Kreu Blog Faqe 1012

Kalandar-22 Korrik 2010: Kosova shtet fituese në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë, ku Serbia ishte ankuar kundër Pavarësisë

Drini.us
-
0
Kalandar-22 Korrik 2010: Kosova shtet fituese në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë, ku Serbia ishte ankuar kundër Pavarësisë

-Para 13 viteve, në  ditë historike – 22 Korrik 2010, Kosova shtet doli fituese në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë (GJND) pas një ankese që Serbia kishte dërguar kundër shpalljes së Pavarësisë në 17 Shkurtin historik të vitit 2008/

-Në intervistën ekskluzive që kam zhvilluar në ditën e Vendimit të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë, atëherë Ministri i Jashtëm Kosovar Skender Hyseni fliste në telefon nga Haga: Sigurt se do të ketë njohje të reja për Kosovën…/

Nga: Behlul Jashari

PRISHTINË, 22 Korrik 2023/ Kosova fituese përballë Serbisë doli para 13 viteve, kur Vendimi i Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë u dha pas një ankese që Serbia i kishte dërguar kundër shpalljes së Pavarësisë së Kosovës.

Në 22 Korrik 2010, Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë ka konkluduar se miratimi i Deklaratës  së Pavrësisë së Kosovës  në 17 Shkurt 2008  “nuk e ka shkelur të drejtën e përgjithshme ndërkombëtare, as rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit e as Kornizën Kushtetuese”.

“Prandaj, miratimi i kësaj deklarate nuk e ka shkelur asnjë rregull të aplikushme të së drejtës ndërkombëtare”, theksohej më tej.

Atëherë, para 13 viteve, ministri i Jashtëm i Kosovës, Skender Hyseni, e cilësonte vendimin e Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë si “të qartë” dhe që “nuk lë vend për dyshime”, se pavarësia e Kosovës është bërë në përputhje me të drejtën ndrëkombëtare.

“Gjykata konstatoi, me shumicë dërmuese, se Deklarata e Pavarësisë së Kosovës nuk ka shkelur të drejtën ndërkombëtare. Mendimi i Gjykatës është eksplicit dhe i qartë, dhe nuk lë vend për dyshim”, thuhej në deklaratën e ministrit Hyseni, pas vendimit të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë në lidhje me pavarësinë e Kosovës.

Forhåndsvisning av bilde

“Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë ka vendosur në favor të Kosovës në të gjitha pikat”, vazhdonte më tej deklarata.

“Tani presim njohje të mëtejme të Kosovës. U bëjmë thirrje shteteve që e kanë shtyrë njohjen e Republikës së Kosovës në pritje të Mendimit të Gjykatës, që tani të vendosin për njohjen (e Kosovës)”, thuhej në deklaratën e ministrit të Jashtëm të Kosovës.

Menjëherë pas këtij zhvillimi me rëndësi historike, në një deklaratë të anëtarëve të Grupit Drejtues Ndërkombëtar për mendimin këshillues të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë rikonfirmohej mbështetja e palëkundur për pavarësinë e pakthyeshme të Kosovës dhe bëhej thirrje për njohje.

“Grupi Drejtues Ndërkombëtar rikonfirmon mbështetjen e palëkundur të tij për pavarësinë e pakthyeshme të Kosovës demokratike dhe shumetnike në kufijtë e saj të tanishëm dhe i bën thirrje shteteve tjera që të njohin Kosovën. Ai po ashtu përshëndet përkushtimin e vazhdueshëm të Kosovës dhe progresin e konsiderueshëm në zbatimin e Propozimit Gjithëpërfshirës për Statusin dhe do të vazhdojë të mbështesë Kosovën në punën për realizimin e perspektivës së saj evropiane”, theksohej në deklaratë.

Grupi Drejtues Ndërkombëtar (ISG) për Kosovën, i cili përbëhej nga vendet që e kanë njohur Pavarësinë, ishte formuar në 28 Shkurt të vitit 2008 dhe synonte të orientojë dhe mbikëqyrë zhvillimin demokratik të Kosovës, të nxisë qeverisjen e mirë dhe shumetnicitetin, bazuar në Propozimin Gjithëpërfshirës të emisarit të posaçëm të OKB-së, kryenegociatorit për statusin, Martti Ahtisaari.

Forhåndsvisning av bilde

ARKIV, 22 KORRIK 2010 – INTERVISTA QË KAM ZHVILLUAR NË DITËN E VENDIMIT TE GJND – MINISTRI HYSENI FLET NGA HAGA: ME BEOGRADIN NUK DO TË KETË BISEDIME PËR STATUSIN E KOSOVËS, NDARJE APO SHKËMBIM TERRITORESH

 -Ministri i Jashtëm Kosovar Skender Hyseni në intervistën ekskluzive që kam zhvilluar në ditën e Vendimit të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë (GJND)  para 12 viteve: Marrëdhëniet e mira me Serbinë, interes i përbashkët për integrim në BE e NATO/

Opinioni i Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë (GJND) tregoi qartë se pavarësia e Kosovës nuk ka krijuar asnjë precedent dhe se është në interes të Ballkanit Perëndimor, deklaronte ministri i Jashtëm Kosovar Skender Hyseni në një intervistë ekskluzive që kam zhvilluar para 13 viteve për Agjencinë Shtetërore-Zyrtare të Lajmeve të Shqipërisë. “Opinioni këshilldhëns i GJND-së, tregoi qartë se pavarësia e Kosovës, nuk ka krijuar asnjë precedent dhe se është në interes të Ballkanit Perëndimor”, tha ministri Hyseni, në intervistë telefonike nga Haga.

Ministri Hyseni në 22 Korrik 2010 ishte i pranishëm kur GJND dha mendimin këshillimor në lidhje me pavarësinë e Kosovës.

Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë u shpreh në favor të pavarësisë së Kosovës. Presidenti i GJND-së Hiasashio Ovada deklaroi se pavarësia nuk shkel të drejtën ndërkombëtare.

Shefi i diplomacisë kosovare tha se, “ne e dimë që Kosova dhe Serbia e kanë të ardhmen e tyre në BE dhe NATO, e për këtë arsye marrëdhëniet e mira fqinjësore janë të domosdoshme”. Ai nënvizoi se “këtë fakt, e kemi përcaktuar qartë prej kohësh, tani është në dorën e Serbisë që të tregohet në nivelin e përgjegjësive të duhura”.

 Hyseni vuri në dukje se “nga vendimi i GJND-së, nuk ka asgjë që do të mund linte mundësi sado të vogla që të hidheshin dilema rreth shtetësisë së Republikës së Kosovës”.

Ministri pohoi se normalizimi i raporteve Kosovë-Serbi varet ekskluzivisht nga Serbia. “Kemi shprehur vullnetin për raporte të mira fqinjësore me Serbinë, sikurse i kemi ndërtuar me të gjithë fqinjët e tjerë por ky rast është interes i përbashkët”, tha ai.

 Hyseni rithekson faktin se me Beogradin nuk do të ketë bisedime për statusin e Kosovës, ndarje apo shkëmbim territoresh, ide rreth të cilave është spekuluar muajt e fundit. “Kosova dhe Serbia janë fqinjë të përhershëm dhe si të tillë, sot apo nesër, pas një kohe apo pas shumë kohësh, do duhet të bisedojnë për çështje të natyrës praktike që i lidhin këto vende të pavarura dhe sovrane”, tha Hyseni.

Ministri i Jashtëm kosovar, Skender Hyseni, u shpreh i sigurt se do të ketë njohje të reja për Kosovën pasi ka një numër vendesh që janë zotuar për këtë ndërsa u bëri thirrje shteteve që nuk e kanë njohur ende, e veçanërisht atyre vendeve që kanë pritur opinionin këshilldhënës të GJND-së, që ta bëjnë këtë sa më parë.

Kosova shpalli pavarësinë në 17 Shkurt 2008 dhe deri tani është njohur nga 69 shtete, theksohej në fund të intervistës së 22 Korrikut 2010.

Ndërsa, deri tani – 13 vjet pas Opinionit të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë Kosova është njohur nga 117 shtete anëtare të Organizatës së Kombeve të Bashkuara.

Forhåndsvisning av bilde

KOSOVA PËRGADITET PËR GJND – RAPORTIM QË KAM BËRË MË 15 TETOR 2008: 

PRISHTINË, 15 Tetor 2008/ –  Sir Michael Wood nga Mbretëria e Bashkuar do t’i prijë ekipit ligjor të Kosovës para Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë, sapo kumtuan institucionet më të larta kosovare, Presidenca, Qeveria dhe Kuvendi.

Deklaratën për shtyp në lidhje me përgatitjet dhe procedimet para Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë në një konferencë për media, të sapo mbajtur në Presidencë, ku ishin edhe presidenti Fatmir Sejdiu e kryeparlamentari Jakup Krasniqi, e paraqiti kryeministri Hashim Thaçi, pas konsultimeve të krerëve të institucioneve kosovare.

Më poshtë po e japim të plotë deklaratën:

Deklaratë për shtyp në lidhje me përgatitjet dhe procedimet para Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë

Kemi kënaqësinë e madhe të shpallim se Qeveria e Kosovës, pas konsultimeve me Presidentin e Kosovës, z. Fatmir Sejdiu, dhe Kryetarin e Parlamentit, z. Jakup Krasniqi, si dhe konsultimeve me partnerët ndërkombëtarë dhe ekspertët ligjorë, ka zgjedhur Sir Michael Wood nga Mbretëria e Bashkuar t’i prijë ekipit ligjor të Kosovës para Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë.

·        Z. Wood është një nga juristët më të shquar dhe përgatitur ndërkombëtarë të së sotmes, dhe jemi me fat që ai është i gatshëm të paraqesë rastin tonë para GJND-së.  Sir Michael Wood ka shërbyer si këshilltar ligjor në Zyrën e Jashtme dhe të Komonveltit të Mbretërisë së Bashkuar prej vitit 1999 deri më 2006.   Në emër të Mbretërisë së Bashkuar, ai mori pjesë në Konferencën ndërkombëtare të Dejtonit dhe në Konferencën e Rambujesë në vitin 1999. 

·       Z. Wood është paraqitur para Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë shumë herë dhe ka punuar në shumë raste të njohura të drejtës ndërkombëtare, përfshirë Mendimin Këshilldhënës të GJND-së për Pasojat Ligjore të Ndërtimit të Murit në Territorin e Okupuar Palestinez.

·       Angazhimi i tij i kohëgjatë në çështjet e së drejtës ndërkombëtare të ndërlidhura më progresin e Kosovës drejt pavarësisë, e bën atë të kualifikuar në mënyrë unike për të përfaqësuar interesat tona kombëtare para gjykatës, dhe kemi besim të madh në gjykimin dhe përvojën e tij. 

·       U takuam sot me z. Wood për ta diskutuar rastin e Kosovës dhe paraqitjen tonë. Kosova ka një rast të fortë, dhe synojmë të demonstrojmë para gjykatës se nuk ka asgjë në shpalljen e pavarësisë së Kosovës që shkel të drejtën ndërkombëtare.

·       51 shtete nga e tërë bota tashmë kanë njohur se Kosova është shtet i pavarur me qeveri të zgjedhur në mënyrë demokratike dhe kushtetutë moderne që ofron garanci të bollshme për të drejtat e të gjithë qytetarëve të saj, dhe posaçërisht komunitetet e saj pakicë. 

·       Gjatë javëve dhe muajve të vijim, z. Wood do të punojë ngushtë me Qeverinë e Kosovës për të zhvilluar paraqitjen tonë para gjykatës. 

·       Në koordinim me ne, ai do të mbledhë një ekip ndërkombëtar ligjor të kalibrit më të lartë.  Sipas nevojës, ekipi i tij ligjor do të përdorë ekspertizën vendore në Kosovë për të formuluar rastin më të fortë të mundshëm. 

Forhåndsvisning av bilde

Koordinimin e kësaj përpjekjeje ia kemi besuar Ministrisë së Punëve të Jashtme të Kosovës, e cila do të merr rolin prijës në emër të Qeverisë së Kosovës. Dëshirojmë që sërish të shprehim besimin tonë të palëkundur në ligjshmërinë e shpalljes së pavarësisë së Kosovës dhe do të vazhdojmë të ndjekim njohjet ndërkombëtare gjatë zhvillimit të procesit para GJND-së. Dëshirojmë të theksojmë se kemi besim të plotë në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë, organin kryesor gjyqësor të Kombeve të Bashkuara.

Forhåndsvisning av bilde

GAZETA TRADICIONALE E KOSOVËS  RILINDJA PËR 17 SHKURTIN HISTORIK 2008

Gazeta tradicionale e Kosovës Rilindja, Kryeredaktor i së cilës isha, për 17 Shkurtin historik 2008 doli numër i jashtëzakonshëm festiv me kryetitullin me shkonja ngjyrë ari: KOSOVA SHPALLI PAVARËSINË BOTA E NJEH SHTETIN MË TË RI.

Po në ballinë, nën imazhet e nënshkrimit të Deklaratës së Pavarësisë së Kosovës, të Flamurit e Stemës së shtetit të ri evropian dhe fishekzjarreve të festimeve në Prishtinë, Rilindja shkruante poashtu me shkronja ngjyrë ari: 17 SHKURTI 2008 DITA MË E MADHE SHQIPTARE PAS 28 NËNTORIT 1912 TË PAVARËSISË SË SHQIPËRISË.

