





Nga Aurel Dasareti
Pushtimi i një kombi tjetër me trupa rekrutuese të pavullnetshme është i dënuar të dështojë.
***
Forcat ruse po humbasin edhe më shumë në fushën e betejës. Llomotitjet e tij të serta kundër Perëndimit erdhën në një kohë trazirash akute në Rusi dhe thellimit të dëshpërimit për forcat e saj të armatosura. Në fushën e betejës, ushtria ukrainase, e përforcuar nga ndihma perëndimore, kohët e fundit shkatërroi forcat ruse në një kundërofensivë të fortë në rajonet që Putini ka uzurpuar.
Në mungesë të ushtarëve të mjaftueshëm vullnetarë dhe mercenarë, Kremlini thirri qindra mijëra burra të tjerë rusë në detyrë ushtarake, duke shkaktuar protesta mbarëkombëtare dhe duke çuar në një eksod masiv në vendet fqinje, ndërkohë që frika nga kërcënimet e tij për të përdorur forcën bërthamore po rritet.
Problemi me perëndimin është se ata me shekuj e trajtuan Rusinë terroriste-ekspansioniste sikur të ishte një vend normal, në të njëjtën mënyrë siç i trajtojnë këlyshët e saj në Gadishullin Ilirik.
Fryma e vjetër e Bashkimit Sovjetik jeton sot në “Nëna Rusi”. Kjo tregon shumë për mentalitetin rus. Një luftë e krijuar nga një plak psikopat i kapur pas pushtetit, i paguar nga gjaku dhe jeta e të rinjve, jeta e të cilëve mezi ka filluar, dhe ankthi i nënave dhe njerëzve të dashur në shtëpi.
Nëse studion historinë e njerëzimit, ka pasur gjithmonë një rebelim ose një kundër-forcë që përfundimisht do të vijë nga brenda kundër kriminelëve të tillë që janë kapur pas pushtetit. Përndryshe, ata do të ishin ende në pushtet. Për fat të keq, zakonisht kërkon sakrificën e shumë të pafajshmëve dhe heronjve përpara se një periudhë e shëndoshë dhe paqe të kthehet në vend. Por pse kjo ndodh përsëri dhe përsëri? Duket pikërisht si ajo që ka ndodhur që nga fillimi i historisë. Të rinj e të vjetër vdesin për lakminë e të tjerëve.
I vetmi grup rus që mund të bëjë diçka për këtë, janë gjeneralët rusë, por asnjëri prej tyre duket se nuk ka guximin për të udhëhequr rebelimin për të rrëzuar Putinin. Gjeneralët rusë, të cilët mund të kishin pasur guximin për të kundërshtuar Putinin në planet e gjymtimit të një vendi fqinj, janë spastruar shumë kohë më parë. Në fakt, pyes veten nëse lufta e Putinit nuk është gjë tjetër veçse një llogaritje e gabuar e madhe, sepse këshillat që ai mori erdhën nga burrat “po”, të cilët ishin gjithçka që kishte mbetur nga ata nazistë terroristë.
Nëse Perëndimi qëndron i palëkundur, duke dërguar armë dhe forca të blinduara më efektive, duke injoruar kërcënimet e Putinit për një përshkallëzim bërthamor që ai nuk mund ta përballojë, Rusia përfundimisht do të tërhiqet, burimet do të shteren.
Arsye pse gjeneralët nuk do të arrijnë kurrë asgjë, janë të njëjtat arsye pse ata janë gjeneralë të tmerrshëm që humbasin. Zgjedhur për besnikëri jo për kompetencë. Shoigu për shembull nuk ka ndonjë përvojë të vërtetë ushtarake dhe është shoku i Putinit. Cilido nga gjeneralët dhe politikanët si Medvedev do të shqyhej nga qentë e vërtetë kur Putini “i dytë” dhe paratë e tij harxhohen, dhe ata e dinë këtë. Kështu që vetë jeta e tyre varet nga qëndrimi i Putinit në pushtet, ashtu si edhe ai vetë.
Populli i tij i frikësohet atij. Ai ulet në nderin e tij të lartë dhe detyron të tjerët të vdesin për “Nënën Rusi”. Ai është ushqyer me informacione të rreme për vite me radhë se sa mirë është e trajnuar ushtria e tij, sa i dobët ishte armiku dhe fakti që doktrina ushtarake ruse nuk u jep aftësi oficerëve të rinj për të marrë vendime në fushën e betejës dhe po, ju keni një recetë për të humbur një luftë.
