Adem Lushaj, Deçan
Në kuadër të aktiviteteve kulturore të Javës së Diasporës, në Deçan u promovua romani “LUFTA” i autores Leonora Lokaj, një vepër që trajton me ndjeshmëri një nga plagët më të rënda të luftës në Kosovë – dhunën seksuale ndaj grave shqiptare gjatë viteve 1998–1999.
Ky roman nuk është vetëm një rrëfim letrar për luftën. Ai është një dëshmi artistike që depërton në dramën njerëzore, duke sjellë para lexuesit dhimbjen, qëndresën dhe shpresën. Përmes personazhit të Erës, autorja ndërton historinë e një gruaje që përjeton një nga format më të rënda të dhunës, por që nuk dorëzohet. Ajo sfidon plagët e së kaluarës, e mposht stigmën dhe rikthen dinjitetin e saj, duke dëshmuar se forca e njeriut mund të triumfojë edhe mbi tragjeditë më të mëdha.
Vlera e romanit qëndron në faktin se ai nuk e trajton dhunën si qëllim në vetvete. Përkundrazi, ajo shërben si sfond për të nxjerrë në pah qëndresën njerëzore dhe fuqinë e jetës. Mesazhi që përcillet është i qartë: e keqja mund ta plagosë njeriun, por nuk mund ta mposhtë vullnetin e tij për të jetuar dhe për të shpresuar.
Për lexuesin deçanas dhe kosovar, kjo temë ka një peshë të veçantë. Deçani ishte ndër komunat që përjetoi krime të rënda gjatë luftës, përfshirë edhe dhunën seksuale ndaj grave shqiptare. Prandaj, romani “LUFTA” nuk është vetëm një krijim artistik, por edhe një kontribut në ruajtjen e kujtesës historike dhe në nderimin e viktimave të kësaj tragjedie.
Vepra fiton një dimension edhe më të thellë nga fakti se autorja Leonora Lokaj e ka përjetuar vetë luftën. Përvoja personale, e ndërthurur me talentin letrar, e bën rrëfimin të sinqertë, të besueshëm dhe emocionalisht të fuqishëm. Ajo nuk shkruan vetëm për të treguar një histori, por për të ruajtur kujtesën dhe për t’u dhënë zë atyre që për shumë kohë kanë heshtur.
Në një kohë kur brezat e rinj po largohen gjithnjë e më shumë nga përjetimet e luftës, letërsia mbetet një nga format më të fuqishme për ta ruajtur të vërtetën historike. Romane si “LUFTA” nuk ushqejnë urrejtjen; ato kultivojnë kujtesën, ndërgjegjen dhe respektin për dinjitetin njerëzor. Ato na kujtojnë se paqja nuk ndërtohet mbi harresën, por mbi të vërtetën, drejtësinë dhe kujtesën.
Pikërisht për këtë arsye, “LUFTA” meriton të lexohet gjerësisht. Është një roman që tejkalon kufijtë e letërsisë artistike dhe shndërrohet në një akt kujtese, një homazh për gratë e mbijetuara të dhunës seksuale dhe një thirrje që plagët e historisë të mos mbulohen kurrë me heshtje.
Leonora Lokaj ka sjellë një vepër të guximshme, të ndjerë dhe me vlera të veçanta letrare e njerëzore. Me këtë roman, ajo i shton letërsisë sonë një zë që nuk flet vetëm për të kaluarën, por edhe për përgjegjësinë që kemi për ta ruajtur kujtesën dhe për ta mbrojtur dinjitetin njerëzor.
____
Video nga promovimi:
