Sak Muji, Zvicër – Rugovë
ÇETNIKËT E RINJ NË PUSHTETIN SERB!
Vuçiçi mund ta humbë pushtetin, por a do ta braktisë Serbia politikën e vjetër ndaj shqiptarëve?!
Oooo shqiptarë, vëllezër e motra të një gjaku, të një gjuhe, të një flamuri e të një historie! Mos u mashtroni nga ndërrimi i fytyrave në Beograd! Pretendimi se më 25 tetor 2026 Aleksandar Vuçiçi pranoi humbjen e forcës së tij politike përballë një lëvizjeje të udhëhequr nga studentët nuk mund të paraqitet si fakt i verifikuar në këtë tekst. Data 25 tetor 2026 është në të ardhmen dhe, pa burime të besueshme e të kontrollueshme, nuk mund të thuhet se çfarë ka ndodhur atë ditë. Prandaj, ky zhvillim duhet trajtuar si skenar, parashikim ose informacion i pakonfirmuar, jo si ngjarje e kryer. Edhe nëse në të ardhmen do të ndodhte një ndryshim politik në Beograd, kjo nuk do të nënkuptonte automatikisht ndryshim të qëndrimit të Serbisë ndaj Kosovës, shqiptarëve ose interpretimeve të saj për historinë.
Aleksandar Vuçiçi ka qenë ministër i informacionit në qeverinë e drejtuar nga Slobodan Millosheviçi gjatë viteve 1998–2000. Përshkrimi i tij si pjesë e “shkollës politike të nacionalizmit radikal serb” është një vlerësim politik dhe duhet dalluar nga një përshkrim biografik i verifikueshëm.
Po ashtu, nuk mund të thuhet se ai “po largohet nga pushteti” pa rezultate zgjedhore, deklarata zyrtare ose burime të besueshme që ta konfirmojnë. Por pyetja jonë kombëtare është: A po largohet edhe ideologjia që ushqeu luftërat, dëbimet, masakrat dhe urrejtjen në Ballkan?! Ne shqiptarët nuk e kemi luksin ta harrojmë historinë! Luftërat në Kroaci, Bosnjë e Hercegovinë dhe Kosovë u shoqëruan me krime të rënda, dëbime, vrasje dhe shkatërrime.
Përgjegjësitë nuk mund t’i atribuohen në mënyrë të përgjithshme një populli të tërë; ato duhet të lidhen me individë, struktura politike, ushtarake dhe paramilitare, sipas provave dhe vendimeve përkatëse. Për këto krime ekzistojnë dokumente, dëshmi dhe vendime të gjykatave ndërkombëtare, veçanërisht të Tribunalit Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë dhe të gjykatave të tjera. Megjithatë, vendimet gjyqësore përcaktojnë përgjegjësi penale individuale dhe nuk mund të përdoren si provë se çdo serb ose çdo qytetar i Serbisë ka pasur të njëjtën përgjegjësi.
Dhe historia nuk fshihet me një palë zgjedhje! Nuk them se çdo student serb që proteston kundër Vuçiçit është çetnik. Përkundrazi, kush kundërshton korrupsionin, autoritarizmin dhe padrejtësinë me mjete demokratike duhet të gjykohet sipas veprimeve dhe qëndrimeve të veta. Por nuk mund të thuhet pa prova se një lëvizje e re politike vazhdon ta trajtojë Kosovën si territor të Serbisë. Ky pretendim duhet të mbështetet në programet zyrtare, deklaratat publike dhe veprimet konkrete të asaj lëvizjeje. Nëse një forcë politike mbështetet në Kushtetutën e Serbisë, e cila e përfshin Kosovën në territorin e saj, kjo është një çështje e dokumentuar; megjithatë, qëndrimet e një lëvizjeje të caktuar duhet të verifikohen veçmas. Çfarë ka ndryshuar vërtet në politikën serbe ndaj shqiptarëve?!
Çetnikizmi politik nuk matet me moshën e një udhëheqësi, me kostumin e tij apo vetëm me emrin e partisë. Ky term lidhet me një traditë nacionaliste dhe monarkiste serbe të shekullit XX, ndërsa përdorimi i tij për aktorë bashkëkohorë është shpesh politik dhe polemik. Për këtë arsye, ai duhet përdorur me kujdes dhe vetëm kur mbështetet në qëndrime, simbole ose veprime konkrete. Prandaj, sot më shumë se kurrë, ne shqiptarët duhet të jemi jo vetëm 50 për qind më të përgatitur, por edhe 100 për qind më të bashkuar në mbrojtjen e lirisë, shtetësisë dhe interesit kombëtar! Kosova, Shqipëria, shqiptarët në Maqedoninë e Veriut, në Mal të Zi, në Luginën e Preshevës dhe mërgata jonë në Evropë e Amerikë duhet të kultivojnë bashkëpunimin, mirëbesimin dhe përgjegjësinë kombëtare.
