por numri që IHR mund të garantojë për momentin është 648 demonstrues të vrarë.
– Bashkësia ndërkombëtare ka detyrimin të mbrojë demonstruesit civilë nga masakrat e Republikës Islame, thotë ai.
Amiry-Moghaddam është një aktor serioz dhe nuk do të përmendte kurrë numrin 6000 nëse nuk do të kishte bazë.
6000 do të thotë në këtë rast se regjimi ka hedhur çdo rezervë poshtë dhe po vret pa gjë tjetër. Kjo mund të provokojë zemërimin e Trump.
Redaksia / Document.no
Lily Bandehy ka jetuar në Norvegji për shumë vite, por tani zemra e saj iraniane rreh për bashkatdhetarët e saj që masakrohen nga burra të veshur me turbane që e quajnë veten fetarë. Bandehy ishte pjesë e revolucionit iranian në vitin 1989. Ajo ishte komuniste dhe besonte në premtimet e Khomeinit. Sot, ajo mbetet krejtësisht e zhgënjyer, si miliona bashkatdhetarë të saj.
Prandaj, iranianët tani po djegin xhamitë. Ata kanë mbaruar me Islamin pas 47 vitesh diktaturë fetare.
Në të njëjtën kohë, ata djegin kopje të Kuranit, dhe ky është një mëkat vdekjeprurës për ajatollahët, fjalë për fjalë. Prandaj, Prokurori i Përgjithshëm njoftoi këtë fundjavë se protestuesit do të dënohen për krime kundër Allahut dhe meritojnë vdekjen.
Ne lejojmë të pyesim nëse një regjim që thotë se flet në emër të Allahut po investon në besim. Kërkon nënshtrim. Por pas asaj që kanë bërë forcat e sigurisë, ata kanë djegur të gjitha urat për popullatën. Cilët njerëz do t’i nënshtrohen një regjimi që vret civilë që demonstrojnë në mënyrë paqësore – për të filluar. Ishte në përgjigje të dhunës që protestuesit u përgjigjën duke u hakmarrë.
Forcat e sigurisë kanë qëlluar njerëz në këmbët e tyre. Rreth 10,000 janë arrestuar dhe ne e dimë që më parë se çfarë ndodh me ta pas hekurave.
Prandaj, Lily Bandehy nuk mund të pushojë. Ajo nuk mund të mos shikojë dhe është e përhumbur nga pamjet e mizorive.
Ekziston një distancë më e shkurtër midis Iranit dhe Evropës sot sesa njëzet vjet më parë. Rezultati në Iran do të ndikojë gjithashtu në Norvegjinë dhe Evropën brenda vendit. E gjithë bota po shikon.
European Parliament President Roberta Metsola speaks with the media as she arrives for the EU Summit in Brussels, Thursday, Dec. 18, 2025. (AP Photo/Omar Havana)
Hans Rustad / Document.no
Parlamenti i BE-së bën diçka më shumë sesa thjesht të dënojë, ai heq të gjithë diplomatët iranianë. Ky është sinjali i parë i qartë që BE-ja qëndron në anën e popullit iranian. Por kjo mund të konsiderohet vetëm si një gjest. Kjo nuk do të thotë që përfaqësuesit iranianë do të përjashtohen nga të gjitha vendet anëtare. Kjo thjesht do të thotë që diplomatët iranianë nuk lejohen të hyjnë në pronat e Parlamentit të BE-së.
Populli iranian ndoshta kishte nevojë për një shenjë më të prekshme të solidaritetit. Mund të ndodhë që Trump të tregojë më shumë vendosmëri, gjë që do të vë BE-në në vështirësi.
– Nuk mund të vazhdojmë si më parë. Ndërsa populli iranian vazhdon me guxim të mbrojë të drejtat dhe lirinë e tij, unë sot kam vendosur të përjashtoj të gjithë stafin diplomatik dhe çdo përfaqësues tjetër nga Irani nga të gjitha pronat e Parlamentit të BE-së, shkruan presidentja e Parlamentit të BE-së, Roberta Metsola.
Kreu i LDK-së në pasqyrë: Vetëkënaqësi mbi realitetin..!
