Departamenti Amerikan i Mbrojtjes ka krijuar një linjë të drejtpërdrejtë me homologun e tij rus, tha një zyrtar për Reuters.
Qëllimi i linjës direkte është të shmangë “llogaritjet e gabuara, incidentet ushtarake dhe përshkallëzimin”, tha zyrtari, i cituar nga BBC.
Linja direkte duhet të jetë krijuar më 1 mars. Ushtria amerikane ka vendosur gjithashtu linja të drejtpërdrejta me Rusinë në të kaluarën, përfshirë gjatë luftës në Siri.
Më e famshmja nga linjat e drejtpërdrejta ndërmjet vendeve është ndoshta ajo që njihet në kulturën popullore si “telefoni i kuq”, i cili lidhi Pentagonin me Kremlinin gjatë Luftës së Ftohtë.
KFOR me Institucionet e Kosovës, bashkëpunim dhe koordinim
-Zëvendëskryeministri Besnik Bislimi takon komandantin e KFOR-it, Gjeneral Major Ferenc Kajári/
PRISHTINË, 3 Mars 2022/ Zëvendëskryeministri për Integrim Evropian, Zhvillim dhe Dialog i Republikës së Kosovës, Besnik Bislimi, u prit në takim nga komandanti i Forcave Paqeruajtëse të NATO-s në Kosovë (KFOR), Gjeneral Major Ferenc Kajári.
Në takim u diskutua bashkëpunimi dhe koordinimi paralel mes KFOR-it dhe institucioneve të Republikës së Kosovës, përfshirë Policinë e Republikës së Kosovës. Puna e përbashkët e jona karakterizohet nga efikasiteti në komunikim, bashkëpunim e bashkërendim të veprimeve për ruajtjen e ambientit të qetë dhe të sigurt për të gjithë qytetarët e Republikës së Kosovës. Komandanti i KFOR-it, z. Kajári, e informoi Zëvendëskryeministrin Bislimi mbi aktualitetet dhe e siguroi atë se KFOR-i është nën kontroll të plotë të pikave të cilat monitorohen prej saj.
Zëvendëskryeministri Bislimi e falënderoi dhe shprehu mirënjohje ndaj Gjeneralit për punën që KFOR-i po e zhvillon duke vlerësuar rëndësinë e KFOR-it në ruajtjen e paqes, sigurisë dhe stabilitetit në Republikën e Kosovës.
Hajrullah Hajdari, POZITA KUSHTETUESE-JURIDIKE DHE POLITIKE E SHQIPTARËVE NË MAL TË ZI NGA VITI 1945-1990, Art Club, Ulqin, 2021
Trajtimi i temave që kanë të bëjnë me shqiptarët në Mal të Zi, janë inspiruese për autor të ndryshëm, që është dëshmuar me botime të veçanta në këto tre dekadat e fundit. Kemi të bëjmë me kohën e pluralizmit ku autor të profileve të ndryshme kanë trajtuar e botuar artikuj, studime e botime me vlerë nga fusha e shkencës, letërsisë, kulturës e publicistikës.
Në kuadër të tyre autorëve bën pjesë edhe Hajrullah Hajdari i cili pas tre librave të botuar deri më tash “Shqiptarët në Mal të Zi nga Kongresi i Berlinit deri më 1941”(2016), “Ulqini në dokumentet malazeze nga viti 1880 deri më 1915”(2018), “Pronat dypalëshe të shqiptarëve në të dyja anët e kufirit Shqipëri – Mali i Zi”(2019) dhe se fundit opinionit i prezantohet me botimin me titull “Pozita kushtetuese-juridike dhe politike e shqiptarëve në Mal të Zi nga viti 1945-1990” botuar nga Art Club-i në Ulqin.
Libri paraqet periudhën e socializmit përkatësisht të ideologjisë komuniste, deri më dështimin e këtij rëndi shoqëror në vitin 1990, kur këtu u miratu në praktikë pluralizmi politik. Kemi të bëjmë me një periudhë kohore e cila në rrethana të reja proklamonte barazinë shoqërore në një mjedis shumëkombësh siç ishte shteti i përbashkët me emrin Jugosllavi, ku bënte pjesë edhe Mali i Zi. Në këtë ish republikë shqiptarët ishin popullsia e vetme jo sllave, andaj kanë sfiduar rrethanat e kohës për të mbijetuar, sepse ndonëse në spektrin formal-juridik shqiptarët ishin të barabartë si qytetarët e tjerë, por praktika tregonte të kundërtën, ata ishin të diskriminuar, sepse nuk ka ekzistuar vullneti politik i pushtetit për barazi qytetare e nacionale.
Mos investimi në viset shqiptare, infrastruktura e pavolitshme dhe papunësia ishte parakusht për emigrimin e shqiptarëve në botën e jashtme, duke mbetur plagë e pasherueshme deri në ditët tona. Me një fjalë kemi të të bëjmë me një pastrim të heshtur etnik, përkatësisht me shpopullimin e vendbanimve shqiptare, që dëshmohet nga burimet statistikore. Ndërsa nga të dhënat që i prezenton autori për shqiptarët sipas regjistrimive të popullsisë (1948-1981), del qartë se kemi të bëjmë me flasifikim të te dhënave për shqiptarët sipas vendbanimeve sepse numri i shqiptarëve ka qenë më i lartë se sa e ka paraqitur statistika zyrtare. Ndërsa të dhënat e prezantuara për gjoja deklarimin e popullsisë si malazeze në vendbanimet shqiptare ku nuk ka pasur asnjëherë të tillë, dëshmon falsifikimin e të dhënave me dirigjimin të pushtetit, me parapavi politike duke i paraqitur shqiptarët me pjesëmarrje sa më të ulët në kuadër të popullsisë së përgjithshme.
Autori librin e ka ndarë në shtatë pjesë, duke i trajtuar me qasje shumëdimensionale çështjet preokupuese për popullsinë shqiptare në Mal të Zi. Të dhënat e prezantuara, përveç konsultimit të literaturës përkatëse bien në sy dokumentat arkivore, të cilat opinionit i prezantohen për herë të parë. Duke lexuar këtë libër çdo kush e ka të qartë se sa ka qenë vështirë të jetohet si shqiptarë, sepse pushteti ideologjik ndaj shqiptarëve kishte standarde të dyfishta, ku në mënyrë përfide luftonte identitetin kombëtar shqiptarë. Ishte koha kur individet të cilët ishin në mbrojtje të identitetit kombëtare për barazi gjuhësore, arsimore e kulturore cilësosheshin si të pa përshtashëm dhe madje armiq të pushtetit, ku të dhënat e ofruara në këtë aspekt janë të mjaftueshme për të dëshmuar një konstatim të tillë. Një dukuri e tillë është e njohur për të gjithë shqiptarët, ndërsa përjashtim bëjnë të rinjët të lindur pas vitit 1980, sepse ata nuk mund ta imagjinojnë se kanë ekzistuar raporte të tilla shoqërore për ta kuptuar mbijetesën dhe sfidat e shqiptarëve në këtë përiudhë kohore.
Periudha kohore e trajtuar në këtë libër ka të bëjë me ideologjinë komuniste e cila, në mënyrë formale, bazohej në principet e barazisë nacionale për të gjithë por në praktikë ishte krejt ndryshe. Sepse barazia nacionale për të gjithë ata popuj të cilët morën pjesë në luftën për çlirimin e vendit gjatë Luftës së Dytë Botërore nga okupatorët mbeti vetëm premtim, që u dëshmu me tkurrjën e të drejtave nacionale të pakicave kombëtare, ku shqiptarët në Mal të Zi, ishin shëmbull tipik i këtij konstatimi. Dhe nuk ka si të ishte ndryshe sepse sistemi shoqëror-politik i vendosur në territorin e Malit të Zi pas Lufës së Dytë Botërore, ka pasur të gjitha karakteristikat e pushtetit totalitar, me bazament ideologjinë politike.
Duke lexuar këtë libër del qartë se në kuptimin formal-juridik, shqiptarët i gëzonin të drejtat dhe liritë qytetare si të gjithë qytetarët tjerë, por kontestuese ka qenë realizimi praktik i veçorive kombëtare të popullsisë shqiptare që ka të bëjë me gjuhën, arsimin, kulturën dhe simbolet kombëtare që ishin të palejuara, nga del se kemi pasur diskriminim në realizimin e të drejtave dhe identitetit kombëtar të shqiptarëve.
Duhet cekur se shteti i ish Jugosllavisë ka pasur standarde të dy fishta kur janë në pyetje shqiptarët, sepse ndryshe veprohej me italianët e hungarezët në Slloveni e Kroaci e ndryshe me shqiptarët në Mal të Zi. Kemi të bëjmë me mungesën e vullnetit politik të pushtetit sepse ndaj shqiptarëve në Mal të Zi si dhe ata në Maqedoni pushteti bënte eksperimente që më pas do të aplikohej në Kosovë, që është dëshmuar pas ngjarjeve të vitit 1981 në Kosovë.