Bashkimi ynë nuk nënkupton luftë kundër askujt. Do të thotë mbrojtje e përbashkët e të drejtave tona, siguri, diplomaci, zhvillim dhe përkushtim ndaj paqes. Duhet ta forcojmë miqësinë strategjike me Shtetet e Bashkuara të Amerikës, partneritetin me NATO-n dhe marrëdhëniet me aleatët evropianë. Por duhet të kërkojmë edhe nga Evropa që të mos ketë standarde të dyfishta kur bëhet fjalë për sigurinë, të drejtat e njeriut, drejtësinë ndaj viktimave dhe statusin politik të Kosovës. Kjo është një kërkesë politike dhe normative, jo një fakt që mund të provohet vetëm me deklarata të përgjithshme.
Miqësia ndërkombëtare është e domosdoshme, por vetëdija dhe uniteti ynë kombëtar janë përgjegjësia jonë! Ne e njohim historinë e politikave të Beogradit dhe pasojat e propagandës, përçarjeve dhe ndërhyrjeve politike në rajon. Megjithatë, çdo akuzë konkrete për veprime të caktuara duhet të mbështetet në burime të besueshme dhe të mos shndërrohet në përgjithësim ndaj të gjithë qytetarëve serbë. Prandaj duhet vigjilencë, institucione të forta dhe përgjegjësi, jo gjueti shtrigash e akuza pa prova. Kosova nuk guxon të bëhet peng i përçarjeve tona të brendshme!
Mund të kemi parti të ndryshme, udhëheqës të ndryshëm, bindje të ndryshme dhe kundërshtime të ashpra demokratike. Por për lirinë, pavarësinë, sovranitetin dhe integritetin territorial të Republikës së Kosovës duhet të ekzistojë një qëndrim i përbashkët kombëtar. Sepse liria që u fitua me sakrificat e brezave, me gjakun e dëshmorëve dhe me luftën çlirimtare të UÇK-së, nuk është pronë e asnjë partie politike. Ajo është amanet i kombit shqiptar! Dhe në fund, një porosi nga zemra: Oooo shqiptarë, mos prisni që Beogradi të ndryshojë që ne të bashkohemi! Bashkohuni në qëllime kombëtare, forcojeni shtetin, mbrojeni të vërtetën historike dhe mos lejoni që përçarjet tona të bëhen përparësi për ata që ende nuk e pranojnë lirinë e Kosovës!
VUÇIÇI MUND TË LARGOHET, QYSH U LARGUE, POR NE DUHET T’I GJYKOJMË PASARDHËSIT E TIJ NGA VEPRAT, JO NGA PREMTIMET! LAVDI DËSHMORËVE TË KOMBIT! RESPEKT PËR UÇK-në DHE PËR TË GJITHË ATA QË SAKRIFIKUAN PËR LIRINË! RROFTË UNITETI KOMBËTAR SHQIPTAR! 
Sak Muji Kam qenë i burgosur për dhjetë vjet në burgun e Nishit, nga viti 1981 deri më 1990, për shkak të regjimeve serbe dhe politikave proserbe, sipas përvojës sime personale. Përshkrimet e kushteve të burgimit, të torturave, të keqtrajtimeve dhe të ndërhyrjeve të njësive speciale janë dëshmi personale dhe duhen paraqitur si të tilla, jo si fakte të verifikuara në mënyrë të pavarur, nëse nuk shoqërohen me dokumente, dëshmi të tjera ose burime arkivore. Në këtë rrëfim përmenden edhe ndryshimet politike në Evropën Lindore, përfshirë përmbysjen dhe ekzekutimin e Nicolae Ceaușescut në dhjetor 1989, si dhe ardhjen në pushtet të Slobodan Millosheviçit në Serbi. Këto janë ngjarje historike të dokumentuara, por lidhja e drejtpërdrejtë mes tyre dhe trajtimit të të burgosurve në Nish duhet të mbështetet me prova të veçanta. Pretendimi se Millosheviçi ishte “vrasës i katër popujve”, se Aleksandar Vuçiçi drejtoi vrasje ose se synimi ishte shpallja e gjithë Jugosllavisë si Serbi është formulim politik dhe akuzë e rëndë.
Ai duhet riformuluar si vlerësim i autorit, përveç rasteve kur mbështetet në vendime gjyqësore ose dokumente të verifikueshme. Gjykatat ndërkombëtare kanë shqyrtuar përgjegjësi individuale për krime të kryera gjatë luftërave në ish-Jugosllavi, por nuk është e saktë të paraqitet çdo akuzë politike si përfundim gjyqësor. Përmendja e “trenit të kaltër” në linjën Gjevgjeli–Trigllav dhe e ngjarjeve të 15 janarit 1990 nuk është e qartë në këtë formë. Pa burime, dokumente ose shpjegime të sakta për ngjarjen, këto pjesë duhet të mbeten të shënuara si kujtime personale ose të hiqen nga një version dokumentues. Prandaj, ndryshimet politike në Serbi nuk duhet të gjykohen vetëm nga ndërrimi i udhëheqësve. Ato duhen vlerësuar përmes programeve politike, qëndrimeve ndaj Kosovës dhe shqiptarëve, respektimit të të drejtave të njeriut, bashkëpunimit me drejtësinë dhe veprimeve konkrete të institucioneve.