Lart te logoja po në faqen e parë shkruante: RILINDJA JU URON SHPALLJEN DHE NJOHJEN E KOSOVËS SHTET I PAVARUR.

Thirrja e famshme e Dantonit me tingëllim mjaft aktual për Dardaninë 

Drini.us
-
0
Thirrja e famshme e Dantonit me tingëllim mjaft aktual për Dardaninë 

Nga: Eshref Ymeri

(Duhet guxim, guxim dhe përsëri guxim,  

dhe Dardania do të shpëtojë)  

Para pak ditësh, në Portalin e njohur”Voal” të datës 14 korrik 2023, ishte botuar një informaciom mjaft interesant, me titull “(Video) Kongresmeni Republikan Keith Self akuzon Departamentin e Shtetit për ndërhyrje në zgjedhjet në veri të Kosovës”, kurse një ditë më vonë, më 15 korrik, ishte botuar një tjetër informacion, jo më pak interesant, me titull: “Bugajski: Donika Gërvalla ka të drejtë – Lajçaku dhe Eskobari dështuan, përderisa nuk ka njohje reciproke Kosovë-Serbi”. 

Këto dy informacione më nxitën të kthehem në vitin 2020, në mandatin e parë të Kryeministrit Albin Kurti. Asokohe u njoha me një reagim të një Profesori të shquar amerikan, të botuar në faqen e internetit “Zëri” të datës 19 mars 2020. Aty thuhej : 

“Eksperti i njohur amerikan për Çështjen e Ballkanit, Daniel Server, ka thënë se Grenelli dhe Trampi nuk janë e gjithë Amerika. Madje ai ka thënë se tashmë Grenelli ka kaluar tërësisht në anën e Serbisë”.  

“Trampi dhe Grenelli nuk janë e gjithë Amerika. Edhe unë jam Amerika. Unë jam më miqësor. Madje në këtë kohë kur Grenelli ka kaluar tërësisht në anën e Serbisë”, – ka thënë Server gjatë një interviste në emisionin “Jeta” në Kosovë. 

Kjo deklaratë e analistit dhe e ekspertit amerikan për Çështjen e Ballkanit, Daniel Server, Profesor i Universitetit “John Hopkins”, më bëri të sjell ndër mend dy fakte mjaft befasuese për ne shqiptarët. 

Pasi u njoha me këtë informacion, i nisa menjëherë Kryeministrit Albin Kurti letrën në vijim:  

I nderuar Zoti Kryeministër, 

Ju kërkoj ndjesë që po Ju drejtohem me këtë letër, por një brengë që po më bluan përbrenda s’po më lë të qetë prej disa kohësh. Vendosa t’Jua shpreh Juve këtë brengë, sepse në personalitetin Tuaj gjej Intelektualin e Shquar Shqiptar, me brumosje të shkëqyer nacionaliste dhe me dinjitet të lartë kombëtar. 

Ja si është puna:   

Mua personalisht më vjen shumë keq për pozitën tepër të vështirë, në të cilën diplomacia amerikane Ju ka vënë Juve, si Kryeministër. Informacioni i mëposhtëm më ka revoltuar që asokohe kur është bërë publik: 

“Shtetet e Bashkuara janë kundër masave për reciprocitet, të premtuara nga Kryeministri Albin Kurti në vend të taksës 100 për qind ndaj Serbisë. Zëdhënësi i të dërguarit të posaçëm të SHBA-ve për dialogun Kosovë-Serbi, i tha Radios Evropa e Lirë (RFE/RL) se Kosova duhet ta heqë taksën edhe pa reciprocitet. RFE/RL citon Dick Custinin, zëdhënës i ambasadori Richard Grenell: 

“Kosova duhet ta heqë taksën ndaj mallrave të Serbisë, pa reciprocitet. Jo vetëm ta pezullojë taksën, por ta heqë plotësisht atë”” (Citohet sipas: “Grenell kundër Kurtit, taksa të hiqet pa reciprocitet ndaj Serbisë”. Faqja e internetit “Lapsi.al”. 10 shkurt 2020). 

Habitem, ore Zoti Kryeministër. Ky Grenelli, i dërguari i Presidentit amerikan në Ballkan, me detyrë ambasador në Gjermani, është ambasador amerikan apo është ambasador rus? Se gjuha që ai përdor me Kryeministrin e Kosovës të kujton gjuhën e një ambasadori të Kremlinit. Nuk e kuptoj dot këtë diplomacinë amerikane ndaj Kosovës: një herë i  drejtohej Kosovës me gjuhën e Xhon Boltonit, armikut të pavarësisë së Kosovës, pastaj me gjuhën e Palmerit, dhëndrit të Serbisë, tani me gjuhën e Grenellit, sikur të ishte ambasador rus. Kam përshtypjen se në diplomacinë amerikane, që kur ka ardhur Trampi në pushtet, ka ndryshuar qëndrimi ndaj Kosovës. Sepse në paragrafët që citova më sipër dëshmohet açik se diplomacia amerikane e Trampit është rreshtuar tërësisht në anën e Serbisë, çka, në këndvështrimin tim, mund të konsiderohet si një ndjesë e politikës së jashtme amerikane në ditët tona për bombardimin e Serbisë në pranverën e vitit 1999, bombardim që shmangu shfarosjen dhe spastrimin tërësor etnik të Kosovës. 

Përshtypja ime argumentohet me citimet e mëposhtme. Ju me siguri që jeni në dijeni të dy informacioneve në vijim, megjithatë unë dëshiroj t’jua risjell në kujtesë, sepse me përmbajtjen e tyre shpjegohet qartë qëndrimi proserb dhe antikosovar i Presidentit Tramp. 

Një fakt, Zoti Kryeministër, më ka mbetur në kujtesë që prej zgjedhjeve presidenciale të 08 nëntorit 2016: në mbrëmjen e vonë të asaj dite, deputetët rusë ishin mbledhur në sallën e parlamentit dhe po prisnin me ankth rezultatin e zgjedhjeve. Dhe nga Moska vinte ky informacion i një dite më pas: 

“Deputetët e Dumës Shtetërore, gjatë mbledhjes plenare, lajmin për fitoren e Donald Trampit në zgjedhjet për president e pritën me duartrokitje. Për këtë njofton “Interfaks”(Citohet sipas: “Në Dumën Shtetërore duartrokitën për fitoren e Trampit”. Faqja e internetit “Novosti”. 09 nëntor 2016). 

Ky informacion i asokohshëm më pati ngjallur dyshime për ngazëllimin e deputetëve rusë me rastin e zgjedhjes së Trampit President. 

Diplomacia amerikane, pas zgjedhjes së Trampit President i Shteteve të Bashkuara, është rreshtuar kundër Kosovës. Kjo për arsye se Trampi, publikisht, ka mbajtur qëndrim antikosovar para se të zgjidhej President. Që asokohe ai ka pasë deklaruar: 

“Për mua personalisht, bombardimi i serbëve,… ka qenë një turp i vërtetë. Klintonët, ndërkohë, këtë e vlerësojnë si një sukses të paparë. Unë kërkoj ndjesë para popullit serb për të gjitha gabimet e politikës amerikane. Në luftë kundër terrorizmit islamik neve na duhen aleatë me përvojë lufte kundër kësaj të keqeje dhe në Evropë të tillë janë rusët dhe serbët. Në qoftë se unë do të vij në krye të Amerikës, atëherë do të ndryshojë kursi i politikës së jashme, i cili deri tani ka qenë shpesh herë i gabuar” (Citohet sipas: “Trampi i kërkoi falje Serbisë… për Klintonët”. Marrë nga faqja e internetit “stihiya.org”. 25 dhjetor 2015). 

Tani, Zoti Kryeministër, jam në ankth për qeverinë  Tuaj. Druaj shumë se Isa Mustafa, si përfaqësues i gardës së vjetër, si ish-komunist i kohës së titizmit, i cili po përgjon si dhelpra në ferrë për t’u zgjedhur president, do ta sabotojë, siç po e saboton konkretisht, qeverinë Tuaj. Dhe ka shumë mundësi që ky sabotim të bëhet me investimin e fuqishëm të kriminelit Vuçiç, të Ramës dhe të Thaçit. 

Mendoj, zoti Kryeministër, se aleanca juaj e fortë me Zonjën Vjosa Osmani dhe me përkrahësit e saj në radhët e Lidhjes Demokratike të Kosovës, do të arrijë ta mposhtë aleancën antikosovare të Vuçiçit me Thaçin, me Ramën dhe me Mustafën. 

Me respekt dhe mirënjohje të thellë për atdhetarizmin tuaj shembullor. 

Eshref Ymeri 

Kleveland, Ohajo 

20 mars 2020  

Por edhe tani, pasi kanë kalur më shumë se tre vjet, po vihet re se Departamenti i Shtetit po mban të njëjtin qëndrim, antikosovar, proserbian, ndaj Republikës së Kosovës. Një qëndrim i tillë, sa i çuditshëm, aq edhe befasues, del shumë mirë në pah në informacionin e parë të Portalit “Voal”, të cituar në fillim të këtij shënimi. Aty jepet debati i Kongresmenit Republikan Keith Self me Zëvendës Ndihmës Sekretarin e Shtetit, Douglas Jones, debat ky, i zhvilluar në një Seancë Dëgjimore. Nga ai debat sqarohet më së miri qëndrimi proserbian i Departamentit të Shtetit, një qëndrim tërësisht kundër Republikës së Dardanisë, pikërisht si gjatë mandatit të ish-Presidentit Tramp. 

Departamenti i Shtetit kërkon të bëhen zgjedhje të tjera në Veriun e Kosovës, meqenëse pjesëmrrja ishte e ulët, për shkak të bojkotimit të serbëve. Kongresmeni Self i kundërvihet ashpër përfaqësuesit të Departamentit të Shtetit: 

“Kjo ndodh gjithë kohën në SHBA. Ne kemi zgjedhje lokale ku votojnë veç 10% e qytetarëve, dhe ne nuk e kundërshtojmë këtë realitet me argumentin e daljes së ulët të zgjedhësve”. 

Nga debati rezulton se Departamenti i Shtetit kërkon të bëjë kurban Dardaninë për të plotësuar tekat e Serbisë. Dhe arsyen e këtij kurbani, kongresmeni i nderuar Self e zbulon fare qartë: 

“Problemi i vërtetë që shoh unë është që Departamenti i Shtetit po tenton të largojë Serbinë nga orbita ruse. Ju po ndërhyni në zgjedhje që kanë qenë të rregullta, po u mbivendoseni njerëzve që janë zgjedhur sipas rregullave, e po tentoni të impononi veten në një problematikë mijëvjeçare dhe ju po kundërshtoni zgjedhje të ekzekutuara më së miri. Ju nuk do ta nxirrni Serbinë jashtë orbitës ruse. SHBA e kanë njohur pavarësinë e Kosovës dhe Departamenti i Shtetit duhet të fokusohet në funksionimin e shtetit të së drejtës”. 

Për sa i përket shënimit të dashamirësit të kombit shqiptar, Janush Bugajskit, për dështimin e misionit të Eskobarit dhe të Lajçakujt në dialogun Kosovë-Serbi – mosrealizimin e njohjes reciproke – duhet theksuar se këta, të dy, kanë mbrojur dhe vazhdojnë të mbrojnë vetëm pretendimet shoviniste të Serbisë për copëtimin e Republikës së Dardanisë. Do të kishte qenë shumë mirë sikur Kryeministri Albin Kurti, që në fillim, të mos pranonte të ulej në tryezë bisedimesh me përfaqësues nga dy vende aspak dashamirëse të Republikës së Dardanisë, si Lajçaku dhe Borelli, të cilëve u është bashkuar edhe Eskobari, që të tre kopje të Grenellit në këmbënguljen për krijimin e një shteti serb brenda territorit të saj. 

Në këto kushte, kur Departamenti i Shtetit, me Blinkenin në krye, mikun shumë të afërt të Sorosit, si edhe Evropa e Brukselit, janë rreshtuar në krah të Serbisë, kundër Republikës së Dardanisë, Katërshja e Nderuar Udhëheqëse – Kryeministri Albin Kurti, Presidentja Vjosa Osmani, Ministrja e Jashtme, burrëresha Donika Gërvalla, dhe Kryetari i Kuvendit Glauk Konjufca, duhet të mbështeten fuqimisht dhe të gjejnë frymëzim te Populli Shqiptar i Dardanisë, ta shpërfillin Ramën e tradhtisë, si edhe të kenë si busull orientimi politik Thirrjen me domethënie të thellë të Dantonit (Georges Jacques Danton  1759-1794), revolucionarit francez, njërit nga etërit e Republikës së parë franceze:  

“il faut du courage, du courage et du courage encore, et la France sera sauvée” (duhet guxim, guxim dhe përsëri guxim, dhe Franca do të shpëtojë).  

Kaliforni, 21 korrik 2023 

Frank Shkreli, qytetar nderi në Malsinë e Madhe

Drini.us
-
1
Frank Shkreli, qytetar nderi në Malsinë e Madhe

Nga Dr. Paulin Marku   

I nderuar z Fran Shkreli  

Më gëzon pamasë vlerësimi që iu është bëre me titullin “Qyterar Nderi” nga vendi i origjinës “Malësi e Madhe”. 