Një veprim i tillë destruktiv pushtetit i ka shërbyer edhe fakti se përmbajtja e dispozitave ndërkombëtare për të drejtat dhe liritë e njeriut nuk janë përfshirë sa duhet në kushtetutën vendore dhe dispozitat tjera ligjore. Pikërisht nga një qasje e tillë në ish Jugosllavi nuk janë miratuar standardët ndërkombëtare për pakicat kombëtare, sepse këtu ekzistonte qasja ideologjike me parullën e „vëllazërim-bashkimit“, e cila ishte mashtrim përfid për opinionin e brendshëm dhe të jashtëm.
Pikërisht nga një qasje e tillë duhet analizuar pozitën kushtetuese-juridike dhe politike te shqiptarëve në Malin e Zi, gjatë vitëve 1945-1990, nga del se shqiptarët si popullsi autoktone, dhe e vetmja jo sllave kanë qenë të pabarabart me pjesëtarët e popujve të tjerë në Mal të Zi. Në rrethana të tilla shoqërore ku hegjemonizmi ishte orientim i politikës shtetërore shqiptarët nuk kishin të drejtë të kenë asnjë dokument në gjuhën shqipe, as përdorimin e shkrimin me alfabetin shqip në letërnjoftim e as në dëftesat e librezat shkollore, që ishte diskriminim klasik i pabarazisë kombëtare, që zgjati deri në vitin 1968.
Por, të drejtat e arritura nga viti 1968 e më pas, në sajë të fushatës antishqiptare nga viti 1981 u eliminuan, sepse pushteti luftonte gjoja „nacionalizmin“ të shqiptarët në Mal të Zi, që ishte një demagogji politike për të arsyetuar masat represive ndaj shqiptarëve.
Një fushatë e tillë u realizu në veçanti në fushën e arsimit, ku përmes organizimit të seminarit për punjonjësit e arsimit në gjuhën shqipe në shtator të vitit 1981, në Ulqin, u realizu në praktikë politika shtetërore antishqiptare. Pas këtij seminari u ndryshuan përkatësisht u imponuan programët mësimore, u larguan nga përdorimi tekstët shkollore të botuara në Kosovë, u ndalu përdorimit i flamurit kombëtar shqiptar etj. Skenaristët dhe regjisorët e këtij seminari vendosën dhe përjashtuan një numër të konsideruar të punonjësëve të arsimit fillimisht nga partia, ndërsa një pjesë e larguan nga puna, por ma keq e pësuan disa të cilët i burgosën e me pas i dënuan përmes gjyqëve të montuara politike.
Në lidhje me këto çështje autori ofron të dhëna arkivore të cilat botohen për herë të parë, duke dëshmuar se nga policia politike përcillej çdo shqiptar me ndërgjegje e vetëdije kombëtare i cili nuk ishte sipas shijes së pushtetit dhe ideologjisë së tyre politike. Ishte kjo koha e mbijetesës së shqiptarëve e cila vazhdoi deri më dështimin e sistemit shoqëror të ideologjisë komuniste në vitin 1990.
Kemi të bëjmë me një periudhë kohore(1981-1990) ku jemi dëshmitarë okular, sepse përcillëj çdo shqiptarë i dyshimtë për pushtetin, ku thirrëshin në biseda informative, kërcënoheshin, paraburosëshin, dënoheshin për kundërvajtje, apo me burg, bastisëshin shtëpitë, iu merrnin librat në bibliotekat familjare, përcillëshin udhëtarët në autobus, biseda në kafene, tubime familjare, dasma, kush cilat gazeta lexon, përcillëj posta(letra, telefoni), cilat këngë këndohën e dëgjohën, kush përcjellë programin e TVSH etj. Veprimet e tilla ishin në favor të arsyetimit për masat represive ndaj shqiptarëve, gjoja të luftimit të “nacionalizmit” shqiptar në Mal të Zi. Pasi për këtë përiudhë kohore ekziston lëndë e mjaftueshme duhet të realizohet një botim të veçantë, që do të ishte në favor të demaskimit të politikës antishqiptare me pasoja në atë kohë e deri në ditët tona.
I vetëdijshëm se nuk kemi të bëjmë me çështje personale por me pozitën dhe statusin e shqiptarëve në Mal të Zi për periudhën kohore 1945-1990, autori ofron të dhëna me interes të cilat trajtohen, analizohen dhe publikohën për herë të parë. Ndërsa shfrytëzimi i lëndës arkivore jo vetëm për nga forma dëshmon për qasje profesionale për çështjet e trajtuara.
Dhe në fund e them pa hezitim se ky botim me vlerë i fushës historiko-juridike e unë them edhe nga sociologjia politike do të jetë nxitje për studiues të ndryshëm, për të vazhduar hulumtimet sipas profilit të tyre profesional e si i tillë do të jetë referencë e nevojshme për të gjithë ata që do të trajtojnë rrethanat shoqërore e politike për shqiptarët në këtë mjedis për këtë periudhë kohore.
(Lexuar më rastin e përurimit të librit në Ulqin, më 2 dhjetor 2021)
Kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti mori pjesë në seancën plenare të Kuvendit të Kosovës, në të cilën është miratuar rezoluta që dënon agresionin rus në Ukrainë.
Sulmi ndaj Ukrainës është sulm mbi botën e civilizuar, është sulm mbi lirinë dhe demokracinë, mbi vlerat tona më të çmuara për të cilat gjenerata të tëra janë flijuar, pra është sulm mbi të gjithë ne, tha kryeministri Kurti.
Ne jemi popull paqedashës e liridashës, prandaj edhe e gjejmë vetën edhe në heroizmin e tyre për të luftuar për lirinë dhe vendin e tyre, sepse ne njohim mirë çmimin e lartë të lirisë, shtoi ai.
Në fjalën e tij, kryeministri theksoi se ne tashmë kemi dënuar ashpër sulmin e Rusisë ndaj Ukrainës; kemi miratuar sanksionet duke ju bashkuar Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Bashkimit Evropian; kemi marrë vendimin që të pranojmë 20 gazetarë nga Ukraina në mënyrë që edhe t’u ofrojmë strehim e siguri por edhe kushte për punë, dhe sot së bashku miratohet kjo rezolutë në institucionin më të lartë të Republikës sonë për të dënuar agresionin rus.
Ne kemi dënuar dhe dënojmë fuqishëm agresionin rus, tha kryeministri Kurti duke shtuar se ne e dënojmë edhe mos-dënimin e agresionit rus nga fqinji ynë verior Serbia dhe mos-vënien e sanksioneve. Ndaj agresionit të Rusisë e pushtimit të Ukrainës nuk mund të ketë neutralitet për vende kandidate për anëtarësim në Bashkim Evropian kur i gjithë Bashkimi Evropian e dënon dhe e sanksionon fuqishëm, theksoi ai.
Kryeministri shprehu mirënjohjen për angazhimin e shtuar të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Bashkimit Evropian, Britanisë së Madhe e Gjermanisë për Ballkanin Perëndimor, të shprehur me caktimin e përfaqësuesve e emisarëve të tyre special.
Ai u bëri thirrje 5 shteteve mos-njohëse brenda Bashkimit Evropian, Spanjës, Sllovakisë, Rumanisë, Greqisë dhe Qipros, që të njohin urgjentisht pavarësinë e Kosovës, në mënyrë që të mos lejohet përdorimi i preteksteve false dhe analogjive të paqëndrueshme për të nxitur ndarje e konflikte në Evropë.
Pavarësia e Kosovës është një rast që merr parasysh padrejtësinë shekullore, okupimin, luftën dhe gjenocidin e Serbisë mbi popullin tonë; është në përputhje me të drejtën e popullit tonë për vetëvendosje, dhe – siç është vulosur në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë – në përputhje me të drejtën ndërkombëtare. Në dritën e këtij agresioni, duhet kuptuar se mos njohja e pavarësisë së Kosovës përbën cenim për sigurinë e kontinentit evropian, theksoi kryeministri Kurti.
Ai bëri të ditur se do ta përshpejtojmë procesin e aplikimit për anëtarësim në Bashkimin Evropian, njëjtë siç do të përshpejtojmë aplikimin për anëtarësim në Këshill të Evropës dhe mekanizma të tjerë ndërkombëtar. Kryeministri tha se njëkohësisht do të kërkojmë që Kosova të bëhet sa më shpejtë anëtare e NATO-s duke filluar së pari me Partneritetin për Paqe.
Fjala e plotë e Kryeministrit Kurti në Kuvend:
Faleminderit kryetar,
Më vjen keq që nuk arrita të mbërrij në fillim të seancës meqenëse direkt nga Aeroporti ndërkombëtar i Prishtinës po vij këtu, pas kthimit nga Londra.
Të nderuar deputetë të Kuvendit të Republikës, të dashur qytetarë,
para një jave ndodhi ajo që pak kush e priste dhe e besonte. Një shtet i pavarur e i lirë, demokratik e paqësor u sulmua nga një shtet fqinj, pa asnjë shkas e pa asnjë provokim.
23 vjet na lufta e fundit në Evropë, e që ndodhi pikërisht në vendin tonë, lajmet e pamjet nga Ukraina tashmë i ngjajnë një tragjedie evropiane në zhvillim. Askush nuk e di me siguri se si do të zhvillohet situata ditëve në vazhdim, por ajo që e dimë nga historia është se askush nuk duhet të rrijë indiferent.
Sulmi ndaj Ukrainës është sulm mbi botën e civilizuar, është sulm mbi lirinë dhe demokracinë, mbi vlerat tona më të çmuara për të cilat gjenerata të tëra janë flijuar, pra është sulm mbi të gjithë ne.
