Kreu Blog Faqe 318

Çka po ndodhë në Iran…?

0
Nga: Enver Ferati
____
Sipas agjensive më të mëdha botërore në Iran po zhvillohen protesta të mëdha në gjithë vendin, kundër regjimit të Ali Hamneit (1939)
Nga 28 dhjetor 2025, janë zhvilluar demonstrata masive në më shumë se 180 qytete të Iranit—nga kryeqyteti Teheran e deri në qytetet e vogla—si reagim ndaj krizës ekonomike të thellë dhe rënies së monedhës kombëtare (rial).
Protestat filluan nga tregtarët dhe pronarët e dyqaneve në Grand Bazaar të Teheranit, por u shndërruan shpejt në lëvizje më të gjerë që kërkon ndryshime politike.
2. Kriza ekonomike – shkaku kryesor.
Inflacioni është shumë i lartë, ndërtimi i shpenzimeve jetike si ushqimi dhe ilaçet janë rritur, dhe monedha (rial) ka rënë në nivele historike kundrejt dollarit.
Shumë iranianë nuk mund të përballojnë kushtet e jetesës bazë, çka ka nxitur zemërimin publik.
3. Përgjigje brutale dhe bllokimi i internetit.
Qeveria ka shpërndarë forca të sigurisë për të shtypur protestat, duke përdorur gaz lotsjellës, armë zjarri dhe arrestime masive. Thuhet se qindra njerëz janë vrarë, dhe mijëra të tjerë janë arrestuar.
Autoritetet kanë kufizuar internetin në të gjithë vendin për të penguar komunikimin dhe dokumentimin e protestave.
4. Viktima dhe reagime.
Raportohet se sipas organizatave për të drejtat e njeriut, numri i të vrarëve ka kaluar shumë shifrën e 500 vetëve, dhe ka qindra të tjerë të arrestuar në masë.
Lajmet e fundit përfshijnë edhe vrasjen e një studenteje 23-vjeçare gjatë protestave, një incident që ka tronditur publikun.
5. Reagime dhe tensione ndërkombëtare.
SHBA dhe vende të tjera kanë dënuar dhunën, ndërsa administrata amerikane ka thënë se po shqyrton opsione të ndryshme, duke përfshirë edhe diplomacinë.
Disa linja ajrore kanë anuluar fluturime me destinacion ose nga Irani për shkak të sigurisë.
Reagimet ndërkombëtare janë të përziera, me kritika ndaj represionit dhe paralajmërime për ndërhyrje të jashtme.
Përmbledhje e situatës.
🔹 Protestat filluan si reagim ndaj krizës së thellë ekonomike dhe rënies së monedhës, por shumë njerëz tani kërkojnë ndryshime më të gjera politike dhe sociale.
🔹 Qeveria është përgjigjur me forcë, duke përdorur masa represive dhe duke kufizuar internetin.
🔹 Situata është shumë e tensionuar dhe ndryshimet politike apo ekonomike nuk duken për t’u zgjidhur shpejt.
PS.
Me ftesë të Presidencës së RSFJ-së, Ali Hamnei, (86) si President i Iranit, bëri një vizitë zyrtare në Jugosllavi nga 20 deri më 22 shkurt 1989, së bashku me Ministrin e Punëve të Jashtme Ali Akbar Velayeti dhe Ministrin e Çështjeve Ekonomike Mohammad Javad Irvani.
Një koincidencë lidhet me këtë datë kur kanë fillue Greva e njohur e minatorëve të “Trepçës” në Stantërg.
Në aeroportin e Beogradit, ai u prit me nderimet më të larta ushtarake dhe shtetërore nga udhëheqja shtetërore jugosllave, e udhëhequr nga Presidenti i Presidencës Raif Dizdareviq.
Në Beograd, ai vendosi një kurorë në Monumentin e Ushtarit të Panjohur dhe më vonë vendosi lule në varrin e Titos, me ç’rast u nënshkrua në librin e vizitorëve.
Para se të nisej për në Sarajevë, më 21 shkurt, ai mori një pllakë përkujtimore të artë të Beogradit nga Kryetari i Bashkisë Aleksandar Bakoçeviq dhe, sipas traditës, mbolli një pemë paqeje në Parkun e Miqësisë.
Në Sarajevë, ai u prit nga zyrtarë të RS BiH, të udhëhequr nga Presidenti Nikola Filipoviq, dhe gjatë qëndrimit të tij atje, ai vizitoi Xhaminë Gazi Husrev-beg, ku mori pjesë në lutje, pas së cilës iu drejtua besimtarëve të mbledhur, bibliotekës afër xhamisë dhe më vonë u drejtua për në firmën “Energoinvest”.
Screenshot
Khamenei u takua gjithashtu me efenditë dhe myftinjtë e republikave të tjera jugosllave.

– Deri në 6000 mund të jenë numri i vrarëve në Iran

0

Hans Rustad / Document.no

Drejtuesi i Iran Human Rights, Mahmood Amiry-Moghaddam, thotë se numri real i të vrarëve në Iran mund të jetë deri në 6000. Nëse kjo është e vërtetë, rritet mundësia që Trump të ndërhyjë. Trump ka thënë se nuk do të qëndrojë duarkryq dhe të shikojë iranianët të masakruar në rrugë.

Por numri që IHR mund të garantojë për momentin është 648 demonstrues të vrarë.

– Bashkësia ndërkombëtare ka detyrimin të mbrojë demonstruesit civilë nga masakrat e Republikës Islame, thotë ai.

Amiry-Moghaddam është një aktor serioz dhe nuk do të përmendte kurrë numrin 6000 nëse nuk do të kishte bazë.

6000 do të thotë në këtë rast se regjimi ka hedhur çdo rezervë poshtë dhe po vret pa gjë tjetër. Kjo mund të provokojë zemërimin e Trump.

Doc-TV: Zemra e Lily Bandehy derdh gjak për Iranin

0

Redaksia / Document.no

Lily Bandehy 

Lily Bandehy ka jetuar në Norvegji për shumë vite, por tani zemra e saj iraniane rreh për bashkatdhetarët e saj që masakrohen nga burra të veshur me turbane që e quajnë veten fetarë. Bandehy ishte pjesë e revolucionit iranian në vitin 1989. Ajo ishte komuniste dhe besonte në premtimet e Khomeinit. Sot, ajo mbetet krejtësisht e zhgënjyer, si miliona bashkatdhetarë të saj.