Nëse ushtria e rregullt ruse nuk mund të mposhtte forcat ukrainase, rezervistët nuk do të bënin më mirë se kjo. Të shpresojmë se Putinit së shpejti do t’i vijë fundi nga duart e drejtuesve të tij më të lartë-përpara se të përdoret forca bërthamore. Sigurisht që nuk do ta bëjnë, të gjithë janë vetëm mish për top, dhe shpresa zero se ai mund të mposht ushtrinë ukrainase me një numër superior. Numrat luajnë një rol, sa më shumë të kesh aq më të mira janë shanset dhe aq më shumë mund të sakrifikosh (taktika e Putinit).
Mobilizimi funksionon më së miri kur sulmohet në terrenin e shtëpisë, jo në një luftë pushtuese.
Problemi është se Rusia ka më shumë se një partner për t’u futur. Ata kanë Kinën që ruan shpinën e tyre dhe më pas Indinë që pretendon të jetë neutrale ndërsa blen karburant të lirë duke ndihmuar në financimin e kaosit.
Mendoj se Kina është e kënaqur të shikojë Rusinë të dobësohet në një luftë të pakuptimtë. Për pjesën më të madhe të shekullit të kaluar, ata ishin armiq të ashpër.
Kjo është arsyeja pse është kaq e rëndësishme që Perëndimi të qëndrojë i bashkuar dhe i vendosur. Nuk mund t’i lëmë të fitojnë.
Ekonomia e Kinës është shumë e lidhur me tregun amerikan për të zgjedhur anën e Rusisë. Ndërsa ushtarët rusë bien me qindra mijëra si kokrra thekni, për Kinën dhe Indinë nuk është një ide e mirë të vendosin t’u bashkohen atyre. Kina mund të shohë një hapje me një Rusi të dobësuar por nuk ka nevojë për një partner të pabesë si Rusia. Kina, të paktën, është e kënaqur të marrë një pamje paraprake të kapaciteteve tona në fushën e betejës. Nuk do të habitesha aspak nëse ata do të kishin vëzhgues në Ukrainë që mbajnë shënime të shumta.
Kina dhe India përfundimisht nuk do të ndihmojnë në asnjë konflikt. Pse nuk e keni parë Kinën të bëjë asgjë për të ndihmuar në aspektin e pajisjeve apo personelit, ata e dinë që në momentin e dytë që i japin Rusisë ndonjë pajisje ushtarake apo ushtarë, janë në të njëjtën barkë me Rusinë që gjithashtu nuk mund ta përballojnë. Ata mund të jenë vendi numër 1 për prodhim të lirë, por ata e dinë se vendet do të përballojnë koston më të lartë për të rivendosur prodhimin në vendet e tyre ose do të shkojnë në Tajvan, Meksikë, Japoni ose Indonezi për punë më të lirë. Për të mos përmendur, Kina ka konfliktet e veta historike me Rusinë dhe ndonëse mund të jenë miq, mendoj se termi i duhur është një “miq”.
India- ata i kanë duart plot me mosmarrëveshjet me Kinën dhe Pakistanin. Ata duan pajisje ushtarake amerikane sepse janë më superiore se pajisjet ruse, por janë gjithashtu më të shtrenjta, prandaj duhet të shoqërohen me Rusinë për armë sepse fqinji i tyre në verilindje ka më shumë tanke dhe avionë se ata.
Rusia është e vetme nëse shpërthen konflikti i vërtetë me NATO-n. I vetmi aleat që do të kishin është Koreja e Veriut, por kjo do t’i jepte Koresë së Jugut dritën jeshile për të pushtuar veriun nëse Kim Jung-Un duhej të dërgonte qoftë edhe gjysmën e ushtrisë së tij në Rusi për të luftuar.
Kur Putini largohet nga detyra dhe ky “Operacion Special” përfundon, pyes veten se çfarë ndodh me Rusinë si vend. Rusia konsiderohej si një nga vendet më të fuqishme dhe më të frikshme në botë, dhe po goditet nga Ukraina.
Pasi kjo të përfundojë, Rusia do të duhet të paguajë ndëshkimin përpara se të hiqen sanksionet. Pra, do t’i kthejë ata 100 vjet prapa.
Forcat ukrainase po luftojnë për tokën e tyre. Rusët nuk e kanë idenë se për çfarë po luftojnë. Pasi kuptojnë se ajo që u është thënë nuk është e vërteta, humbasin vullnetin për të luftuar.
Pushtimi i një kombi tjetër me trupa rekrutuese të pavullnetshme është i dënuar të dështojë.