Ukrainasit nuk e kërkuan këtë luftë, ukrainasit nuk e filluan këtë luftë por ukrainasit duhet të luftojnë, sepse ashtu siç lexonte në parullën e një protestueseje; “nëse Ukraina ndalon së luftuari nuk do të ketë Ukrainë”.
Arsyeja pse qeveria jonë, ky parlament dhe secili qytetar i yni solidarizohet me Ukrainën dhe me qytetarët e saj është se në luftën e tyre për liri ne shohim veten tonë; në radhët e gjata të qytetarëve të dëbuar na rikthehet ankthi i dëbimit masiv të qytetarëve tanë. E në ato imazhe të dhunës e të vrasjeve na kthehen traumat e luftës e na dhëmbin plagët të cilat ende nuk janë shëruar.
Ne jemi popull paqedashës e liridashës, prandaj edhe e gjejmë vetën edhe në heroizmin e tyre për të luftuar për lirinë dhe vendin e tyre, sepse ne njohim mirë çmimin e lartë të lirisë.
Ne kemi dënuar dhe dënojmë fuqishëm agresionin rus. Protagonisti i kësaj lufte të tmerrshme beson në ringjalljen e një perandorie të vdekur. Ai nuk përfaqëson ideologji, kauzë apo lëvizje progresiste. Ai është thjeshtë produkt i një sistemi thellësisht të korruptuar që ka prodhuar një autokrat të zemëruar për të tashmen e nostalgjik për të kaluarën.
Tepër shumë pushtet, për tepër gjatë kohë, që bie në kurrizin edhe të popullit të vetë por dhe të fqinjëve të shtetit të tij.
Ne e dënojmë edhe mos-dënimin e agresionit rus nga fqinji ynë verior Serbia dhe mos-vënien e sanksioneve. Pozicioni “edhe edhe” duke tentuar të luaj qendrën e dyfishtë, edhe me Moskën edhe me Brukselin, edhe me Uashingtonin edhe me Pekinin, është pozicion edhe me autokracinë edhe me demokracinë.
Por ndaj agresionit të Rusisë e pushtimit të Ukrainës nuk mund të ketë neutralitet për vende kandidate për anëtarësim në Bashkim Evropian kur i gjithë Bashkimi Evropian e dënon dhe e sanksionon fuqishëm.
Pra qartazi dhe të vendosur, secili duhet ta dënoj invazionin rus dhe agresionin ushtarak.
Si kurrë më parë njerëzimi sot posedon mjetet për të shkatërruar vetveten. Prandaj ajo që po rrezikohet sot nuk është thjeshtë vetëm se e drejta e një shteti për të jetuar sipas zgjedhjeve të lira, në rrezik është e gjithë arkitektura e sigurisë e krijuar pas dy luftërave botërore për të ruajtur paqen në Evropë që përfshinë Kombet e Bashkuara dhe mekanizmat për të qeverisur zhvillimin e luftës; traktatet për mbrojtjen e të drejtave të njeriut, parandalimin e gjenocidit dhe kufizimin e armëve të rrezikshme. Në rrezik është rendi i një bote të qytetëruar, e nëse bota nuk vepron e bashkuar, në rrezik është e ardhmja jonë, e të gjithë neve, e ardhmja e përbashkët e secilit prej nesh.
Tashmë e kemi nxjerrë mësimin nga historia se ledhatimi i autokratëve nuk i bën ata demokratë por i shndërron në diktatorë, në despot, në totalitar. Historia na mëson po ashtu se viktimat e para të agresionit janë pikërisht fqinjët e shtetit të diktaturës. Duke ditur këtë fakt ka kohë që ne kemi ngritur alarmin për fqinjin tonë agresiv i cili nuk është penduar për krimet e kaluara, mohon gjenocidin, masakrat e spastrimin etnik dhe i glorifikon kriminelët e luftës. Nuk na duhet asnjë provë më shumë për të ditur se çfarë do të sjellë një rrugë e tillë.
Ne tashmë kemi dënuar ashpër sulmin e Rusisë ndaj Ukrainës; kemi miratuar sanksionet duke ju bashkuar Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Bashkimit Evropian; kemi marrë vendimin që të pranojmë 20 gazetarë nga Ukraina në mënyrë që edhe t’u ofrojmë strehim e siguri por edhe kushte për punë, dhe sot së bashku po miratojmë këtë rezolutë në institucionin më të lartë të Republikës sonë për të dënuar agresionin rus.
Në përputhje me realitetin e ri, ne kemi ngritur mobilizimin dhe kemi shtuar kujdesin, e së fundmi kemi themeluar Fondin e Sigurisë, me ç ‘rast ftoj të gjithë qytetarët tanë kudo që janë që të kontribuojnë me aq sa munden.
Ne mirëpresim angazhimin e shtuar të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Bashkimit Evropian, Britanisë së Madhe e Gjermanisë për Ballkanin Perëndimor, të shprehur me caktimin e përfaqësuesve e emisarëve të tyre special. Ky angazhim i shtuar duhet të shoqërohet me veprime konkrete mbi bazën e realitetit e të vërtetës.
U bëjmë thirrje 5 shteteve mos-njohëse brenda Bashkimit Evropian, Spanjës, Sllovakisë, Rumanisë, Greqisë dhe Qipros, që të njohin këtë realitet e të vërtetë, duke njohur urgjentisht pavarësinë e Kosovës në mënyrë që të mos lejohet përdorimi i preteksteve false dhe analogjive të paqëndrueshme për të nxitur ndarje e konflikte në Evropë.
Pavarësia e Kosovës është një rast që merr parasysh padrejtësinë shekullore, okupimin, luftën dhe gjenocidin e Serbisë mbi popullin tonë; është në përputhje me të drejtën e popullit tonë për vetëvendosje, dhe – siç është vulosur në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë – në përputhje me të drejtën ndërkombëtare. Në dritën e këtij agresioni, duhet kuptuar se mos njohja e pavarësisë së Kosovës përbën cenim për sigurinë e kontinentit evropian.
Vitin e kaluar bëmë të ditur se ne do të aplikojmë për anëtarësim këtë vit për Bashkimin Evropian. Këtë proces do ta përshpejtojmë, njëjtë siç do të përshpejtojmë aplikimin për anëtarësim në Këshill të Evropës dhe mekanizma të tjerë ndërkombëtar. Njëkohësisht do të kërkojmë që Kosova të bëhet sa më shpejtë anëtare e NATO-s duke filluar së pari me Partneritetin për Paqe.
Le të mos dështojmë të shohim qartë e të flasim me një zë, të udhëhiqemi nga arsyeja dhe interesi shtetëror e kombëtar. Vendimet e veprimet tona le të jenë ato që rrisin unitetin tonë për brenda dhe fuqizojnë shtetin tonë jashtë.
I falënderoj iniciatorët dhe gjithashtu të gjithë deputetët e Kuvendit të Republikës për këtë frymë të përbashkët në dënimin e invazionit rus, të agresionit ushtarak dhe në shprehjen e respektit, admirimit dhe solidaritetit me popullin e Ukrainës luftën e tij çlirimtare.
Kryetari i Kuvendit të Republikës së Kosovës, Glauk Konjufca, i shoqëruar nga nënkryetarja Saranda Bogujevci dhe këshilltarët e Kabinetit, priti sot në takim raportuesen për Kosovën në Parlamentin Evropian, Viola von Cramon – Taubadel, e shoqëruar nga bashkëpunëtorët dhe shefi i Zyrës së BE-së në Kosovë, Tomáš Szunyog.
Kryetari Konjufca shprehu mirënjohje për kontributin e eurodeputetes von Cramon si një zë i fuqishëm në PE për perspektivën evropiane të Kosovës dhe mbështetjen e vazhdueshme të BE-së. Ai po ashtu theksoi se Kosova tashmë i ka plotësuar të gjitha kriteret e parapara për liberalizimin e vizave, duke kërkuar nga institucionet e BE-së përmbylljen sa më parë të këtij procesi dhe lëvizjen e lirë për qytetarët e vendit tonë.
Kryetari Konjufca priti në takim raportuesen për Kosovën në PE, Viola von Cramon
Situata e sigurisë në Ballkanin Perëndimor përballë zhvillimeve në Ukrainë ishte një ndër temat e diskutimit në takimin e kryetarit Konjufca me eurodeputeten von Cramon.
Në këtë kontekst, Kryetari i Kuvendit tërhoqi vëmendjen se Republika e Kosovës në vazhdimësi ka dëshmuar rreshtimin përkrah Perëndimit dhe përkushtimin e paluhatshëm ndaj vlerave të përbashkëta euroatlantike. Sipas tij, anëtarësimi i përshpejtuar i Kosovës në BE dhe në NATO do t’i shërbente jo vetëm sigurisë rajonale dhe evropiane por edhe asaj globale, e rrezikuar seriozisht nga pushtimi i paprovokuar rus i Ukrainës.
Eurodeputetja von Cramon konfirmoi përkushtimin e saj për ta ndihmuar Kosovën në procesin e liberalizimit të vizave, integrimin në familjen e Bashkimit Evropian dhe në strukturat euroatlantike.