Prandaj, iranianët tani po djegin xhamitë. Ata kanë mbaruar me Islamin pas 47 vitesh diktaturë fetare.

Në të njëjtën kohë, ata djegin kopje të Kuranit, dhe ky është një mëkat vdekjeprurës për ajatollahët, fjalë për fjalë. Prandaj, Prokurori i Përgjithshëm njoftoi këtë fundjavë se protestuesit do të dënohen për krime kundër Allahut dhe meritojnë vdekjen.

Ne lejojmë të pyesim nëse një regjim që thotë se flet në emër të Allahut po investon në besim. Kërkon nënshtrim. Por pas asaj që kanë bërë forcat e sigurisë, ata kanë djegur të gjitha urat për popullatën. Cilët njerëz do t’i nënshtrohen një regjimi që vret civilë që demonstrojnë në mënyrë paqësore – për të filluar. Ishte në përgjigje të dhunës që protestuesit u përgjigjën duke u hakmarrë.

Forcat e sigurisë kanë qëlluar njerëz në këmbët e tyre. Rreth 10,000 janë arrestuar dhe ne e dimë që më parë se çfarë ndodh me ta pas hekurave.

Prandaj, Lily Bandehy nuk mund të pushojë. Ajo nuk mund të mos shikojë dhe është e përhumbur nga pamjet e mizorive.

Ekziston një distancë më e shkurtër midis Iranit dhe Evropës sot sesa njëzet vjet më parë. Rezultati në Iran do të ndikojë gjithashtu në Norvegjinë dhe Evropën brenda vendit. E gjithë bota po shikon.

Doc-TV: Lily Bandehys hjerte blør for Iran

Parlamenti i BE-së dëbon të gjithë diplomatët iranianë

1

European Parliament President Roberta Metsola speaks with the media as she arrives for the EU Summit in Brussels, Thursday, Dec. 18, 2025. (AP Photo/Omar Havana)

Hans Rustad / Document.no

Parlamenti i BE-së bën diçka më shumë sesa thjesht të dënojë, ai heq të gjithë diplomatët iranianë. Ky është sinjali i parë i qartë që BE-ja qëndron në anën e popullit iranian. Por kjo mund të konsiderohet vetëm si një gjest. Kjo nuk do të thotë që përfaqësuesit iranianë do të përjashtohen nga të gjitha vendet anëtare. Kjo thjesht do të thotë që diplomatët iranianë nuk lejohen të hyjnë në pronat e Parlamentit të BE-së.

Populli iranian ndoshta kishte nevojë për një shenjë më të prekshme të solidaritetit. Mund të ndodhë që Trump të tregojë më shumë vendosmëri, gjë që do të vë BE-në në vështirësi.

– Nuk mund të vazhdojmë si më parë. Ndërsa populli iranian vazhdon me guxim të mbrojë të drejtat dhe lirinë e tij, unë sot kam vendosur të përjashtoj të gjithë stafin diplomatik dhe çdo përfaqësues tjetër nga Irani nga të gjitha pronat e Parlamentit të BE-së, shkruan presidentja e Parlamentit të BE-së, Roberta Metsola.

Reagim i Hafiz Gagicës, kryetar i Kolegjiumit të Degëve të LDK-së në Mërgatë

0

Hafiz Gagica, Gjermani 

Kreu i LDK-së në pasqyrë: Vetëkënaqësi mbi realitetin..!  

Shkrimi i Lumir Abdixhikut, “Ç’mi ke trazuar mercenarët, o Besian?”, e zbulon hallin e një drejtimi që ka humbur plotësisht busullën politike dhe morale. 

Ai më shumë reflekton vetëkënaqësi dhe një ndjenjë të mbivlerësuar të vetes sesa reflektim mbi gjendjen reale të partisë. Të flasësh për “mercenarë” dhe sulme të orkestruara, kur vet ke ardhur në krye të partisë përmes rrethanash të imponuara dhe ke rrethuar veten me individë pa përvojë dhe pa peshë reale strukturore, është një paradoks i hidhur politik. 

Katër vite me radhë, politika opozitare e LDK-ë ka qenë e përgjumur dhe pa profil shtetëror. Përjashtuar një fjalor të rastësishëm, shpesh të huaj për traditën politike të LDK-së, nuk ka pasur një opozitë serioze, koherente dhe të përgjegjshme ndaj qeverisjes. Ndërkohë, këta dhjetë muaj të fundit janë shndërruar në periudhë kalkulimesh personale të kreut të partisë, herë me flirtim ndaj një qeverie gjithëpërfshirëse, herë me vendosje të vijave të kuqe që bien ndesh me filozofinë bazike të LDK-së, pa asnjë ide konkrete në interes të shtetit. Ruajtja e interesit shtetëror është mbi çdo ego partiake, e aq më pak mbi ambicie personale. Qytetari, gjatë gjithë kësaj kohe, ka qenë vetëm vëzhgues i këtij konfuzioni politik. 

Deklaratat boshe në studio, injorimi i strukturave dhe i bazës, mungesa e një ideje serioze fushate, kalkulimet dhe obstruksionet e vazhdueshme kanë çuar LDK-në në fragmentim, humbje të besimit të anëtarësisë dhe dobësim të autoritetit politik. Ky dobësim nuk është pasojë e kritikave të jashtme, por i një udhëheqjeje vetëkënaqëse, e larguar nga realiteti i strukturave dhe e mbyllur në botën e saj të privilegjeve dhe interesave të momentit.  

Kur drejtuesit nuk dëgjojnë bazën, nuk vendosin rregulla të qarta për përzgjedhjen e kandidatëve dhe nuk sigurojnë transparencë, çdo kritikë e jashtme bëhet vetëm reflektim i mungesës së disiplinës dhe vizionit të brendshëm. 

Një parti nuk fitohet me tituj portalesh dhe retorikë televizive; ajo fitohet me vizion të qartë, konsensus të brendshëm, angazhim të sinqertë dhe përgjegjësi morale. Reforma e brendshme nuk mund të bëhet duke vendosur individë pa përvojë në lista deputetësh, pa garë të drejtë, pa transparencë dhe pa miratimin e bazës.  

