ARKIVI:
5 Gusht 2026

Mitologji të mrekullueshme

Shkrime relevante

Dr. Adhamudhi i Vushtrrisë apo Don Kishoti i Qytetit Antik?

Shqiptar Shaljani, Shalë e Bajgorës, Mitrovicë  Në letërsi ndodh shpesh që autori,...

Gurvarri me mbishkrimin “Ktu pushon”, gjetur në Vushtrri

Jeton Sallahu, Vushtrri ___ Gurvarri me mbishkrim shqip "KTU PUShON" gjetur në Vushtrri! Gjetja...

Kur frika bëhet shtet: Bunkerët, paranoja dhe lufta që nuk erdhi kurrë

Nga: Dardan Osmanaj ___ Ka momente në histori kur një popull nuk burgoset...

Mitologji të mrekullueshme

Gani Mehmeti I shkruar nga një mori autorësh, siç janë më poshtë,...

Mirësevini në Zogaj të Vushtrrisë, ku me 18 gusht 2026 do të vihet gurthemeli i kishës së re katolike shqiptare

Shqiptar Shaljani, Shalë e Bajgorës, Mitrovicë Mirësevini motra e vëllezër në Zogaj...

Shpërndaj

Gani Mehmeti

I shkruar nga një mori autorësh, siç janë më poshtë, këtu në foto:

Me sa shihet në fund të këndit të majtë, libri është botuar në vitin 1987 në Paris.

Po shihet se cili autor në cilat faqe të librit është përfshirë.

E, mua më interesoj të di diçka rreth mitologjisë sllave, mbasi ata kanë ardhur në Ilirik diku nga shekulli 7 deri në shekullin e 9-të apo të 10-të, sepse, sipas rusëve, ka gjasa se sllavët kanë ardhur në shekullin e 7-të, por realiteti po del se ata kanë ardhur diku në shekullin e dhjetë, me gjasë.

Si do që të jetë, një gjë është e sigurtë: Sllavët janë të ardhur në Ilirik.

Edhe lënda e librit është kjo në foto. Po e shfrytëzojë teknologjinë dhe në vend se ta përshkruajë, po e dërgoj në foto, kështu më mire se është në original.

Nu kuadër të Europës, janë përfshirë mitologjitë skandinave, kelte, romane, slave dhe greke! Nuk ka mitologji ilire! Përse është kaluar kjo mitologji nuk e dime, por mungon. Çka është më e keqja, krejt mitologjia ilire I është kaluar mitologjisë greke dhe slave. Sikur ilirët nuk kishin jetuar fare kurrë, asnjëherë!

E, kjo është e dhimbshme për shkencën historike e mitologjike. Ilirët kanë jetuar gjithandej në Ilirik (Ballkanin e sotëm) dhe vazhdojnë të jetojnë pasardhësit e tyre të drejtpërdrejtë, që janë shqiptarët po në ato troje, por të ngushtuar nga pushtuesit tanë të ndryshëm. .

Jo vetëm në hapësirat ku shkruan Iliria, por fis ilire ishte edhe panonia, që shkonte deri në qendër të Europës.

Dhe, kështu, sipas këtij libri mitologjik dhe autorëve të tij, as kishte Iliri as kishte mitologji ilire! Kjo është për mëkat e për denim. Është interesante se, në shumë enciklopedi, fjalorë e libra të tjerë historikë, arkeologjikë e atllase, Iliria figuron në harta, një shenj e mire që nuk është fshirë nga hartat, por nuk shkruan për ta në tekste askund. Shumë-shumë për keqardhje kjo.

Iliria ka ekzistuar që para Greqisë së vjetër siç e quajnë disa, sepse po ajo Greqia e vjetër nuk ka ekzistuar, ajo ishte vetë Iliria e më përpara saj Pellazgia. Dhe, gjithçka ilire, përfshirë mitologjinë, kaloi në mitologji greke e slave. Madje, sllavëve iu dha mitologjia aq e heshme, sa nuk dihej fare për sllavët, e aq më pak të kishin jetuar në këto troje deri në shekullin e dhjetë të erës sonë.

