Kreu Blog Faqe 1383

Kushtetuta dogmatike mbi Zbulimin hyjnor “Dei Verbum” – Fjala e Hyjit

Drini.us
-
0
Kushtetuta dogmatike mbi Zbulimin hyjnor “Dei Verbum” – Fjala e Hyjit
Don Lush Gjergji, Prishtinë

Nëpërmjet kësaj Kushtetute mbi Zbulimin hyjnor të Koncilit të Dytë të Vatikanit “është rivlerësuar rëndësia themelore e Fjalës së Zotit…, sidomos në predikime, në katekezë, në teologji, në përshpirtëri dhe në lëvizjen apo ecjen ekumenike…” ka thënë Papa në dorëheqje Benedikti XVI më 16 shtator 2005.

(Këtë dokument, së bashku me Lumen Gentium – Drita e Popujve, Gaudium et Spes – Gëzimi dhe Shpresa, ka përkthyer në gjuhën shqipe Imzot Nikë PRELA dhe i ka botuar DRITA, Dokumentet Konciliare, 1992, f. 189). Vitin 2012 nën kujdesin e Arqipeshkvisë Metropolitane Shkodër – Pult janë botuar në tërësi Dokumentet e Koncilit II Ekumenik të Vatikanit, Konferenca Ipeshkvore e Shqipërisë, si kontribut i madh për njohjen dhe zbatimin sa më të saktë edhe ndër troje tona).

Kjo Kushtetutë është më e shkurta ndër katër Kushtetutat e KDV, por nga shumë studiues dhe njerëz të Kishës katolike, por edhe nga bashkësitë tjera të krishtera, është vlerësuar si “teksti më i mirë i Koncilit të Dytë të Vatikanit”, për disa si “kryevepër”, si një lloj “dere për të hyrë në teologjinë e Vatikanit” (Henry de Lubac).

Këto mendime dhe vlerësime i kishte edhe teologu i madh gjerman Karl Rahner dhe shumë të tjerë, ndër të cilët dallohej edhe Joseph Ratzinger, atëherë si studiues dhe teolog i ri, Papa në dorëheqje Benedikti XVI.

Dokumenti Dei Verbum pati një histori të mundimshme dhe një “lindje” mjaft të vështirë, mos të them edhe të rrezikshme, për shumë arsye, sa që dukej se do të dështonte në tërësi. Shi për këtë është përpunuar pesë herë dhe me shumë ndërhyrje, propozime, ndryshime, shqyrtime, kritika, përmirësime, gjë kjo që ia rriti vlerën dhe domethënien për Kishë dhe më gjerë.

Më 18 nëntor 1965 ishte aprovuar nga 2350 votues, ndërsa kundër ishin vetëm 6.

Fjala e Zotit duhet të dëgjohet me “dëgjim feje”, si dy nxënësit e Jezusit që ishin në udhëtim për Emaus (krh. Lk 24, 13-35) dhe që ka dy momente të rëndësishme: dëgjimi i Shkrimit të Shenjt (krh.(Lk 24, 27-32) dhe thyerja e bukës (krh. Lk 24, 30-35).

Jezu Krishti i ngjallur është Fjala e mishëruar, zbatimi i të gjitha profecive dhe premtimeve biblike. Bibla është Fjala e Zotit e cila mund të zbërthehet vetëm me fe, të pranohet dhe jetësohet vetëm me dashuri, kuptohet, gjithnjë në kontekstin e Traditës kishtare dhe Magjistarit të saj.

Kreu I: Mbi zbulimin hyjnor (DV 2-6): Zoti vazhdimisht iu flet njerëzve si miqve (krh. DV 2-6), që domethënë në mënyrë personale, kristocentrike dhe trinitare.

Figura qendrore e zbulimit hyjnor është Jezu Krishti, “Fjala e mishëruar (si) i dërguar “njeriu njerëzve”, flet Fjalën e Hyjit” (Gjn 3, 34) dhe kryen veprën shërbuese që ia besoi Ati ta kryente…” (DV 5).

Vepra e zbulimit dhe shëlbimit është trinitare: Ati e dërgoi Birin – Jezu Krishtin, me fuqinë e Shpirtit Shenjt, për ta ngritur, pajtuar dhe shëlbuar mbarë njerëzimin.

Përgjigja jonë ndaj kësaj oferte, mundësie dhe zbulesë hyjnore është “dëgjesa e fesë” – nëpërmjet të cilës vijmë deri te përmbajtja apo të vërtetat themelore të fesë së krishterë (Lexo: Deokumentet Konciliare, Drita, 1992, Dei Verbum, 2-6, f. 87-88).