Ju jeni një intelektual që nderoni familjen, krahinën e Malësisë dhe shqiptarinë kudo që ndodhet.  

Harmonizimi i mendjes me penen tuaj të mprehte ka qenë dhe do të mbetet një zë i fortë në mediat e shkruara dhe vizive.  

Karriera e gjatë në fushën e gazetarisë ju ka bëre të njohur, si një nder personalitetet shqiptare me kontribut të madh në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, nga ku edhe drejtuat në “Zërin e Amerikës” duke mbuluar një pozicion shumë të rëndësishëm dhe delikat për Evropën dhe Azinë pranë “VOA”. 

Mund të jetë një imazh i 1 person dhe teksti që thotë "AK E"

Po ashtu, ju keni bashkëpunuar dhe vijoni të jepni kontributin tuaj në komunitetin shqiptar në Amerikë. 

Mund të jetë një imazh i teksti

Vlen të përmendet se ju jeni bashkëpunëtor i çmuar për gazetën “Dielli” dhe “Vatrën”, si dhe i shumë shoqatave shqiptare. Ju jeni aktiv dhe në organizata që veprojnë në SHBA në interes të Çështjes Kombëtare Shqiptare.  

  1. Fran Shkreli ka dëshmuar gadishmeri për të bashkëpunuar, dhe për të dhënë kontributin tuaj intelektual në fushën mediatike e publicistike në projekte të ndryshme realizuar në diasporën shqiptare në SHBA.

Mund të jetë një imazh i 3 persona, altoparlant dhe teksti

Miku im, ju uroj shëndet të plotë dhe shumë suksese në punen tuaj mediatike.  

Pena juaj mos reshtë së shkruari në interes të Çështjes Kombëtare Shqiptare.  

Me konsideratë të thellë,  

Paulin Marku!    

Kryetari Glauk Konjufca zhvilloi takim me kryetarin e Senatit të Francës, Gerard Larcher

Drini.us
-
0
Kryetari Glauk Konjufca zhvilloi takim me kryetarin e Senatit të Francës, Gerard Larcher

Në vazhdën e takimeve me drejtues të lartë të shtetit francez, gjatë vizitës zyrtare në Paris, kryetari i Kuvendit të Republikës së Kosovës, Glauk Konjufca, i shoqëruar nga ambasadori Mehdi Halimi, shefi i stafit, Ilir Kërçeli dhe këshilltari Donik Sallova, zhvilloi sot një takim me kryetarin e Senatit Francez, z. Gerard Larcher, që shoqërohej nga Nënkryetari i Parë, ish-ministri Roger Karoutchi, nga Kryetari i Komisionit për Punë të Jashtme, Mbrojtje dhe Forca të Armatosura, z. Christian Cambon, nga Kryetarja e Grupit të Miqësisë Francë – Ballkan Perëndimor, zj. Marta de Cidrac dhe nga Kryetarja e Grupit të Miqësisë për Kosovën, zj. Laure Darcos.  

Forhåndsvisning av bilde

Gjatë takimit u diskutua për zhvillimet aktuale në Kosovë dhe rajon, si dhe për marrëdhëniet midis Kosovës dhe Francës.  

Forhåndsvisning av bilde

Bashkëbiseduesit ndanë mendimin e përbashkët se këto marrëdhënie janë vlerë e padiskutueshme për tejkalim të çdo sfide dhe përparim të gjithanshëm brenda bashkësisë së vendeve të partneritetit të demokracisë.  

Forhåndsvisning av bilde

Kryetari Konjufca falënderoi z. Larcher për angazhimin e shtetit francez në Republikën e Kosovës, duke theksuar se sa e domosdoshme është që vendet tona aleate të ecin bashkërisht drejt zhvillimit të mëtejmë të raporteve dhe forcimit të partneritetit tonë strategjik. 

Forhåndsvisning av bilde

Kryetari i Kuvendit theksoi se Franca është nga vendet e traditës së hershme të demokracisë dhe institucioneve të saj, andaj shprehu interesimin dhe përkushtimin në lidhje me përfitimin nga kjo përvojë e gjatë dhe e pasur e shtetit francez sa i përket parlamentarizmit.

Forhåndsvisning av bilde

Si dhe në lidhje me intensifikimin e bashkëpunimit mes dy vendeve në fusha të ndryshme të interesave të përbashkët. 

Forhåndsvisning av bilde

Forhåndsvisning av bilde

Raportime nga Kosova para çerek shekulli:Në Rahovec forcat serbe masakrojnë shqiptarët

Drini.us
-
0

-Para çerek shekulli –  25 viteve, në Korrik 1998 raportoja: Në Kosovë po ndodh Bosnja, në Rahovec po ndodh Srebrenica…Presidenti Rugova kërkon mbrojtje ndërkombetare për Kosovën…/

-Gazeta kosovare e rezistencës “Bujku” e 22 Korrikut 1998: Kongresisti John Olver i shkruan Bill Klintonit – Në emër të viktimave të Srebrenicës shpëtojeni Kosovën. Letrën drejtuar Presidentit të SHBA e nënshkruan 27 kongresistë amerikanë…/

Nga: Behlul Jashari , Prishtinë

PRISHTINË, 20 Korrik 2023/ “Në Kosovë po ndodh Bosnja, në Rahovec po ndodh Srebrenica”, kam raportuar para çerek shekulli –  25 viteve, në Korrik 1998, për Agjencinë Shtetërore-Zyrtare të Lajmeve të Shqipërisë (Agjencinë Telegrafike Shqiptare) si dhe për Radio Televizionin Shqiptar

 “Të dhëna dramatike për masakra në Rahovec – Bosnja po ndodh në Kosovë – Srebrenica në Rahovec”, citoheshin raportimet edhe në mbititullin e kryetitullin e gazetës kosovare të rezistencës “Bujku”, të 22 Korrikut 1998, në ballinën e së cilës  ishte edhe mbititulli “Gjendje alarmante në Rahovec dhe rrethinë”  dhe titulli   “Të masakruar, të vrarë dhe të djegur”.

Forhåndsvisning av bilde

Ndërsa, në botimin e 25 Korrikut 1998 gazeta “Bujku” në ballinë kishte kryetitullin “Pamjet e Rahovecit ngjajnë me ato të Vukovarit”. Me titullin  “Rahoveci shembull i spastrimit të egër etnik të Kosovës” citohej Presidenti historik i Kosovës, Dr. Ibrahim Rugova, nga konferenca për shtyp. “Shumë të vrarë, të humbur pa gjurmë e të arrestur”, ishte titulli nga informata për ngjarjet në Rahovec e Këshillit për Mbrojtjen e Lirive dhe të Drejtave të Njeriut.

“Kongresisti John Olver i shkruan Bill Klintonit – Në emër të viktimave të Srebrenicës shpëtojeni Kosovën”, ishte mbititull e titull tjetër në ballinen e gazetës, e cila theksonte edhe se letrën drejtuar Presidentit të SHBA e nënshkruan 27 kongresistë amerikanë…

Forhåndsvisning av bilde

Gazeta e rezistencës  “Bujku”, kryeredaktor i parë-themelues i së cilës isha, dilte nga 18 Janari 1991 me orientim e përcaktim të fuqishëm properëndimor euroatlantik, ishte pjesë e lëvizjes e luftës për liri e pavarësi dhe sfidonte ndalimin e dhunëshëm nga Serbia okupatore të gazetës tradicionale Rilindja, atëherë të vetmes të përditshme në gjuhën shqipe në Kosovë…

 Në Kosovë, si në shumë fshatra e qytete, edhe në qytetin e Rahovecit ndodhën masakra të forcave serbe kundër civilëve shqiptarë. Në 19 Korrik të vitit 1998, si pasojë e një sulmi të forcave serbe, në Rahovec pati shumë të vrarë e të plagosur.

Raportoja se edhe në Tehqen e Sheh Myhedinit janë masakruar shumë gra, fëmijë dhe pleq që kishin kërkuar strehim në këtë institucion fetar.

Te vendi i quajtur “Tuba” u gjetën të masakruar dy profesorë si dhe gjashtë trupa të karbonizuar, identiteti i të cilëve nuk u mësua. Gjithsej u regjistruan 150 persona të vrarë.

Dëshmitarët që kishin arritur t’i shpëtojnë këtij krimi kanë treguar se ushtria, policia dhe paramilitarët serbë kanë ekzekutuar civilë shqiptarë arbitrarisht.

Forhåndsvisning av bilde

Gjatë kësaj ofensive u morën peng, u rrëmbyen e u zhdukën shumë shqiptarë, për fatin e të cilëve nuk dihet asgjë. Organet e pushtetit okupues serb në Prizren, më 22 Korrik 1998, në varrezat e këtij qyteti hapën dy gropa të mëdha dhe groposën shumë shqiptarë të vrarë gjatë ofensivës në Rahovec.

Për situatën në Rahovec para 25 viteve, në 23 Korrik 1998 në raportin me titull “Shqiptarët e vrarë janë varrosur në dy varreza masive” raportoja se, “forcat serbe kanë hapur, të mërkuren, me eskavator dy varre të perbashketa dhe kanë groposur kufomat e mbledhura nëpër rrugët e qytetit të Rahovecit, afro një orë para ardhjes në qytet të gazetarëve dhe diplomatëve të huaj.

Sipas KMLDNJ (Këshillit për Mbrojtjen e Lirive dhe të Drejtave të Njeriut) forcat serbe kanë vrarë mbi 50 shqiptarë, ndërkohë që nuk janë identifikuar ende shumë të vrarë e të masakruar, që kanë mbetur nëpër rrugë, shtëpi, bodrume dhe fusha.

Burime të LDK-së (Lidhjes Demokratike të Kosovës) në Rahovec besojnë se janë qindra civilë të vrarë, të masakruar, të djegur dhe të plagosur. Shtypi i Kosovës dhe burime të tjera, masakren e kryer nga forcat serbe në Rahovec, e krahasojnë me Srebrenicën.”

Ndërsa, në 24 Korrik 1998, po para 25 viteve, raportoja që në titull se “Rugova kërkon mbrojtje ndërkombetare për Kosovën”.

Forhåndsvisning av bilde

“‘Në Kosovë gjendja vazhdon të jetë e rrezikshme, çdo ditë ka sulme të policisë dhe ushtrisë serbe. Ky është një spastrim i egër etnik, që ka filluar në Kosovë’, tha të premten para gazetarëve në Prishtinë, Presidenti i Kosovës, Ibrahim Rugova. Kerkojmë ‘mbrojtje ndërkombëtare për Kosovën dhe popullin e saj dhe të ndalohet përhapja e konfliktit në rajon’, theksoi Rugova.

‘Policia serbe nuk po lejon varrosjen e të vrarëve pas masakrave në Rahovec dhe as ardhjen e organizatave ndërkombëtare dhe kombëtare në Kosovë. Me mijëra shqiptarë janë larguar nga qyteti i Rahovecit dhe rrethinat e tij’, tha Rugova, duke shtuar se, edhe në rajone të tjera të Kosovës ka patur bombardime dhe të vrarë, ndërkohë që vazhdon represioni i policisë serbe.

‘Bashkësia ndërkombëtare, SHBA dhe Bashkimi Evropian, po ndërmarrin të gjitha hapat diplomatikë, por edhe ata ushtarakë, që të mos ndodhë Bosnja në Kosovë’, u shpreh Rugova, në pergjigje të pyetjes së gazetareve.Rugova përseriti qendrimin se ‘zgjidhja më e mirë për Kosovën është Kosova e pavarur me të gjitha garancitë për serbët lokalë dhe një protektorat ndërkombëtar si fazë kalimatare’”.

Sias citimit të gazetës “Bujku”, pyetja ime drejtuar Presidentit Rugova në atë konferencë shtypi ishte kjo: “A po vonohet bashkësia ndërkombëtare në Kosovë, kur dihen vlerësimet gjithnjë e më të shpeshta se këtu po ndodh Bosnja?”…

 Në raportimet nëpër vite kam theksuar se, në Kosovë, në vitet 1998-‘99 forcat serbe në sulmet gjenocidale dëbuan mëse 1 milion shqiptarë, shumicën “përtej Bjeshkëve të Nemuna” në Shqipëri, vranë e masakruan rreth 12 mijë, e mijëra të tjerë i zhdukën duke i dërguar e groposur edhe në Serbi, apo edhe duke i djegur.

Sipas të dhënave të bashkësive të familjarëve të të zhdukurve, të të pagjeturve, numri i tërësishëm i të zhdukurve të Kosovës pas luftës së përfunduar para 23 viteve mbërrinte afër 6.000 veta, mbi 90 për qind prej tyre ishin civilë shqiptarë, të cilët u rrëmbyen, u morën të gjallë në mënyra të ndryshme nga formacionet policore-ushtarake dhe paramilitare të pushtetit okupues serb. Menjëherë pas luftës  në Kosovë edhe Kryqi i Kuq Ndërkombëtar evidenconte më shumë se 6.000 të zhdukur. Një numër i tyre, rreth 600 janë gjetur të gjallë nëpër burgjet në Serbi.

Forhåndsvisning av bilde

“Në Kosovë kanë ndodhur krime lufte, krime kundër njerëzimit dhe akte gjenocide të forcave serbe kundër shqiptarëve”, ka deklaruar eksperti i së drejtës ndërkombëtare, Prof. Dr. Zejnullah Gruda, në një bisedë që kam zhvilluar.