Pa parti të reformuar demokratike, të fuqishme, me struktura të shëndosha që kërkojnë llogaridhënie dhe përgjegjësi në çdo hap, nuk ka as shtet të fortë, as politikë serioze, as zgjidhje reale për qytetarët.  

Prandaj, LDK, si parti e parë institucionaliste e vendit, që i duhet Kosovës për politikat shtetërore dhe afirmimin e saj në botë, duhet të reflektojë thellë dhe shpejt. Reformat duhet të jenë të vazhdueshme, të realizohen nga grupe pune të sinqerta dhe individë të dëshmuar që dinë, mundin dhe duan të bëjnë punë të mira. 

Ky kryetar dhe rrethi i tij e shohin LDK-në vetëm përmes botës së tyre, si një firmë për përfitime momentale dhe si një skenë për realizimin e interesave të vetvetes. Pa një ndryshim rrënjësor në qasjen e udhëheqjes, katër vitet e ardhshme nuk do të jenë thjesht sfidë; ato mund të shndërrohen në pasoja të dhimbshme për partinë dhe për besimin e qytetarëve.  

LDK- ja mund të rikthehet vetëm përmes bashkëbisedimit të hapur me anëtarësinë, përmes transparencës së plotë në vendimmarrje dhe përmes meritokracisë që i jep vlerë atyre që realisht kontribuojnë, jo atyre që kërkojnë privilegje pa punuar.  

Vetëm me reforma të shëndosha të strukturave partiake, duke dhënë një pasqyrë reale të anëtarësisë bazike, krejtësisht transparente, dhe duke hapur garë konkuruese për udhëheqësit e degëve dhe nëndegëve, mund të presim rezultate reale. Me improvizimet e deritanishme, që kanë ndodhur në shumë degë dhe edhe në vetë kryesinë, nuk mund të flasim për reformë, por për përzgjedhje sipas shijes së kryetarit. 

Forca morale dhe guximi qytetar nuk janë thjesht fjalë; ato duhet të jenë veprimi i parë i kryetarit Abdixhiku: dorëheqja menjëherë pas rezultateve të dobëta dhe dorëzimi i postit të deputetit që mori në emër të partisë, një post që nuk e meriton. Vetëm kështu mund t’i dërgohet një mesazh i qartë anëtarësisë dhe qytetarëve, se LDK është mbi ego dhe interesa personale, dhe sundimi i ligjit, transparencës dhe vlerave të partisë është mbi çdo ambicie individuale. 

Hafiz Gagica, Stuttgart, 12.01.2026 

Loja e bukur e Ardon Jasharit, e kurorëzuar me Këpucën e Artë 

0

Foto: © Belga Images / RTBF

Arif Ejupi, Gjenevë

Ardon Jashari, me origjinë nga Kumanova e Maqedonisë së Veriut, i lindur dhe i formuar si futbollist në Zvicër, në një konkurrencë mjaft të fortë, është nderuar nga shteti belg me Këpucën e Artë, si futbollisti më i mirë i vitit 2025, duke lënë pas emra të njohur si Hans Vanaken dhe Christos Tzolis. 

Jashari, i nominuar për këtë çmim prestigjioz që në raundin e parë të votimit, arriti të krijojë diferencë bindëse pikësh ndaj konkurrentëve të tjerë. Adhuruesve të futbollit duhet t’u rikujtohet se Ardon Jashari është edhe reprezentues i përfaqësueses së Zvicrës. Aktualisht ai aktivizohet te AC Milan, një nga klubet më të mëdha të futbollit italian dhe evropian. 

Para se të transferohej në Itali, Jashari luajti për Club Brugge, kampion i shumëfishtë i Belgjikës, ku spikati me lojën e tij taktike në mesfushë. 

Formimin si futbollist e mori te FC Luzern, ku zhvilloi 82 ndeshje zyrtare dhe u bë kapiteni më i ri në historinë 124-vjeçare të këtij klubi me traditë. Ky çmim i fituar dëshmon më së miri për cilësitë e larta të këtij talenti të rrallë të futbollit bashkëkohor.  

P.S. 

Shënim: Kjo fotografi është marrë nga burimi publik RTBF, me autorësi © Belga Images. Autori e citon burimin për të respektuar rregullat e autorësisë, për dallim nga disa gazeta e portale të tjera që nuk e bëjnë këtë. 

Hasan Kaleshi, Hyrja e turqve në Ballkan dhe islamizimi-Arsyet e ruajtjes së ekzistencës etnike dhe kombëtare të popullit shqiptar(1)


Nikollë Loka, Tiranë

Hasan Kaleshi, zëdhënësi i tezave historiografike turke dhe serbe dhe të bën përshtypje fakti se tezatq ë ai sjell në shqip ngjajnë si përkthime të paraqitura me besnikëri të etzave turke dhe serbe.

Historiografia shqiptare…,çfarë shkruante? 

Ja çfarë shkruan ai:  Historiografia shqiptare prej njëzet vjetësh është bashkuar në vlerësimin krejtësisht negativ të Perandorisë Osmane, të sundimit osman në Ballkan, si edhe të kulturës lindore (orientale) dhe pothuajse të gjithçkaje që ka pasur çfarëdo lloj lidhjeje me Lindjen. Për këtë arsye, për shembull, në shumë vende të veprës «Historia e Shqipërisë», botuar nga Universiteti i Tiranës, flitet për «Turq të egër», «turma turke», «turq aziatikë», «barbarë» etj., terma të tillë që pa dyshim nuk kanë asnjë lidhje me terminologjinë shkencore.

Mjafton t’u hidhet një sy kumtesave të paraqitura në Kongresin e II-të të albanologëve, të mbajtur në Tiranë më 12–18 janar 1968 me rastin e 500-vjetorit të vdekjes së Skënderbeut, si edhe simpoziumit të mbajtur në Prishtinë më 9–12 maj, për të parë se deri ku ka arritur ky romantizëm kombëtar, kjo mendësi e ngushtë joshkencore, kjo mospërfillje e fakteve historike dhe e procesit historik.