Apostujt nëpërmjet predikimit bartnin dhe dëshmonin atë çka ata personalisht kishin parë, dëgjuar dhe përjetuar me Jezu Krishtin gjatë shoqërimit dhe jetës me Të.

Apostujt dhe bashkëpunëtorët e tyre, gjithnjë nën frymëzimin dhe ndikimin e Shpirtit Shenjt, kanë shënuar porosinë e shëlbimit, sidomos pjesën që i takonte mundimit, vdekjes dhe ngjalljes së Jezu Krishtit, si burim i vetëm i shëlbimit.

Apostujt ua besuan këtë trashëgimi pasardhësve të tyre, ipeshkvijve, si mësuesit dhe garantët e vetëm të fesë së krishterë.

Kjo e vërtetë bazë e fesë sonë bartet gjatë shekujve, pra, edhe sot, nëpërmjet dy kanaleve themelore: Traditës dhe Shkrimit Shenjt, sepse Tradita e fesë i paraprinë Biblës, fjalës së shkruar dhe të shënuar, dhe si të tilla doemos janë të ndërlidhura dhe kanë të njëjtin burim: Shpirtin Shenjt. Në shërbim të Traditës dhe të Biblës është Magjisteri – Mësuesia e Kishës katolike.

Tradita dhe Bibla, si bartëse prej kohës apostolike deri me sot, pra, prej breznie në brezni, jo vetëm të asaj që ata kanë pranuar, por mbi të gjitha vetë Zotin dhe dëshminë e fesë së krishterë, vetveten, atë që ata kanë pranuar dhe jetësuar së bashku me Krishtin e ngjallur.

Përpos Traditës dhe Biblës, burimi i tretë i bartjes së fesë është Magjisteri-Mësuesia e Kishës, në krye me Papën, e cila assesi nuk është mbi Fjalën e Zotit dhe Traditën, por i shërben ato dhe i interpreton sa më mirë dhe në mënyrë të drejtë, me besnikëri dhe dashuri, në emër të Jezu Krishtit dhe të Kishës së Tij (Lexo: Dokumentet Konciliare, vep. e cit. nr. 7-10, f. 89-91).

Kreu III, IV, V: Frymëzimi hyjnor dhe shpjegimi i Shkrimit Shenjt (DV 11-20), që sipas DV ndërlidhet me porosinë, përmbajtjen, kuptimin dhe domethënien e saj për jetën dhe shëlbimin tonë, si dhe me kanonicitetin e librave të frymëzuara, që mbështetët në traditën apostolike e cila është e pagabueshme lidhur me “nostrae salutis causa” (çështjen e shëlbimit tonë) dhe në interpretimin e drejtë të teksteve biblike (krh. DV 12).

Vetëdija si Ungjilli është një, ai i Jezu Krishtit, si edhe vetë Jezu Krishti, por i shkruar nga katër ungjilltarët, shprehet edhe nëpërmjet trajtimit dhe shprehjes: Ungjilli, greqisht: kata, latinisht: secundum, shqip: sipas, për ta theksuar se Ungjilli është një, ndërsa shënuesit janë katër: Mateu, Marku, Luka dhe Gjoni, dhe janë nga burimet dhe koha apostolike (krh. DV 18).

Kushtetuta Dei Verbum trajton tri forma të formimit të Ungjillit:

jeta dhe predikimi i Jezu Krishtit;

predikimi i apostujve;

redaktimi përfundimtar i Ungjillit (krh. DV 18).

Këto tri elemente ndërlidhen dhe gërshetohen me ngjarjen kulmore të Jezu Krishtit, mundimi, vdekja dhe ngjallja e Tij, si burim shëlbimi për të gjithë, “gjithnjë ashtu që të dëftojnë të vërtetën e pastër mbi Jezusin” (DV 19).

Kreu VI: Shkrimi Shenjt në jetën e Kishës (DV 21-25) thekson edhe një herë bindshëm dhe fuqimisht lidhjen organike, strukturore dhe natyrore mes Biblës, Fjalës së Zotit, dhe Korpit të Krishtit – Kishës, në veçanti Eukaristisë, “bukës së jetës”, që përbëjnë një altar dhe një mundësi reale të jetës me Zotin dhe me të afërmin, e si të tillë shëlbimin e amshuar.

Kjo domethënë se Shkrimi Shenjt është dhuratë e asaj që thotë – vetë Zotit, kuptohet gjithnjë në kontekstin e fesë – Traditës, Kishës dhe Magjisterit.