Ai ka folur mes mijëra e mijëra dëshmive të mbledhura gjatë viteve të okupimit e të luftës, të cilat i shpalosnim nga arkivat e Këshillit për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive të Njeriut në Prishtinë.  “Janë shkelje të rënda të së drejtës ndërkombëtare në përgjithësi, të drejtës ndërkombëtare të luftës, të drejtës humanitare…”,  ka thënë Gruda.

Kryeministri Kurti takoi raportuesen për anëtarësimin e Kosovën në Këshillin e Evropës, deputeten Bakoyannis dhe ish-kryeministrin e Greqisë, Papandreou

Drini.us
-
0
Kryeministri Kurti takoi raportuesen për anëtarësimin e Kosovën në Këshillin e Evropës, deputeten Bakoyannis dhe ish-kryeministrin e Greqisë, Papandreou

Kretë, 19 korrik 2023Kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, në kuadër të edicionit të 25-të të Simpoziumit Ndërkombëtar SYMI, që po mbahet në Greqi, është takuar me deputeten e parlamentit grek, njëherësh raportuesen për anëtarësimin e Kosovën në Këshillin e Evropës, Dora Bakoyannis dhe ish-kryeministrin e Greqisë, George Papandreou, që po ashtu është themelues i sympoziumit SYMI.Gjatë një dreke pune, ata shkëmbyen mendime mbi intensifikimin e marrëdhënieve dypalëshe ndërmjet Kosovës dhe Greqisë, zhvillimet e fundit në rajon, dhe aplikimin e Kosovës për anëtarësim në Këshillin e Evropës.

Zëvendëskryeministri Bislimi: Marrëveshja Bazike duhet të zbatohet në plotni

Drini.us
-
0
Zëvendëskryeministri Bislimi: Marrëveshja Bazike duhet të zbatohet në plotni

Prishtinë, 19 korrik 2023Zëvendëskryeministri i parë për Integrim Evropian, Zhvillim dhe Dialog i Republikës së Kosovës, Besnik Bislimi, qëndroi ditën e sotme në Bruksel ku mori pjesë në raundin e radhës të negociatave të nivelit të kryenegociatorëve, në kuadër të procesit të dialogut. Ai pati takim bilateral me Përfaqësuesin Special të Bashkimit Evropian për Dialogun Kosovë-Serbi dhe çështje të tjera rajonale të Ballkanit Perëndimor, Miroslav Lajčák.Në këtë takim, u diskutuan 4 tema kryesore. Tema e parë ishte ajo e planit të sekuencimit të zbatimit të Marrëveshjes Bazike, për të cilën zëvendëskryeministri Bislimi tha se:“Eshtë parë nevoja të punohet më tej në konkretizimin e disa dokumentave të rëndësishme për të siguruar zbatim të plotë të Marrëveshjes Bazike. Tek plani i sekuencimit, ne kemi brenga me draftet e deritanishme që z. Lajçak i ka dërguar palëve tona, për arsye se mendojmë se ai plan fillimisht është selektiv, lë anash disa provizione të rëndësishme të Marrëveshjes Bazike, në mënyrë të njëanshme i kushton më shumë vëmendje kërkesave dhe preferencave të Serbisë dhe po ashtu nuk garanton zbatim të plotë të marrëveshjes. Në këtë drejtim ne kemi tentuar që sot bashkë me palën serbe, në një takim trilateral të vendosim të gjitha obligimet që palët ndërmarrin nga Marrëveshja Bazike, në një plan të detajizuar të sekuencimit. Nuk kemi arritur ta përfundojmë këtë mision, por kemi përmirësim apo ecje tutje.’’“Fatkeqësisht nuk ka patur takim trilateral, por z. Lajçak ka menduar që kjo nuk mund të ndodh në këtë fazë sepse nuk e garanton konkretizimin final të planit të zbatimit. Ne ia kemi listuar dhe dhënë me shkrim BE-së të gjitha kërkesat tona apo obligimet që mendojmë se duhet të bijnë mbi palën serbe dhe duhet të konkretizohen përmes planit të zbatimit. Tani presim për hapat e rradhës.”Tema e radhës ishte ajo e termave të referencës për Komisionin e Përbashkët që ka të bëjë me zbatimin e Deklaratës për Personat e Pagjetur: “Këtu kemi pas disa komente, pjesa më e madhe e të cilave është përshëndetur dhe pranuar nga ana e z. Lajçak. Ka mbetur vetëm një koment substancial me të cilin ata duhet të merren dhe mendoj që ky dokument është shumë afër adoptimit final që kishte me i hap rrugë dhe funksionalizimit të Komisionit të Përbashkët.” tha zëvendëskryeministri Bislimi.Tema e tretë e diskutuar është për termat e referencës për Komitetin e Përbashkët i cili merret me monitorimin e zbatimit të Marrëshjes Bazike: “Edhe këtu pala jonë ka prezantuar komentet që kanë të bëjnë kryesisht me nevojën që Komiteti i Përbashkët të mbetet brenda kornizave të parapara dhe në Marrëveshjen Bazike, që nënkupton një komitet që merret vetëm me monitorimin e zbatimit të marrëveshjes dhe nuk ka kompetenca vendimmarrëse, ekzekutive, nuk mund të zëvendësojë trupa të tjerë dhe mendoj që dhe këtu kemi patur gjuhë të përbashkët, kemi shkëmbyer dokumentet e edhe këtu presim ecje tutje.” sqaroi zëvendëskryeministri Bislimi.Tema e katërt është ajo e energjisë. Në lidhje me këtë, zëvendëskryeministri Bislimi shpjegoi se “Në takimin e fundit që kemi patur në Bruksel ka patur një keqinterpretim nga ana e BE-së për atë se si duhet të duket marrëveshja që garanton nënshkrimin e kontratës. Në Bratisllavë është eliminuar ky keqkuptim dhe mendojmë se jemi shumë afër nënshkrimit të kontratës mes Keds-it dhe Elektrosever-it.”I pyetur nga gazetarë sa i përket masave ndëshkuese të BE-së, ai tha se: “Dakordimi (i Bratisllavës) ka të bëjë me zbatimin e kërkesave të BE-së dhe i përgjigjet këtyre kërkesave. Për ne ka qenë e qartë që nga fillimi që kjo është rruga për heqjen e masave ndëshkuese ndaj Kosovës dhe është habi që ende nuk kemi një letër shpjeguese nga ana e z. Borrell që kërkon heqjen e masave nga ana e Komisionit Evropian.”Në fund, zëvendëskryeministri Bislimi shpjegoi më gjerësisht mbi planin e sekuencimit dhe kërkesat e Kosovës: “Nga propozimet tona të sotme në takimin bilateral me z. Lajçak, kemi treguar për secilën masë apo veprim, se nga cili nen i Marrëveshjes Bazike buron dhe kemi kërkuar interpretim nga BE-ja se a pajtohen që kjo masë buron nga Marrëveshja Bazike apo jo.”“Për aq kohë sa nuk mund të dokumentohet që kërkesat e Kosovës nuk derivojnë nga Marrëveshja Bazike është problem për BE-në të thotë që këto nuk duhet të jenë pjesë e zbatimit, për arsye se Marrëveshja Bazike duhet të zbatohet në plotni.”“Ne kemi kërkuar që të ketë qartësim të plotë të hapave në mënyrë që të respektohet vetë kriteri i dhënë nga BE-ja ku thuhet që zbatimi duhet të ketë një mënyrë konsekutive ku Kosova bën diçka e Serbia bën diçka. Për çdo masë, për çdo veprim që kërkohet nga Kosova, ne kemi kërkuar të dijmë se cili është kundërveprimi nga ana e Serbisë dhe mendoj që do të jetë problematike për palën serbe të argumentojë se ata nuk duan të zbatojnë ndonjë pjesë të marrëveshjes ose duan që pjesë kryesore të marrëveshjes t’i zhvendosin për në fund, për arsye se kriteri i veprimeve ku të dyja palët bëjnë diçka duhet të respektohet në plotni.” përfundoi zëvendëskryeministri Bislimi.

Poezi nga At Gjergj Fishta per gazetarët

Drini.us
-
0
Poezi nga At Gjergj Fishta per gazetarët
Gjergj Fishta
___
Për gazetarët
___
Per me shkrue zotni n’gazeta
Duhet shkruesi t’jetë ma parë
Njeri i ndershem e atdhetar,
T’jetë fisnik, zemer-bujar,
Jo intrigant e ngatrrestar
Edhe kenë mos t’ket hafije
Mandej duhet që t’kete dije,
Dije t’hàpt n’ekonomi,
N’histori e në tregti,
N’politikë e në drejtsi;
Edhe t’dije shk’asht shkolla e msimi
Shk’ asht lirija e qytetnimi,
T’jetë shqiptar në shkrim e n’gojë,
Fjala n’pendë mos t’i ngurrojë:
Mbarë e mbarë puntë t’i kallzojë
Me t’ngushtue me kndue perdhuni
Shka nder shtylla ai rresht vuni,
Tashti, pra nji sallahan,
Vagabond e shakllaban,
Njeri idiote e laraman,
Që mendon se per taman
Të tanë botë rri n’ “sahan”,
Çka mund t’shkruej, po t’pyes une ty
Ky qi as byk nuk ka në krye,
Jo ma tru?…

Miratimi nga Perёndimi i Imperializmit Rus & West’s endorsement of Russian imperialism 

Drini.us
-
0
Miratimi nga Perёndimi i Imperializmit Rus & West’s endorsement of Russian imperialism 

Tomasz Kamusella 

Universiteti i Shёn Andreas, Skoci 

Studimet ruse nё Perёndim 

A i kanё vёnё vetes detyrё dijetarёt perёndimorё tё hulumtojnё Bashkimin Sovjetik dhe Rusinё pёr keqkuptimin e kёsaj tiranie tё gjerё dhe tё aspiratave neoimperiliste tё saj? 

Mos vallё, nё vend tё kёsaj, sovjetologёt ia imponojnё Perёndimit qё ta adhurojё, pa e menduar, ҫdo gjё ruse dhe, mbi tё gjitha, atё “letёrsi tё madhe ruse”, madhёshtinё e tё cilёs as qё e vёnё nё pikёpyetje dhe analizё? Mos vallё ata e bindin opinionin publik perёndimor qё, pavarёsisht pavarёsisё sё tyre dhe anёtarёsisё nё NATO dhe nё BE, vendet e Europёs Qendrore dhe Lindore janё “artificiale” dhe, si tё tilla, i pёrkasin sferёs ruse tё ndikimit gjeopolitik?   

A tё bind ky qëndrim i keq, i mbajtur deri më sot, nga universitetet dhe grupet e analistëve më të mirë perëndimorë për ta trajtuar rusishten ‘objektivisht’, pra si gjuhë hyrëse e kërkuar për studimin e Europёs Qendrore dhe Lindore dhe tё gjuhёve tё shumta apo kulturave dhe historive kombёtare nё kёtё rajon? 

Ёshtё vёrtet e domosdoshme tё mos lejojmё qё interesi neoimperialist rus duhet t’i bёjё Amerikёn Veriore dhe Europёn Perёndimore t’i keq pёrceptojnё aleatёt e tyre nё Europёn Qendrore dhe Lindore?  

A ka kuptim kjo? Po, pёr Kremlinin ka kuptim, ёshtё mёnyra mё e mirё pёr ta bёrё Perёndimin tё pranojё ofertёn e Rusisё. Por, mjerisht dhe pa justifikim, krijohet njё gjendje ku kёta shtete konsiderohen si tё shkallёs sё dytё pёr Perёndimin. i zhvlerёsojnё ata, duke evokuar njё “kuptim” te politikanёt perёndimorё qё kёta “shtete sezonale” janё veҫse koloni rrugaҫe tё Rusisё, qё rrinё ose presim me padurim tё rikthehen nё sqetullat e Moskёs.  

Lufta e Rusisё nё Ukrainё  

Pas invazionit tё pajustifikuar tё Rusisё ndaj Ukrainёs paqёsore nё 2022, nё verё e atij viti, unё ligjёrova nё Universitetin e Hokajdos, nё Sapporo, Japoni, nё Qendrёn e Kёrkimeve Sllavo-Euroaziatike (SRC). Ky ёshtё institucioni mё i vjetёr i vendit pёr gjetjen dhe mbledhjen e tё dhёnave, sё pari, pёr Bllokun Sovjetik dhe tani pёr vendet pas-sovjetike dhe pas-komuniste.  

Menjёherё pas kalimit tё fazёs sё pushtimit amerikan tё Japonisё nё vitin 1952, Washingtoni e ktheu kёtё vend nё njё post tё pёrparuar tё Luftёs sё Ftohtё  tё Perёndimit. Pёr ta rritё vlerёn si aleat i SHBA, Tokio kish nevojё pёr njё ekspertizё tё besueshme pёr ҫёshtjet sovjetike, pёr domosdoshmёrinё e themelimit tё SRC, me ndihmёn amerikane.  