Franca, Gjermania, Spanja, Italia dhe të gjitha vendet e tjera të BE-së duhet të forcohen ushtarakisht dhe të kontribuojnë në mbështetjen me armë të Ukrainës – përpara se të flasin rusisht. Ose le të luftojnë ukrainasit dhe të vdesin për t’i mbrojtur ata – ose të luftojnë Putinin kur ai të shfaqet në pragun e tyre.
Kjo është ajo që bën Rusia. E gjithë zhurma rreth asaj se sa keq po funksionon ushtria ruse është normale. Rusia ka pasur gjithmonë një ushtri të dobët. Atë që u mungon në teknologji apo organizim, ata përpiqen ta kompensojnë me numra të plotë dhe jetëgjatësi. Fakti është se ushtria ruse nuk është ajo që menduam. Stërvitja dhe pajisjet e tyre janë të rendit të dytë dhe trupat kanë humbur dëshirën për të luftuar. Plani i tyre mund të kishte shkuar mirë nëse Perëndimi nuk do të kishte ndërhyrë dhe nuk do të kishte furnizuar me pajisje moderne dhe trajnime për ukrainasit. Kjo, plus ndihma e inteligjencës e ka bërë një ushtri të mirë ukrainase një forcë luftarake shumë të frikshme. Armët perëndimore e kanë ndryshuar atë nga një konflikt gueril në një luftë të hapur dhe të fituese.
Ky mund të jetë fillimi i fundit të mbretërimit të Putinit, ai festoi aneksimin e paqartë që nuk do të mbajë dhe falsifikoi superfuqinë e Rusisë, ndërsa ukrainasit vazhdojnë të marrin territore.
Putin është Stalin! Nuk do të ketë fund ajo që ai është i gatshëm të bëjë për të fituar. Duhet të ketë një revoltë të brendshme në Rusi kundër luftës.
Harrojeni inflacionin tonë, është një situatë botërore. Ne duhet të derdhim mbështetjen në Ukrainë. Kjo është një luftë e madhe kundër Putinit që duhej të bëhej herët a vonë. Ukraina po e bën këtë për të gjitha vendet e lira.
Ukraina ka nevojë për të gjithë mbështetjen që mund të marrë, sepse Putini nuk do të ndalet me Ukrainën. Me sa duket, ai ka qenë mjaft i hapur dhe bisedues për ribashkimin e Rusisë Perandorake, e cila përfshinte Finlandën dhe Poloninë, kështu që një pjesë e madhe e Evropës lindore dhe verilindore do të sulmohet përfundimisht. Ne jemi mësuar që nga fëmijëria të besojmë se Rusia është një fuqi e madhe dhe e rrezikshme ushtarake. E cila të paktën do të fshinte dhe do të merrte Ukrainën në 3-6 javë. Ajo me çfarë jemi ushqyer rezulton të jetë krejtësisht e gabuar.
Diplomati dhe strategu ushtarak italian Nicolo Machiavelli është po aq i rëndësishëm sot, dhe Putin ka bërë pothuajse çdo gabim që mund të bëjë një sulmues:
***
Ukraina do të përpiqet të përparojë më tej. Ata veprojnë shkëlqyeshëm. Ofensiva që forcat ukrainase po kryejnë në fushëbeteja tregon se ata kanë një vrull në luftë që Rusia nuk është në gjendje ta përballojë. Ukrainasit arrijnë të transferojnë shpejt trupat në fronte të reja…
Tani për tani gjithçka që mund të bëjnë luftëtarët ukrainas është të vazhdojnë të gjuajnë me saktësi…
___
Shkruan: Xhemaledin SALIHU
SHOQATA PËR TRASHËGIMI DHE KRIJIMTARI KULTURORE ME SELI NË PRESHEVË REALIZOI ME SUKSES PROJEKTIN: “NXËNIA E DITURIVE DHE EDUKIMI I TË RINJVE NËPËRMJET TRASHËGIMISË KULTURORE DHE PREZANTIMI I VLERAVE TË TRASHËGIMISË KULTURORE” NË KOMUNËN E BUJANOVCIT
1.Vizitë njohjeje, edukimi dhe nxënie e diturive mbi objektet e trashëgimisë kulturore në komunën e Bujanovcit
Të dielën, më 18 shtator 2022, Shoqata për Trashëgimi dhe Krijimtari kulturore për Preshevë, Bujanovc dhe Medvegjë organizoi vizitë objekteve të trashëgimisë kulturore në komunën e Bujanovcit, me nxënësit e shkollës së mesme “Sezai Surroi” në Bujanovc, në kuadër të projektit” “Nxënia e diturive dhe edukimi i të rinjve nëpërmjet trashëgimisë kulturore të pa luajtshme dhe prezantimi i vlerave të trashëgimisë kulturore” në komunën e Bujanovcit.