E përgatiti: Aurel Dasareti, ekspert i shkencave psikologjik-ushtarake, SHBA
E ftuar në emisionin “Log.” në ABC, juristja dhe aktivistja Mirela Jorgo është shprehur se Rusia nuk po bën një pushtim ndaj Ukrainës por sipas saj po bën pikërisht atë që tha Vladimir Putin, çmilitarizimin e këtij shteti.
Juristja ka shtuar se kjo ka ardhur për shkak se NATO ka zgjeruar kufijtë e saj në afërsi të Rusisë duke shkelur kështu sipas saj premtimin që i ishte bërë Mikhail Gorbachev.
“E drejta ndërkombëtare janë parime për të rregulluar marrëdhëniet mes dy shtete. Rusia ka hyrë në një konflikt me Ukrainën, për një histori të gjatë. Lufta nuk duhet dashur por zhvillohet nëse është e arsyeshme dhe e domosdoshme. Nuk e justifikoj faktin e situatës ku ndodhemi, por duhet pasur parasysh se çfarë është lufta. Duhet respektuar drejtësia në luftë. Sanksionet duhet të jenë proporcional. Pra nëse shohim historinë do kuptojmë pse Putin ka arritur në këtë pikë dhe pse ka filluar të nxjerrë dhëmbët kundër perëndimit” tha Mirela Jorgo.
“Nuk është pushim, është një operacion special dhe jo luftë. Nuk i intereson të pushtoj Kievin. Është faji i perëndimit. Ukraina është në lindje të BE dhe ufizohet nga Rusia. Gorbachev ju premtua se nuk do kishte forca të NATO në republikat e ish bashkimit të Sovjetikëve.” tha Jorgo.
Per informacionet me te fundit klikoni: Web: http://abcnews.al/ Facebook: https://www.facebook.com/abcnews.al/ Instagram: https://instagram.com/abcnewsal Subscribe kanalin tone ne: youtube:https://www.youtube.com/user/abcalbanian #abcnews #abcnewsalbania
www.youtube.com
Shqipëria ka lindur burra dhe gra të fuqishme që shndritin në qiell, por edhe shumë plehra, si kjo “zonjë”…
Siq duket liderët shtetëror të Kosovës me qëllim të mashtrimit të qytetarëve po e ngatërrojnë situatën reale të prezencës ushtarake të NATO-s në Kosovë me anëtarësimin në këtë organizatë! Zgjedhja e rrjeteve sociale për luftë speciale ka për qëllim zbrazjen e xhepave të mërgimtarëve, kinse për forcim të FSK-së si kusht për anëtarësimin më të shpejtë të Kosovës në NATO!
“Merhaba asker”
Dorën në zemër, presidentja e Kosovës u prit në mënyrë dinjitoze në Turqi, por e të njëjtit nivel ishte edhe përshendetja në gjuhën turke e presidentes kosovare “Merhaba asker” (përshendetje ushtarë)!
Mirëpo vetëm disa minuta më vonë u sqaruan rrjedhat e bisedimeve mes presidentes së Kosovës, znj. Vjosa Osmani dhe presidentit turk, Erdogan, ku ky i fundit i tregoi qartë “rrathët e ferrit” nëpër të cilët duhet të kalojë Kosova për anëtarësim në NATO dhe BE (përmes dialogut me Serbinë).
Disa orë para themelimit të “Fondit të Sigurisë”, i parapriu në rrjetet sociale thirrja e Ministrit të Mbrojtjes, Armend Mehaj drejtuar qytetarëve dhe mërgimtarëve; “Të gjithë së bashku, në profilet tona të rrjeteve sociale të vendosim”: #KosovoInNATO e #KosovoInEU!
Kësisoji, vetëm pak orë më pas, i njëti ministër (Armend Mehaj) e bëri publike themelimin e “Fondit të Sigurisë” dhe ju bëri thirrje bashkatdhetarëve për derdhje të mjeteve në këtë fond: “Të kontribuojmë së bashku, për të mirën e institucioneve tona të mbrojtjes dhe sigurisë”!
Kjo ishte një parapërgatitje të opinionit për lansimin e fondit më të ri të Albin Kurtit, “Fondi i Sigurisë”! Mbetët të shihet se a do t’i përgjigjen thirrjes së kryeministrit Kurti të gjithë ata që i shpërndanë slloganet mashtruese të ministrit Armend Mehaj!
As foshnjorët nuk mashtrohen me balona në ajër
Pak më tepër se qasje adoleshente ishte deklarata e ministrit Mehaj në Facebook; “Kosova që 20 vjet është në NATO, duke e ngatërruar (qëllimshëm) prezencën ushtarake të NATO-s dhe BE-së në Kosovë!
As foshnjorët nuk mashtrohen me balona në ajër zoti Mehaj!
Jo që një 20 vjet zotri Mehaj, por që 23 vjet e kemi prezencën e NATO-s dhe të BE-së në Kosovë, por ne ende kemi mbetur të izoluar dhe largë anëtarësimit në këto dy organizata prestigjioze!
Le t’i kthehemi edhe një herë fondit të sapoformuar “Fondi i Sigurisë”, i cili sipas autorizimit të kryeministrit Albin Kurti do të menaxhohet nga Ministria e Financave me transparencë dhe llogarënje të plotë!
E sa i përket transparencës dhe llogaridhënjes së plotë siq deklarohet edhe ministri Mehaj, Ministria e Financave njëpartiake nuk e siguron transparencën dhe as llogaridhënjen e plotë të levizjeve financiare të këtij fondi.
Një fond kaq i veçantë, i rëndësishëm dhe i jashtëzakonshëm do duhej të themelohej nga Kuvendi i Republikës së Kosovës dhe jo nga Qeveria, ngase Ushtria e Kosovës nuk është çështje partiake dhe as pronë private e askujt, por është e shtetit të Kosovës dhe qytetarëve të saj.
Paraprakisht themelimit të “Fondit të Sigurisë” duhej të bëheshin përgatitjet paraprake, planifikimet strategjike dhe projektet e ngritjes dhe forcimit të FSK-së, pastaj të kalohej në Kuvend statusi i këtij fondi për debat parlamentar si dhe të formohej një “Task Forcë” për menaxhimin e fondit e përbërë nga të gjitha subjektet politike parlamentare, nga përfaqësuesit e mërgatës dhe nga ekspert të sigurisë kombëtare.
Kjo do ta bënte fondin më të sigurtë dhe më kredibil për qytetarët dhe mërgimtarët, të cilët llogaritet të jenë arteria kryesore e këtij fondi.
E kaluara e fondeve të kontrolluara nga një grupacion politik na ka dhënë leksione të hidhura të abuzimeve dhe shpërdorimeve të mëdha, për të cilat askush nuk i dha llogari askujt apo siq i thonë asaj fjalës popullore “m’rrove, t’rrova brisku i berberit”, pra askush nga qeveritë paraprake deri tek kjo e fundit nuk e qau hallin e parave të mërgimtarëve!
Prandaj, të gjithë ata që llogarisin në paratë e mërgimtarëve, fillimisht duhet t’i bindin mërgimtarët me masat mbrojtëse të fondit nga abuzimet e jo hajt se i mbron kjo ministri apo ai ministër, kryeministri apo presidentja!
Nuk jemi në vitet 98-99, por jemi në vitin 2022, kemi buxhet dhe infrastrukturë të organizuar shtetërore, dhe krahas kësaj e kemi brenda në Kosovë prezencën më të fuqishme ushtarake në botë e cila është garantuese e lirisë dhe sovranitetit të shtetit tonë.
Andaj, mjafton menaxhimi i mirë i parasë publike (tatimpagueve) dhe koordinimi i veprimeve me aleatët tonë, NATO-n, SHBA-në dhe partnerët strategjik evropian, pa të cilët as që mendohet e ardhmja jonë si shtet në Ballkanin e trazuar!
***
Këtë shkrim po e përfundoj në një mënyrë të pazakontë, të improvizuar nga rreshtat e huazuar të një kënge folklorike; “Moj Kosovë tu ndjeftë e mira, a po i sheh këto kohë të vështira, a po i sheh e a i ke pa, politikanët tuj u perla, tuj u perla e haj medet, kush i pari tek paret del”!
“Ai nuk do e pushtojë të gjithë Ukrainën,” thotë Mearsheimer për Putinin. “Do të ishte një gabim i përmasave kolosale të përpiqesh ta bësh këtë.” Fotografi nga Adam Berry / Getty
P. & P.
Për vite me radhë, politologu ka pohuar se agresioni i Putinit ndaj Ukrainës është shkaktuar nga ndërhyrja perëndimore. A ia kanë ndryshuar mendjen ngjarjet e fundit?
Politologu John Mearsheimer ka qenë një nga kritikët më të famshëm të politikës së jashtme amerikane, që nga fundi i Luftës së Ftohtë. Ndoshta më i njohur për librin që shkroi me Stephen Walt, “Lobi i Izraelit dhe Politika e Jashtme e SHBA“, Mearsheimer është një ithtar i politikës së fuqive të mëdha – një shkollë e marrëdhënieve ndërkombëtare realiste, që supozon se, në një përpjekje me interesa personale për të ruajtur sigurinë kombëtare, shtetet do të veprojnë paraprakisht në daljen përpara të kundërshtarëve.