Instituti Rus i Universitetit tё Kolumbias (i ngritur nё 1945, tani i njohur si Instituti Harriman) shёrbeu si njё model i gatshёm. Nё tё dy rastet, Fondacioni Rokfeler siguroi grantet pёrkatёse. Simbolikisht, SRC ёshtё vendosur nё ishullin mё verior tё Hokajdos, tё cilin Kremlini aspironte ta aneksonte ose ta pushtonte nё fund tё Luftёs sё Dytё Botёrore. Nё skenarin e dytё, sovjetikёt do krijonin njё Japoni Veriore komuniste, sikurse bёnё nё rastin e shteteve komuniste tё Koresё sё Veriut dhe Vietnamit tё Veriut. Pёr fatin e Japonisё dhe tё botёs sё lirё, projekti sovjetik dёshtoi.  

Studime ruse apo tё zonёs?  

Ҫdo vit, nga e tёrё bota, SRC fton dijetarё premtues dhe tё afirmuar qё specializohen nё historinё, kulturёn dhe politikёn e rajonit, tё pёrcaktuar nga bordi i qёndrёs, pikёrisht tё Europёs Qendrore dhe Lindore, bashkё me Azinё Veriore dhe Qendrore.  

Gjatё qendrimit tim nё Sapporo, kisha privilegjin tё bisedoja me tё ardhurit e atjeshёm. Lidhur me luftёn qё vijonte nё Ukrainё, ne reflektuam lidhur me pёrdorimin dhe tepёrimin e propagandёs ruse me letёrsinё ruse pёr “justifikimin” e sulmit neokolonialist tё Moskёs ndaj Ukrainёs. 

Gjatё bashkёbisedimeve tona rreth “letёrsisё sё madhe ruse” ne treguam dobёsitё e pёrgjithshme tё kёsaj letёrsie. Arma klasike e letёrsisё ruse lavdёrohet gjerёsisht pёr reflektimin e supozuar tё saj universal mbi kushtёzimin njerёzor. (condition humana).   

Fushёveprimi i kёsaj arme dhe pёrzgjedhja letrare e karaktereve janё skajshmёrisht tё ngushta, madje tё ngurta. Pavarёsisht qё Rusia cariste ka qenё njё perandori skajshmёrisht shumёetnike dhe shumёfetare, letёrsia klasike ruse pёrqendrohet pёrjashtimisht te shtresa rusofone dhe ortodokese e fisnikёrisё ruse. Dmth vetёm njё ҫereku i fisnikёve tё perandorisё ose gjysёm milioni njerёz, po tё flasim me numra. Nga pikёpamja statistike, mjedisi social i letёrsisё ruse mbulonte 0.3 % tё popullsisё sё perandorisё, qё kishte 166 milionё njerёz nё 1914.

Gjatё periudhёs sovjetike, gjendja nuk u pёrmirёsua dukshёm. Propagandistёt komunistё mbajtёn shumicёn e letёrsisё klasike ruse nё formёn e modelit cilёsor pёr shkrimtarёt sovjetikё, ndёrsa shkolla fillore e detyrueshme duhej tё propagandonte kёtё armё nё mbarё perandorinё sovjetike. Nё njё vijё me politikёn zyrtare tё realizmit socialist nё arte dhe nё lёndёt humanitare, subjekti i letёrsisё sovjetike do tё ishte uniteti i pathyeshёm i punёtorёve dhe i fshatarёve nё tёrё Bashkimin Sovjetik. Nё njё farё mёnyre, fshatarёt dhe punёtorёt nё fjalё ishin pothuajse rusё etnikё, pёrjashtimisht, qё kёndonin kёngё lavdёruese pёr revolucionin bolshevik dhe rolin udhёheqёs tё partisё komuniste tё vendit. 

Nё se njё etnik jo rus ecte nё vijёn kolonialiste nё romane ose poema, (pothuaj pёrjashtimisht) ai fliste rusisht. Nga viti 1938, rusishtja perandorake ishte magjepsur nga mёkatet cariste tё imperializmit dhe “shovinizmit rusomadh”. Atёhere rusishtja socialiste iu imponua tёrё popullsisё sovjetike si gjuhё universale e komunikimit ndёretnik dhe pёr tёrё tё ardhmen komuniste botёrore qё po vinte. Si rrjedhojё, tё gjithё qytetarёt sovjetikё kishin pёr detyrё tё flisnin dhe tё shkruanin nё rusisht. Pёr mё tepёr, ata etnikisht jo rusё duhej tё ndiqnin fort kёtё komunizёm njёgjuhёsor me shkrimtarёt e grupeve etnike pёrkatёse. Kёta autorё sovjetikё etnikisht jo rusё duhej ta braktisnin gjuhёn e vet amёtare pёr hir tё gjuhёs komuniste tё rusishtes kur hartonin veprat e tyre letrare. Nёse ata provonin tё “prodhonin” njё roman ose poezi nё gjuhёn amёtare, censorёt nuk do e lejonin qё ajo tё botohej para se tё botohej fillimisht pёrkthimi i tyre nё rusisht. 

Periudhёs kalimtare tё lejimit cilёsor tё pёrdorimit tё gjuhёve jo ruse i erdhi fundi shpejt. Nё vitin 1961, Kongresi 22 i Partisё Komuniste tё Bashkimit Sovjetik u shpreh se bashkimi i grupeve etnike tё vendit komunist kishte ecur pёrpara. Kёta tё mёnҫur sovjetikё parashikuan qё kёta grupe tё shumёfishta etnike do tё shkriheshin bashkё nё njё popull tё vetёm jo etnik nga vitit 1980. Ky qe shpallur edhe viti qё, sipas tyre, do ndёrtohej komunizmi nё Bashkimin Sovjetik.  

Nё ҫdo mёnyrё njerёzit sovjetikё, tё njё tipi tё ri tё paparё, duhej tё flisnin dhe tё shkruanin nё gjuhёn e vetme komuniste botёrore –rusisht.  

Si rezultat, letёrsia ruse, pa mёdyshje dhe qenёsisht, u pёrkushtohej gjerave ruse, pozonte si tё qe “universale” dhe “humaniste”. Nё se dilnin disa personazhe apo tema etnikisht dhe gjuhёsisht jo ruse, ato duhej tё magjepseshin nё mjedisin e rusishtes, ndёrsa ҫuditё e tyre jo komuniste duhej tё transmetoheshin nё format e njohura ruse.  

Nevojat ideologjike dhe politike i ndalonin shkrimtarёt sovjetikё nё veprimtari dhe i bёnin ata “ingjinierё tё shpirtёrave” tё planifikuar nga qendra dhe tё kontrolluar nga shteti.  Kёshtu, shkrimtarёt etnikё jo rusё privoheshin dyfish nga veprimtaria, jo vetёm pёr temat dhe qasjet e tyre tё pёlqyera, por edhe pёr gjuhёt dhe kulturat e tyre.  

Duke shkuar nё vendlindje  

Gjatё bashёkbisedimeve tona nё Sapporo, kolegёt e mij ishin tё njё mendje lidhur me kёtё diagnozё tё letёrsisё dhe kulturёs ruse. Ata shtuan se, pas fundit tё komunizmit dhe shkatёrrimit tё Bashkimit Sovjetik, gjendja nuk ndryshoi. “Standardi i artё” i letёrsisё ruse, i futur nё periudhёn cariste dhe sovjetike, vazhdon ende sot, ndonёse njё e pesta e popullsisё sё Federatёs Ruse ёshtё etnikisht jo ruse. Pёr mё tepёr, kjo njё e pesta banon nё katёr tё pestat e territorit tё vendit. Kёshtu, nё tema hapёsinorё, Rusia e sotme ёshtё kryesisht jo ruse. Kёto katёr tё pestat jo ruse paraqesin kolonitё e Rusisё nё kohёn e sotme, ndёrsa metropoli kufizohet me njё tё pestёn europiane, pa Kaukazin. Pa dyshim, disa qytete perandorakё me shumicё etnike ruse i kontrollojnё kёto koloni. 

Sidoqoftё, dijetarёt qё diskutuan pёr kёtё karakter tё pa vёnё re socio-kulturor pengues dhe imperialist tё rusishtes- ose tё letёrsisё dhe kulturёs nё gjuhёn ruse- nuk donin ta bёnin publike kёtё diskutim dhe pёrfundim. Ky ngurrim ishte goditës dhe në fillim i vështirë për t’u kuptuar në kontekstin e luftës barbare të Rusisë, të shënuar – siç mësuam atë verë – me masakrat gjenocidale në Bucha dhe Irpin apo rrafshimi me tokёn i qytetit – port tё Mariupolit. Me njё pёrjashtim tё vetёm, asnjё prej kёtyre dijetarёve nuk qe qytetar rus i Mariupolit. Ky i vetёm doli mё i guximshёm se tё tjerёt. Ai e dёnoi luftёn me terma tё pacaktuara, sipas dijenisё sime, duke e braktisur Rusinё. 

Habitesha ҫka ishte kaq e rёndёsishme ajo qё mund t’i shmangёte kёta dijetarё perёndimorё nga dalja nё publik kundёr miteve pёr letёrsinё dhe kulturёn ruse nё kohёn kur, me ndihmёn e Perёndimit, Ukraina po luftonte nё kёtё betejё ekzistenciale pёr ta ruajtur shtetin e vet, kombin, gjuhёn dhe kulturёn.  

Nё fillim tё invazionit rus, Kremlini skicoi planin e vet neoimperialist pёr nёnshtrimin e Ukrainёs duke ia fshirё emrin asaj nё hartёn e Europёs, duke likuiduar elitёn ukrainase nё kampet e vdekjes, duke i mbyllur ukrainasit nё burgjet-kampe pune tё detyrueshme nё pёrpjekje pёr t’i detyruar ata  tё binden se janё “rusё”, duke shpallur tёrё trashёgiminё ukrainase si e pavlerё, si “ruse” dhe duke shkatёrruar gjuhёn dhe kulturёn ukrainase me djegien e librarive dhe bibliotekave nё gjuhёn ukrainase. 

Mund tё mendohej qё lufta gjenocidale ruse, bashkuar me gjenocidin e planifikuar kulturor, do tё mjaftonte pёr t’i vёnё nё lёvizje dijetarёt perёndimorё me prirje liberale dhe demokratike tё protestonin me zё tё lartё me gjithё fuqinё e tyre. Por nuk ndodhi asgjё e kёtij lloji. Nё vend tё saj, u ngritёn thirrjet pёr paanёsi. Disa propozuan qё ana tjetёr e “konfliktit” – pikёrisht Rusia- dhe argumentet e saj. duhej tё merreshin nё konsideratё, po ashtu. Kjo lloj qasjeje ndaj pushtuesit dhe gjenocidit do ishte e pamendueshme nё se zbatohej nё rastet e gjenocidit dhe luftёs totale, sikurse e ka njohur historia europiane e shekullit tё njёzetё.   

Mbi tё gjitha, asnjё autoritet i ҫdo lloj instance nuk ka bёrё thirrje pёr njё kuptim mё tё thellё dhe pёr nevojёn pёr t’i trajtuar mё mirё “argumentet” domethёnёs (ndonёse tё pashqiptueshёm ose tё menduar gabim) tё nazistёve gjermanё dhe austriakё qё dukshёm nuk u lanё zgjedhje atyre veҫ tё shfarosin hebrenjtё dhe romёt.  

Historia dhe qytetërimi dёshmuan se si rusët zhduknin circassianët ose çeçenët, osmanët çrrënjosnin armenët, ose belgët zhduknin gjysmën e popullsisë së Kongos. 

Kishte diҫka tё vёshtirё pёr t’u kuptuar nё kёtё ҫёshtje. Cila qe kjo? Duke folur mё shumё, ajo u bё dukshёm mё e qartё se sa natyra miope e orientuar kah Rusia ose madje pro ruse qё i pengoi interlokutorët e mi të bënin gjënë e duhur përtej dënimit tashmë të ritualizuar, por më tepër të tonifikuar dhe gjysmë privat të Kremlinit dhe luftës ‘së tij’ në Ukrainë. Moda ishte qё kritika dhe dёnimi tё bёheshin heshturazi, kёshtu kёto deklarata do ishin jo me dy kuptime ose do lexoheshin dёgjueshёm pёr shёrbyesit civilё rusё me pozitё, qё kёrkojnё “agjentё tё huaj” nё internet me pikёpamje “jo korrekte” pёr “operacion luftarak special”. Dukej kjo si njё valle e llogaritur e lёvozhgave tё vezёve.  

Njё dijetar shpresonte tё mos shmangej nga qasja nё arkivin rus pas lufte (bёhet mё pak intensiv). Njё tjetёr donte tё largonte ҫfarёdo kritike tё mundёshme qё mund tё ngrihej ndaj teksteve mёsimore tё pёrtrira tё rusishtes ose tё bashёkautorit etnik jo rus. Njё akademik tjetёr kishte merak se mos ngritja e temave tё tilla do pakёsonte studentёt e rusishtes dhe Rusisё, qё ndiqnin programet nё universitetet e vendit tё vet. Pёr kurreshti, tё gjitha shpresat dhe frikёrat qarkullonin rreth kёrkimeve pёr Rusinё dhe msimdhёnien e rusishtes. 

Pa e menduar shumё kёtё zhvillim, tё gjithё dijetarёt u bёnё profesionistё ose emocionalisht tё varur nga Federata Ruse dhe institucionet e saj, pavarёsisht sa i tmerrshёm dhe ҫnjerёzor ishte Kremlini nё vepra dhe vendime. 