Shkrimi i Lumir Abdixhikut, “Ç’mi ke trazuar mercenarët, o Besian?”, e zbulon hallin e një drejtimi që ka humbur plotësisht busullën politike dhe morale.
Ai më shumë reflekton vetëkënaqësi dhe një ndjenjë të mbivlerësuar të vetes sesa reflektim mbi gjendjen reale të partisë. Të flasësh për “mercenarë” dhe sulme të orkestruara, kur vet ke ardhur në krye të partisë përmes rrethanash të imponuara dhe ke rrethuar veten me individë pa përvojë dhe pa peshë reale strukturore, është një paradoks i hidhur politik.
Katër vite me radhë, politika opozitare e LDK-ë ka qenë e përgjumur dhe pa profil shtetëror. Përjashtuar një fjalor të rastësishëm, shpesh të huaj për traditën politike të LDK-së, nuk ka pasur një opozitë serioze, koherente dhe të përgjegjshme ndaj qeverisjes. Ndërkohë, këta dhjetë muaj të fundit janë shndërruar në periudhë kalkulimesh personale të kreut të partisë, herë me flirtim ndaj një qeverie gjithëpërfshirëse, herë me vendosje të vijave të kuqe që bien ndesh me filozofinë bazike të LDK-së, pa asnjë ide konkrete në interes të shtetit. Ruajtja e interesit shtetëror është mbi çdo ego partiake, e aq më pak mbi ambicie personale. Qytetari, gjatë gjithë kësaj kohe, ka qenë vetëm vëzhgues i këtij konfuzioni politik.
Deklaratat boshe në studio, injorimi i strukturave dhe i bazës, mungesa e një ideje serioze fushate, kalkulimet dhe obstruksionet e vazhdueshme kanë çuar LDK-në në fragmentim, humbje të besimit të anëtarësisë dhe dobësim të autoritetit politik. Ky dobësim nuk është pasojë e kritikave të jashtme, por i një udhëheqjeje vetëkënaqëse, e larguar nga realiteti i strukturave dhe e mbyllur në botën e saj të privilegjeve dhe interesave të momentit.
Kur drejtuesit nuk dëgjojnë bazën, nuk vendosin rregulla të qarta për përzgjedhjen e kandidatëve dhe nuk sigurojnë transparencë, çdo kritikë e jashtme bëhet vetëm reflektim i mungesës së disiplinës dhe vizionit të brendshëm.
Një parti nuk fitohet me tituj portalesh dhe retorikë televizive; ajo fitohet me vizion të qartë, konsensus të brendshëm, angazhim të sinqertë dhe përgjegjësi morale. Reforma e brendshme nuk mund të bëhet duke vendosur individë pa përvojë në lista deputetësh, pa garë të drejtë, pa transparencë dhe pa miratimin e bazës.
Pa parti të reformuar demokratike, të fuqishme, me struktura të shëndosha që kërkojnë llogaridhënie dhe përgjegjësi në çdo hap, nuk ka as shtet të fortë, as politikë serioze, as zgjidhje reale për qytetarët.
Prandaj, LDK, si parti e parë institucionaliste e vendit, që i duhet Kosovës për politikat shtetërore dhe afirmimin e saj në botë, duhet të reflektojë thellë dhe shpejt. Reformat duhet të jenë të vazhdueshme, të realizohen nga grupe pune të sinqerta dhe individë të dëshmuar që dinë, mundin dhe duan të bëjnë punë të mira.
Ky kryetar dhe rrethi i tij e shohin LDK-në vetëm përmes botës së tyre, si një firmë për përfitime momentale dhe si një skenë për realizimin e interesave të vetvetes. Pa një ndryshim rrënjësor në qasjen e udhëheqjes, katër vitet e ardhshme nuk do të jenë thjesht sfidë; ato mund të shndërrohen në pasoja të dhimbshme për partinë dhe për besimin e qytetarëve.
LDK- ja mund të rikthehet vetëm përmes bashkëbisedimit të hapur me anëtarësinë, përmes transparencës së plotë në vendimmarrje dhe përmes meritokracisë që i jep vlerë atyre që realisht kontribuojnë, jo atyre që kërkojnë privilegje pa punuar.
Vetëm me reforma të shëndosha të strukturave partiake, duke dhënë një pasqyrë reale të anëtarësisë bazike, krejtësisht transparente, dhe duke hapur garë konkuruese për udhëheqësit e degëve dhe nëndegëve, mund të presim rezultate reale. Me improvizimet e deritanishme, që kanë ndodhur në shumë degë dhe edhe në vetë kryesinë, nuk mund të flasim për reformë, por për përzgjedhje sipas shijes së kryetarit.
Forca morale dhe guximi qytetar nuk janë thjesht fjalë; ato duhet të jenë veprimi i parë i kryetarit Abdixhiku: dorëheqja menjëherë pas rezultateve të dobëta dhe dorëzimi i postit të deputetit që mori në emër të partisë, një post që nuk e meriton. Vetëm kështu mund t’i dërgohet një mesazh i qartë anëtarësisë dhe qytetarëve, se LDK është mbi ego dhe interesa personale, dhe sundimi i ligjit, transparencës dhe vlerave të partisë është mbi çdo ambicie individuale.
Hafiz Gagica, Stuttgart, 12.01.2026
Foto: © Belga Images / RTBF
![]()
Arif Ejupi, Gjenevë
Ardon Jashari, me origjinë nga Kumanova e Maqedonisë së Veriut, i lindur dhe i formuar si futbollist në Zvicër, në një konkurrencë mjaft të fortë, është nderuar nga shteti belg me Këpucën e Artë, si futbollisti më i mirë i vitit 2025, duke lënë pas emra të njohur si Hans Vanaken dhe Christos Tzolis.
Jashari, i nominuar për këtë çmim prestigjioz që në raundin e parë të votimit, arriti të krijojë diferencë bindëse pikësh ndaj konkurrentëve të tjerë. Adhuruesve të futbollit duhet t’u rikujtohet se Ardon Jashari është edhe reprezentues i përfaqësueses së Zvicrës. Aktualisht ai aktivizohet te AC Milan, një nga klubet më të mëdha të futbollit italian dhe evropian.
Para se të transferohej në Itali, Jashari luajti për Club Brugge, kampion i shumëfishtë i Belgjikës, ku spikati me lojën e tij taktike në mesfushë.
Formimin si futbollist e mori te FC Luzern, ku zhvilloi 82 ndeshje zyrtare dhe u bë kapiteni më i ri në historinë 124-vjeçare të këtij klubi me traditë. Ky çmim i fituar dëshmon më së miri për cilësitë e larta të këtij talenti të rrallë të futbollit bashkëkohor.
P.S.
Shënim: Kjo fotografi është marrë nga burimi publik RTBF, me autorësi © Belga Images. Autori e citon burimin për të respektuar rregullat e autorësisë, për dallim nga disa gazeta e portale të tjera që nuk e bëjnë këtë.

Nikollë Loka, Tiranë
Hasan Kaleshi, zëdhënësi i tezave historiografike turke dhe serbe dhe të bën përshtypje fakti se tezatq ë ai sjell në shqip ngjajnë si përkthime të paraqitura me besnikëri të etzave turke dhe serbe.
Historiografia shqiptare…,çfarë shkruante?
Ja çfarë shkruan ai: Historiografia shqiptare prej njëzet vjetësh është bashkuar në vlerësimin krejtësisht negativ të Perandorisë Osmane, të sundimit osman në Ballkan, si edhe të kulturës lindore (orientale) dhe pothuajse të gjithçkaje që ka pasur çfarëdo lloj lidhjeje me Lindjen. Për këtë arsye, për shembull, në shumë vende të veprës «Historia e Shqipërisë», botuar nga Universiteti i Tiranës, flitet për «Turq të egër», «turma turke», «turq aziatikë», «barbarë» etj., terma të tillë që pa dyshim nuk kanë asnjë lidhje me terminologjinë shkencore.