MITOLIOGJIA  SLLAVE

Për mitologjinë sllave në libër fillon në faqen 42.

Autorë të faqeve për sllavët janë Erich Leesing për faqet 43, 45, 47 dhe për faqen 44, mbasi nuk figuron tek ndonjë autor tjetër; René Burri për faqen 46!

Meqë unë kam shfrytëzuar përkthimin përmes GOOGLE, po e paraqes faqen me Perënditë sllave edhe në origjinal, pra në gjuhën frenge, në mënyrë që, njohësit e mirë të frengjishtes, do të mund ta korrigjojnë, po pati përkthime joadekuate.

PERËNDITË SLLAVE

Jarilo: Dielli.

Volos: Mbrojtësi i kopeve.

Svarog: Zjarri. Zoti i Qiellit, ka dy fëmijë (Dajbog, dielli, dhe Svaro-gitch, zjarri).

Perun: Bubullima.

Bielobog: Zoti i Bardhë, i dritës.

Çernobog: Zoti i Zi, i errësirës.

Mesiatz: Hëna.

Domovoi: Hyjnitë rustike: Kikimora: shpirtrat e shtëpisë; Dvorovoi: shpirtrat e oborrit; Bannik: shpirtrat e banjave; Ovinnik: shpirtrat e hambareve.

Lechy: Prona e tij, Pylli.

Polevik: Shpirti i Fushave.

Vodianoi: Shpirti i Ujit.

Rusalka: Perëndesha e Ujit.

Yarilo: Zoti i pranverës dhe pjellorisë.

Kupala: Zoti i gëzimit – lulja e Kupalës është një fier.

Ne nuk do të merremi këtu me studimin e mitologjisë sllave. Ne po na intereson se, përse këtu nuk është përfshirë edhe Mitologjia ILIRE, ku mbeti ajo dhe si mund të merret mitologjia ilire e t’u jepet sllavëve, në veçanti serbëve, të cilët u vendosën vonë në Iliri. Gjithsesi pas shekullit 7-të.

Faqja e mëparshme: Kjo karrocë kulti ishte pjesë e sendeve të varreve të zbuluara në Jugosllavi. Ky objekt bronzi i përket kulturës Hallstatt (rreth shekullit të 6-të p.e.s.). Ky qytetërim ishte ndoshta ai i sllavëve të hershëm.

Si mund të jetë simbol sllav I kulturës së Hallshtatit, kur ata në shekullin 6 para epokës së re nuk ishin fare në Ilirik! Kjo është tepër naïve, e palogjikshme dhe tregon se nuk njihnin sa duhet popujt ku jetonin dhe kur.

Kulturart e mitet e lashta nuk duhet të përcaktohen në vendin e sotëm, ajo duhet të ceket në kohë e vend kush ka jetiar në atë apo ato vende. Një kult që I takon kohës para SHEKULLIT 10, nuk mund t’i takojë një populli që nuk ka qenë aty.

Ky është një shtrembërim I vërtetë. Ku ishin sllavët në shekullin 6 para krishtit? Ata ishin larg Jugosllavisë së shekullit 20. Prandaj, deri sa kjo karrocë është e shekullit 6 para krishtit, nuk u takon sllavëve. Kjo karrocë mbetet ilire, sepse ilirët atë kohë popullonin këto treva.

Autori është dashur ta cekë se kush jetonte atë kohë në këto vise, se ishin Ilirët e jo sllavët. Kështu vidhet histroia shqipatre nga serbët, grekët e të tjerët, përmes atyre « historianëve » që i thonë vetes. Gjithçka e gjetur që u takon shekujve deri pas pushtimit romak të ilirisë, mbetet e ilirëve. E ilirëve është gjithçka e krijuar edhe gjatë sundimit romak, sepse ato nuk po i bënin romakët, por ilirët edhe nën pushtimin romak. Perandoria sunduese ishte romake, por populli ishte ilir. Ai nuk qe zhdukur me pushtimin romak. Ai ishte aty dhe vepronte aktivisht.