Sikur kërkimet mbi historinë sovjetike dhe ruse (të paktën cariste) nuk ishin tё mundura në asnjë vend tjetër pas-sovjetik apo në një shtet pas-komunist, i cili dikur ishte një koloni në Perandorinë Ruse. Ende mё e ҫuditshme ishte ky ngulmim njёjёs pёr gjuhёn dhe kulturёn ruse, sikur armenishtja, estonishtja, kirkizishtja, ukrainishtja apo uzbekishtj  tё mos ishin gjuhё zyrtare republikane nё Bashkimin Sovjetik. Dijetarёt dolёn miopё pёr sa i pёrket gjuhёve tё tjera cariste dhe tё bllokut sovjetik ku kishte me tepri vepra letrare dhe dokumente historike. Pёr shembull, si nё Rusinё Cariste, ashtu ehe nё Bllokun Sovjetik, gjermanishtja dhe polonishtja i pёrkisnin kёtij grupi gjuhёsh.  

(Pas) sovjetologjia apo studimet e fshehta ruse?  

Mëkati origjinal i pasluftës lidhur me fushën e studimeve të zonës – i njohur gjerësisht si sovjetologji apo vёzhgim i Kremlinit- ka qenё vatёrzimi pёr gjuhёn dhe kulturёn ruse, krahas me lidhjet sociale qё u futёn nё mes nga rusёt etnikё (dmth sllavofonё ose ortodoksё), ose Ruskije nё mjedisin e rusishtes. Kjo prirje u tregua nё vetё emrin e qendrёs flamurtare kёrkimore tё parё tё themeluar nё 1946, pikёrisht Instituti i Univeresitetit tё Kolumbias nё Nju Jork. 

Objektivi i kёrkimit tё sovjetologёve ishte ndihma pёr SHBA, NATO dhe aleatёt e tyre nё mbarё botёn (Japoni, Kore e Jugut) duke pasur nё tematikё Bashkimin Sovjetik, vendet e Bllokut Komunist dhe vendet e tjera komuniste aleate te Moskёs ose Kinёs Komuniste. 

Por shumё dijetarё tё kёsaj fushe investuan jo reflektivisht pёr subjektin e kёrkimit tё tyre, duke iu referuar nё rritje thjesht “Rusisё” nga piёkpamja historike dhe demografike. Ky kufizim i ndalonte tё vёshtronin pёrtej metropoleve etnikisht ruse tё Perandorisё sovjetike, ndёrsa tutorёt e tyre e ngushtonin studimin e tyre dhe udhёtimet konferenciale te dy qytetet etnikisht ruse mё tё mёdhenj tё shtetit komunist, pikёrisht nё Moskё dhe Leningrad (Shёn Pjetёrsburg). 

Ky investim nё ҫёshtjet elite ruse ose tё karakterit imperial pёr gjuhёt dhe kulturat jo ruse nё Bashkimin Sovjetik dhe nё mbarё bllokun sovjetik ushqente njё verbёri serioze akademike.  

Kur nё vitin 1970 dijetari jo konformist Andrej Amalrik prognozoi qё Bashkimi Sovjetik nuk do mbijetonte pas vitit 1984, teza e tij nuk zgjoi shumё diskutime, sikurse duhej tё kishte. Sovjetologёt- sikurse ideologёt e komunizmit sovjetik- ishin tё bindur qё ky shtet komunist ishte bllok graniti dhe do qendronte pёr shumё e shumё breza. 

Asnjё sovjetolog i vetёm nuk shkroi njё monografi, ose tё paktёn njё artikull gazete rreth shkatёrrimit tё mundёshёm tё komunizmit dhe tё bllokut sovjetik ose tё vetё Bashkimit Sovjetik pёrpara atyre ngjarjeve tё mёdha tё fund-shekullit 20. Sidoqoftё, paskёtaj shumica nxituan për të ‘shpëtuar’ fushën e tyre duke pasur parasysh zhdukjen e lëndës së saj kërkimore. Mund tё mendohej se ata do binin sёrish nё arritjet e mendimit dekolonialist dhe nё studime pas-kolonialiste. 

Mbi tё gjitha, nё mёnyrё strukturore dhe nё praktikёn e tyre ditore si hulumtues tё Bashkimit Sovjetik dhe Bllokut Sovjetik, ata ngritёn de facto perandorinё ruse, tё sunduar me grusht tё fortё nga Moska.   

Nё vend tё kёsaj, sovjetologёt rishpikёn vetё, hulumtime nё fushat e mbivendosura dhe zakonisht tё formuluara rishtazi tё nacionalizmit, postkomunizmit dhe studimeve post sovjetike, por nё mёnyrё simptomatike me njё vatёrzim tё qartё hapёsinor te Rusia, krahas Europёs Qendrore dhe Lindore (ose edhe “Euroaziatike”). Me kёtё kapacitet, shumё vetё u bёnё ekspertё dhe komentatorё lajmesh nё luftёrat jugosllave, si fundi postkomunist i pastrimit etnik dhe i genocidit nё Europё. Ndёrkohё, njё dёbim i stёrmadh i ngjashёm, me motive etnike dhe i paparё, i turqёve nga Bullgaria, verёn e 1989 i shpёtoi tёrёsisht vёmёndjes sё tyre. Epo, nё atё kohё ekzistonte ende blloku sovjetik i fortё dhe i qendrueshёm. Prandaj ata nuk kishin nevojё tё gёrmonin nё njё ngjarje kaq “tё vockёl” sikurse kjo “gjё e imёt” e pastrimit etnik nga Bullgaria.  

Zhdukja e papritur e subjektit tё kёrkimit tё tyre u shkaktoi sovjetologёve shumё dёme metodologjike dhe organizative. Ata hoqёn dorё nga mendimi i mёparshёm (me ndonjё referencё ndaj mendimit postkolonial), dhe adoptuan njё rithurrje tё llojit tё arnave pёr kёtё tё fundit. Si rezultat, shumё institute tё dikurshme ose tё themeluara rishtazi tё studimeve komuniste sovjetike morёn emra tё rrinj tepёr tё gjatё dhe konfuzё me akronime tё pashqiptueshme. Pёr shembull, Universiteti i Shёn Andreas ka Qendrёn pёr Studimet Ruse, Sovjetike, tё Europёs Qendrore dhe Lindore (CRSCEES), ndёrsa nё Universitetin e Glasgout, Qendra e Aberdinit pёr Historinё Ruse dhe Europiano-Lindore (ACREEH) pranё Universitetit tё Aberdinit. 

Ndryshime tё tilla prekin edhe titujt e revistave sovjetologe kryesore. Pёr shembull, nё 1991 Revista e Studimeve Komuniste u transformua nё Revistёn e Studimeve Komuniste dhe Tranzicionin, para se tё fitojё njё emёr tё ri, Politikat e Europёs Lindore nё vitin 2012. Po kёshtu, nё 1992, Studimet pёr Komunizmin e Krahasuar u bёnё Studime Komuniste dhe pas Komuniste, ndёrsa njё vit mё vonё, Studime Sovjetike u riemёrua si Studime Europё-Azi. Pёr fat, pёr kёta sovjetologё qё vazhduan ose lёvizёn drejt hulumtimeve nacionaliste, titulli i revistёs sё tyre flamurtare Letra Kombёsish (themeluar nё 1972) nuk pati nevojё pёr ndonjё riemёrim. Sidoqoftё, u themeluan revista tё reja pёr kёtё temё qё kishin mё shumё hapёsirё pёr publikimin e pikёpamjeve tё tyre, pikёrisht Kombet dhe Kombёtarizmi nё 1995 ose Identitetet Kombёtare, katёr vite mё pas. 

Njё taktikё tjetёr u adoptua nga Instituti i dikurshёm i Studimeve Rajonale, pikёrisht Instituti Rus i Universitetit tё Kolumbias. Nё 1982 ai u riemёrua sipas atij qё e financoi (W. Averell Harriman) si Instituti Harriman, kёshtu qё mbiemri “Rus” mund tё hiqej nё atё kohё acarimesh tё Luftёs sё Ftohtё. Pasi Perёndimi siguroi fitoren e papritur nё kёtё luftё, dhjetё vjet mё pas, “ndёn-emri” shpjegues  “rus, euroaziatik dhe Studime tё Europёs Lindore” iu shtua emrit tё institutit. 

Shpejt, institutet e tjera tё mirёvendosura sovjetologjike e ndoqёn kёtё stil, duke rishpikur emra tё tyre dhe fusha me emrin kod “Euroazia”, nё 2010, Shoqata Amerikane pёr Pёrparimet e Studimeve Sllave (AAASS), e ndёrroi emrin nё Shoqata pёr Studimet Sllave, Europolindore dhe Euroaziatike (ASEEES). 

Tre vjet mё pas, Qendra e Universitetit tё Birmingamit pёr Studimet Ruse dhe tё Europёs Lindore e ndryshoi akronimin e qendrёs nё CREES. Nё 2014, Qendra e Kёrkimeve Sllave tё Universitetit tё Hokajdos ndoqi taktikё tё njёjtё, duke e mbivendosur emrin e saj nё Qendrёm e Kёrkimeve Sllavo-Euroaziatike. Akronimi mbeti i pandryshuar. 

Larja Ukrainase  

Kёto ndryshime me EuroAzinё kanё zgjuar shumё gёzim ndёr ideologёt tё Euroazismit tё vendeve pas sovjetike. Jam i sigurt qё favoriti i presidentit diktator rus euroazianist dhe ideologu i imperializmit rus, Aleksandёr Dugin, do ta miratonte. Kёshtu do bёnte presidenti i parё i Kazakistanit tё pavaruer, Nursulltan Nazarbajev, qё nё 1996 themeloi Universitetin Kombёtar Euroaziatik nё kryeqytetin e vendit nё Astana (Akmola). 

Gjithҫka qё ndryshoi mbeti e njёjtё. Kёta institute tё larmishёm tё riemёrtuar tё Studimeve Sllave, tё Europёs Qendrore dhe Lindore, Postkomuniste, Kombёtariste dhe Euroaziatike, nё shumicёn e rasteve, vazhduan tё vatёrzohen nё gjuhёn dhe kulturёn ruse sikurse praktikohen nё qendrat metropolitane nё Msokё dhe Shёn Pjetёrsburg. Më shqetësuese, me rritjen e ideologjisë neoimperialiste të maskuar të Moskës, disa institute kёrkimore perёndimore nisёn tё hynё nё patneritet me fondacionin eponim tё Kremlinit, tё ngritur nё 2007. Pёr shembull, nё 2010, ( pёr botёn ruse), nё Universitetin e Edinburgut, u hap njё degё e Fondacionit tё Botёs Ruse. Por, me qёllim qё tё mos e magjepsё shoqatёn e padёshiruar ideologjike dhe financiare me paratё e oligarkёve rusё, ai u quajt si Qendra Ruse e Princeshёs Dashkova sipas njё figure ruse cariste tё shekullit 18, princeshёs Ekaterina Dashkova.  

Kohët e fundit, në Universitetin e Edinburgut u bë një pasqyrim i paqëndrueshëm i këtij kursi. Si rezultat, Qendra Dashkova botoi një vëllim me përkthime ruse të tregimeve në gjuhën ukrainase për luftën në vazhdim. Pra, pa u futur thellё nё studimet ukrainase dhe paskoloniale nё mbarё hapёsirёn pas-sovjetike, ky zhvillim disi pozitiv duket si njё ‘larje ukrainase”. Me vonesë, por me shpresë, kongresi i ardhshëm i vitit 2023 i Shoqatës për studimet sllave, europolindore dhe euroaziatike (ASEEES) premton njё shkёputje tё plotё nga paraja korruptuese e oligarkёve tё Kremlinit gjatё tridhjetё vjetёve tё fundit pas rёnies sё komunizmit  

Tema e kёtij kongresi ёshtё dekolonializimi. Ukraina ёshtё vendosur nё zemrёn e ngjarjes, ndёrsa lufta e Rusisё kundёr kёtij vendi do analizohet thellё si njё pёrpjekje e pёrgjakshme e Kremlinit neoimperialist dhe nё thelb gjenocidal pёr tё pёrmbysur dekolonizimin e gjerё paqёsor tё 1991 tё Bashkimit Sovjetik apo vetё Perandorisё Sovjetike.  

Studimet ukrainase, paskolonizmi sovjetik dhe neoimperializmi rus  

Mbase shpejt, nёse ndonjё qendёr ose revistё don tё vazhdojё tё vatёrzohet nё gjёrat ruse, fusha e saj do lajmёrohet me njё tabelё pёr imperializmin rus dhe sovjetik. Po kёshtu, Europa Qendrore dhe Lindore (pёrfshi Kaukazin) do tё futet nё rubrikёn e studimeve europiane. Dhe nёse njё vend, si Ukraina, do fitojё mё shumё vёmёndje, qё e meriton, zgjedhja e qartё e emrit do jetё ose studime ukrainase ose histori dhe politikё ukrainase. Ngjashёm studimet sllave nuk do tё qendёrzohen mё nё gjuhёn dhe kulturёn ruse. Njё nёndarje e studimeve sllave do shqyrtojё jo vetёm rusishten por edhe gjuhёt e tjera sllave. 