Mjafton t’u hidhet një sy kumtesave të paraqitura në Kongresin e II-të të albanologëve, të mbajtur në Tiranë më 12–18 janar 1968 me rastin e 500-vjetorit të vdekjes së Skënderbeut, si edhe simpoziumit të mbajtur në Prishtinë më 9–12 maj, për të parë se deri ku ka arritur ky romantizëm kombëtar, kjo mendësi e ngushtë joshkencore, kjo mospërfillje e fakteve historike dhe e procesit historik.
Sundimi osman në Ballkan po gjykohet duke u nisur nga shekulli XIX, kur Perandoria Osmane kishte filluar të shpërbëhej dhe kur masat e marra nga qeveria osmane shpesh binin ndesh me interesat shqiptare.
Ndërkohë, ndikimet e fuqishme lindore, të cilat kanë lënë gjurmë në çdo fazë të jetës materiale dhe shpirtërore të shqiptarëve, po anashkalohen qëllimisht; ndërsa autorët me prejardhje shqiptare që kanë shkruar në latinisht dhe italisht nxirren në pah, shumë shkrimtarë shqiptarë, të cilët jo jashtë vendit, por në atdheun e tyre, mes popullit të vet, kanë jetuar dhe kanë vepruar dhe kanë shkruar në gjuhët lindore, po harrohen krejtësisht. Veprat e disa individëve të veçantë, që i përkasin periudhës së ashtuquajtur të «Rilindjes Kombëtare» dhe që shpesh kanë karakter shumë të diskutueshëm «atdhetar», po lavdërohen, ndërsa ata që kanë arritur merita të mëdha po lihen në harresë.
Nuk ka dyshim se hyrja e osmanëve në Ballkan me forcë ushtarake pati pasoja të rënda për popujt ballkanikë si serbët, grekët dhe bullgarët, të cilët kishin shtetet e tyre, organizatat e tyre kishtare dhe kulturat e tyre. Pushtimi turk e ndërpreu procesin e zhvillimit të këtyre popujve, e ngadalësoi zhvillimin e tyre kombëtar dhe kulturor, shndërrimin e tyre në kombe, si dhe pjesëmarrjen e tyre në kulturën dhe qytetërimin evropian.
Për popullin shqiptar, megjithatë, nuk mund të pohohet diçka e tillë. Shqiptarët kishin rënë nën sundim të huaj katërmbëdhjetë shekuj para ardhjes së turqve; ata ishin ekspozuar ndaj ndikimeve të huaja kulturore dhe ishin kërcënuar jo vetëm nga ndikime kulturore, por edhe nga një asimilim i plotë etnik.
Kritikë ndaj pikëpamjeve turke dhe serbe të shprehura në shqip përmes Hasan Kaleshit
Trajtimi i Hasan Kaleshit për hyrjen e osmanëve në Ballkan dhe për pasojat e saj mbi popullin shqiptar buron qartazi nga një kornizë konceptuale e historiografisë turke, e cila, në mënyrë sistematike, ka prodhuar shtrembërime faktologjike dhe konceptuale, veçanërisht në lidhje me statusin politik dhe shoqëror të trojeve shqiptare para pushtimit osman. Pretendimi i nënkuptuar ose i drejtpërdrejtë se territoret shqiptare, gjatë depërtimit osman, ishin të pushtuara nga sllavët dhe se mungonte një subjekt politik shqiptar, bie ndesh me faktet historike. Në shek. XIV–XV, në hapësirën arbërore ekzistonin principata të konsoliduara shqiptare – Balshajt, Topiajt, Kastriotët, Dukagjinët, Arianitët, Muzakajt – të cilat ushtronin pushtet real politik, administrativ dhe ushtarak. Injorimi ose relativizimi i këtij realiteti është një deformim historiografik që synon ta paraqesë pushtimin osman si një proces neutral ose “çlirimtar”.
Kaleshi kritikon nxjerrjen në pah të autorëve shqiptarë që kanë shkruar në latinisht dhe italisht, duke e konsideruar këtë si njëanshmëri kulturore dhe ideologjike. Mirëpo kjo kritikë është metodologjikisht e gabuar. Autorë si Marin Barleti nuk janë vlerësuar për gjuhën në të cilën kanë shkruar, por për faktin se kanë shkruar historinë e popullit shqiptar, rezistencën e tij politike dhe vetëdijen e tij historike. Në të kundërt, shumica e autorëve shqiptarë që kanë shkruar në gjuhët turko-osmane ose arabe kanë trajtuar tema teologjike, juridike, poetike ose administrative brenda universes osmane dhe islame, pa ndonjë interes të drejtpërdrejtë për historinë, identitetin apo fatin kolektiv të shqiptarëve. Prandaj dallimi që bën historiografia shqiptare nuk është diskriminues, por funksional dhe përmbajtësor.