Është mire që me këso rastesh të merren njerëz të dijes së shkencave në këto drejtime, ekspertë të ndryshëm dhe të shndritet e vërteta e madhe mbi vendin e kohën kur ilirët kanë populluar këto troje, si dhe vazhdimësia e jetës nga trashëgimtarët e tyre – shqiptarët e sotëm.

Më poshtë po japim krejt çka e si shkruhet për mitologjinë slave në këtë kapitull të këtij libri.

Siç ethash, përkthimi është bërë nga google.

Për të verifikuar se përkthimi është bërë në nivel të mjaftuehsëm nga frengjishtja në gjuhën shqipe, do ia shtoj edhe tekstin në gjuhën fringe për specialistët.

ORIGJINA

Sllavët e epokës pagane na lanë shumë pak informacion rreth besimeve të tyre. Megjithatë, burimet folklorike janë të shumta, por duhet të jemi të kujdesshëm në ofrimin e një interpretimi të vetëm. Prandaj, rrëfimet mitologjike përputhen disi me legjendat, përrallat, këngët dhe proverbat. Ato janë shumë të larmishme, duke pasqyruar diversitetin e popujve sllavë.

Këto i përkasin familjes së madhe indo-evropiane, por kuptimi i vërtetë i fjalës “sllav” mbetet i pasigurt. Qytetërimi lusatik (lusacienne), ndoshta ai i sllavëve të hershëm, zgjati nga fillimi i Epokës së Hekurit deri në shekullin e 6-të p.e.s. Pastaj, padyshim fiset sllave u vendosën në Karpate dhe migruan në tre drejtime të ndryshme për të formuar tre popullata të dallueshme: sllavët perëndimorë, ku ishin në kontakt me popujt gjermanikë; sllavët lindorë, me finlandezët; dhe sllavët veriorë, me baltët. Në jug, domethënë, përtej Karpateve, jetonin fiset trake.

Midis shekullit të 5-të p.e.s. dhe shekullin e 1-rë pas Krishtit, sllavët u ndikuan nga skithët dhe sarmatët, të cilët depërtuan në territoret e tyre. Skithët dhe sarmatët, me origjinë iraniane, u lanë atyre një pjesë të kulturës së tyre. Për shembull, fjalët bogu >> dhe (zot), “rayi” (parajsë), svyatu ose “sventu” (shenjtor), por edhe kultet e diellit, Sva-rogu, të erës, Striborg,ujit dhe shiut, dhe për këtë arsye të pjellorisë dhe bollëkut, perëndeshës Mokos. Pushtime të tjera ndodhën: hunët dhe alanët nga mesi i shekullit të 4-të deri në mesin e shekullit të 5-të, gotët në gjysmën e dytë të shekullit të 5-të dhe avarët në shekujt 6 dhe 7.

Sllavët, paqësorë nga natyra, iu nënshtruan të gjitha këtyre pushtimeve.

Pra, në shkrimin deri këtu, shihet se kush ishin sllavët, që po iu nënshtroheshin të gjitha pushtimeve.  E,si të pushtuar nga të tjerët, për sllavët gjoja se kishin krijuar një mitologji, ndërsa për ilirët që kishin pasur gjithë atë territor e numër të madh popullate, nuk i zënë ngoje fare « studiuesit » francezë. Kjo është për keqardhje më parë për ata që shkriuajnëe i lënë anash sesa për ata që kishin jetuar në këto troje e që jetojnë edhe sot e gjithë ditën, ani pse të ngushtuar territorialisht e të asmimiluar kombëtarisht.