Fjala e Zotit mishërohet dhe dhurohet në veçanti në Eukaristi, e cila përgatitet dhe paraprihet nga “sofra e Fjalës”, si përgatitje apo hyrje në “sofrën e pranisë dhe të dashurisë”, në Meshë.

Rëndësi në Kishën katolike kanë egzegetët, hulumtuesit dhe shpjeguesit e Fjalës së Zotit; teologët, shpjeguesit e të vërtetave të fesë së zbuluar dhe të dhuruar; baritorët, ata që zbatojnë, jetësojnë dhe dëshmojnë jetën e krishterë (krh. DV 23-26).

Kushtetuta Dei Verbum ka pasur dhe ka ndikim të madhe në Kishën katolike, sepse ua mundëson të gjithëve, besimtarëve dhe barinjve, kërkimin dhe gjetjen e vazhdueshme të Zotit nëpërmjet Fjalës së Tij, aktualizon dhe konkretizon shëlbimin nëpërmjet Kishës dhe sakramenteve, përcjellë besimtarët drejt amshimit të lumtur.

Ajo ka ndikuar dukshëm në bashkimin e Kishës në këtë drejtime: në liturgji, në predikim, në teologji, në katekezë si dhe në jetën e përditshme për të gjithë të krishterët.

Prishtinë, 1 mars 2022 Radio Maria – Kosovë

Çrregullimi në rritje në regjimin e Iranit

Drini.us
-
0
Çrregullimi në rritje në regjimin e Iranit

Ahmad Khatami, Kryetari i Asamblesë së Ekspertëve dhe Udhëheqësi i Namazit të së Premtes në Teheran, paralajmëron për mosmarrëveshjet midis zyrtarëve të regjimit iranian mbi projektligjin e shumëdiskutueshëm të censurës së internetit.

Të udhëhequr nga përfaqësuesit e udhëheqësit suprem të regjimit iranian Ali Khamenei, fjalimet e lutjes së së premtes pasqyrojnë fokusin e politikës dhe drejtimet e regjimit iranian. Lutjet e kësaj jave të xhumasë ishin një manifestim i rrëmujës dhe pasigurisë midis çështjeve kryesore të politikës së brendshme dhe të jashtme.

Duke iu referuar projektligjit të diskutueshëm të censurës së internetit, Ahmad Khatami, nënkryetar i Asamblesë së Ekspertëve dhe udhëheqësi i namazit të së premtes në Teheran, tha: “Ky plan është ende duke u diskutuar. Pse po flisni në mënyrë kritike? Pse po flasim me inat?” Vërejtjet e Khatamit pasqyrojnë ndjenjën e përgjithshme të dëshpërimit dhe zhgënjimit midis zyrtarëve të regjimit ndërsa ata luftojnë për të kapërcyer boshllëqet në rritje midis elitës për çështjet kyçe të politikave.

Censura e internetit është vetëm një nga fushat e shumta ku zyrtarët e regjimit po grinden mes tyre. Nga projektligji i buxhetit te politikat monetare dhe negociatat e vazhdueshme bërthamore në Vjenë, zyrtarët e regjimit duket se nuk mund të gjejnë gjuhën e përbashkët. Projektligji i censurës së internetit shkaktoi mosmarrëveshje të ngjashme në Mexhlis. Një deputet paralajmëroi se me ratifikimin e projektligjit, “Do të shkatërroni Mexhlisin dhe do t’i ngrini nervat shoqërisë”.

Një tjetër deputet tha: “Pse po përpiqemi të shkatërrojmë veten”. Ndërkohë, të tjerë paralajmëruan se nëse interneti nuk kontrollohet, MEK “do të shkatërrojë qeverinë dhe Mexhlisin”. Të tjerë paralajmëruan për paqëndrueshmërinë në rritje në shoqërinë iraniane dhe praninë e forcave të sigurisë në çdo cep.

Dhe gazeta shtetërore Mardom Salari vërejti, “Frika nga njerëzit dhe marrëzia ekstreme po manifestohen në kundërshtim me internetin”. Edhe pushtimi rus i Ukrainës ka shkaktuar trazira të brendshme mes zyrtarëve të regjimit.

Nga njëra anë, presidenti i regjimit Ebrahim Raisi, zyrtarë të ministrisë së jashtme dhe Ali Shamkhani, sekretari i Këshillit të Lartë të Sigurisë Kombëtare po mbështet hapur agresionin e Rusisë kundër Ukrainës. Nga ana tjetër, Heshmatollah Falahatpisheh, ish-kryetari i Komisionit të Sigurisë dhe Politikës së Jashtme të Mexhlisit, kritikoi qëndrimin e qeverisë dhe paralajmëroi se regjimi do të jetë “i vetmi humbës” në këtë konflikt.