Kur historiografia shqiptare flet për “barbaritë turke”, Kaleshi e redukton këtë në një terminologji joshkencore dhe romantike. Në realitet, këto vlerësime mbështeten në ngjarje konkrete historike: pushtimin dhe shkatërrimin e Krujës, Lezhës, Drishtit (dhe jo Shkodrës, siç saktësohet), dhunën e ushtruar mbi popullsinë, shpërnguljet masive dhe shkatërrimin e strukturave politike vendase. Këto nuk janë figura retorike, por fakte të dokumentuara në burime bashkëkohore perëndimore dhe osmane.(Madje kronistët osmanë japin të dhëna të ekzaltuara për mizotë e pushtimit).
Kaleshi flet për “mendësi joshkencore” dhe “shpërfillje të fakteve historike”, por nuk problematizon aspak faktin se historiografia turke, brenda së cilës është formuar dhe specializuar, e trajton pushtimin osman të trojeve shqiptare si “çlirim” ose si integrim civilizues. Ky është një paradoks thelbësor i qasjes së tij: ai kritikon me ashpërsi historiografinë shqiptare, por mban një qëndrim pothuajse apologjetik ndaj shtrembërimeve të historiografisë turke, e cila justifikon një pushtim ushtarak si akt emancipues.
Pretendimi se sundimi osman po gjykohet vetëm duke u nisur nga shekulli XIX është gjithashtu i pasaktë. Historiografia shqiptare e ka analizuar sundimin osman në të gjitha fazat e tij, nga pushtimi i shek. XV deri në shpërbërjen e Perandorisë, duke evidentuar problematikat strukturore të këtij sundimi: shkatërrimin e elitave vendase, prapambetjen ekonomike, fragmentarizimin shoqëror dhe pengimin e zhvillimit institucional. Studimi kritik i ndikimeve lindore nuk përbën injorim, por vlerësim historik në raport me pasojat e tyre reale mbi zhvillimin kombëtar shqiptar.
Veçanërisht problematike është teza e Kaleshit se pushtimi osman pati pasoja më të rënda për serbët, grekët dhe bullgarët sesa për shqiptarët. Në të vërtetë, pushtimi osman ishte ndër më të ashpërit pikërisht në territoret arbërore, për shkak të rezistencës së gjatë dhe të organizuar shqiptare. Shqiptarët humbën klasën e tyre sunduese, strukturat politike dhe çdo mundësi zhvillimi shtetëror për disa shekuj. Pretendimi se shqiptarët qenë tashmë të “mësuar” me sundimin e huaj dhe se, për rrjedhojë, pushtimi osman nuk përbënte një regres historik, relativizon dhunën koloniale dhe mohon specifikën e përvojës shqiptare.
Së fundi, kritika e tij ndaj Rilindjes Kombëtare, duke vënë në dyshim karakterin atdhetar të veprave të rilindësve, përfaqëson një tjetër qasje reduktuese. Rilindja Kombëtare ishte një proces historik thelbësor për formimin e vetëdijes kombëtare shqiptare dhe nuk mund të delegjitimohet nga një perspektivë që e sheh kombin si kategori dytësore përballë trashëgimisë perandorake osmane.
Në përfundim, trajtimi i Hasan Kaleshit, ndonëse paraqitet si kritik ndaj nacionalizmit romantik, rezulton i njëanshëm dhe metodologjikisht problematik. Ai minimizon karakterin pushtues të sundimit osman, relativizon dhunën historike mbi shqiptarët dhe riprodhon, në mënyrë të tërthortë, narrativat justifikuese të historiografisë turke dhe asaj serbe, duke cenuar kështu objektivitetin shkencor që pretendon të mbrojë.