Shënim i yni:

Paraqitja e simboleve diellore ilire: zogj dhe qarqe me tetë rreze, në një qerre bronzi të shekullit VI p.e.s.

Pra, kjo qerre ishte symbol i ilirëve dhe jo e sllavëve. Kështu, sllavëve iu dhanë edhe simbole të tjera të ilirëve, si kjo e Diellit e të tjera.

 SLLAVËT ISHIN PANTEISTË DHE ANIMISTË

Sllavët e lashtë ndienin nevojën për të shpjeguar fenomenet natyrore, forcat e natyrës. Ata nderonin shumë hyjni.

Diellin, i cili jep jetë: Jarilo; mbrojtësin e kopeve: Volos; zjarrin, Svarog; Bubullimën, Perun, të cilit i flijonin kafshë, si gjelin. Por ata gjithashtu mund t’i ofronin këtij perëndie dhi, arinj dhe dema gjatë festave të mëdha.

Ata adhuronin gjithashtu lumenjtë dhe u ofronin flijime atyre.

Kështu, sllavët ishin panteistë, por edhe animistë. Në të vërtetë, ata u atribuonin një shpirt, një inteligjencë, objekteve në lëvizje.

Në mitologjinë sllave, kafshët dhe pemët zinin një vend të rëndësishëm. Disa kafshë u bënë toteme, domethënë, ato konsideroheshin paraardhësit dhe mbrojtësit e një klani ose fisi. Askush nuk duhej ta vriste kafshën totemike, as ta hante mishin e saj.

Përveç kafshëve, pemët ishin të shenjta. Sllavët besonin se të vdekurit i përdornin ato si banesa para se të shkonin të jetonin në një vend tjetër. Prandaj, nuk duhej të pritej një pemë e vjetër, përndryshe do të çmendej, do të sëmurej ose edhe do të vdiste.

Ajo që është karakteristikë e mitologjisë sllave, midis popujve të degës perëndimore, është bashkëjetesa e dy hyjnive kundërshtare: hyjnia e dritës dhe hyjnia e errësirës. E para jep jetë dhe quhet Bielobog (Zoti i Bardhë), ndërsa e dyta e heq atë; ajo është Çernobog (Zoti i Zi).

Duket sikur një zot suprem, emri i të cilit nuk u përmend kurrë, sundonte mbi të gjithë zotat e tjerë: zotin e qiellit Svarog. Ai kishte dy fëmijë, Zotin e Diellit Dazhbog dhe Zotin e Zjarrit Svarogitch.

Pasi mbretëroi mbi universin, Svarog, Zoti i Qiellit, ua besoi fuqinë e tij fëmijëve të tij.

MITI I DIELLIT

Zoti i Diellit Dazhbog jetonte në një pallat të artë në Lindje, në një tokë që ishte një parajsë e vërtetë, ku vera dhe bollëku ishin të përjetshme. Ai nisej çdo mëngjes në një qerre të shkëlqyer të tërhequr nga kuaj të bardhë madhështorë me frymë të zjarrtë, duke përshkuar kupën qiellore.

Dielli përshkruhet gjithmonë si një mbret i ri dhe i pashëm, duke hipur mbi një qerre shumë të çmuar të tërhequr nga disa kuaj të bardhë ose argjendtë, qoftë në përrallat popullore polake apo në legjendat serbe.

Kështu, midis serbëve, Dielli ulet në një fron prej ari dhe vjollce; mbretëria e tij është dritë. Dy virgjëresha të bukura janë pranë tij: Agimi i Mëngjesit, i cili hap portat e pallatit qiellor, dhe Agimi i Mbrëmjes, i cili i mbyll ato. Shtatë gjyqtarë (planetë) dhe shtatë lajmëtarë (kometa) përshkojnë universin sipas vullnetit të tij.