Lexo më shumë

Korrupsioni që infekton regjimin e Iranit nga brenda

Kosovë-Mal i Zi, ministrat e dy vendeve në Pejë, ndër temat kyçe bashkëpunimi ndërkufitar

Drini.us
-
0
Kosovë-Mal i Zi, ministrat e dy vendeve në Pejë, ndër temat kyçe bashkëpunimi ndërkufitar

-Ministri Krasniqi dhe Ministrja Srzentić takojnë Kryetarin Muhaxheri-

Pejë, 1 Mars 2022

Ministri Kosovar i Administrimit të Pushtetit Lokal, Elbert Krasniqi së bashku me Ministren për Administratë Publike, Shoqëri Dixhitale dhe Media të Malit të Zi, Tamara Srzentić, në kuadër të vizitës së saj zyrtare në Kosovë, kanë vizituar sot Pejën, ku janë pritur nga Kryetari i Komunës Gazmend Muhaxheri.

Në këtë takim, palët diskutuan një sërë çështjesh që kanë të bëjnë me interesin e përbashkët ndërshtetëror, ku ndër temat kyçe u potencua fusha e bashkëpunimit ndërkufitar, si një nga fushat kryesore përmes së cilës zbatohen projektet e përbashkëta dhe të cilat financohen nga fondet e IPA-s të Bashkimit Evropian.

 Krahas kësaj u diskutua për procesin e dixhitalizimit të shërbimeve në nivelin lokal, si dhe fuqizimin e bashkëpunimit ndërmjet komunave të Republikës së Kosovës dhe Malit të Zi.

Gjithashtu, përgjatë kësaj vizite, Ministri Krasniqi, Ministrja Srzentić dhe Kryetari Muhaxheri vizituan Qendrën Informative për Turizëm në Pejë e cila është financuar nga programi për bashkëpunim ndërkufitar i Republikës së Kosovës dhe Malit të Zi, thekson njoftimi i dërguar nga Ministria kosovare  e Administrimit të Pushtetit Lokal.

OKB, Gjenevë / Ambasadorët e OKB-së dënojnë Rusinë okupatore! Zvicra dënon me shprehjet më të forta sulmet e rusëve në Ukrainë

Drini.us
-
0
OKB, Gjenevë / Ambasadorët e OKB-së dënojnë Rusinë okupatore! Zvicra dënon me shprehjet më të forta sulmet e rusëve në Ukrainë
Gjenevë, UN / 1 mars -Këshilli i të Drejtave të Njeriut hap sesionin e tij të 49-të duke vendosur të zhvillojë një debat mbi “situatën e të drejtave të njeriut në Ukrainë si rezultat i agresionit rus”. Rezultati i votimit është dëshmi se “Rusia është plotësisht e izoluar brenda Këshillit”, vlerësoi ambasadorja amerikane në OKB në Gjenevë, Sheba Crocker, njofton gazeta zvicerane Le Canton27.ch

Duke hapur debatet të hënën, presidenti zviceran dhe kreu i diplomacisë Ignazio Cassis, vendi i të cilit ka si parim neutralitetin, dënoi “me vendosmërinë më të madhe” sulmin rus.

Zvicra dënon me shprehjet më të forta sulmin e Federatës Ruse kundër Ukrainës, që përbën shkelje flagrante të së drejtës ndërkombëtare, theksoi në veçanti z. Cassis.

“Të jemi të qartë: përpjekjet e Federatës Ruse për të legjitimuar veprimin e saj nuk janë të besueshme: nuk ka pasur asnjë provokim për të justifikuar një ndërhyrje të tillë”, siguroi ai, përpara një takimi të qeverisë zvicerane. e cila ka vendosur të marrë “të gjitha “ të sanksioneve ekonomike të Bashkimit Evropian kundër Rusisë, përfshirë edhe kundër Presidentit Putin.

Ky ngurtësim i pozicionit të Zvicrës u mirëprit nga Bashkimi Evropian.

Vladimir Putin filloi pushtimin e Ukrainës në agimin e 24 shkurtit, me sulme ajrore dhe depërtim të forcave tokësore, duke përfshirë në drejtim të kryeqytetit Kiev. Sulmi shkaktoi një protestë në komunitetin ndërkombëtar.

Më shumë se gjysmë milioni refugjatë ukrainas kanë ikur në vendet fqinje, sipas regjistrimit të fundit të OKB-së të publikuar të hënën.