Sundimi osman në Ballkan po gjykohet duke u nisur nga shekulli XIX, kur Perandoria Osmane kishte filluar të shpërbëhej dhe kur masat e marra nga qeveria osmane shpesh binin ndesh me interesat shqiptare.

Ndërkohë, ndikimet e fuqishme lindore, të cilat kanë lënë gjurmë në çdo fazë të jetës materiale dhe shpirtërore të shqiptarëve, po anashkalohen qëllimisht; ndërsa autorët me prejardhje shqiptare që kanë shkruar në latinisht dhe italisht nxirren në pah, shumë shkrimtarë shqiptarë, të cilët jo jashtë vendit, por në atdheun e tyre, mes popullit të vet, kanë jetuar dhe kanë vepruar dhe kanë shkruar në gjuhët lindore, po harrohen krejtësisht. Veprat e disa individëve të veçantë, që i përkasin periudhës së ashtuquajtur të «Rilindjes Kombëtare» dhe që shpesh kanë karakter shumë të diskutueshëm «atdhetar», po lavdërohen, ndërsa ata që kanë arritur merita të mëdha po lihen në harresë.

Nuk ka dyshim se hyrja e osmanëve në Ballkan me forcë ushtarake pati pasoja të rënda për popujt ballkanikë si serbët, grekët dhe bullgarët, të cilët kishin shtetet e tyre, organizatat e tyre kishtare dhe kulturat e tyre. Pushtimi turk e ndërpreu procesin e zhvillimit të këtyre popujve, e ngadalësoi zhvillimin e tyre kombëtar dhe kulturor, shndërrimin e tyre në kombe, si dhe pjesëmarrjen e tyre në kulturën dhe qytetërimin evropian.

Për popullin shqiptar, megjithatë, nuk mund të pohohet diçka e tillë. Shqiptarët kishin rënë nën sundim të huaj katërmbëdhjetë shekuj para ardhjes së turqve; ata ishin ekspozuar ndaj ndikimeve të huaja kulturore dhe ishin kërcënuar jo vetëm nga ndikime kulturore, por edhe nga një asimilim i plotë etnik.

Kritikë ndaj pikëpamjeve turke dhe serbe të shprehura në shqip përmes Hasan Kaleshit

Trajtimi i Hasan Kaleshit për hyrjen e osmanëve në Ballkan dhe për pasojat e saj mbi popullin shqiptar buron qartazi nga një kornizë konceptuale e historiografisë turke, e cila, në mënyrë sistematike, ka prodhuar shtrembërime faktologjike dhe konceptuale, veçanërisht në lidhje me statusin politik dhe shoqëror të trojeve shqiptare para pushtimit osman. Pretendimi i nënkuptuar ose i drejtpërdrejtë se territoret shqiptare, gjatë depërtimit osman, ishin të pushtuara nga sllavët dhe se mungonte një subjekt politik shqiptar, bie ndesh me faktet historike. Në shek. XIV–XV, në hapësirën arbërore ekzistonin principata të konsoliduara shqiptare – Balshajt, Topiajt, Kastriotët, Dukagjinët, Arianitët, Muzakajt – të cilat ushtronin pushtet real politik, administrativ dhe ushtarak. Injorimi ose relativizimi i këtij realiteti është një deformim historiografik që synon ta paraqesë pushtimin osman si një proces neutral ose “çlirimtar”.

Kaleshi kritikon nxjerrjen në pah të autorëve shqiptarë që kanë shkruar në latinisht dhe italisht, duke e konsideruar këtë si njëanshmëri kulturore dhe ideologjike. Mirëpo kjo kritikë është metodologjikisht e gabuar. Autorë si Marin Barleti nuk janë vlerësuar për gjuhën në të cilën kanë shkruar, por për faktin se kanë shkruar historinë e popullit shqiptar, rezistencën e tij politike dhe vetëdijen e tij historike. Në të kundërt, shumica e autorëve shqiptarë që kanë shkruar në gjuhët turko-osmane ose arabe kanë trajtuar tema teologjike, juridike, poetike ose administrative brenda universes osmane dhe islame, pa ndonjë interes të drejtpërdrejtë për historinë, identitetin apo fatin kolektiv të shqiptarëve. Prandaj dallimi që bën historiografia shqiptare nuk është diskriminues, por funksional dhe përmbajtësor.

Kur historiografia shqiptare flet për “barbaritë turke”, Kaleshi e redukton këtë në një terminologji joshkencore dhe romantike. Në realitet, këto vlerësime mbështeten në ngjarje konkrete historike: pushtimin dhe shkatërrimin e Krujës, Lezhës, Drishtit (dhe jo Shkodrës, siç saktësohet), dhunën e ushtruar mbi popullsinë, shpërnguljet masive dhe shkatërrimin e strukturave politike vendase. Këto nuk janë figura retorike, por fakte të dokumentuara në burime bashkëkohore perëndimore dhe osmane.(Madje kronistët osmanë japin të dhëna të ekzaltuara për mizotë e pushtimit).

Kaleshi flet për “mendësi joshkencore” dhe “shpërfillje të fakteve historike”, por nuk problematizon aspak faktin se historiografia turke, brenda së cilës është formuar dhe specializuar, e trajton pushtimin osman të trojeve shqiptare si “çlirim” ose si integrim civilizues. Ky është një paradoks thelbësor i qasjes së tij: ai kritikon me ashpërsi historiografinë shqiptare, por mban një qëndrim pothuajse apologjetik ndaj shtrembërimeve të historiografisë turke, e cila justifikon një pushtim ushtarak si akt emancipues.

Pretendimi se sundimi osman po gjykohet vetëm duke u nisur nga shekulli XIX është gjithashtu i pasaktë. Historiografia shqiptare e ka analizuar sundimin osman në të gjitha fazat e tij, nga pushtimi i shek. XV deri në shpërbërjen e Perandorisë, duke evidentuar problematikat strukturore të këtij sundimi: shkatërrimin e elitave vendase, prapambetjen ekonomike, fragmentarizimin shoqëror dhe pengimin e zhvillimit institucional. Studimi kritik i ndikimeve lindore nuk përbën injorim, por vlerësim historik në raport me pasojat e tyre reale mbi zhvillimin kombëtar shqiptar.