Nuk duhet ta harrojmë Hënën, Mesiatz. Midis rusëve, Dielli banon brenda sferës diellore dhe zotëron dymbëdhjetë mbretëri (dymbëdhjetë muaj ose dymbëdhjetë shenja të zodiakut). Fëmijët e tij jetojnë në yje.

Në disa mite sllave, Dielli lind çdo mëngjes, arrin pjekurinë në mesditë dhe vdes në mbrëmje. Kjo shpjegon udhëtimin e tij nëpër kupolën qiellore.

Mite të tjera sllave tregojnë se Dielli u martua me Hënën në fillim të verës, u nda prej saj në dimër dhe u ribashkua me të në pranverë. Nga ky bashkim hyjnor, lindën Yjet.

Sllavët paganë adhuronin gjithashtu hyjninë Nënë Tokë-Lagështi, ose Mati-Syra-Zemlia në rusisht, e cila është e drejtë dhe nuk duhet të mashtrohet.

DOMOVO: SHPIRTRAT E SHTËPISË

Ata e populluan jetën e tyre të përditshme me hyjni të vogla, fshatare, ose shpirtra shtëpie, mirëdashës ose keqdashës, të quajtur Domovoi.

Këta Domovoi kanë një pamje njerëzore, por janë mjaft me qime. Ndonjëherë, ata kanë edhe pamjen e një kafshe shtëpiake, me brirë dhe bisht. Prandaj është e rrezikshme për një njeri t’i shohë Domovoit.

Por nga vijnë këto shpirtra? Ata shoqëruan Zotin e…kur kemi mbaruar…

Zoti, ai që krijoi Qiellin dhe Tokën, por disa prej tyre u rebeluan kundër tij. Kështu, ata u dëbuan nga Qielli dhe ranë ose në pyje dhe lugina, ku u treguan keqdashës dhe të pamëshirshëm, ose në shtëpi ku, përkundrazi, u bënë shpirtra mirëdashës.

Roli i Domovolit është të paralajmërojë banorët e shtëpisë në të cilën ai jeton për fatkeqësitë që mund të ndodhin. Atij i pëlqen të qëndrojë pranë oxhakut. Gruaja e tij, Domania, preferon të jetojë nën tokë.

Kikimora, nga ana e saj, është e përfshirë në punët e shtëpisë. Ajo mund të ndihmojë zonjën e shtëpisë e cila, e lodhur, bie në gjumë në shufrën e saj. Kështu ajo e përfundon punën e saj, por vetëm kur është me humor të mirë.

SHPIRTRA TË TJERA SHTËPIAKE

Shpirtra të tjerë shtëpiakë luajtën një rol të rëndësishëm.

Dvorovoi, ose Dvorniku, shpirti i oborrit, i urren të gjitha kafshët me qime të bardha, duke përfshirë macet, qentë dhe kuajt. Megjithatë, pulat e bardha, meqenëse mbrohen nga perëndia e pulave, nuk përjetojnë shqetësime.

Dvorovoi mund të bien në dashuri me një grua. Një ditë, njëri prej tyre i shpalli dashurinë e tij një gruaje të vdekshme dhe jetoi me të për disa vite. Pasi ia gërshetoi flokët, ai ia ndaloi t’i zgjidhte.

Por ajo vendosi të martohej në moshën tridhjetë e pesë vjeç, me një burrë që kishte takuar. Një ditë para dasmës, ajo ia zgjidhi gërshetin dhe ia stiloi flokët. Fatkeqësisht, ajo u gjet e vdekur mëngjesin tjetër. Dvorovoi, në një shpërthim xhelozie, e kishin mbytur në shtrat.

Një tjetër shpirt i rëndësishëm shtëpiak është Banniku, ose shpirti i banjës. Është thelbësore të mos harroni t’i lini pak ujë pasi të keni mbaruar banjën.

