“Dita e dyerve të hapura” dhe përurimi i Bibliotekës “Nëna Tereze” në Luzern

Një hapësirë për librin, kulturën dhe ruajtjen e identitetit shqiptar në Zvicër LUZERN, 17 tetor 2026 – Shoqata Humanitare „Nënë Tereza” në Zvicër organizoi Ditën e Dyerve të Hapura, në kuadër të së cilës u bë përurimi zyrtar i Bibliotekës „Nënë Tereza” në Luzern.

Veprimtaria shënoi një etapë të rëndësishme në zhvillimin e shoqatës dhe në zgjerimin e angazhimit të saj në fushën e kulturës, duke krijuar një hapësirë të dedikuar librit shqip, dijes dhe trashëgimisë kulturore shqiptare në diasporë. Në aktivitet morën pjesë bashkatdhetarë, dashamirës të librit, veprimtarë dhe personalitete të kulturës e të letërsisë.

Programi u moderua nga znj. Fatima Kalimashi, e cila theksoi rëndësinë e librit dhe të kulturës si ura lidhëse ndërmjet brezave. Nga veprimtaria humanitare edhe tek një vizion kulturor. Në fjalën e tij përshëndetëse, kryetari i Shoqatës Humanitare „Nënë Tereza”, z. Nue Zalli, paraqiti historikun dhe rrugëtimin e shoqatës, duke vënë në pah rëndësinë e përtëritjes institucionale dhe të zhvillimit të veprimtarisë së saj përtej misionit humanitar.

Duke iu referuar nevojës për të ecur përpara dhe për t’iu përgjigjur kërkesave të kohës, ai theksoi: „Një shoqatë nuk mund të mbështetet vetëm në të kaluarën e saj.” Në këtë frymë, themelimi i bibliotekës përfaqëson një hap konkret drejt zgjerimit të veprimtarisë kulturore dhe forcimit të lidhjes së komunitetit me gjuhën, historinë dhe trashëgiminë shqiptare. Duke folur për vazhdimësinë e misionit të shoqatës, z. Zalli u shpreh gjithashtu se historia e saj duhet të vazhdojë të shkruhet përmes punës dhe aktiviteteve, së bashku me njerëzit që i bashkohen këtij rrugëtimi.

Historiku dhe formimi i bibliotekës Historikun dhe procesin e formimit të Bibliotekës „Nënë Tereza” e prezantoi z. Xhafer Zeqiri, duke sjellë në vëmendje zhvillimet që çuan nga ndryshimet organizative të vitit 2020 drejt krijimit të një hapësire të dedikuar librit dhe kulturës. Gjatë kësaj periudhe, krahas përditësimit të strukturave dhe digjitalizimit të dokumentacionit të shoqatës, u hodhën themelet e një projekti të ri kulturor, që synonte ruajtjen dhe promovimin e dijes në diasporë. Duke vlerësuar rëndësinë e këtij projekti, ai nënvizon: „Formimi i Bibliotekës ‘Nënë Tereza’ në Lucern përfaqëson një arritje të rëndësishme kulturore dhe institucionale” për shoqatën dhe komunitetin shqiptar.

Në procesin e ngritjes së bibliotekës u angazhuan anëtarë të shoqatës dhe vullnetarë, ndërsa u krijua edhe një platformë digjitale për regjistrimin dhe menaxhimin e librave. Si rezultat i këtij angazhimi të përbashkët, fondi arriti të përfshijë mbi 1 100 tituj të kategorive të ndryshme, të siguruar përmes dhurimeve. Vizioni: një bibliotekë e hapur për të gjithë Vizioni dhe projektet për të ardhmen u prezantuan nga përgjegjësi për sektorin e kulturës z. Bardhec Berisha, i cili theksoi se biblioteka duhet të jetë shumë më tepër se një hapësirë ku ruhen librat.

Ajo synon të shërbejë si qendër e gjallë e leximit, e shkëmbimit të ideve dhe e zhvillimit të veprimtarive kulturore e edukative. Duke shpjeguar rolin e saj në jetën e komunitetit, ai theksoi: „Një bibliotekë ka kuptim atëherë kur libri hapet, lexohet dhe bëhet pjesë e jetës së njerëzve.” Një rëndësi të veçantë në këtë vizion zë brezi i ri, veçanërisht fëmijët dhe të rinjtë shqiptarë që rriten në Zvicër. Përmes leximit dhe aktiviteteve kulturore, biblioteka synon t’i afrojë ata me gjuhën amtare, letërsinë, historinë dhe trashëgiminë e tyre, duke i ndihmuar të ruajnë lidhjen me rrënjët.