Veçanërisht problematike është teza e Kaleshit se pushtimi osman pati pasoja më të rënda për serbët, grekët dhe bullgarët sesa për shqiptarët. Në të vërtetë, pushtimi osman ishte ndër më të ashpërit pikërisht në territoret arbërore, për shkak të rezistencës së gjatë dhe të organizuar shqiptare. Shqiptarët humbën klasën e tyre sunduese, strukturat politike dhe çdo mundësi zhvillimi shtetëror për disa shekuj. Pretendimi se shqiptarët qenë tashmë të “mësuar” me sundimin e huaj dhe se, për rrjedhojë, pushtimi osman nuk përbënte një regres historik, relativizon dhunën koloniale dhe mohon specifikën e përvojës shqiptare.

Së fundi, kritika e tij ndaj Rilindjes Kombëtare, duke vënë në dyshim karakterin atdhetar të veprave të rilindësve, përfaqëson një tjetër qasje reduktuese. Rilindja Kombëtare ishte një proces historik thelbësor për formimin e vetëdijes kombëtare shqiptare dhe nuk mund të delegjitimohet nga një perspektivë që e sheh kombin si kategori dytësore përballë trashëgimisë perandorake osmane.

Në përfundim, trajtimi i Hasan Kaleshit, ndonëse paraqitet si kritik ndaj nacionalizmit romantik, rezulton i njëanshëm dhe metodologjikisht problematik. Ai minimizon karakterin pushtues të sundimit osman, relativizon dhunën historike mbi shqiptarët dhe riprodhon, në mënyrë të tërthortë, narrativat justifikuese të historiografisë turke dhe asaj serbe, duke cenuar kështu objektivitetin shkencor që pretendon të mbrojë.

Për fatin e LDK-së, është thënë që moti?!