Vizita ishte e qëlluar që të rinjtë ta njohin vendlindjen e tyre, të marrin njohuri e dituri nga trashëgimia kulturore dhe të edukohen për dashuri ndaj objekteve të trashëgimisë kulturore si dhe të mbushen me ndjenja, me perceptime, me fotografi, me përfytyrime mbi objektet e vizituar që nesër në punëtorin që do të organizohet t’i vizatojnë, t’i pikturojnë këto objekte të trashëgimisë kulturore ashtu siç i ka pa syri dhe ndie shpirti i tyre.

Në këtë vizitë ishim në Teqen e Nesalcës, ku spjegime mbi koncepte dhe kuptime të trashëgimisë kulturore dhe ndarjen e saj foli Z. Xhemaledin Salihu, kryetar i Shoqatës për Trashëgimi dhe Krijimtari kulturore, menaxher i projektit, ndërsa për historikun dhe Teqen foli Z.Afrim Agushi, u.d. i Shehut të Teqesë, në kishën e Lluçanit, te Ura e Çartme në Lluçan, te Gradina-objekt arkeologjik me plotë objekte brenda saj, kodra ndërmjet rrugës për Breznicë dhe rrugës për Maltërnocit, ku është ish Xeherorja e antimonit dhe banesat e punëtorëve të saj.Për objektet në vazhdim foli Z. Rexhep Kadriu, arheolog amator dhe anëtar i Lidhjes së Numizmatikëve të Serbisë.

Me nxënësit në vizitë ishin edhe Z. Nehat Ramizi, asistent në project, profesor i gjuhës dhe letërsisë shqipe dhe nënkryetar i Shoqatës për Trashëgimi, Agim Arifi, mësimdhënës i Artit, anëtar i Këshillit Drejtues i Shoqatës dhe menaxher i Punëtorisë, më 22 shtator dhe Ekspozitës që do të organizohet më 29 shtator 2022, me fotografi të objekteve të Trashëgimisë kulturore të komunës së Bujanovcit dhe punimet e nxënësve nga Punëtoria.Me ne ishte edhe plaku Xhavit, mësues.

Në fund të vizitës, për meritat e kujdesit dhe vëmendjes së nxënësve si dhe interesimit të tyre, shkolla e mesme “Sezaoi Surroi “ i dha nxënësve nga një sendviç, ndërsa Shoqata për Trashëgimi i qerasi me nga një pije, në restorantin e bukur dhe me ajër të pastër “Bohemi” në Bujanovc.