Për vite me radhë, Mearsheimer ka argumentuar se SHBA-ja, duke nxitur zgjerimin e NATO-s drejt lindjes dhe vendosjen e marrëdhënieve miqësore me Ukrainën, ka rritur gjasat e luftës midis fuqive të armatosura bërthamore dhe ka hedhur bazat për pozicionin agresiv të Vladimir Putin ndaj Ukrainës. Në të vërtetë, në vitin 2014, pasi Rusia aneksoi Krimenë, Mearsheimer shkroi se “Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e tyre evropianë ndajnë pjesën më të madhe të përgjegjësisë për këtë krizë“.
Pushtimi aktual i Ukrainës ka rinovuar disa debate të gjata në lidhje me marrëdhëniet midis SHBA-së dhe Rusisë. Edhe pse shumë kritikë të Putinit kanë argumentuar se ai do të ndiqte një politikë të jashtme agresive në ish-republikat sovjetike, pavarësisht nga përfshirja perëndimore, Mearsheimer mban qëndrimin e tij se SHBA-të janë fajtore për provokimin e tij. Kohët e fundit fola me Mearsheimer me telefon. Gjatë bisedës sonë, e cila është redaktuar për gjatësi dhe qartësi, ne diskutuam nëse lufta aktuale mund të ishte parandaluar, nëse ka kuptim të mendohet për Rusinë si një fuqi perandorake dhe planet përfundimtare të Putinit për Ukrainën.
Duke parë situatën tani me Rusinë dhe Ukrainën, si mendoni se ka ardhur bota këtu?
Mendoj se të gjitha telashet në këtë rast filluan në prill të vitit 2008, në Samitin e NATO-s në Bukuresht, ku më pas NATO lëshoi një deklaratë, që thoshte se Ukraina dhe Gjeorgjia do të bëhen pjesë e NATO-s. Rusët e bënë të qartë në atë kohë pa mëdyshje, se ata e shihnin këtë si një kërcënim ekzistencial dhe hodhën një vijë në rërë. Megjithatë, ajo që ka ndodhur me kalimin e kohës është se ne kemi ecur përpara për të përfshirë Ukrainën në Perëndim, për ta bërë Ukrainën një mburojë perëndimore në kufirin e Rusisë. Sigurisht, kjo përfshin më shumë sesa thjesht zgjerimin e NATO-s. Zgjerimi i NATO-s është zemra e strategjisë, por ajo përfshin zgjerimin e BE-së gjithashtu, dhe përfshin kthimin e Ukrainës në një demokraci liberale pro-amerikane dhe, nga perspektiva ruse, ky është një kërcënim ekzistencial.
Ju thatë se ka të bëjë me “kthimin e Ukrainës në një demokraci liberale pro-amerikane”. Unë nuk kam shumë besim tek Amerika, që “i kthen” vendet në demokraci liberale. Po sikur Ukraina, populli i Ukrainës, të duan të jetojnë në një demokraci liberale pro-amerikane?
Nëse Ukraina bëhet një demokraci liberale pro-amerikane, dhe një anëtare e NATO-s dhe një anëtare e BE-së, rusët do ta konsiderojnë atë kategorikisht të papranueshme. Sikur të mos kishte zgjerim të NATO-s dhe të mos kishte zgjerim të BE-së, dhe Ukraina sapo u bë një demokraci liberale dhe ishte miqësore me Shtetet e Bashkuara dhe Perëndimin në përgjithësi, ndoshta mund t’i shpëtonte kësaj. Ju dëshironi të kuptoni se ekziston një strategji me tre drejtime këtu: zgjerimi EU, zgjerimi i NATO-s dhe kthimi i Ukrainës në një demokraci liberale pro-amerikane.
Ju vazhdoni të thoni “ta ktheni Ukrainën në një demokraci liberale” dhe duket se kjo është një çështje, që duhet të vendosin ukrainasit. NATO mund të vendosë se kë pranon, por ne pamë në vitin 2014, se u duk sikur shumë ukrainas donin të konsideroheshin pjesë e Evropës. Do të dukej pothuajse një lloj imperializmi për t’u thënë atyre, se nuk mund të jenë një demokraci liberale.
Nuk është imperializëm; kjo është politikë e fuqive të mëdha. Kur je një vend si Ukraina dhe jeton pranë një fuqie të madhe si Rusia, duhet t’i kushtosh vëmendje asaj, që mendojnë rusët, sepse nëse merr një shkop dhe i fut në sy, ata do të shikojnë për t’u hakmarrë. Shtetet në hemisferën perëndimore e kuptojnë plotësisht këtë në lidhje me Shtetet e Bashkuara.
Doktrina Monroe, në thelb.
Sigurisht. Nuk ka asnjë vend në hemisferën perëndimore, që do ta lejojmë të ftojë një fuqi të largët, të madhe për të sjellë forca ushtarake në atë vend.
E drejtë, por duke thënë se Amerika nuk do t’i lejojë vendet në hemisferën perëndimore, shumica prej tyre demokraci, të vendosin se çfarë lloj politike të jashtme kanë—mund të thuash se është e mirë apo e keqe, por ky është imperializëm, apo jo? Në thelb po themi se kemi një lloj të fjalës, sesi vendet demokratike drejtojnë biznesin e tyre.
Ne e kemi këtë fjalë dhe, në fakt, përmbysëm liderët e zgjedhur në mënyrë demokratike në hemisferën perëndimore gjatë Luftës së Ftohtë, sepse ishim të pakënaqur me politikat e tyre. Kjo është mënyra se si sillen fuqitë e mëdha.
Sigurisht që e bëmë, por po pyes veten nëse duhet të sillemi në këtë mënyrë. Kur po mendojmë për politikat e jashtme, a duhet të mendojmë për përpjekjen për të krijuar një botë, ku as SHBA-ja dhe as Rusia nuk do të sillen në atë mënyrë?
Kjo nuk është mënyra se si funksionon bota. Kur përpiqeni të krijoni një botë që duket e tillë, përfundoni me politikat katastrofike, që ndoqën Shtetet e Bashkuara gjatë momentit unipolar. Ne shkuam nëpër botë duke u përpjekur të krijonim demokraci liberale. Fokusi ynë kryesor, sigurisht, ishte në Lindjen e Mesme më të madhe dhe ju e dini se sa mirë funksionoi. Jo dhe aq mirë.
Mendoj se do të ishte e vështirë të thuhet se politika e Amerikës në Lindjen e Mesme në shtatëdhjetë e pesë vitet e fundit, që nga përfundimi i Luftës së Dytë Botërore, ose në tridhjetë vitet e fundit, që nga përfundimi i Luftës së Ftohtë, ka qenë krijimi liberal i demokracive në Lindjen e Mesme.
Mendoj se kjo ishte ajo që kishte të bënte Doktrina Bush gjatë momentit unipolar.
Në Irak. Por jo në territoret palestineze, apo Arabinë Saudite, apo Egjiptin, apo kudo tjetër, apo jo?
Jo, jo në Arabinë Saudite dhe jo në Egjipt. Për të filluar, Doktrina e Bushit në thelb thoshte, se nëse mund të krijonim një demokraci liberale në Irak, do të kishte një efekt domino dhe vende të tilla si Siria, Irani dhe përfundimisht Arabia Saudite dhe Egjipti do të shndërroheshin në demokraci. Kjo ishte filozofia bazë e Doktrinës Bush. Doktrina e Bushit nuk ishte krijuar vetëm për ta kthyer Irakun në një demokraci. Ne kishim një skemë shumë më madhështore në mendje.
Ne mund të debatojmë se sa njerëzit, që ishin në krye të administratës së Bushit donin vërtet ta kthenin Lindjen e Mesme në një grup demokracish dhe me të vërtetë mendonin se kjo do të ndodhte. Ndjenja ime ishte se nuk kishte shumë entuziazëm aktual për ta kthyer Arabinë Saudite në një demokraci.
Epo, unë mendoj se fokusimi në Arabinë Saudite është duke marrë rastin e lehtë nga këndvështrimi juaj. Ky ishte rasti më i vështirë nga këndvështrimi i Amerikës, sepse Arabia Saudite ka aq shumë ndikim mbi ne për shkak të naftës, dhe sigurisht që nuk është një demokraci. Por doktrina e Bushit, nëse shikoni atë që thamë në atë kohë, u bazua në besimin se ne mund të demokratizonim Lindjen e Mesme më të madhe. Mund të mos ndodhë brenda natës, por do të ndodhte përfundimisht.
Mendoj se qëllimi im do të ishte që veprimet flasin më shumë se fjalët dhe, çfarëdo që të thoshin fjalimet e Bushit, nuk mendoj se politika e Shteteve të Bashkuara në asnjë moment të historisë së saj të fundit ka qenë të përpiqet të sigurojë demokracitë liberale në mbarë botën.
Ka një ndryshim të madh midis mënyrës se si u sollën Shtetet e Bashkuara gjatë momentit unipolar dhe si janë sjellë gjatë rrjedhës së historisë së tyre. Jam dakord me ju kur flisni për politikën e jashtme amerikane në rrjedhën e historisë së saj më të gjerë, por momenti unipolar ishte një kohë shumë e veçantë. Besoj se gjatë momentit unipolar, ne ishim thellësisht të përkushtuar për përhapjen e demokracisë.