Në këtë drejtim, z. Berisha e përmblodhi filozofinë e projektit me një mesazh domethënës: „Një bibliotekë ndërtohet me libra, por jeton përmes njerëzve.” Biblioteka – një derë e hapur drejt dijes ,integrimit dhe ndërveprimit shoqëror Hapja zyrtare e bibliotekës u bë nga z. Xheloc Deda, duke shënuar një etapë të re në funksionimin dhe zhvillimin e saj në shërbim të lexuesve dhe komunitetit shqiptar. E ndërtuar mbi vlerat humanizmit, dijes dhe miqësisë, biblioteka synon të shërbejë si një urë lidhëse mes kulturës shqiptare dhe jo vetëm, duke përcjellë trashëgiminë tonë te brezat e ardhshëm. Ajo synon të jetë një derë e hapur për të gjithë ata që e duan librin, kulturën dhe miqësinë. Libri shqip edhe në hapësirën digjitale Në vijim, u prezantua organizimi i fondit të librave, katalogimi sipas kategorive dhe mënyra e kërkimit të librave.

Të pranishmit u orientuan për shfrytëzimin e bibliotekës. Në këtë kontekst u prezantua edhe platforma digjitale Lexoshqip.ch, e projektuar nga aktivisti i shoqatës, z. Martin Musaj. Platforma synon të zgjerojë qasjen në librin shqip dhe të krijojë mundësi shtesë për lexuesit, pavarësisht vendndodhjes së tyre. Ndërthurja e fondit fizik me mundësitë digjitale përbën një hap drejt modernizimit të shërbimeve dhe zgjerimit të komunikimit kulturor me komunitetin shqiptar në Luzern dhe më gjerë.

Muzika dhe kultura shqiptare në një ditë festive Programi u pasurua me interpretime të muzikës shqiptare nga këngëtarja Gentjana Tafili, e shoqëruar nga instrumentisti Rafael Lishi. Interpretimi i tyre i dha veprimtarisë një dimension të veçantë artistik dhe emocional, duke sjellë tingujt e traditës shqiptare në këtë ngjarje kushtuar librit dhe kulturës. Përshëndetjet e prof. Nusret Pllanës dhe të poetëve Tonin Nikolli e Bujar Salihu shprehën mbështetjen për këtë nismë kulturore dhe rëndësinë e krijimit të hapësirave që i shërbejnë dijes, leximit dhe ruajtjes së trashëgimisë shqiptare.

Bashkëpunimi në shërbim të komunitetit Realizimi i veprimtarisë u mbështet në angazhimin e koordinatorit dhe përgjegjësit të organizimit, z. Fadil Haxhosaj, së bashku me bashkëpunëtorët Saim Tahiraj, Daniel Rosaj, Gaspër Merturi, Anton Gjoni, Albert Nikollaj, Mark Kqira, Ferdinanda Zalli-Kqira, Gjergj Prenrecaj dhe Prek Zymi, të cilët kontribuuan në organizimin dhe mbarëvajtjen e aktivitetit. Shoqata Humanitare „Nënë Tereza” shpreh mirënjohjen për të gjithë pjesëmarrësit, bashkëpunëtorët, donatorët dhe përkrahësit që kanë kontribuar në veprimtarinë e saj dhe në krijimin e fondit të bibliotekës.

Biblioteka synon të jetë një hapësirë e hapur për të gjithë dashamirësit e librit, ku komuniteti mund të lexojë, të dhurojë botime, të propozojë ide dhe të marrë pjesë në aktivitete kulturore e edukative. Zhvillimi i saj do të varet edhe nga vazhdimësia e bashkëpunimit dhe përfshirja aktive e komunitetit.

Përurimi i bibliotekës shënon një hap konkret drejt forcimit të rolit të librit dhe kulturës në jetën e komunitetit shqiptar në Zvicër.

Përmes fondit të lirave, veprimtarive kulturore dhe mundësive të reja të bashkëpunimit, kjo nismë synon të krijojë lidhje të qëndrueshme mes brezave dhe të kontribuojë në ruajtjen e kujtesës, forcimin e identitetit.

Një shtëpi për librin, një urë për brezat, një kujtesë për të ardhmen.