Me këtë rast i falënderojmë drejtorin e shkollës, Z. Zejni Fejzullahun dhe psikologen Bukurije Boriçi për angazhimin dhe kontributin e tyre. 
2.U realizua punëtoria e vizatimit dhe e pikturimit në Bujanovc

Në kuadër të realizimit të projektit “Nxënia e diturive dhe edukimi i të Rinjve nëpërmjet të trashëgimisë kulturore të paluajtshme dhe prezantimi i vlerave të trashëgimisë kulturore” në komunën e Bujanovcit, Shoqata për Trashëgimi dhe krijimtari kulturore, më 22 shtator 2022, e enjte, në lokalet e shkollës së mesme “Sezai Surroi”, me një grup nxënësish, prej 30 vetave realizoi Punëtorin e Vizatimit dhe Pikturimit.

Punimet e nxënesve dhe fotografite e trashëgimisë kulturore të Luginës së Preshevës, sidomos ato të Bujanovcit do të ekspozohen të enjten, më 29 shtator 2022, në ora 18, në shtëpinë e kulturës në Bujanovc.

3.Ekspozitë në Bujanovc
Të enjtën, më 29 shtator 2022, me rastin e Ditës Kombëtare të Trashëgimisë Kulturore Shqiptare, Shoqata për Trashëgimi dhe Krijimtari Kulturore e Luginës së Preshevës me seli në Preshevë, në Shtëpinë e kulturës në Bujanoc, organizoi Ekspozitë:

1.Me fotografi të Trashëgimisë kulturore dhe natyrore të Preshevës, Bujanovcit dhe Medvegjës dhe

2.Me punimet e nxënësve të shkollës së mesme “Sezai Surroi” në Bujanovc

Hapjen e Ekspozitës e bëri Z.Xhemaledin Salihu, kryetar i Shoqatës për Trashëgimi dhe Krijimtari kulturore në Preshevë, në prani të një numri të madh të dashamirëve të fotografive dhe punimeve që u prezantuan në Ekspozitë.

Prezenca e shumtë e dashamirëve, në mesin e tyre ishte drejtori i Shtëpise së kultures në Bujanovc, drejtori i Bibliotekës në Bujaniovc dhe shumë profesorë e intelektualë të Bujanovcit, sëbashku me nxënës të shkollës së mesme të Bujanovcit, shumica pjesëmarrës të Vizitës së objekteve të trashëgimisë dhe Punëtorisë së Artit.
Nga stafi i projektit: “Nxënia e diturive dhe edukimi it ë rinjve nëpërmjet trashëgimisë kulturore dhe prezantimi i vlerave të trashëgimisë kulturore” në komunën e Bujanovcit ishin: Ligjëruesi, Z. Rexhep Kadriu, arheolog amator dhe anëtar i Lidhjes së Numizmatikëve të Serbisë, Nehat Ramizi, asitent në projekt dhe Agim Arifi, arsimtar i Artit dhe menaxher i Punëtorisë së Artit dhe Ekspozitës.
Ekspozitën e zbehu pak mosprezenca e kryetarit të komunës së Bujanovcit dhe drejtorit të shkollës së mesme.
Nxënësit mbetën të kënaqur me projektin e realizuar, në realitet me vizitën objekteve të trashëgimisë kulturore të paluajtshme, me punëtorinë e artit ku vizatuan dhe pikturuan dhe me Ekspozitën e fotografive të trashëgimisë kulturore dhe punimeve të pikturimit dhe vizatimit.
Pra, me realizimin e projektit nxënësit mësuan dhe morën njohuri, duti mbi konceptet elementare të trashëgimisë kulturore dhe realizimi I projktit ndikoi në edukimin e të Rinjve nëpërmjet trashëgimisë kulturore.
Kjo dashuri, dituritë e nxëna, u vërtetua në drejtim të asaj se të rinjtë-nxënësit kërkuan nga Shoqata që edhe në të ardhmenë të organizohen projekte të tila, bile ishin konkret në kërkesë që në Preshevë të organizohet një realizim I tillë, për t’I vizituar objektet e trashëgimisë të Preshevës, për të vizatuar dhe pikturua objektet e vizituara si dhe organizuar ekspozite sinë Bujanovc. Në realitet për ta njohur, për të nxënë dituri e njohuri për objektet e trashëgimisë kulturore edhe të kësaj treve shqiptare.