0
Shefqet Dibrani, shkrimtar 
Ky shkrim është parathënie e librit “11 MINUTA PARA ORËS ’00”, botuar në vitin 2011. Libri i ka 570 faqe, mjaftë ilustrime, faksimile e dokumente, 613 fusnota me mbi 700 referenca dhe citime. Ata që duan ta mësojnë rezultatin e 28.12.2025, pse LDK-ja dështoi në fitoren e premtuar dhe pse humbi kaq shumë. Ata që duan t’i dinë fajtorët me emër dhe mbiemër, shkaqet dhe pasojat, po më shumë ata që duan të mësojnë për LDK-në, i këshilloj që ta lexojnë këtë libër. Është tejet i vlefshëm për t’i eleiminuar klanet mafioze që shtiren se i paskanë dhënë LDK-së, por nuk tregojnë se si u bënë milioner, dhe ata që me mburrje i mbrojnë dështimet dhe kalerimet e tyre nga një subjekt tek tjetri, dhe sidomos ata që në etapa të caktuara me veprimet e tyre ishinë në anën e errët të LDK-së, e tash shtiren se janë të merakosur për fatin e LDK-së. Janë shumë veprimtarë patriot dhe të devotshëm që kanë shkruar me kohë, nuk është fjala për këtë autor, por për një elitë akademike të cilet kanë pasur rol kyq në të gjitha organizmiet e brendshme gjatë viteve të ‘90-ta. Ky ripublikim nuk është ofertë, as nuk shpreh ambicie për tu kapërthurur, aq më pak për tu bërë protagonist e shpetimtar i LDK-së. Janë këto arsye pse e shohë të udhës, (me pak shkurtime) ta ripublikojë edhe tash, për të mos gabuar ata që përnjëmend dëshirojnë ta përmirësojnë gjendjen në LDK. Autori!
***
NË VEND TË NJË PARATHËNIE
(e shkruar më 25 tetor 2010)
Shpresoja se këto shkrime do të shërbenin për reformat demokratike në LDK, pasi ishte planifikuar që ky libër të publikohej në fillim të nëntorit 2010, përkatësisht në prag të Kuvendit VII zgjedhor të LDK-së, i cili për shkak të rrethanave politike që u krijuan në Kosovë u mbajt më 7.11.2010.
Siç thamë, ngjarjet rrodhën ashtu si rrodhën, kurse libri mbet të publikohej më vonë. Dhe kjo “më vonë?!”, ishte pas përmbylljes së kapitullit “reformues?!” në LDK, veçmas pas zgjedhjeve nacionale që u mbajtën më 12 dhjetor 2010 .
Libri “11 MINUTA PARA ORËS ‘00”, është sajuar nga shkrimet, reagimet, analizat dhe komentet që kanë pasur të bëjnë kryesisht me zhvillimet politike brenda LDK-së, që nga viti 1993 e gjerë në vitin 2010. Këto shkrime paraqesin një pjesë të angazhimit tim publik, përkatësisht janë komente e trajtesa që kanë të bëjnë me ndryshimet dhe reformat partiake.
Jo rrallë janë shkruar me një ton të ashpër e mjaft kritik, duke shprehur revoltë e mospajtim me kahet e zhvillimit partiak të LDK-së, reforma këto që nuk u bën kurrë, ndonëse rrjedha e keqe brenda LDK-së këtë parti e ka katandisur duke e vënë në buzë të greminës.
Libri deri në një masë qartëson pikëpamjet e mia, ku do të shpreh revoltën qytetare për kursin negativ që ka ndjekur Kryesia Qendrore e LDK-së, sidomos kjo që erdhi në krye të Partisë në një kohë rrëmujë, po veçmas pas instalimit të Fatmir Sejdiut kryetar i saj.
Që nga shkrimi analitik “A DO TA KAPËRCEJË LDK-ja YLBERIN” , shkruar më 15 maj 2000, (për një tubim të Nëndegës së LDK-së në Bernë…, ku në cilësinë e njohësit të zhvillimeve politike, bëra publike pikëpamjet e mia, duke shprehur papajtueshmërinë me mënyrën e udhëheqjes që bënte Kryesia Qendrore e LDK-së, e cila që pas mbarimit të luftës nuk qe në gjendje të reformohet, dhe të marrë fatin e Kosovës nën udhëheqjen e vet, dhe as të bëjë politikë të mirëfilltë karshi zhvillimeve politike që bëheshin në Kosovë, në kohën kur pritej e besohej se vetëm filozofia politike e LDK-së do ta shpjerë Kosovën në një realitet të ri .
Shkrimi, përkatësisht analiza në fjalë mbetet aktuale jo vetëm sot e kësaj dite, por deri sa të bëhen reformat e njëmendta, dhe gjerë atëherë kur kjo parti të dalë nga kolapsi dhe amullia politike.
Një syth tjetër i kushtohej Presidencës dhe Kryetarit të Partisë z. Fatmir Sejdiu, analiza këto të publikuar vetëm pak muaj para se Gjykata Kushtetuese e Republikës së Kosovës të jepte mendimin e saj se Presidenti i Kosovës, dr. Fatmir Sejdiu ka bërë shkelje të rëndë kushtetuese. Sepse në kulturën politike shqiptare ekziston një lloj “meritokracie që qëndron në themelet e demokracisë. Meritokracia është një mjet i panjohur tek ne shqiptarët, prandaj ekziston kjo kulturë e përhapur e shkeljes së ligjit, duke u fshehur pas imunitetit”. E fatkeqësisht, edhe sot e kësaj dite Kosova nuk ndërtoi (si duhet) sistemin e një shteti kushtetues.
Por, vendimi i Gjykatës Kushtetuese e detyroi Sejdiun të jepte dorëheqje nga posti i Presidentit të Kosovës, kurse më vonë ai do ta humbë edhe postin e kryetarit të LDK-së. Edhe këto shkrime rezultuan të sakta, por që kanë determinuar fajtorin me emër e mbiemër, për dëmin që ua shkaktoi proceseve demokratike, veçmas LDK-së s’ka asnjë dyshim.
Kapitull më vete janë reagimet dhe trajtesat për sjelljen kontroverse të dr. Bujar Bukoshit dhe të dr. Isa Mustafës. I pari politikani më pa principe që nga themelimi i LDK-së, njeriu më manipulues dhe më përmbysës i të gjitha vlerave demokratike që kultivonte kjo parti në Kosovë. Jo vetëm kaq Bukoshi mbetet personaliteti më i keq, që i ka shkaktuar dëme kolosale LDK-së. Ai është përgjegjësi Nr. 1 për përçarjen e Faktorit Ushtarak edhe në kohë lufte. Ndërsa Isa Mustafa është tipi i intelektualit më dinak, i cili mund të transformohet në pesëdhjetë fytyra e në pesëdhjetë mënyra për të arrit qëllimin e tij. Por në rastin e LDK-së, Isa Mustafa mund të llogaritet fajtori më përgjegjës për rikthimin e strukturave të Lidhjes së Komunistëve të Jugosllavisë brenda kësaj partie.
Sado që mund të supozohet për reforma që do t’i bënte ai, unë për vete jam skeptik, pasi ai tërë jetën e tij, (sidomos për të gjallë të dr. Ibrahim Rugovës), ka qenë krah i djathtë i Bujar Bukoshit me të cilin kanë investuar para e mund për ta dobësuar e shkatërruar LDK-në. Pra, ai është njeriu që ka mundur t’u përshtatet më së miri të gjitha regjimeve pushtuese dhe përsëri ka dalë i paprekshëm, dhe madje i privilegjuar, për të ardhur po aq i paprekshëm edhe në postin e kryetarit të LDK-së.
Në anën tjetër Bujar Bukoshi mbetet edhe zyrtari më i korruptuar dhe shkelësi më i madh i të gjitha ligjeve dhe rregullave shtetërore e kushtetuese të një vendi. Ai është shpërdoruesi më i madh i buxhetit të shtetit. Ai bashkë me Isa Mustafën kanë privatizuar paratë e shtetit në Fonde Private (UFORK), ku flitet për disa qindra miliona marka gjermane të cilat nuk kanë qenë pasuri e tyre, por që i kanë investuar sipas tekeve dhe qejfeve, dhe mbase në dëm të LDK-së dhe Kosovës në përgjithësi, nuk ka asnjë dyshim.
Tashmë mund të shtrohet pyetja për lulëzimet e bizneseve të pafundme që kontrollojnë këto dy personalitete, ku i kanë rrënjët?! Por, për t’u bërë paradoksi edhe më tragjik e gjithë kjo ka ndodhur para syve të ndërkombëtarëve, para syve të shtetit, dhe para syve të popullit me të cilin tashmë po tallen këta dy zotërinj.
Në anën tjetër dikush nga ky popull u ka duartrokitur, të tjerë u kanë shkuar prapa dhe disa sish janë bërë pjesë e krimeve ekonomike duke i dobësuar hallkat partiake e shtetërore të një vendi që pretendon të hyjë në Bashkimin Evropian.
Sipas kësaj logjike që ka ndjekur binomi Bukoshi& Mustafa, secili kryeministër paska të drejtë buxhetin shtetëror ta shndërroj në Fonde private dhe ato para t’i mbajë për vete dhe të investojë aty ku ua do loçka, aty ku ua merr mendja.