 

Besoj, nё dritёn e luftёs nё Ukrainё, qё ka domethёnie ekzistenciale pёr Europёn demokratike, gjuha ukrainase dhe kultura ukrainase duhet tё marrё pёrparёsi. Ndihma europiane dhe perёndimore pёr Ukrainёn dhe bashkёvrpimi i ngushtё me kёtё vend do arrihen plotёsisht vetёm kur ushtarёt e NATO-s, zyrtarёt e BE dhe dijetarёt perёndimirё qё pёrgjigjen pёr kёto lidhje, do komunikojnё me partnerёt e tyre ne ukrainishten e rrjedhshme dhe idiomatike, duke pasur parasysh letёrsinё, kulturёn dhe historinё e Ukrainёs.  

Korrik 2023 

Pёrktheu Bardhyl Selimi, 20 korrik 2023 

________

Going Native: Russian Studies in the West 

Tomasz Kamusella  

West’s endorsement of Russian imperialism 

Did Western scholars tasked with researching the Soviet Union and Russia contribute to the West’s misunderstanding of this vast tyranny and its neoimperial aspirations? Did sovietologists instead imbue the West with unthinking adulation of all things Russian, and above all, of this ‘great Russian literature,’ whose greatness one is permitted neither to question nor analyze? Did they eventually convince the Western public opinion that despite their independence and membership in NATO and the EU, the countries of Central and Eastern Europe are ‘artificial’ and as such still belong to Russia’s sphere of geopolitical influence?  

Does this nefarious but hardly realized attitude convince to this day even the best Western universities and think tanks to treat Russian ‘objectively,’ that is, as the required entry language for studying Central and Eastern Europe and the region’s numerous languages or national cultures and histories? Is it really necessary that the Russian neoimperial interest must constitute the spectacles through which North America and Western Europe need to misperceive their allies in Central and Eastern Europe? Does it make sense?  

Yes, it does for the Kremlin, which the better may make the West to do Russia’s bidding. But sadly and unjustifiably, the situation casts Central and Eastern European countries as second-class states in the West’s eyes. It makes them subaltern, evoking an ‘understanding’ among some Western politicians that these ‘season polities’ are nothing more than Russia’s wayward colonies or provinces, posed or even impatiently waiting for return to Moscow’s fold.  

Russia’s war on Ukraine  

After the unprovoked Russian invasion on peaceful Ukraine in 2022, in the summer, I did research at Hokkaido University, Sapporo, Japan in the Center for Slavic-Eurasian Research (SRC). It is the country’s oldest institution for delving into and gathering intelligence about, first, the Soviet bloc, and now the post-Soviet and postcommunist countries. Immediately after the wrapping up of the postwar US occupation of Japan in 1952, Washington turned this country into a stalwart of the West in the Cold War confrontation. To increase its value as a US ally, Tokyo needed trusted expertise on all matters Soviet, necessitating the founding of the SRC, with was accomplished with much American help.   

Columbia University’s Russian Institute (established in 1946, now known as Harriman Institute) served as a ready-made model. In both cases, the Rockefeller Foundation extended appropriate grants. Symbolically, the SRC was located in Japan’s northernmost island of Hokkaido, which the Kremlin had aspired either to annex or occupy at the end of World War II. In the latter scenario, the Soviets would have created a communist North Japan, as they did in the case of the communist polities of North Korea and North Vietnam. Fortunately for Japan and the free world, the Soviet designs were thwarted.  

Russian or Area studies? 

Each year, from all around the world, the SRC invites promising and established scholars, who specialize in history, culture and politics of the region as defined by the center’s spatial remit, namely Central and Eastern Europe, together with Northern and Central Asia. During my scholarly sojourn in Sapporo, I had the privilege to talk to the current contingent. In context of the ongoing Russian-Ukrainian war, we reflected on the Russian propaganda’s uses and abuses of Russian literature for ‘justifying’ Moscow’s neocolonial onslaught on Ukraine.  

In the course of our conversations on the unreflectively dubbed ‘great Russian literature,’ we spotted this literature’s not commonly noticed weaknesses. The classical cannon of the Russian belles lettres is popularly lauded for its supposedly universal reflection on condicio humana. Yet, this canon’s scope and the literature’s selection of characters are extremely narrow, and even bigoted. Despite the fact that tsarist Russia was an extremely polyethnic and multiconfessional empire, classical Russian literature zooms exclusively on the Russophone and Orthodox subset of the Russian nobility. It translated to a mere quarter of all the empire’s nobles, or just half a million people in purely numerical terms. From the statistical point of view, the social milieu of Russian literature covered 0.3 percent of the empire’s population that counted 166 million in 1914.  

During the Soviet period, the situation did not improve markedly. Communist propagandists retained most of classical Russian literature in the form of a high quality benchmark for Soviet writers, while compulsory elementary school was to propagate this cannon throughout the Soviet empire. In line with the official policy of socialist realism in arts and humanities, Soviet literature’s subject was to be peasants ‘in an unbreakable class union’ with workers from across the Soviet Union. Somehow, peasants and workers in question turned out to be almost exclusively ethnic Russians (Russkie), who sang praises of the bolshevik revolution and the leading role of the country’s communist party. If an ethnic non-Russian had a colonial-like walk-on in a novel or poem, (almost exclusively) he spoke in Russian.  

By 1938, imperial Russian had been supposedly exorcised of its tsarist sins of imperialism and ‘Great Russian chauvinism.’ Then socialist Russian was imposed on all the Soviet population as the universal language of interethnic communication for the entire world’s coming communist future. Subsequently, all Soviet citizens were required to speak and write in Russian. Furthermore, those of ethnically non-Russian extraction were to be firmly led toward this monolingual communism by their respective ethnic groups’ writers. These ethnically non-Russian Soviet authors had to abandon their native language in favor of the communist language of Russian for composing their literary works. Should they unwisely choose to ‘produce’ a novel or poetry in such a native language, censors would not allow it to be published before its Russian translation came off the press first.  

The transitory period of a qualified permission for the use of non-Russian languages was to come to an end soon. In 1961, the 22nd Congress of the Communist Party of the Soviet Union opined that the coming together (сближение sblizhenie) of the communist country’s ethnic groups (национальности natsional’nosti ‘nationalities’) was progressing apace. These Soviet wisemen foresaw that a merger (слияние sliianie) of these multiple ethnic groups into a novel post- or non-ethnic single communist people (народ narod) would be achieved by 1980. This was also the year by when communism would have been built in the Soviet Union. One way or another, the Soviet communist people of a new and unprecedented type were to speak and write the world’s single communist language of Russian.  

As a result, Soviet literature was unabashedly and essentially devoted to things Russian, posed as ‘universal’ and ‘humanistic.’ If some ethnically or linguistically non-Russian characters or topics appeared they had to be exorcised in the medium of Russian, while their un-communist-like strangeness needed to be recast in culturally familiar Russian guises. Ideology and political needs deprived Soviet writers of agency and made them into centrally-planned and state-controlled ‘engineers of souls.’ Yet, ethnically non-Russian Soviet writers were doubly deprived of agency, not only of their favored topics and approaches, but altogether of their languages and cultures.  

Going native  

During our conversations in Sapporo, my colleagues arrived at and largely agreed with this diagnosis of Russian literature and culture. They added that after the end of communism and the breakup of the Soviet Union hardly anything has changed. The ‘golden standard’ of Russian literature encased in imperial-like and elitist Russian of the tsarist and Soviet periods continues to this day, despite a fifth of the Russian Federation’s inhabitants being ethnically non-Russian. What is more, they inhabit the Asian and Caucasian four-fifths of the country’s territory. So, in spatial terms today’s Russia is overwhelmingly non-Russian. These non-Russian four-fifths denote present-day Russia’s colonies, while the metropolis is limited to the European one-fifth, less the Caucasus. Obviously, some imperial cities with ethnically Russian (or rather creole) pluralities or even majorities dot and effectively control these colonies.  

However, the scholars who discussed this unnoticed socioculturally stunted and imperialist character of Russian – or rather, Russian-language – literature and culture did not want to go public with this discussion and its conclusions. This reluctance was striking and at first hard to grasp in the context of Russia’s barbaric war, marked – as we learned this summer – with the genocidal massacres in Bucha and Irpin or the razing to the ground of the city port of Mariupol. With a single exception, none of these scholars were Russian citizens. Actually, this one who was, turned out to be more forthcoming than the rest. He condemned the war in no uncertain terms and, to my knowledge, left Russia.  

I wondered what was of such importance that might prevent these Western scholars from parsing in public the cherished myths of Russian literature and culture during the time when, with the West’s support, Ukraine was fighting this existential war for preserving its state, nation, language and culture. At the beginning of the Russian invasion, the Kremlin sketched out its neoimperial plan of subjugating Ukraine by erasing its name from the map of Europe, liquidating the Ukraine elite in deathcamps, incarcerating Ukrainians in forced labor concentration camps in an effort to convince them that they were ‘Russians,’ reclaiming all Ukrainian heritage deemed of value as ‘Russian,’ and by destroying Ukrainian language and culture through burning all Ukrainian-language libraries and books.  

One would think that Russia’s genocidal war, coupled with this planned cultural genocide, would be more than enough to move any Western scholar of liberal and democratic persuasion to protest loudly at the top of their lungs. Nothing of this kind happened. Instead, appeals for impartiality were voiced. Some proposed that the other side of the ‘conflict’ – namely, Russia – and its arguments ought to be taken into consideration, as well. This type of lenient approach to the invader and genocidaire would have been unthinkable if applied to the cases of genocide and total war, as known from twentieth-century European history. After all, no authorities of any stripes appeal for more understanding and the necessity to try to better comprehend ‘arguments’ (however unpalatable and wrongheaded) of German and Austrian nazis that apparently left them no choice but to exterminate Jews and Roma. That nothing doing, but history and civilization alone compelled Russians to wipe out Circassians or Chechens, Ottomans to eradicate Armenians, or Belgians to wipe out half of Congo’s population. 

Something hard to comprehend was at issue. What was it? With more talking, it became increasingly clearer that the myopically Russia-oriented or even pro-Russian nature of the field prevented my interlocutors from doing the decent thing beyond the already ritualized but rather toned-down and semi-private condemnation of the Kremlin and ‘its’ war in Ukraine. The mode was low-key, to criticize and condemn silently, so such statements would not be unambiguous or readily hearable to relevant Russian civil servants searching the web for ‘foreign agents’ with ‘incorrect’ views on the ‘special military operation.’ It looked like a calculated dance on eggshells. 

One scholar hoped not to be prevented from accessing a Russian archive after the war (becomes less intensive). Another wanted to deflect any potential criticisms that might be levelled against the researcher’s innovative textbook of Russian or its ethnically Russian co-author. A further academic was wary that coming out on the topics broached in our discussions might hurt recruitment for Russian and Russia-related programs at the home university. Curiously, all the hopes and fears circulated around research on Russia and Russian language teaching. Without giving too much thought to the development, all the scholars became professionally or even emotionally dependent on the Russian Federation and its institutions, no matter whatever horrible and inhumane the Kremlin may be in its deeds and decisions. 

As though doing research on Soviet and Russian (at least tsarist) history would not be possible in any other post-Soviet country or a postcommunist polity, which used to be a colony in the Russian Empire. Even more strange was this singular insistence on Russian language and culture, as if Armenian, Estonian, Kyrgyz, Ukrainian or Uzbek were not official republican languages in the Soviet Union. The scholars appeared to be short-sighted in regard of other tsarist and Soviet bloc official languages in which belles lettres and historical documents abound. For example, both in tsarist Russia and in the Soviet bloc, German and Polish belonged to this group of languages. 

(Post-)Sovietology or concealed Russian studies? 

The original sin of the novel postwar applied field of area studies – popularly known as Sovietology or Kremlin watching – was its circumscribed focus on Russian language and culture, alongside social relations and politics as conducted among and by ethnic (that is, Slavophone and Orthodox) Russians, or Russkiie (Русские) in the medium of Russian. This tendency was indicated in the very name of the field’s first-ever flagship research center founded in 1946, namely, the Russian Institute at Columbia University in New York.  

The goal of sovietologists’ research was to assist the United States, NATO and their allies across the world (Japan and South Korea, including) in containing the Soviet Union, the Soviet bloc countries, and other communist countries allied with Moscow or communist China. But many scholars in the field got unreflectively invested in the subject of their research, increasingly fondly referred to with the historically and demographically incorrect shorthand ‘Russia.’ This shorthand tended to limit their gaze to the Soviet empire’s ethnically Russian metropolis, while their Soviet chaperons restricted their study and conference trips even more, to the communist polity’s two largest and ethnically Russian cities, namely, Moscow and Leningrad (St Petersburg). 

This investment in elitist things Russian and imperial-like snub for the non-Russian languages and cultures in the Soviet Union and across the Soviet bloc engendered serious academic blindness. When in 1970 Soviet maverick scholar Andrei Amalrik proposed that the Soviet Union may not survive beyond 1984, his thesis did not evoke much discussion, as it should have. Sovietologists – like ideologues of Soviet communism – were convinced that this communist polity was rock-solid and here to stay for innumerable generations to come.  