Nga Frank Shkreli
“Parce mihi, domine, quia dalmata sum!” — Më fal o Zot se kam ndodhur dalmat — fis ilirian — citohet të jetë shprehur në latinisht, Shën Jeronimi (347- 420), i lindur në qytetin Stridon të Ilirisë, që duhet ketë ekzistuar diku në territorin e Kroacisë ose Sllovenisë së sotëshme. Kush është ky bir i Ilirisë antike dhe pse e përdor emrin e tij Organizata e Kombeve të Bashkuara (OKB) sot, pothuaj, 17-shekuj më vonë?
Kësaj pyetjeje i përgjigjet Dom Lush Gjergji në librin e tij, “Shën Jeronimi Ilir”: “Shën Jeronimi ilir është një ndër kolosët e mëdhenj fetar, shpirtëror, kulturor, biblik, patristik, që e pranojnë dhe nderojnë jo vetëm të gjithë të krishterët, por mbarë njerëzimi, si shenjt dhe dijetar të madh, një ndër doktorët dhe etërit e Kishës më të spikatur të kohës së tij, “egregius doctor Ecclesiae” – doktor i shkëlqyeshëm i Kishës, së bashku me Shën Ambrozin (330-297) dhe Shën Augustinin (354-430). Ai ishte njeri i dijes dhe kulturës, por edhe i studimit, uratës, pendesës, jetës së rreptë asketike, duke luftuar kundër mëkatit, veseve, epsheve, pothuaj gjithnjë në kërkim të përsosmërisë dhe shenjtërisë.
Këto arsye, por edhe shumë të tjera, sidomos në 1600 – vjetorin e vdekjes së tij, ai vjen tek ne dhe ndër ne me shumë porosi dhe aktualitete, si njeri i Provanisë dhe historisë tonë të lashtë martire dhe biblike, “vegël” e Zotit, për t’ia dhënë mbarë njerëzimit Biblën, nëpërmjet “Vulgatës”, përthimit të shkëlqyeshëm në gjuhën latine, me shekuj si burim jete dhe frymëzimi për fe, traditë, kulturë dhe qytetrim evropian dhe botëror”, ka shkruar Dom Lush Gjergji, i njohur tanimë në botën shqitare dhe më gjerë si biografi i Nenë Terezës, autor i dyzina librash mbi jetën dhe veprimtarinë e Shën Nenë Terezës shqiptare, në gjuhën shqipe dhe të përkthyera në gjuhë të tjera, përfshir anglisht. Dom Lush Gjergji është autor edhe i shumë veprave të tjera letrare, përkëthimesh, botimesh teologjike dhe subjektesh të tjera.
Por le t’i këthehemi subjektit të këtij shkrimi modest, protagonistit kryesor, Shën Jeronimit me rastin e Ditës Ndërkombëtare të Përkëthyesve Botërorë – ditë që shënohet nga Kombet e Bashkuara me 30 Shtator, ndonëse pak me vonesë – datë kjo që Kisha Katolike Universale shënon gjithashtu edhe Festën e Shën Jeronimit – Ilirit të vet-shpallur. ‘
Dita Ndërkombëtare e Përkëthyesve është caktuar si e tillë me anë të një rezolute nga Asamblea e Përgjithëshme e Kombeve të Bashkuara me 24 Maj, 2017 për të nderuar rolin e përkëthyesve dhe profesionistëve gjuhësorë, të cilët me punën e tyre, bashkojnë kombet, përforcojnë paqën, mirëkuptimin dhe zhvillimin midis vendeve, gjuhëve dhe kulturave të ndryshme. Asamblea e Përgjithëshme e OKB-së e ka parë të arsyeshme që Dita ndërkombëtare e Përkthyesve të jetë, pikërisht, 30-shtatori, dita kur, sipas kalendarit kishtar, shënohet festa e Shën Jeronimit, përkëthyesit të Biblës, që si i tillë konsiderohet edhe mbrojtësi i përkëthyesve. Bibla është libri që është përkthyer në mbi 2-mijë gjuhë botërore, nga gjuhët e vjetra hebraishtja, armaishtja dhe greqishtja. Sh;n Jeronimi-Ilir e ka përkthyer Biblën në latinisht dhe në greqisht.