Këshilli për të Drejtat e Njeriut hapi këtë mëngjes punimet e sesionit të tij të dyzetë e nëntë të zakonshëm, i cili do të mbahet në format hibrid në Palais des Nations në Gjenevë dhe online deri më 1 prill. Me hapjen e këtij sesioni, Këshilli vendosi – pas një votimi (të kërkuar nga Federata Ruse) me 29 vota pro, pesë kundër dhe trembëdhjetë abstenime – të zhvillojë një debat urgjent mbi “situatën e të drejtave të njeriut në Ukrainë si rezultat të agresionit rus”. Ky debat do të zhvillohet në fund të segmentit të nivelit të lartë në të cilin do të marrin pjesë rreth 130 personalitete deri të mërkurën e ardhshme.

Në një deklaratë të dhënë para votimit për vendimin e miratuar këtë mëngjes, delegacioni i Ukrainës tha se Federata Ruse, një anëtare e Këshillit, ishte fajtore për një sulm të pajustifikuar kundër Ukrainës. “Në katër ditë,” tha Ukraina, “352 njerëz vdiqën, duke përfshirë 16 fëmijë, dhe rreth 1,700 njerëz, duke përfshirë të paktën 160 fëmijë, u plagosën. Qindra mijëra ukrainas janë të zhvendosur brenda vendit ose refugjatë.” “Ky sulm bazohet në një përbuzje të vërtetë për popullin tonë dhe të drejtën e tij për të pasur një shtet”, këmbënguli Ukraina, duke denoncuar një shkelje të paturpshme të Kartës së Kombeve të Bashkuara dhe parimeve të së drejtës ndërkombëtare.

Federata Ruse pohoi se tema e propozuar për debatin urgjent nuk kishte të bënte me një shqetësim në fushën e të drejtave të njeriut në Ukrainë: ishte një “përpjekje e re e Kievit për të rrëmbyer vëmendjen e komunitetit ndërkombëtar të eliminimit të synuar – i cili ka vazhduar për tetë vjet – të popullatës civile të pafajshme në Donetsk dhe Luhansk”. “Vendet perëndimore kanë ndezur flakët e konfliktit brendaukrainas vetëm duke inkurajuar nacionalizmat dhe duke i furnizuar me armë regjimit të Kievit,” tha delegacioni rus. Në këto kushte, ne morëm vendimin për të kryer një “operacion special” që synonte ndalimin e tragjedisë në Ukrainë; nuk kishim zgjidhje tjetër, tha ajo. “Është një operacion” i shënjestruar, i vetëm dhe ne nuk qëllojmë në vende civile”, siguroi Federata Ruse. Këshilli për të Drejtat e Njeriut thjesht “nuk ka mandat për të diskutuar anëtarësimin territorial të këtij apo atij rajoni”, tha ajo.

Këtë mëngjes, Bordi më pas dëgjoi me radhë fjalët hyrëse nga z. Ignacio Cassis, President i Konfederatës Zvicerane; Z. Abdulla Shahid, President i Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara; të z. António Guterres, Sekretar i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara; dhe znj. Michelle Bachelet, Komisionerja e Lartë e Kombeve të Bashkuara për të Drejtat e Njeriut.

“Në të gjithë botën, të drejtat e njeriut janë nën sulm. Autokracitë janë në rritje. Populizmi, nativizmi, racizmi dhe ekstremizmi mundojnë shoqëritë”, tha Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së. Jemi mbledhur sot për të folur për zgjidhjet, shtoi ai, duke theksuar se këto zgjidhje i kanë rrënjët në liritë tona themelore dhe të drejtat e qëndrueshme të njeriut. Kombet e Bashkuara, përmes misionit të saj të monitorimit të të drejtave të njeriut në Ukrainë dhe agjencive të saj humanitare, duhet t’u tregojnë të gjithë ukrainasve se qëndron me ta në këto kohë të vështira, tha më tej z. Guterres.

Sulmi në Ukrainë vë në rrezik shumë jetë: nga mëngjesi i së enjtes dhe mbrëmë, Zyra e Komisionerit të Lartë për të Drejtat e Njeriut regjistroi 406 viktima civile, shumica e tyre të vrarë në zonat e goditura nga raketat dhe sulmet ajrore”, tha Bachelet.

Zvicra dënon me shprehjet më të forta sulmin e Federatës Ruse kundër Ukrainës, që përbën shkelje flagrante të së drejtës ndërkombëtare, theksoi në veçanti z. Cassis.