Not a single certified sovietologist authored a monograph, or at least a learned journal article, about the impending collapse of communism and the Soviet bloc or the coming breakup of the Soviet Union prior to these momentous events of the late 20th century. However, afterward most participated in the rush to ‘save’ their field in view of the disappearance of its research subject matter. One would think that they could fall back on the achievements of decolonial thought and postcolonial studies. After all, structurally and in their day-to-day practices in the Soviet Union and its Soviet bloc constituted a de facto Russian empire ruled a tight fist from Moscow.  

Instead, sovietologists reinvented themselves as researchers in the parallel, overlapping and usually newly-formulated fields of nationalism, postcommunist and post-Soviet studies, but symptomatically with a clear-cut spatial focus on Russia, alongside Central and Eastern Europe, with Central Asia (or even ‘Eurasia’) added as an aftethought. In this capacity, many became experts and news commentators on the Yugoslav wars, or the postcommunist nadir of ethnic cleansing and genocide in Europe. But somehow, a very similar ethnically motivated huge and unprecedentedly intensive expulsion of Turks from Bulgaria in the summer of 1989 completely escaped their attention. Well, at that time the traditional subject of their research, namely, the Soviet Union and the Soviet bloc still existed solid and intact. Hence, they did not need to steep to such a ‘minor’ event as this ‘little matter’ of Bulgarian ethnic cleansing.  

The unexpected disappearance of the subject of their research caused sovietologists much methodological and organizational grief. They resigned on rethinking the former (with hardly any reference to postcolonial thought), while adopted a patchwork-style makeshift approach to the latter. As a result, many extant or freshly-founded institutes of Soviet or communist studies received new torturously long and confusing names with unpronounceable acronyms. For instance, the University of St Andrews is home to the Centre for Russian, Soviet, Central and East European Studies (CRSCEES), while at the University of Glasgow, the Centre for Russian, Central and East European Studies (CRCEES) is active, or the Aberdeen Centre for Russian and East European History (ACREEH) at Aberdeen University.  

Such changes did not omit titles of leading sovietologist journals. For example, in 1991 the Journal of Communist Studies morphed into the Journal of Communist Studies and Transition, before opting for a brand new name, East European Politics, in 2012. Likewise, in 1992, Studies in Comparative Communism became Communist and Post-Communist Studies, whereas a year later, Soviet Studies were renamed as Europe-Asia Studies. Fortunately for these sovietologists who continued or moved to researching nationalism, the title of their flagship journal Nationalities Papers (founded in 1972) did not need any overhaul. However, they founded new journals on this topic to have more place for publishing their research output, namely, Nations and Nationalism in 1995 or National Identities four years later. 

Another tactic was adopted by the original Area Studies institution, namely, Columbia University’s Russian Institute. In 1982 it was renamed after its benefactor W. Averell Harriman as the Harriman Institute, so the adjective ‘Russian’ could be conveniently dropped at the new height of the Cold War confrontation. Following the West’s unexpected victory in this war, a decade later, the explicatory ‘subname’ of ‘Russian, Eurasian, and East European Studies’ was added to the institute’s name.  

Soon, other well-established sovietologist institutions followed the suit, reinventing their names and fields with the codename ‘Eurasia.’ For instance, in 2010, the American Association for the Advancement of Slavic Studies (AAASS) changed its name to the Association for Slavic, East European, and Eurasian Studies (ASEEES). Three years later, Birmingham University’s Centre for Russian and East European Studies became the Centre for Russian, European and Eurasian Studies, without any changes to the centre’s acronym, CREES. In 2014, Hokkaido University’s Slavic Research Center followed the same tactics, overhauling its name to the Slavic-Eurasian Research Center. The acronym remained unchanged. 

Ukrainian-washing 

These changes with Eurasia at their heart must have evoked much glee among ideologues of Eurasianism in post-Soviet countries. I am sure that the Russian President-cum-Dictator’s favorit Eurasianist and ideologue of Russian imperialism, Alexander Dugin, would approve. So, would be pleased independent Kazakhstan’s first president Nursultan Nazarbayev, who in 1996 founded the Eurasian National University in the country’s new capital of Astana (Akmola). 

All had to change to remain the same. These variously rebranded institutes of Slavic, Central and Eastern European, Postcommunist, Nationalism, and Eurasian Studies in most cases continued to be focused on Russian language and culture as practiced in Russia’s metropolitan center in Moscow and St Petersburg. Most worryingly, with the rise of Moscow’s barely disguised neoimperial ideology of the Russian world (Русский мир Russkii mir), some Western research institutes began entering partnerships with the Kremlin’s eponymous foundation, established in 2007. For instance, in 2010, at the University of Edinburgh, a branch of the Russkii Mir Foundation was opened. But in order to exorcise the unwanted ideological and financial association with oligarchic Russian money, it was named as the Princess Dashkova Russian Centre after an 18th-century tsarist figure of culture, Princess Ekaterina Dashkova. 

Some reflection on the untenability of this course took place recently at Edinburgh University. As a result, the Dashkova Centre published a volume with Russian translations of Ukrainian-language stories about the ongoing war. Yet, without a deeper involvement with Ukrainian and postcolonial studies across the post-Soviet space, this rather positive development looks a bit like ‘Ukrainian-washing.’ Belatedly but hopefully, the forthcoming 2023 congress of the Association for Slavic, East European, and Eurasian Studies (ASEEES) promises a clear cut with the fuzzy cozying to the Kremlin and oligarchs’ corrupt money during the past three decades after the fall of communism. This congress’s topic is decolonization. Ukraine is placed at the event’s heart, while Russia’s war against this country is aptly analyzed as neoimperial Moscow’s bloody and in essence genocidal attempt at reversing the largely peaceful 1991 big-bang decolonization of the Soviet Union or rather the Soviet empire. 

Ukrainian studies, Soviet postcolonialism and Russian neoimperialism 

Perhaps, soon, if a center or journal wishes to continue focusing on things Russian, its field will be announced by the non-fudging label of Russian and Soviet imperialism. Likewise, Central and Eastern Europe (including the Caucasus) will be subsumed under the clear-cut rubric of European studies. And if a country, like Ukraine, is at long last given more attention as it should, the obvious choice of a name is either Ukrainian studies or Ukrainian history and politics. Similarly, the obfuscating designation of Slavic studies should no longer serve to conceal the intended focus on Russian language and culture. A department of Slavic studies to be what its name announces, it needs to offer full-fledged study tracks in other Slavic languages than Russian.  

I believe that in light of this Russian war on Ukraine, which is of existential significance for democratic Europe, Ukrainian language and culture must be given priority. European and Western help for Ukraine and close cooperation with this country will be fully achieved only when NATO soldiers, EU officials and Western scholars responsible for these ties will be able to communicate with their partners in fluent and idiomatic Ukrainian, with full awareness of Ukrainian literature, culture, and history. 

July 2023 

Pandemia e krimit të organizuar!

Drini.us
-
0
Pandemia e krimit të organizuar!

Florim Zeqa 

Që nga periudha e luftës dhe ajo e pasluftës, të gjitha qeveritë e “hodhën grepin” tek mërgimtarët. Kush më pak e kush tjetër më shumë të gjithë i plaçkitën pamëshirshëm mërgimtarët duke filluar nga Fondi 3 përqindërshit, “Vendlindja Thërret” e deri tek fondet e Albin Kurtit, të cilat po ngarendin njëri pas tjetrit, siq janë; “Fondi Emergjent” (gjatë pandemisë), “Fondi Sovran” dhe “Fondi i Sigurisë” për të cilat nuk ka asnjë transparencë dhe asnjë llogaridhënje për fondet e sipërpermendura!

Krimi i organizuar daton nga fondi i 3 %-shit dhe Vendlindja Thërret

Krimi i organizuar ekonomik daton nga periudha e luftës çlirimtare, përkatësisht nga bartësit e fondit të krahut të luftës “Vendlindja Thërret” dhe ai i ish- paqes “Fondi i 3 %”, fonde të popullatës kosovare në diasporë.

“Bartësit e këtyre dy fondeve famoze janë shpërdoruesit e mundit dhe djersës së mërgimtarëve, duke bërë pasuri marramendëse, zotërojnë prona të shtrenjta e kapitale qindra-milionëshe, asete publike e çka jo tjetër.

Do të ishte jetike për shtetin dhe fondamentale për kthimin e besimit tek mërgimtarët Ligji i VETTING-ut për të gjithë ata, që në emër të luftës, si krahu i luftës po ashtu edhe ai i paqes, pjesë manipuluese e fondit “VENDLINDJA THËRRET” dhe atij të “3 %”, të cilët zhvaten gjithçka në këtë vend të nëpërkëmbur nga ish-shefat e qeverisë oficiele në perëndim dhe nga “kumandantët e luftës” edhe atë, ende pa arritur që Kosova të bëhej shtet i pavarur.

Nëse duam të kemi shtet ligjor e demokratik, paraprakisht duhet që t’u jepet leksion ligjor e popullor me ndëshkimin e të gjithëve atyre që kanë manipuluar e vjedhur paratë e popullit, duke filluar që nga keqpërdorimet dhe vjedhja e parave të mërgimtarëve nga “Mega Aksioni” i qeverisë “Bukoshi”, Fondi “Vendlindja Thërret” që mbushen thasët me paratë e mërgatës sonë.

Privatizimet e pasluftës në Kosovë u bënë me paratë e vjedhura nga dy fondet, Fondi “Vendlindja Thërret” dhe Fondi 3%, një pjesë e të cilave dyshohet të ishin huazuar e investuar në bashkëpronësi me kompanitë e inkriminuara të pasluftës në Kosovë.

Vetingu i munguar 

Procesi i VETTING-ut në Kosovë, pikënisje duhet të ketë dy fondet e sipërpërmendura për të kaluar në privatizimin e egër dhe kriminal të pasurive publike në Kosovë, tenderomania, homologimi, asfaltimi i rrugëve, ndërtimi e rindërtimi i shkollave e deri të emërimet e stafit diplomatik në shtetet euro-perëndimore, përkatësisht biznesin e pushtetarëve me konsullatat e Republikës së Kosovës në shtetet perëndimore e deri tek fondet e Albin Kurtit të cilat po ngarendin njëri pas tjetrit, siq janë; “Fondi Emergjent” (gjatë pandemisë), “Fondi Sovran” dhe “Fondi i Sigurisë” për të cilat nuk ka asnjë transparencë dhe asnjë llogaridhënje për fondet e sipërpermendura! Dhe jo vetëm kaq, edhe me ‘Qeverinë Kurti’ po vazhdojnë skandalet, siq është ai më famozi, skandali ndërkombëtar i z. Martin Berishaj dhe skandale të tjera dhe të njëpasnjëshme në të gjitha digasteret e shtetit.

Andaj, procesi i Vetingut jo vetëm që është i munguar, është i nevojshëm dhe i domosdoshëm, porqë po neglizhohet qëllimshëm nga pushtetarët aktualë, të cilët bukur shpesh po e “lagun fytin” me para të krimit të organizuar dhe korrupsionit pandemik në Kosovë. Pandemia e krimit të organizuar po vazhdon edhe në ditët e sotme me përmbajtje të re por me strategji të njëjtë.

Varfëria e popullatës, pasojë e kusarëve politik

Përderisa gjysma e popullatës kosovare jeton në varfëri (rreth 16 % në varfëri të skajshme), familjarët e politikanëve, supermenëve të këtij populli të varfër bëjnë jetë luksoze që i kalon nivelet e shteteve të përendimit dhe gëzojnë të gjitha privilegjet; shkollim cilësor, shërim, punësim, rekreacion (pushime në vendet më të bukura në botë). Këto ua mundësojnë pagat e larta mujore prej disa mijëra eurosh dhe të ardhura enorme nga aferat korruptive!

Kjo klasë kusarësh politik, që vjedhi pamëshirshëm pasurinë shtetërore, është fajtore për varfërinë ekstreme në vendin tonë, për vetvrasjet e çlirimtarëve, për shkatërrimet familjare, për degradimin kulturor të shoqërisë sonë, ku si pasojë e riciklimit të politikanëve nga njëra parti në tjetrën, nga krahu i djathtë në të majtin dhe anasjelltas ka ndodhur shkatërrimi në embrion (familje) i bërthamës së shtetit. Futja e disa patrive brenda së njëjtës familje i ka përçarë vëllëzërit e të njëjtëve prind mes vete, i ka ndarë miqë dhe shoqëri duke i armiqësuar skajshmërisht njëri-me tjetrin. Nuk ka më keq dhe më zi, kur në një familje 4 anëtarëshe janë futur 5 parti.

Kjo klasë politike pa dallim pushtet dhe opozitë është përgjegjëse edhe për zbrazjen e Kosovës së lirë nga popullata shqiptare, si pasojë e gjendjes së rënduar ekonomike dhe të pashpresë për jetë në Kosovë, ka shkaktuar thyrje të thella shpirtërore si pasojë e denigrimit social dhe moral, e cila e ka prodhuar një epilog fatal për Kosovës, ku çdo i dyti qytetarë e ka ndarë mendjen për ikur dhe për të mos u kthyer më asnjëherë në këtë vend.

Si përfundim i këtij shkrimi, më së miri i shkon për shtati thënja e intelektualit të përmasave botërore, të pavdekshmit Esat Stavileci, po citoj; “Shqipëria dhe Kosova të përbashkët e kanë paaftësinë, në Shqipëri për ta mbrojtur shtetin, në Kosovë për ta bërë shtetin”.

1...1,0111,0121,013...1,755Faqja 1,012 nga 1,755