Nëse kjo logjikë do të praktikohej edhe në shtetet më të mëdha, shtetet më të zhvilluara, buxhetet e tyre shtetërore nuk do të ishin kaq të fuqishme, dhe nuk do të trashëgonin gjë, sepse sipas binomit Bukoshi&Mustafa secili kryeministër i Kosovës paska të drejtë tërë buxhetin e shtetit që është grumbulluar gjatë mandatit të tij ta kthejë në fonde private dhe ta administrojnë ashtu siç duan, ashtu siç bënë ata, ashtu siç bëri edhe Ministri i Ekonomisë dhe Financave dr. Isa Mustafa në kohën e Bujar Bukoshit, me paratë e shtetit dhe me djersën e mërgimtarëve.
Një pjesë e këtyre trajtesave kanë të bëjnë me propagandën dhe informimin, hallkë kjo për LDK-në mjaftë e ligsht, anemike dhe jofunksionale. Janë marrë edhe disa shkrime si “Flamuri i Kosovës”, “Futurizmi fetar….”, “QIK-u në…” e tjera që kanë të bëjnë pikërisht me veprime e fenomene ku pjesërisht a tërësisht fajtore është edhe Kryesia Qendrore e LDK-së, e cila vetëm ka heshtur, është bërë tejet anemike duke lejuar që disa procese të marrin kahe ashtu siç nuk duhej ta merrnin.
Jam shumë i vetëdijshëm se natyra e këtyre kritikave zakonisht nuk dëshirohen të kuptohen drejt, dhe nuk durohen aq lehtë, përkundrazi në shoqërinë kosovare fjala e drejtpërdrejtë të futë në armiqësi edhe brenda partisë. Ndoshta janë këto arsye pse jam detyruar që një kapitull më vete, të sjellë dëshmi për tagrin që kam paguar për angazhimin tim në LDK , dhe gjithë kjo ka ndodhur në kohë krizash, në kohë të pista që kalonte Kosova dhe Kombi ynë në përgjithësi, atëherë kur pjesa dërmuese e këtyre pasanikëve dhe profiterëve të LDK-së bënin punën e djallit, unë kam folur e kam shkruar aq shumë sa nuk mund të përfshihen ato shkrime me një korpus të tërë të “Librave për LDK-në”, (do të nisin pikërisht me këtë botim), për të pasqyruar më mirë, (së pari) zhvillimet e brendshme partiake, e më pastaj edhe një varg aktivitetesh e veprimtarish që kanë të bëjnë kryesisht me LDK-në dhe me zhvillimet politike në Kosovë.
Për mua si veprimtar i LDK-së dhe si autor publik, çmimi ishte tepër i rëndë, dhe fal Zotit i kam përballuar me dinjitet. Por dhuna dhe terrori nuk ishin të njëllojta, të njëtrajtshme, ato nisin që nga nënçmimet e deri te dhuna fizike, veçmas torturat psikike që i bënin kundër meje strukturat parapolitike që pretendonin një lloj integralizmi jugosllav, që kishin koncepte antidemokratike dhe që triumfuan në Kosovën e paslufte, veçnërisht ato që shtireshin si institucionaliste të komanduara nga eskorta e dr. Bujar Bukoshit dhe ajo e dr. Isa Mustafës qtë cilët morën kohëve “Kalanë e LDK-së nga brenda” , dhe ky “pushtim” ndodhi falë injorantëve dhe lakenjve të cilët që prej vitesh po i dimërojnë dimrat, e po i mrizojnë verat në Kryesinë Qendrore të LDK-së, duke u pasuruar në mënyrë marramendëse dhe duke iu shmangur konceptit nacional dhe paqësor që e ka udhëhequr dr. Ibrahim Rugova.
Them me përgjegjësi se as dhuna fizike, as humbjet familjare, as shkatërrimet materiale që rënduan për vitet të tëra mbi shpatullat e autorit, as puna e rëndë nga e cila nxirret jeta, as një verg problemesh të tjera, nuk ishin të mjaftueshme për këta sehirxhinj, por do të nisin edhe një inkuizicion juridik të llojit të vet, madje në një gjykatë ndërkombëtare .
Shkas do të bëhet shkrimet, ku palaço gazetar Enver… do të nisin fushatë të egër diskriminuese, madje duke mos zgjedhur rrugë e as mënyra për të lënduar personalitetin e individit e intelektualit, po më shumë për të… atakuar LDK-në. Me kalimin e kohës të tillët do të shquhen për të keq, në emër të një kritike… denigruese, kundër personaliteteve të njohura të politikës kosovare…
Dhe, sado që jam përpjekur, dhe sado që jam munduar që këto shkrime e komente t’i shoqëroj me një vullnet pozitiv, nuk jam i sigurt sa ia kam dalur, gjithmonë e kurdoherë, pasi në këtë teori thuhet se “në kuptimin më të thjeshtë, do të thotë të shkruash rreth një vepre a dukurie me qëllim pozitiv, i shtyrë nga dashamirësia jo nga vreri” . Në këtë pikë,… kurdoherë jam përpjekur dhe kam pasur një vullnet pozitiv, jo i mbytur nga vreri, por nga vullneti i mirë për t’i shërbyer pozitivisht Kosovës e LDK-së, në mënyrën më të mirë të mundshme.
Pavarësisht nga të metat që mund t’i shoqërojnë këto komente, mendoj se libri paraqet një kurs politik, një koncept të pandryshuar, që kam ndjekur që nga dita e anëtarësimit në LDK. Ndërsa kritikat përkitazi me zhvillimet e brendshme politike kanë qenë të vazhdueshme, duke ruajtur një vizion të qartë që nga fillimi e gjer më sot.
Pasaktësitë a lëndimet e mundshme kanë të bëjnë më shumë me çastin dhe rastin kur janë shkruar, me mllefin që ka ekzistuar në ato çaste, por jo si një platformë e drejtuar ndaj individit, kushdo që të jetë ai, ndaj shoqërisë sonë që po prosperon drejt së ardhmes së saj demokratike, e ruana Zot të më shoqërojë ndonjë vrer kundër LDK-së në veçanti, dhe Kosovës në përgjithësi. Gjithmonë edhe në politikë jam përpjekur të krijoj një koncept ashtu siç ia kam arritur deri diku edhe në letërsi…
Megjithatë sipas këtyre zhvillimeve që kanë ndodhur në LDK, sipas këtyre devijimeve, dhe duke u bazuar në humbjet e njëpasnjëshme që ka pësuar LDK-ja në disa palë zgjedhje, struktura udhëheqëse e LDK-së duhej të shkonte komplet, dhe Isa Mustafa të mos vinte në kreun e LDK-së. Sepse Kryesia Qendrore e LDK-së duhej të plotësohej me njerëz të mendjes e dijes, e jo me asistentët e të tyre.
Edhe kësaj radhe LDK-ja, nuk qe në gjendje të dëshmojë se e do Kosovën, nuk qe në gjendje të reformohet dhe të largohet nga bagazhi i së kaluarës, të mos lejojë ikjen e emrave që sado kudo kanë bërë shumë për LDK-në . Përkundrazi LDK-ja shpërbleu humbësit, solli në krye një militant të Lidhjes së Komunistëve të Jugosllavisë siç është treguar Isa Mustafa qysh në qeverinë e Jusuf Zejnullahut dhe ai do ta shkëpus edhe atë fije nervi, atë fije peri, atë pakë shpresë, dhe do ta lëndon, për aq sa do të mundet edhe krenarinë që kishin njerëzit e LDK-së për vijën rugoviane dhe proceset demokratike që po kalonte Kosova.
Ashtu si I.M. (edhe L.A.), është instaluar si një despot për t’i mbrojtur pikëpamjet komuniste dhe interesat e një grupi që tashmë e kanë rënduar zullumin ekonomik mbi Kosovën. Pa asnjë dyshim I.M. do t’ia prishë palcën kurrizore veprimit demokratik të LDK-së, dhe kemi droje në të se do të instalon sojin e tij në institucionet e brishta demokratike të Prishtinës, dhe përgjithësisht edhe të Kosovës.
Vetëm “Partitë e shëndosha”, munden të prodhojnë një udhëheqje të shëndoshë dhe të aftë për t’i drejtuar institucionet shtetërore, dhe për ta zhvilluar Kosovën ashtu si duhet, ashtu si ajo e meriton, jo klanet e grupet e involvuara në krimin ekonomik dhe krimin njerëzor .
Por LDK-ja as kësaj radhe nuk u dëshmua se është e zonja që t’i zhvillojë proceset e brendshme partiake, pa le ato të nivelit shtetëror, për çka ka nevojë Kosova, dhe e ardhmja e saj.
E këtë mendim më së mirë e tregoi edhe verdikti i popullit i cili nuk u mashtrua nga reformat e rrejshme të (atyre atëherë dhe të tashmit më 28.12.2025) , sikur (edhe këta duan t’ia) qesinn pelikorin e vdekjes “Frymës Rugoviane” në LDK.