Z. IGNAZIO CASSIS, President i Konfederatës Zvicerane, kujtoi se Këshilli luan një rol themelor në promovimin dhe mbrojtjen e të drejtave të njeriut në botë. Ai gjithashtu bën të mundur denoncimin e shkeljeve të të drejtave të njeriut dhe kërkimin e përgjegjësisë.
Lufta mbretëron sërish në zemër të Evropës, shpreh keqardhjen z. Cassis i cili shprehu dhembshurinë e tij të madhe për miliona njerëz të prekur nga kjo “luftë e pakuptimtë” në Ukrainë. Zvicra dënon ashpër sulmin e Federatës Ruse kundër Ukrainës, i cili përbën një shkelje flagrante të së drejtës ndërkombëtare. Kjo ndërhyrje ushtarake është në kundërshtim me parimet më themelore të Kartës së Kombeve të Bashkuara.
Përpjekjet e Federatës Ruse për të legjitimuar veprimin e saj nuk janë të besueshme dhe Zvicra përsërit apelin ndaj saj që të ndalojë luftën dhe të tërhiqet nga Ukraina. Zvicra u bën thirrje palëve në konflikt të respektojnë ligjin ndërkombëtar humanitar dhe të të drejtave të njeriut; të gjitha palët duhet të sigurojnë akses të papenguar në ndihmën humanitare, këmbënguli Cassis. Presidenti i Konfederatës Zvicerane denoncoi gjithashtu kufizimet në fushën e aksesit në informacion brenda Federatës Ruse.
Ai dënoi gjithashtu arrestimin në Federatën Ruse të demonstruesve paqësorë që demonstronin kundër konfliktit në Ukrainë. Ata që shkelin ligjin ndërkombëtar humanitar dhe ligjin ndërkombëtar të të drejtave të njeriut duhet të mbajnë përgjegjësi.
Lufta nuk duhet të na bëjë të harrojmë temat e tjera shumë të rëndësishme që do të diskutohen në këtë seancë, shtoi z. Cassis. Zvicra është kandidate për një vend [si anëtare jo të përhershme] në Këshillin e Sigurimit për periudhën 2023-2024 në mënyrë që të vazhdojë aksionin e saj për paqen, zhvillimin e qëndrueshëm dhe të drejtat e njeriut në veçanti, kujtoi ai.

Ukraina ka burime të mëdha natyrore që mund të jenë shkaku kryesor i pushtimit të Rusisë

Drini.us
-
0
Ukraina ka burime të mëdha natyrore që mund të jenë shkaku kryesor i pushtimit të Rusisë

A janë burimet e mëdha natyrore të Ukrainës, arsyeja e vërtetë e pushtimit rus?

Ukraina është shndërruar në fushëbetejën kryesore të konfliktit midis Rusisë dhe Perëndimit. Pozicioni gjeostrategjik i këtij vendi, e ka bërë atë shumë të ndjeshëm ndaj konfliktit më të gjerë dhe në vazhdim e sipër midis Rusisë dhe Perëndimit.

Ukraina është shndërruar në fushëbetejën kryesore të konfliktit midis Rusisë dhe Perëndimit. Pozicioni gjeostrategjik i këtij vendi, e ka bërë atë shumë të ndjeshëm ndaj konfliktit më të gjerë dhe në vazhdim e sipër midis Rusisë dhe Perëndimit.

Si një tampon midis dy blloqeve konfliktuale, Ukraina është përballur me zgjedhje shumë të vështira gjatë dekadës së fundit. Rusia është kundër pranisë së NATO-s në kufijtë e saj, një pozicion ky që për të është i panegociueshëm.

Por qeveria aktuale e Ukrainës, dëshiron jo vetëm të anëtarësohet në NATO, por edhe të jetëpjesë e Bashkimit Evropian. Edhe pse pjesa më e madhe e luftës është ushtarake dhe strategjike, historia nuk përfundon këtu. Ekonomia e Ukrainës dhe burimet e saj të mëdha natyrore, janë gjithashtu motive shumë të rëndësishme në këtë konflikt.

Ukraina ka rezervat e dyta më të mëdha të njohura të gazit në Evropë,rreth 1.09 trilion metra kub gaz, pra pas burimeve të njohura të Norvegjisë prej 1.53 trilion metra kub. E megjithatë, Ukraina varet ironikisht nga importet e gazit, dhe kjo sepse Bashkimi Sovjetik nisi në vitet 1970 nxjerrjen e gazit në një shkallë të gjerë në rajonin e Siberisë.

Kësisoj pjesa më e madhe e kërkimit dhe prodhimit të gazit është e transferuar në Rusi, ndërsa burimet e gazit në Ukrainë mbeten të pashfrytëzuara. Aktualisht, Rusia furnizon 40–50 për qind të gazit që konsumon sot Evropa nëpërmjet gazsjellësit “Nord Stream 1”, si dhe rrjetit tranzit ukrainas.