Përkëthyesit e Kombeve të Bashkuara në kabinat e tyre gjatë një debati brenda Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara në Nju Jork. Organizata e Kombeve të Bashkuara është organizata e cila punëson numrin më të madh të përkthyesve dhe profesionisteve gjuhësorë në botë. PHOTO: UN/Manuel Elias –
30 shtatori është dita liturgjike e festës së Shën Jeronimit. Kjo është arsyeja që OKB-ja ka caktuar, pikërisht, këtë ditë si Ditën Ndërkombëtare të Përkthyesve, në nder të Shënjtit të madh me origjinë ilire, i cili i ka dhënë botës perëndimore përkthimin e parë të Biblës në latinisht dhe në shenjë respekti për të gjithë përkthyesit, anë e mbanë botës, për rolin e tyre lehtësimin e komunikimit midis popujve dhe njeriut me njeri. Tema e Ditës Ndërkombëtare të Përkthyesve 30-shtator 2022, ishte “Një botë pa pengesa” (A world without barriers)

Sipas Kombeve të Bashkuara, Dita Ndërkombëtare e Përkthyesve është një mundësi që, të pakën njëherë në vit, të nderohet puna e përkthyesve dhe e të gjithë profesionistëve gjuhësorë, të cilët luajnë një rol të rëndësishëm në komunikimin midis popujve dhe kombeve, duke lehtësuar dialogun, bashkpunimin dhe zhvillimin, ndërkohë që me punën e tyre ata kontribojnë për forcimin e paqës dhe sigurisë në botë.

Është interesant fakti që Organizata e Kombeve të Bashkuara ka vendosur që në këtë Ditë Ndërkombëtare të kujtohet çdo vit, pikërisht, Shën Jeronimi, një prift katolik, me origjinë iliro-shqiptare – si simbol dhe shembull i një profesioni — përkthyes Biblës pothuaj 17 shekuj më parë – për brezat e rinjë të përkthyesve sot – punën e të cilëve, OKB-ja e cilëson, si një vlerë themelore të Organizatës së Kombeve të Bashkuara.