Për më tepër, absolutisht nuk duhet ta shqetësoni kur është radha e tij për t’u larë. Nëse, rastësisht, ai shqetësohet, do të zemërohet dhe do të hedhë ujë të valuar mbi viktimën e tij të varfër, të cilën madje mund ta mbytë! Nga ana tjetër, Banniku herë pas here fton djaj, shpirtra pylli…

Sa i përket Ovinnikut, shpirtit të hambarit, ai nuk mund të thuhet se është mirëdashës. Përkundrazi! Ai mund të bëhet zjarrvënës. Nën maskën e një maceje të zezë të madhe e të fryrë, duke qëndruar në një cep të hambarit, ai leh si qen ose

qesh si njeri!

Në foton këtu: Paraardhësit e popujve sllavë adhuronin perënditë dhe u kushtonin atyre kulte të ndryshme. Kjo statujë balte ka të ngjarë të përfaqësojë një perëndeshë nënë. U gjet në Rumani dhe daton që nga Epoka e Mesme e Bronzit (1500-1250 p.e.s.).

HYJNITË E PYJEVE, FUSHAVE DHE UJËRAVE

Por ka edhe hyjni të tjera, jo fshatare, që jetojnë në pyje, fusha dhe ujëra…

Për shembull, Lechy, një shpirt shumë popullor në legjendat sllave, ka gjak blu dhe një mjekër të gjatë jeshile. Madhësia e tij ndryshon në varësi të faktit nëse po ecën në zemër të pyllit apo jo. Ka sy jeshilë që shpesh janë të fryrë, jo nga frika, por nga…

Me djallëzi, ai kënaqet duke i çuar në rrugë të gabuar kalimtarët që kalojnë pyllin, territorin e tij.

Megjithatë, nuk është vërtet keqdashës. Thjesht i kërkon viktimës së tij të zhvishet dhe të heqë këpucët, pastaj t’i veshë rrobat mbrapsht dhe t’i veshë këpucët përsëri me këpucët e kthyera mbrapsht. E liron viktimën e tij pasi është argëtuar në këtë mënyrë.

Nga ana tjetër, Lechy bëhet veçanërisht i rrezikshëm rreth tetorit, koha kur duhet të vdesë për t’u rilindur pranverën e ardhshme.

45

Frika dhe obsesioni me vdekjen e çmendin nga tërbimi. Duke endur nëpër pyll, ai ulërin si ujk, shpërthen në lot si njerëzit dhe lëshon britma therëse si një grua histerike.

Po aq i rrezikshëm dhe djallëzor, Poleviku, ose shpirti i fushës, kënaqet duke i çuar në rrugë të gabuar ata që qëndrojnë në zotërimin e tij. Sa i përket fshatarit që i trembet punës së vështirë dhe preferon të dehet, ai rrezikon të mbytet. Mund të fitosh ende favorin e tij duke i sjellë dy vezë dhe një gjel të vjetër, por kjo ofertë duhet të bëhet fshehurazi.

Ky shpirt ka një pamje të ndryshme në varësi të rajonit; ai mund të marrë formë njerëzore ose pamjen e një xhuxhi monstruoz, duke folur gjuhën e njerëzve dhe duke mbajtur barëra të gjata jeshile si mbulesë koke.

Të gjitha këto hyjni të fushave dhe pyjeve ishin të shumta midis polakëve, por edhe midis popujve të tjerë sllavë. Disa perëndi mbikëqyrnin begatinë e fushave, përparimin e qetë të lërimit dhe rritjen e shëndetshme të të korrave; të tjerë mbronin kafshët. Çdo perëndi kishte një detyrë shumë specifike.

Midis hyjnive keqdashëse, Vodianoî, ose shpirti i Ujërave, banon në lumenj, pellgje dhe liqene. Ai njihet për marrjen e shumë formave të ndryshme. Kështu, ai mund të shfaqet si një plak, ose më saktë një gjigant i vjetër, i mbuluar me myshk dhe me mjekër dhe flokë të gjelbër.