Por përveç gazit natyror, Ukraina është e pasur me minerale si hekuri, qymyri, titani dhe lëndë të tjera të para jo metalike. Ai është ndër vendet e para në botë për rezervat e titanit, hekurit dhe lëndëve të para jo metalike. Prandaj, nuk është për t’u habitur që pushtimi rus iUkrainës, do të ketë një efekt të madh në sektorin e qymyrit dhe energjisë elektrike.

Ukraina ka 5 për qind të gjithë burimeve natyrore dhe minerale të tokës. Xeherorët si hekuri, titani dhe lëndët e para jo metalike përbëjnë disa nga eksportet kryesore të këtij vendit, dhe po kështu edhe minerali i hekurit (3.36 miliardë dollarë), misri (4.77 miliardë dollarë), hekuri gjysmë i gatshëm (2.55 miliardë dollarë) dhe vajrat nga farat e lulediellit ( 3.75 miliardë dollarë), të cilat eksportohen kryesisht në Kinë (3.94 miliardë dollarë), Gjermani (3.08 miliardë dollarë) dhe Itali (2.57 miliardë dollarë), Poloni (2.75 miliardë dollarë), dhe në Rusi (4.69 miliardë dollarë).

Në vitin 2019, Ukraina ishte eksportuesja e pestë më e madh e mineralit të hekurit në botë, dhe po atë vit minerali i hekurit ishte produkti i tretë më i eksportuar. Litiumi dhe titani janë disa nga metalet e çmuara sot në botë.

Territoret separatiste të Ukrainës në rajonin e Donbasit, kanë burime të bollshme natyrore të këtyre 2 metaleve, duke i dhënë rajonit një peshë ekonomike shumë të madhe për të ardhmen. Rezervat më të mëdha me litium në Ukrainë, janë të përqendruara në rajonin Zaporizhzhia (zona Kruta Balka), Donetsk (fusha Shevchenkivske) dhe Kirovohrad (fusha Polokhivske, zona Dobra).

Ndonëse në zonë nuk po kryhet asnjë aktivitet minerat, minierat në Dobra dhe Donetsk janë bërë shkas për një rivalitet të ashpër kompanise kineze “Chengxin” dhe disa kompanive evropiane për t’i shfrytëzuar këto zona.

Mos harroni se kimikatet e litiumit, janë përbërësi kryesor i baterive të automjeteve elektrike (EV). Dhe shumica e kompanive të prodhimit të automjeteve, po shohin se ku mund të shfrytëzojnë rezervat e litiumit në të gjithë botën.

Sipas disa studimeve, deri në 20 për qind të rezervave të vërtetuara botërore të xeheve të titanit ndodhen në Ukrainë. Kina ishte vitin e kaluar importuesja më e madh e xeheve të titanit nga Ukraina. Rusia renditej e dyta (15.3 për qind), dhe Turqinë e treta (14.5 për qind).

Industria e vetme që mund të ndikohet më shumë nëse përshkallëzohet më tej konflikti Ukrainë-Rusi, është industria e avionëve, sepse titani është një element i rëndësishëm që përdoret në prodhimin e aeroplanëve.

Në një deklaratë të datës 31 janar, kompania “Boeing” tha se tensionet në Ukrainën pokrijonin një “klimë të pafavorshme” për biznesin e saj. Por pushtimi rus i Ukrainës do të frenojë shumë nga eksportet e kësaj të fundit, gjë që do të krijojë një krizë të sigurisë ushqimore, pasi Ukraina është një nga eksportuesit më të mëdhenj të grurit dhe misrit.

Eksportet e grurit, janë shtylla kryesore e ekonomisë ukrainase. Pjesa më e madhe e misrit dhe grurit që prodhohet në vend, është e destinuar për vendet në Afrikë dhe Azinë Perëndimore, të cilat varen shumë nga importet për artikujt ushqimorë.

Mbi 50 për qind e dërgesave vjetore të misrit dhe grurit të Ukrainës shkojnë në Afrikë apo Lindjen e Mesme. Për këto arsye SHBA-ja dhe Evropa mund të përpiqen të sigurojnë animin e Ukrainës drejt Perëndimit. Por a do ta lejojë këtë Rusia?

SHBA-ja ka qenë gjithmonë e kujdesshme ndaj autoritetit të Rusisë në Evropë, dhe ndikimi i kësaj të fundit vetëm sa do të forcohet me pushtimin e Ukrainës, sidomos në Ballkan, dhe nërast se do të jetë në gjendje t’i rezistojë sanksioneve globale.