PS- një shkrim i para disa viteve për autorin dhe përkthimin e parë nga teksti origjinal i Biblës, Beslidhjes së Re, në gjuhën shqipe. Frank SHKRELI/ Dom Simon Filipaj: “Shqiptarë, flisni shqip me Zotin!” | Gazeta Telegraf
HYPERLINK “https://www.comunicazione.va/en/sostienici/sq.html”
Florim Zeqa
Greva më e gjatë dhe më e pakuptimtë në historinë e arsimit shqip në Kosovë. Sakrifikimi i fëmijëve për qëllime politike është mëkati dhe absurditeti më i madh i kësaj greve. Greva e pezulluar, por e papërfunduar e dëshmon synimin e arritjes së qëllimit politik. Nga kjo lojë e pistë, e dhimbshme dhe tragjikomike pësuan nxënësit dhe familjet e tyre.
Të gjithë ju gëzuam fillimit të vitit shkollorë, por jo edhe politizimit të arsimit!
Greva është një abstenim kolektiv nga puna nga punëtorët vartës, i promovuar nga sindikatat, me synimin për të siguruar një përmirësim të kushteve të punës në krahasim me ato të rregulluara nga marrëveshja kombëtare e marrëveshjes kolektive.
Greva është e drejtë legjitime e punëtorëve pasi konsiderohet një formë e vetëmbrojtjes së punonjësve nga shkeljet eventuale ligjore nga punëdhënësi. Për këtë arsye punëtorët kanë të drejtë të abstenojnë nga puna kur synojnë të mbrojnë të drejtat e tyre.
Mirëpo, punëtori që hyn në grevë, duke mos punuar e humb të drejtën e pagesës për ditët e humbura, por nuk përballet me asnjë pasojë tjetër ligjore, siq është mbyllja e kontratës dhe largimi nga puna për shkak të grevës.
Greva janë të shkurta dhe me afat të caktuar
Në secilin vend të lirë dhe demokratik, përveq në vendin e paradokseve të quajtur Kosovë, greva fillon me paralajmërim, por pa afat të caktuar të përfundimit!
Në secilin vend të botës së lirë dhe demokratike, grevat janë të paralajmëruara dhe afatshkurtëra. Greva fillon me nga 2 ose 4 orë, e më së gjati 8 orë dhe përfundon brenda një dite! Orët e grevës nuk paguhen nga punëdhënësi dhe as nga sindikatat. Thjeshtë kjo është sakrificë personale e punëtorit për t’i tërhequr vërejtjen punëdhënësit apo shtetit, përkatësisht Qeverisë për ndryshimin e marrëveshjeve kolektive që favorizojnë përmirësimin e kushteve të punës apo rritjen e pagave për punëtorët e sektorit të caktuar!
Për ta sqaruar më thjesht dhe më mirë këtë situatë, unë personalisht disa herë jam përballur me greva në sektorin privat në shtetin ku jetojë. Disa herë ka ndodhur të futemi në grevë 4 orëshe, por vetëm dy herë për 26 vjet përvojë pune i kemi mbajtur nga 8 orë pune grevë! Në të dyja këto raste, punëdhënësi më qëllim të thyerjes së frontit grevist më ka ofruar pagesën e orëve të grevës në këmbim të orëve të pushimit, gjë të cilën e kam refuzuar për t’i qëndruar besnik organizimit sinidikal të grevës.
Sikur të paguheshin orët e grevës, ato do të ishin përditshmëri e jetës në vendet e lira dhe demokratike. Sindikatat janë urë lidhëse mes punëtorit dhe punëmarrësit, të cilat mbrojnë të drejtat e punëtorëve në përputhje me kontratat kolektive, duke ushtruar presion tek qeveria për përmirësim të kushteve të punës dhe ngritje të pagave.
Kosova “Sui generis” i llojit të vet
Meqenëse, vendi ynë, Kosova është “Sui generis” i llojit të vet, ku çdo veprim politizohet, në këtë rast edhe greva u politizua skajshmërisht, propozojë që të arrihet një marrëveshje mes Qeverisë dhe SBASHK-ut, në mënyrë që pagesa e mësimdhënesve të bëhet me kushtin e kompensimit e të gjitha orëve të humbura të mësimit, si zgjidhje të vetme kompromisi për dalje nga situata konfliktuoze.
Para së gjithash, kjo duhet të ndodhë për të mirën e nxënësve, në mënyrë që këta të fundit të vazhdojnë mësimxënjen e paraparë sipas planprogrameve mësimore.
Ndryshe, mësimxënja nuk mund të jetë e njëjtë për nxënësit që kanë filluar mësimet më 3 Tetor me ata që e kanë filluar mësimin më 1 Shtator 2022.
Me këtë rast duhet të merrë fund edhe logjika e të bërit grevë paafat në sistemin arsimor, nga e cila më të dëmtuarit mbeten nxënësit, gjegjësisht fëmijët që janë e ardhmja e vendit tonë. Për çka, grevat afatëgjatë në arsim duhet të ndalohen me një ligj të veçantë në nga Parlamenti i Kosovës.
Po ashtu, me një projektligj të veçantë në Parlamentin e Kosovës duhet të përcaktohen edhe kriteret e vlerësimit të punës së mësimdhënësve, me qëllim të përmirësimit të cilësisë në arsim, në mënyrë që të shënojmë ngritje në vlerësimet e PISA-s, e jo të mbetemi në renditje në fundin e tabelave vlerësuese!
Mësimdhënësit dhe Qeveria duhet t’i trajtojnë nxënësit siç i trajtojnë fëmijët e tyre! Politika duhet të krijojë kushte për punë normale dhe t’i mbajë duart largë institucioneve shkollore!