![]()
Arif Ejupi, Gjenevë
Fakulteti Media dhe Komunikim njofton se ka dalë nga shtypi libri universitar “Gazetaria Hulumtuese – Misioni, rreziqet, etika dhe sfidat profesionale”, i autorit Mr.sc. Musa Sabedini, profesor universitar, gazetar hulumtues dhe studiues i medias.
Ky botim përfaqëson librin e katërt universitar të autorit dhe është rezultat i një përvoje mbi 35-vjeçare në gazetarinë profesionale, me theks të veçantë në gazetarinë hulumtuese, si dhe i një angazhimi të vazhdueshëm akademik dhe shkencor në fushën e medias dhe komunikimit.
Libri u dedikohet studentëve të gazetarisë dhe komunikimit, studiuesve të medias, gazetarëve hulumtues, redaktorëve profesionalë, si dhe të gjithë profesionistëve të medias që veprojnë me integritet, përgjegjësi dhe guxim në mbrojtje të interesit publik.
Në parathënien e librit, autori thekson se ky botim paraqet një përpjekje për ta shndërruar përvojën e gjatë profesionale në një udhërrëfyes akademik, praktik dhe etik për brezat e rinj të gazetarëve, duke riafirmuar gazetarinë hulumtuese si shtyllë themelore të demokracisë dhe zë të ndërgjegjes publike.
Libri është ndër botimet e para në hapësirën shqiptare që trajton në mënyrë të strukturuar, shkencore dhe praktike:
Vepra është e ndarë në tre kapituj kryesorë, të cilët përfshijnë analiza teorike, shembuj konkretë nga praktika vendore dhe ndërkombëtare, si dhe reflektime mbi transformimin e gazetarisë në kohën e teknologjisë digjitale.
Një veçanti e rëndësishme e librit janë 101 pyetjet dhe 101 udhëzimet për gazetarinë hulumtuese, të ndërtuara mbi përvojën profesionale dhe akademike të autorit. Ato trajtojnë aspektet profesionale, etike, ligjore, psikologjike dhe logjistike të procesit hulumtues dhe synojnë të shërbejnë si mjet praktik për studentët, gazetarët në fillim të karrierës, si dhe për profesionistët me përvojë.
Recensenti i librit, prof. dr. Safet Zejnullahu, vlerëson se ky botim vjen në një moment kyç për gazetarinë bashkëkohore, duke ofruar një qasje kritike dhe të thelluar ndaj sfidave që sjell gazetaria e internetit dhe nevoja për ruajtjen e standardeve profesionale të gazetarisë hulumtuese.
Autori shpreh mirënjohje të veçantë ndaj rektorit të Kolegji UBT, prof. dr. Edmond Hajrizi, për mbështetjen institucionale dhe përkushtimin ndaj zhvillimit akademik dhe shkencor.
Libri ka 718 faqe dhe botohet nga Kolegji UBT, duke u pozicionuar si literaturë bazë dhe referuese për studimet universitare dhe pasuniversitare në fushën e gazetarisë dhe medias.
Ky botim përfaqëson një kontribut të rëndësishëm akademik dhe profesional në studimet e gazetarisë hulumtuese dhe një referencë të qëndrueshme për edukimin e brezave të rinj në këtë fushë.
Ndryshe, Musa Sabedini është autor i 14 punimeve shkencore, të prezantuara në konferenca ndërkombëtare, si dhe ka botime në revista shkencore amerikane dhe në baza të indeksuara ndërkombëtare, përfshirë SCOPUS. Që nga viti 2011, ai ligjëron në Degën e Medias dhe Komunikimit në Kolegji UBT.
Sabedini është tash 14 vjet anëtar i Bordit të Këshilli i Mediave të Shkruara të Kosovës, si dhe drejtues i portalit online”Rajonipress”, i cili bashkëpunon me autorë të njohur nga fusha të ndryshme të hapësirës shqiptare.
Për kontributin e tij profesional, Musa Sabedini është vlerësuar me katër çmime për gazetari hulumtuese në Kosovë, në vitet 2003, 2006, 2007 dhe 2008, nga juri të ndryshme profesionale.