Doli nga shtypi libri universitar i profesorit Musa Sabedini “Gazetaria Hulumtuese – Misioni, rreziqet, etika dhe sfidat profesionale”

0

 Arif Ejupi, Gjenevë

Fakulteti Media dhe Komunikim njofton se ka dalë nga shtypi libri universitar “Gazetaria Hulumtuese – Misioni, rreziqet, etika dhe sfidat profesionale”, i autorit Mr.sc. Musa Sabedini, profesor universitar, gazetar hulumtues dhe studiues i medias.

Ky botim përfaqëson librin e katërt universitar të autorit dhe është rezultat i një përvoje mbi 35-vjeçare në gazetarinë profesionale, me theks të veçantë në gazetarinë hulumtuese, si dhe i një angazhimi të vazhdueshëm akademik dhe shkencor në fushën e medias dhe komunikimit.

Libri u dedikohet studentëve të gazetarisë dhe komunikimit, studiuesve të medias, gazetarëve hulumtues, redaktorëve profesionalë, si dhe të gjithë profesionistëve të medias që veprojnë me integritet, përgjegjësi dhe guxim në mbrojtje të interesit publik.

Në parathënien e librit, autori thekson se ky botim paraqet një përpjekje për ta shndërruar përvojën e gjatë profesionale në një udhërrëfyes akademik, praktik dhe etik për brezat e rinj të gazetarëve, duke riafirmuar gazetarinë hulumtuese si shtyllë themelore të demokracisë dhe zë të ndërgjegjes publike.

Libri është ndër botimet e para në hapësirën shqiptare që trajton në mënyrë të strukturuar, shkencore dhe praktike:

  • misionin e gazetarisë hulumtuese,
  • rreziqet dhe sfidat profesionale,
  • dimensionet etike, ligjore dhe morale të profesionit,
  • ndikimin e epokës digjitale dhe mediave online,
  • teknikat moderne të raportimit hulumtues.

Vepra është e ndarë në tre kapituj kryesorë, të cilët përfshijnë analiza teorike, shembuj konkretë nga praktika vendore dhe ndërkombëtare, si dhe reflektime mbi transformimin e gazetarisë në kohën e teknologjisë digjitale.

Një veçanti e rëndësishme e librit janë 101 pyetjet dhe 101 udhëzimet për gazetarinë hulumtuese, të ndërtuara mbi përvojën profesionale dhe akademike të autorit. Ato trajtojnë aspektet profesionale, etike, ligjore, psikologjike dhe logjistike të procesit hulumtues dhe synojnë të shërbejnë si mjet praktik për studentët, gazetarët në fillim të karrierës, si dhe për profesionistët me përvojë.

Recensenti i librit, prof. dr. Safet Zejnullahu, vlerëson se ky botim vjen në një moment kyç për gazetarinë bashkëkohore, duke ofruar një qasje kritike dhe të thelluar ndaj sfidave që sjell gazetaria e internetit dhe nevoja për ruajtjen e standardeve profesionale të gazetarisë hulumtuese.

Autori shpreh mirënjohje të veçantë ndaj rektorit të Kolegji UBT, prof. dr. Edmond Hajrizi, për mbështetjen institucionale dhe përkushtimin ndaj zhvillimit akademik dhe shkencor.

Libri ka 718 faqe dhe botohet nga Kolegji UBT, duke u pozicionuar si literaturë bazë dhe referuese për studimet universitare dhe pasuniversitare në fushën e gazetarisë dhe medias.

Ky botim përfaqëson një kontribut të rëndësishëm akademik dhe profesional në studimet e gazetarisë hulumtuese dhe një referencë të qëndrueshme për edukimin e brezave të rinj në këtë fushë.

Ndryshe, Musa Sabedini është autor i 14 punimeve shkencore, të prezantuara në konferenca ndërkombëtare, si dhe ka botime në revista shkencore amerikane dhe në baza të indeksuara ndërkombëtare, përfshirë SCOPUS. Që nga viti 2011, ai ligjëron në Degën e Medias dhe Komunikimit në Kolegji UBT.

Sabedini është tash 14 vjet anëtar i Bordit të Këshilli i Mediave të Shkruara të Kosovës, si dhe drejtues i portalit online”Rajonipress”, i cili bashkëpunon me autorë të njohur nga fusha të ndryshme të hapësirës shqiptare.

Për kontributin e tij profesional, Musa Sabedini është vlerësuar me katër çmime për gazetari hulumtuese në Kosovë, në vitet 2003, 2006, 2007 dhe 2008, nga juri të ndryshme profesionale.