Por ai gjithashtu mund të transformohet në një peshk gjigant, gjithmonë të mbuluar me myshk. Thuhet gjithashtu se atij i pëlqen të tregojë një fytyrë njerëzore, por kjo është me të vërtetë tipari i tij i vetëm njerëzor! Sepse gishtërinjtë e këmbëve të tij janë gjigantë, putrat ia zëvendësojnë duart dhe së fundmi, ai ka brirë dhe një bisht. Për të përgatitur më mirë veprat e tij të liga, ai madje metamorfozohet në një grua të zhveshur që kreh flokët, e ulur në ujë.

Kështu, Vodianoï përdor një strategji specifike në varësi të situatës, por është gjithmonë urrejtja e tij ndaj njerëzve që i udhëheq veprimet e tij. Ose ai josh shpirtin e varfër dhe të pakujdesshëm që ka rënë në pritën e tij dhe shfrytëzon rastin për t’i skllavëruar ata, ose sulmon anijet, i fundos dhe i plaçkit ato, dhe kështu pasurohet.

Nëse sheh një burrë ose grua duke u larë në muzg, ai i rrëmben dhe u rezervon një fat të palakmueshëm.

RUSALKA

Një besim që gjendet tek sllavët pothuajse kudo,
ka të bëjë me Rusalkën. Kur një vajzë e re mbytet, qoftë aksidentalisht apo me qëllim, ajo rilind si një hyjni uji.
Kështu, Rusalkët gjenden kryesisht në lumenj, përrenj dhe liqene, pronat e tyre të preferuara. Megjithatë, gjatë javës së dedikuar për ta, ata largohen nga ujërat dhe zënë pyjet, ku argëtohen së bashku, duke kënduar, kërcyer, luajtur, ngjitur pemësh e kështu me radhë.Midis sllavëve të jugut, domethënë në Jugosllavi dhe Bullgari, Rusalkët janë gra të reja jashtëzakonisht elegante dhe të bukura. Ato këndojnë këngë simpatike.

Tingujt e zërave të tyre të ëmbël që u këndonin serenada kalimtarëve. Dhe të vdesësh në krahët e një Rusalka është vërtet e këndshme.

Në Ukrainë, nga ana tjetër, midis sllavëve të veriut – domethënë në Poloni, Çekosllovaki, Rusi dhe Bjellorusi – Rualki janë vajza të liga, të shëmtuara tmerrësisht, të cilat nuk hezitojnë të torturojnë viktimat e tyre të pafat para se të martohen me to.

PERËNDITË E DASHURISË DHE GËZIMIT

Përveç hyjnive fshatare që luanin një rol jetësor në jetën e përditshme të sllavëve dhe shpirtrave të shumtë të pyjeve, fushave dhe ujërave, kishte perëndi të dashurisë dhe gëzimit, adhurimi i të cilëve ishte i përhapur.
Yarilo, perëndia e pranverës dhe pjellorisë, është një djalë i ri i pashëm i veshur i gjithi me të bardha, i veshur me një kurorë me lule, duke ecur zbathur dhe duke mbajtur kallinj gruri në dorën e majtë.
Kulti i Kupalës, një tjetër hyjni e gëzimit, bazohej në nderimin e ujit dhe fuqisë së tij misterioze. Në të vërtetë, në legjendat popullore, zanat përdorin “ujë të vdekur ose ujë të gjallë”, ky i fundit që zotëron një fuqi rigjeneruese.

Kurora lulesh hidheshin në lumenj ose liqene, njerëzit laheshin dhe sigurisht, kryheshin larje. Të tilla ishin ritet që praktikoheshin në ato kohë të largëta. Por adhurimi i zjarrit ishte gjithashtu një rit solemn. Në natën e shenjtë të Kupalës, adhuruesit kërcenin rreth zjarreve dhe hidheshin mbi to.