Me Ukrainën, është shumë e rëndësishme të kuptojmë se, deri në vitin 2014, ne nuk e kishim parashikuar zgjerimin e NATO-s dhe zgjerimin e BE-së si një politikë, që kishte për qëllim frenimin e Rusisë. Askush nuk mendonte seriozisht se Rusia ishte një kërcënim përpara 22 shkurtit 2014. Zgjerimi i NATO-s, zgjerimi i BE-së dhe kthimi i Ukrainës dhe Gjeorgjisë dhe vendeve të tjera në demokraci liberale kishin të bënin me krijimin e një zone gjigante paqeje, që u përhap në të gjithë Evropën dhe përfshinte Evropën Lindore dhe Evropën Perëndimore.
Nuk kishte për qëllim të frenonte Rusinë. Ajo që ndodhi është se shpërtheu kjo krizë e madhe dhe ne duhej të fajësonim, dhe sigurisht nuk do të fajësonim kurrë veten. Do të fajësonim rusët. Pra, ne shpikëm këtë histori, se Rusia ishte e prirur për agresion në Evropën Lindore. Putini është i interesuar të krijojë një Rusi më të madhe, ose ndoshta edhe të rikrijojë Bashkimin Sovjetik.
Le të kthehemi tek ajo kohë dhe aneksimi i Krimesë. Po lexoja një artikull të vjetër ku ju shkruanit: “Sipas urtësisë mbizotëruese në Perëndim, kriza e Ukrainës mund t’i fajësohet pothuajse tërësisht agresionit rus. Presidenti rus Vladimir Putin, thotë argumenti, aneksoi Krimenë nga një dëshirë e gjatë për të ringjallur Perandorinë Sovjetike dhe ai përfundimisht mund të shkojë pas pjesës tjetër të Ukrainës, si dhe vendeve të tjera në Evropën Lindore. Dhe pastaj ju thoni, “Por ky tregim është i gabuar”. A ju bën ndonjë gjë që ka ndodhur në dy javët e fundit të mendoni, se ajo llogari ishte më afër së vërtetës, sesa mund të kishit menduar?
Oh, mendoj se kisha të drejtë. Mendoj se provat janë të qarta që ne nuk e kemi menduar se ishte agresor para 22 shkurtit 2014. Kjo është një histori që e kemi shpikur që ta fajësojmë. Argumenti im është se Perëndimi, veçanërisht Shtetet e Bashkuara, janë kryesisht përgjegjës për këtë fatkeqësi. Por asnjë politikëbërës amerikan, dhe pothuajse askund në krijimin e politikës së jashtme amerikane, nuk do të dëshirojë ta pranojë këtë linjë argumenti dhe ata do të thonë se rusët janë përgjegjës.
Do të thuash sepse rusët e bënë aneksimin dhe pushtimin?
Po.
Më interesoi ai artikull, sepse thoni se ideja se Putini mund të ndjekë përfundimisht pjesën tjetër të Ukrainës, si dhe vendet e tjera në Evropën Lindore, është e gabuar. Duke pasur parasysh se ai duket se po shkon pas pjesës tjetër të Ukrainës tani, a mendoni në prapavijë se ai argument është ndoshta më i vërtetë, edhe nëse ne nuk e dinim atë në atë kohë?
Është e vështirë të thuhet nëse ai do të shkojë pas pjesës tjetër të Ukrainës, sepse – nuk dua të mashtroj këtu, por – kjo nënkupton se ai dëshiron të pushtojë të gjithë Ukrainën dhe më pas ai do t’i drejtohet shteteve baltike dhe qëllimit të tij është krijimi i një Rusie të madhe ose rimishërimi i Bashkimit Sovjetik. Unë nuk shoh prova në këtë pikë, që kjo është e vërtetë.
Është e vështirë të thuash, duke parë hartat e konfliktit në vazhdim, të thuash saktësisht se çfarë po bën ai. Më duket mjaft e qartë se ai do të marrë Donbasin dhe se Donbass do të jetë ose dy shtete të pavarura ose një shtet i madh i pavarur, por përtej kësaj nuk është e qartë se çfarë do të bëjë. Dua të them, duket e qartë se ai nuk po prek Ukrainën perëndimore.
Bombat e tij po e prekin atë, apo jo?
Por kjo nuk është çështja kryesore. Çështja kryesore është: Çfarë territori pushtoni dhe çfarë territori mbani? Unë po flisja me dikë një ditë më parë, se çfarë do të ndodhte me këto forca që po dalin nga Krimea, dhe personi më tha se mendonte se do të ktheheshin në perëndim dhe do të merrnin Odesën. Kohët e fundit po flisja me dikë tjetër, i cili tha se kjo nuk do të ndodhë. A e di se çfarë do të ndodhë? Jo, askush nga ne nuk e di se çfarë do të ndodhë.
Nuk mendoni se ai ka projekte në Kiev?
Jo, nuk mendoj se ai ka dizajne në Kiev. Unë mendoj se ai është i interesuar të marrë të paktën Donbasin, dhe ndoshta disa më shumë territore dhe Ukrainën lindore, dhe numri dy, ai dëshiron të instalojë në Kiev një qeveri pro-ruse, një qeveri që është e përshtatur me interesat e Moskës.
Mendova se thatë se ai nuk ishte i interesuar të merrte Kievin.
Jo, ai është i interesuar të marrë Kievin me qëllim të ndryshimit të regjimit. Në rregull?
Në kundërshtim me çfarë?
Në krahasim me pushtimin e përhershëm të Kievit.
Do të ishte një qeveri miqësore me Rusinë, për të cilën ai me sa duket do të kishte fjalë, apo jo?
Po pikërisht. Por është e rëndësishme të kuptohet se është thelbësisht e ndryshme nga pushtimi dhe mbajtja e Kievit, a e kupton çfarë po them?
Të gjithë ne mund të mendojmë për zotërimet perandorake, me anë të të cilave një lloj figure vihej në fron, edhe nëse atdheu në të vërtetë kontrollonte atë që po ndodhte atje, apo jo? Ne ende do të thoshim se ato vende ishin pushtuar, apo jo?
Unë kam probleme me përdorimin tuaj të fjalës “perandorake”. Unë nuk njoh askënd që të flasë për të gjithë këtë problem në termat e imperializmit. Kjo është një politikë e fuqive të mëdha dhe ajo që duan rusët është një regjim në Kiev, që është i përshtatur me interesat ruse. Në fund të fundit, rusët do të ishin të gatshëm të jetonin me një Ukrainë neutrale dhe se nuk do të jetë e nevojshme, që Moska të ketë ndonjë kontroll domethënës mbi qeverinë në Kiev. Mund të ndodhë që ata thjesht duan një regjim që është neutral dhe jo proamerikan.
Kur thatë se askush nuk po flet për këtë si imperializëm, në fjalimet e Putinit ai i referohet në mënyrë specifike “territorit të ish Perandorisë Ruse”, të cilin ai ankohet për humbjen. Kështu që duket se ai po flet për këtë.
Mendoj se kjo është e gabuar, sepse mendoj se po citon gjysmën e parë të fjalisë, siç bëjnë shumica e njerëzve në Perëndim. Ai tha: “Kujt nuk i mungon Bashkimi Sovjetik nuk ka zemër“. Dhe më pas ai tha: “Kushdo që do ta kthejë, nuk ka tru.”
Ai po thotë gjithashtu se Ukraina është në thelb një komb i sajuar, ndërkohë që duket se po e pushton atë, apo jo?
O.K., por bashkoji këto dy gjëra dhe më thuaj çfarë do të thotë. Unë thjesht nuk jam shumë i sigurt. Ai beson se është një komb i sajuar. Unë do t’i shënoja atij, të gjitha kombet janë të përbëra. Çdo student i nacionalizmit mund t’ju thotë këtë. Ne i shpikim këto koncepte të identitetit kombëtar. Ata janë të mbushur me të gjitha llojet e miteve. Pra, ai ka të drejtë për Ukrainën, ashtu siç është i saktë për Shtetet e Bashkuara ose Gjermaninë.
Pika shumë më e rëndësishme është: ai e kupton se nuk mund ta pushtojë Ukrainën dhe ta integrojë atë në një Rusi të madhe ose në një rimishërim të ish-Bashkimit Sovjetik. Ai nuk mund ta bëjë këtë. Ajo që ai po bën në Ukrainë është thelbësisht e ndryshme. Ai padyshim që po heq disa territore. Ai do t’i marrë disa territore Ukrainës, përveç asaj që ndodhi me Krimenë, në 2014.
Për më tepër, ai është padyshim i interesuar për ndryshimin e regjimit. Përtej kësaj, është e vështirë të thuhet saktësisht, se çfarë do të çojë e gjithë kjo, përveç faktit që ai nuk do të pushtojë të gjithë Ukrainën. Do të ishte një gabim i përmasave kolosale të përpiqesh ta bësh këtë.
Unë supozoj se ju mendoni se nëse ai do të përpiqej ta bënte këtë, kjo do të ndryshonte analizën tuaj, të asaj që ne kemi parë.
Absolutisht. Argumenti im është se ai nuk do të rikrijojë Bashkimin Sovjetik ose nuk do të përpiqet të ndërtojë një Rusi më të madhe, se ai nuk është i interesuar të pushtojë dhe integrojë Ukrainën në Rusi. Është shumë e rëndësishme të kuptojmë se ne e shpikëm këtë histori se Putini është shumë agresiv dhe ai është kryesisht përgjegjës për këtë krizë në Ukrainë.