Atij i ofrohej gjithashtu adhurimi pasionant i pemëve dhe bimëve. Për shembull, fieri, i cili prodhon vetëm një lule në Natën e Koupalës, besohej se zotëronte një virtyt të pakrahasueshëm. Në të vërtetë, nëse dikush ka fatin dhe guximin të këpusë këtë lule magjike, pasuria, pushteti dhe dashuria janë të siguruara. Kjo Lule Koupala ruhet nga demonët. Nuk është e lehtë t’i afrohesh dhe duhet të presësh me durim deri në mesnatë. Është në këtë orë që lulja papritmas shpërthen në lulëzim. Lind një lule zjarri, verbuese me shkëlqimin e saj të padurueshëm.
Një rreth magjik i vizatuar rreth lules kufizon një hapësirë ​​që nuk duhet lënë kurrë. Dhe ai që arrin ta rrëmbejë atë në këto kushte, pavarësisht demonëve që e presin dhe e thërrasin, meriton të zotërojë të gjitha thesaret e tokës, të dojë gratë më të bukura në botë dhe të pritet nga sovranët më të mëdhenj.
Sipër: Kjo statujë e një perëndeshe nënë i paraprin qytetërimit sllav. Gjatë parahistorisë, një kult i veçantë i kushtohej perëndeshave të pjellorisë. Ky u gjet në Rumani. Për sllavët, Mokos personifikonte shiun dhe tokën e lagësht. Ajo korrespondonte me Ge, perëndeshën nënë të grekëve, dhe me Perëndeshën e Madhe të skithëve.

Faqja përballë: Në shekullin e 10-të, prifti Bogomil themeloi një sekt heretik që ndikoi te katarët.

Kopertina

Takimi i Uliksit dhe Tiresiasit në mbretërinë e të vdekurve.
Faqet 2-3:
Piktura budiste në Tibet
Faqet 6-7:
Hyjnitë Tiki në Hawaii
Krediti i fotos:
Ky libër u prodhua me ndihmën e Magnum Photos për faqet e mëposhtme:
Bruno Barbey: f. 85, 97, 103, 105, 119, 120, 123, 151, 157.
Ian Berry: f. 152, 153.

René Burri: f. 46, 117, 144, 155.
Bryan Campbell: f. 13, 15, 137.
Cornell Capa: f. 141.
Harry Gruyaert: f. 111.
Ara Guler: f. 67, 69.
Ernst Haas: f. 2/3, 133, 135, 138.
David Hurn: fq. 26.

Richard Kalvar: fq. 41.
Hiroji Kubota: fq. 108, 121.
Erich Lessing: fq. 1, 9, 17, 18, 19, 23, 25, 27, 29, 31, 33, 39, 40, 43, 45, 47, 51, 55, 57, 59, 61, 63, 73, 77, 78, 7, 7, 7 88, 89, 93.
Inge Morath: fq. 71, 91.
Marc Riboud: fq. 129.

George Rodger: fq 34/35, 75.
Antonio Salgado: f. 149.
Dennis Stock: fq. 6/7.
Alex Webb: fq. 110.
Patrick Sachmann: fq. 127.
Ky libër ka përfituar edhe nga pjesëmarrja e:
Marina Cardinaud: fq. 82.
Nguyen Thuc Diem: fq. 98, 99, 101, 106, 107, 109, 118, 142, 143.
Jean-Pierre Hirou dhe Michèle Yargui: fq. 125, 126, 145.
Michel Wawczak: fq. 49, 52, 53, 62, 65.
Dhe falënderojmë Ambasadën Kineze për pjesëmarrjen e saj të mirë (faqja 114).
Të gjitha të drejtat e rezervuara:
Mercure Diffusion
1987. Paris ISBN: 2-85961-170-3
Këtu janë të pesë faqet në gjuhën frënge, që shkruhet për mitologjinë sllave.

K O M E N T E

SHKRUAJ NJË KOMENT

Ju lutem, shkruaj komentin tuaj!
Ju lutem, shkruaj emrin tuaj këtu