Argumenti që e ka shpikur struktura e politikës së jashtme në Shtetet e Bashkuara dhe në Perëndim në përgjithësi, sillet rreth pretendimit se ai është i interesuar të krijojë një Rusi më të madhe ose një rimishërim të ish-Bashkimit Sovjetik. Ka njerëz që besojnë se kur të përfundojë pushtimin e Ukrainës, ai do t’i drejtohet shteteve baltike. Ai nuk do t’i drejtohet shteteve baltike. Para së gjithash, shtetet baltike janë anëtarë të NATO-s dhe…
A është kjo një gjë e mirë?
Jo.
Ju po thoni se ai nuk do t’i pushtojë pjesërisht, sepse ata janë pjesë e NATO-s, por ata nuk duhet të jenë pjesë e NATO-s.
Po, por këto janë dy çështje shumë të ndryshme. Nuk jam i sigurt pse po i lidh. Nëse unë mendoj se ata duhet të jenë pjesë e NATO-s është e pavarur, nëse ata janë pjesë e NATO-s. Ata janë pjesë e NATO-s. Ata kanë një garanci të Nenit 5 – kjo është gjithçka që ka rëndësi. Për më tepër, ai kurrë nuk ka treguar ndonjë provë, se është i interesuar të pushtojë shtetet baltike. Në të vërtetë, ai kurrë nuk ka treguar ndonjë provë, se është i interesuar të pushtojë Ukrainën.
Më duket se nëse ai dëshiron të rikthejë diçka, është Perandoria Ruse, që i paraprin Bashkimit Sovjetik. Ai duket shumë kritik ndaj Bashkimit Sovjetik, apo jo?
Epo, nuk e di nëse ai është kritik.
Ai e tha këtë në esenë e tij të madhe, që shkroi vitin e kaluar dhe tha në një fjalim të fundit, se në thelb fajëson politikat sovjetike për lejimin e një shkalle autonomie për republikat sovjetike, si Ukraina.
Por ai gjithashtu tha, siç ju lexova më parë: “Kujt nuk i mungon Bashkimi Sovjetik, nuk ka zemër”. Kjo është disi në kundërshtim me atë që sapo thatë. Dua të them, ai në fakt thotë se i mungon Bashkimi Sovjetik, apo jo? Kjo është ajo që ai thotë. Ajo që ne po flasim këtu është politika e tij e jashtme. Pyetja që duhet t’i bëni vetes është, nëse mendoni apo jo se ky është një vend që ka aftësinë për ta bërë këtë. E kuptoni që ky është një vend që ka një G.N.P. që është më e vogël se Teksasi.
Vendet përpiqen të bëjnë gjëra për të cilat nuk i kanë aftësitë për të, gjithë kohën. Mund të më kishe thënë: “Kush mendon se Amerika mund ta bëjë sistemin energjetik të Irakut të funksionojë shpejt? Ne i kemi të gjitha këto probleme në Amerikë.” Dhe do të kishit pasur të drejtë. Por ne ende menduam se mund ta bënim atë, dhe ne u përpoqëm ta bënim atë, dhe dështuam, apo jo? Amerika nuk mund të bënte atë që donte gjatë Vietnamit, gjë që jam i sigurt se do të thoshit se është një arsye për të mos luftuar këto luftëra të ndryshme – dhe unë do të pajtohesha – por kjo nuk do të thotë se ne ishim korrekt ose racionalë për aftësitë tona.
Unë po flas për potencialin e fuqisë së papërpunuar të Rusisë – sasinë e fuqisë ekonomike që ka. Fuqia ushtarake ndërtohet mbi fuqinë ekonomike. Ju duhet një themel ekonomik për të ndërtuar një ushtri vërtet të fuqishme. Për të dalë dhe për të pushtuar vende si Ukraina dhe shtetet baltike dhe për të rikrijuar ish-Bashkimin Sovjetik ose për të rikrijuar ish-Perandorinë Sovjetike në Evropën Lindore do të kërkonte një ushtri masive dhe kjo do të kërkonte një themel ekonomik që Rusia bashkëkohore nuk e ka apo që i afrohen të pasurit.
Nuk ka asnjë arsye për t’u frikësuar se Rusia do të jetë një hegjemoni rajonale në Evropë. Rusia nuk është një kërcënim serioz për Shtetet e Bashkuara. Ne përballemi me një kërcënim serioz në sistemin ndërkombëtar. Ne përballemi me një konkurrent koleg. Dhe kjo është Kina. Politika jonë në Evropën Lindore po minon aftësinë tonë, për t’u përballur me kërcënimin më të rrezikshëm, me të cilin përballemi sot.
Cila mendoni se duhet të jetë politika jonë në Ukrainë për momentin dhe çfarë shqetësoheni, që po bëjmë, që do të minojë politikën tonë për Kinën?
Ne duhet të largohemi nga Evropa për t’u marrë me Kinën në një mënyrë si lazeri, numër një. Dhe, numri dy, ne duhet të punojmë jashtë orarit për të krijuar marrëdhënie miqësore me rusët. Rusët janë pjesë e koalicionit tonë balancues kundër Kinës. Nëse jetoni në një botë ku ka tre fuqi të mëdha – Kina, Rusia dhe Shtetet e Bashkuara – dhe një nga ato fuqi të mëdha, Kina, është një konkurrent i ngjashëm, çfarë dëshironi të bëni, nëse jeni Shtetet e Bashkuara, është të keni Rusinë në anën tuaj të librit. Në vend të kësaj, ajo që ne kemi bërë me politikat tona të marra në Evropën Lindore është që t’i shtyjmë rusët në krahët e kinezëve. Kjo është shkelje e Politikës për Bilancimin e Forcave 101.
U ktheva dhe e rilexova artikullin tuaj për lobin izraelit në London Review of Books, të vitit 2006. Ju po flisnit për çështjen palestineze dhe thatë diçka me të cilën jam shumë dakord, e cila është: “Ka një dimension moral edhe këtu. Falë lobit të Shteteve të Bashkuara, ajo është bërë mundësia de facto e pushtimit izraelit në territoret e pushtuara, duke e bërë atë bashkëpunëtor në krimet e kryera kundër palestinezëve.” U gëzova kur e lexova këtë sepse e di që e mendon veten si një plak të ashpër dhe që nuk flet për moralin, por më dukej se po sugjeronit, se këtu kishte një dimension moral. Jam kurioz se çfarë mendoni, nëse ka, për dimensionin moral të asaj që po ndodh në Ukrainë tani.
Mendoj se ka një dimension strategjik dhe moral të përfshirë pothuajse në çdo çështje në politikën ndërkombëtare. Mendoj se ndonjëherë ato dimensione morale dhe strategjike rreshtohen me njëra-tjetrën. Me fjalë të tjera, nëse jeni duke luftuar kundër Gjermanisë naziste nga viti 1941 deri në 1945, ju e dini pjesën tjetër të historisë. Ka raste të tjera kur ato shigjeta tregojnë drejtime të kundërta, ku të bësh atë që është strategjikisht e drejtë është moralisht e gabuar.
Unë mendoj se nëse i bashkohesh një aleance me Bashkimin Sovjetik për të luftuar kundër Gjermanisë naziste, kjo është një politikë strategjikisht e mençur, por është një politikë moralisht e gabuar. Por ju e bëni këtë, sepse nuk keni zgjidhje për arsye strategjike. Me fjalë të tjera, ajo që po të them ty, Isak, është se kur shtytja vjen për të shtyrë, konsideratat strategjike mbizotërojnë konsideratat morale. Në një botë ideale, do të ishte e mrekullueshme, nëse ukrainasit do të ishin të lirë të zgjidhnin sistemin e tyre politik dhe të zgjidhnin politikën e tyre të jashtme.
Por në botën reale, kjo nuk është e realizueshme. Ukrainasit kanë një interes të madh për t’i kushtuar vëmendje serioze asaj që rusët duan prej tyre. Ata kanë një rrezik të madh nëse i largojnë rusët në një mënyrë themelore. Nëse Rusia mendon se Ukraina paraqet një kërcënim ekzistencial për Rusinë, sepse ajo është në linjë me Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e saj të Evropës Perëndimore, kjo do t’i shkaktojë një sasi të madhe dëmi Ukrainës.
Kjo sigurisht është pikërisht ajo që po ndodh tani. Pra, argumenti im është: strategjia e mençur strategjike për Ukrainën është të ndërpresë marrëdhëniet e saj të ngushta me Perëndimin, veçanërisht me Shtetet e Bashkuara, dhe të përpiqet të akomodojë rusët. Nëse nuk do të kishte pasur vendim për të lëvizur NATO-n drejt lindjes, për të përfshirë Ukrainën, Krimea dhe Donbass do të ishin pjesë e Ukrainës sot, dhe nuk do të kishte luftë në Ukrainë.
Kjo këshillë duket paksa e pabesueshme tani. A ka ende kohë, pavarësisht nga ajo që po shohim nga toka, që Ukraina të qetësojë disi Rusinë?
Mendoj se ka një mundësi serioze, që ukrainasit të mund të bëjnë një lloj modus vivendi me rusët. Dhe arsyeja është se rusët tani po zbulojnë se pushtimi i Ukrainës dhe përpjekja për të drejtuar politikën e Ukrainës po kërkon telashe të mëdha.
Pra, ju po thoni se pushtimi i Ukrainës do të jetë një pengesë e vështirë?
Absolutisht, dhe kjo është arsyeja pse ju thashë se nuk mendoja që rusët do të pushtonin Ukrainën në një afat të gjatë. Por, thjesht për të qenë shumë i qartë, unë thashë se ata do të marrin të paktën Donbasin, dhe shpresojmë jo më shumë nga pjesa më lindore e Ukrainës. Mendoj se rusët janë shumë të zgjuar, për t’u përfshirë në një pushtim të Ukrainës.
Isaac Chotiner është një shkrimtar i stafit në The New Yorker, ku ai është kontribuesi kryesor i Q. & A., një seri intervistash me figura publike në politikë, media, libra, biznes, teknologji dhe më shumë.
Të mërkurën mbrëma, Vitali Klitschko ka publikuar një urim në rrjetet sociale. Atje ai falënderon popullin e Kievit për këmbënguljen e tyre dhe për reagimin ndaj shtetrrethimit:
– Kjo është e rëndësishme sot, sepse situata është e komplikuar, thotë ai. Klitschko flet për një sërë bombash gjatë ditës. Ai tregon se luftimet kanë vazhduar në periferi të Buçës, Irpin dhe Hostomel.
– Armiku po përpiqet të depërtojë në kryeqytet. Por mbrojtja ukrainase mban terrenin e saj dhe ndalon pushtuesit, thotë ai. Aftenposten
Gazetarja: Ta marrim edhe një reagim nga Evropa Lindore, le të flasim me Kryeministrin e Kosovës, Albin Kurtin. Më vjen mirë dhe ju falënderojmë për mundësinë e bisedës me ju.
A jeni i shqetësuar që kjo që po ngjanë në Ukrainë mund të shpërndahet në Ballkan, në vendin tuaj?
Kryeministri Kurti: Mirëmëngjesi. Mendoj se ne tashmë e kemi parë këtë në Ballkan, në Kosovë, në pranverën e 1999, kur 860.000 shqiptarë të Kosovës u deportuan për në Shqipëri, Mal të Zi, dhe Maqedoni Veriore. Qindra masakra u kryen, 12.000 civilë të paarmatosur u vranë dhe 20.000 gra u përdhunuan.
Ne po e shohim tash invazionin rus, agresionin ushtarak, të cilin secili lider institucional, secili politikan evropian dhe botëror duhet ta dënojë ashpër dhe qartë. Për të treguar kështu të gjithë së bashku solidaritet dhe admirim me guximin dhe luftën çlirimtare të popullit ukrainas.
Ballkani nuk është imun nga efektet e situatës në Ukrainë, për shkak se në Ballkan kemi një shtet që nuk ka vënë sanksione ndaj Federatës Ruse, që nuk i është bashkuar BE-së në dënimin e invazionit rus dhe ky vend është Serbia – fqiu ynë i parë. Ne kemi një vijë kufitare të gjatë me Serbinë.
Serbia është fqinji ynë verior që nuk e njeh pavarësinë e Republikës së Kosovës për dallim nga Shqipëria, Mali i Zi, dhe Maqedonia e Veriut.
Serbia ka lidhje të fuqishme me [Rusinë], dhe kjo lidhje është edhe historike e kulturore nga njëra anë por edhe ekonomike e ushtarake nga ana tjetër. Për shembull, Serbia i ka 14 MiG-29, aeroplanë luftarak, dhe prej tyre 8 i kanë si donacion nga Bjellorusia dhe 6 nga Federata Ruse.
Në parlamentin e Serbisë, prej 250 deputetëve, 151 prej tyre janë anëtarë të grupit të miqësisë Serbi-Rusi – është grupi më i madh i miqësisë.
Dhe në të njëjtën kohë, Gazprom-i rus ka në pronësi 56% të industrisë së naftës në Serbi dhe 51% të rezervave të gazit në Banatski Dvor në Vojvodinë, që është rezerva më e madhe në Evropën jugore dhe lindore.
Lukoil, Sberbank, të gjitha kompanitë ruse i kanë degët e tyre në Serbi, dhe prandaj qytetarët e Kosovës janë të shqetësuar që presidenti despotik i Federatës Ruse, Vladimir Putin, do të provojë ta transferojë luftën edhe në Ballkanin Perëndimor për ta bërë edhe një fushëbetejë me demokracitë perëndimore.
Por, ne jemi të vendosur dhe vigjilent, dhe nuk jemi të frikësuar. Ne duam t’i bashkohemi BE-së dhe NATO-s.
Tani për tani kemi NATO-n në Kosovë, por sa më shpejtë që anëtarësohemi në këtë organizatë aq më mirë do të jetë për qytetarët e Kosovës, për Republikën e Kosovës, por edhe për gjithë regjionin dhe kontinentin evropian në përgjithësi.
Gazetarja:Kosova është përmendur nga ministri i jashtëm rus Lavrov për disa herë. Ai ka thënë se qytetarët e Kosovës po shkojnë në Donbask për të luftuar, çfarë thoni për këtë?
Kryeministri Kurti: Kjo tregon qëllimin e tij, ai dëshiron ta destabilizoj Ballkanin andaj i thotë këto të pavërteta.
Nuk ka qytetarë të Kosovës që kanë shkuar për të luftuar në Donbask.
Është Rusia që ka aneksuar Donbaskun dhe Krimean.
Le të mos harrojmë që presidenti Putin erdhi në pushtet si kryeministër i Federatës Ruse vetëm 2 muaj pas çlirimit të Kosovës në vitin 1999, dhe më pas aneksoi Osetinë e Jugut dhe Abkhazinë në Gjerogji në të njëjtin vit, disa muaj pasi deklaruam pavarësinë tonë me 17 shkurt, 2008.
Presidenti Putin është përmendur në Kosovë të paktën një herë në muaj, kurse tani po përmendet çdo javë, për shkak se ai thjeshtë e urren NATO-n, e urren Perëndimin.
Ai është një lider despotik, i hidhur dhe nostalgjik, dhe ai do të dëshironte ta kthente luftën hibride në luftë. Tani po e shohim që lufta hibride kurrë nuk ka qenë zëvendësim për luftën, ajo ka qenë thjeshtë faza përgatitëse e saj.
Dhe në këtë drejtim luftë hibride ka edhe në Ballkanin Perëndimor dhe qendra e Sputnik-ut është në Beograd për gjithë regjionin e Ballkanit Perëndimor.
Prandaj, BE-ja dhe NATO duhet të përfshihet më shumë në Ballkanin Perëndimor.
U bëj thirrje pesë vendeve brenda BE-së që nuk na kanë njohur, ta njohin Republikën e Kosovës.
Spanja, Sllovakia, Rumania, Greqia dhe Qipro duhet ta njohin pavarësinë e Kosovës dhe në këtë mënyrë të kontribuojnë në paqe, stabilitet e siguri.
Në anën tjetër, në nëntorin e kaluar, në Sochi, presidenti Putin kishte pritur presidentin e Serbisë, Vuçiq i cili gjatë takimit kishte treguar hartën e Kosovës me pjesën veriore, në veçanti për shkak se disa nga strukturat e saj ilegale atje janë ende shumë aktive dhe funksionale. Realisht ata janë në koordinim të ngushtë.
Prandaj, kryeqytetet e BE-së duhet t’ia kërkojnë Serbisë dënimin e invazionit rus, për shkak se Ukraina nuk është goditur nga tërmeti apo përmbytjet, nuk ka përjetuar ndonjë katastrofë natyrore, por ishte makineria luftarake e udhëhequr nga një president despotik me një synim gjenocidal që shkakton largimin në masë të ukrainasve nga Ukraina.
Prandaj, kryeqytetet e shteteve të BE-së duhet të jenë shumë të vendosura të kërkojnë nga Beogradi që të denojë invazionin rus dhe agresionin ushtarak, për shkak se Ukraina nuk është goditur nga tërmeti apo përmbytjet, nuk ka përjetuar ndonjë katastrofë natyrore, por është makineria luftarake e udhëhequr nga presidenti despotik me një synim gjenocidal që po shkakton dëbimin masiv të ukrainasve nga Ukraina.
Siç duket Blitz Krigu rus ka dështuar, por për mua është e qartë që tash do shkojnë pas copëtimit të Ukrainës, pas ndarjes së Ukrainës në pjesën lindore dhe perëndimore, ku pjesa perëndimore do të synohet të jetë një tokë e mbyllur (pa dalje në det) dhe sa më e vogël territorialisht.
Prandaj, e mbështes popullin ukrainas. Ne kemi vendosur sanksione ndaj Federatës Ruse ashtu siç ka vendosur Këshilli i BE-së dhe në të njëjtën kohë do t’i pranojmë 20 gazetarë ukrainas që u detyruan të largohen nga vendi i tyre.
Të dielën e kaluar, vendimi i Bundestag-ut gjerman ishte historik dhe ishte një ndihmë e madhe për BE-në dhe regjionin.
Gazetarja: Kryeministër i Kosovës, Albin Kurti, më vjen mirë që folëm sot, të falënderojmë shumë që na u bashkove.