Megjithatë, Ukraina, e cila ka mbështetjen e SHBA-së, mund të lulëzojë dhe të përfitojë nga burimet e saj natyrore. A mund të jetë ky preteksti i SHBA-së për të konkurruar me Rusinë? Ndërsa Evropa varet nga gazi natyror rus, SHBA-ja po përpiqet të jetë një furnizues më i madh i gazit natyror të lëngshëm (LNG), edhe pse çmimi i tij do të ishte dukshëm më i lartë se ai i gazit rus.

SHBA-ja do të synojë të pengojë Rusinë që ta dominojë Evropës nëpërmjet varësisë energjetike, dhe asaj që Sekretari amerikan i Shtetit Antony Blinken e quajti “përdorimi si armë i ngrohjes”, duke kontrolluar gazin gjatë muajve të dimrit, kur Evropa ka nevojë shumë për Rusinë për të garantuar ngrohjen për qytetarët e saj.

Për më tepër, lëndët djegëse fosile nuk janë të pafundme, gjë që do të thotë se Rusia duhet të gjejë burime shtesë të gazit natyror. Dhe Moska nuk ka nevojë të shkojë më larg sesa Ukraina fqinje..

Pavarësisht gjithë pozicioneve strategjike, për Rusinë dhe Perëndimin, Ukraina e së ardhmes është një burim madhor i burimeve natyrore të paprekura dhe të pashfrytëzuara. Një pikëmbështetje në këtë vend, do të nënkuptonte një shtysë të fortë ekonomike, siguri energjetike dhe një pozitë të fortë dhe të sigurt në aspektin strategjik.

 “Business Today Desk”

Fondet e reja me strategji të vjetër!

Drini.us
-
0
Fondet e reja me strategji të vjetër!

Florim Zeqa 

Ideja e themelimit të një fondi nga diaspora për forcimin e kapaciteteve ushtarake të FSK-së, jo vetëm që nuk është e mjaftueshme për sigurinë e vendit tonë, është iluzive të mendohet se përmes këtij fondi mund të arrijmë nivelizimin e kapaciteteve ushtarake me Serbinë!

Mrekullia një herë ka zbritur nga qielli në Kosovë

Muajëve dhe javëve të fundit janë duke qarkulluar ide për formimin e një fondi nga diaspora për ta ndihmuar FSK-në në ngritjen e kapaciteteve dhe furnizimin me teknologji të avancuar ushtarake.

Idenë për formimin e Fondit nga Diaspora duhet kuptuar si ide qëllim-mirë dhe atdhetare, por një ide e tillë duhet diskutuar me të gjitha forcat politike në pushtet dhe opozitë, duhet analizuar mirë në detaje të gjitha aspektet e funksionimit të këtij fondi, në mënyrë që asgjë të mos bie ndesh me përcaktimet tona për anëtarësim në NATO.

Mendoj se, më shumë sesa çdo fond dhe financim nga jashtë për forcimin dhe zhvillimin e FSK-së, do të ndikonte anëtarësimi i Kosovës në NATO dhe mekanizmat tjerë ndërkombëtar siq janë BE dhe OKB.

Prandaj, duhet të tregohemi të kujdesshëm në marrjen e vendimeve të njëanshme për ta ndihmuar FSK-në jashtë projeksioneve të NATO-s derisa të ndodhë transformimi i plotë i FSK-së në FARK (Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës!

Nuk guxojmë të bazohemi në të kaluarën e ndërhyrjes së NATO-së të vitit 1999, kur mrekullia na zbriti nga qielli. Asokohe Kosova nuk kishte shtet dhe as ushtri dhe ndërhyrja e NATO-s ishte arsyetuar me aspektin humanitar për shpëtimin e një popullate krejtësisht të pambrojtur nga shfarosja dhe dëbimi masiv nga trojet e veta.

Anëtarësimi në NATO për aq sa është prioritet, është çështje ekzistenciale për shtetin e Kosovës. Vetëm anëtarësimi i Kosovës në NATO do t’i shuante përfundimisht ëndërrat e Serbisë për ri-pushtimin e Kosovës, në të kundërtën, formimi i një Fondi nga Diaspora pa anëtarësim paraprak të Kosovës në NATO, jo vetëm se nuk do ta frikësonte dhe as ndalonte Serbinë nga qëllimet grabitçare, Serbia do ta përdorte si alibi për të kërkuar ndihmën e aleatëve të saj për ta sulmuar Kosovën e pakonsoliduar në aspektin ushtarak dhe ekonomik.

Për këtë arsye, liderët shtetërorë të Kosovës, paralelisht dialogut me Serbinë dhe para së gjithash duhet të aplikojnë për anëtarësimin e Kosovës në NATO dhe BE, dy shtylla këto të fuqishme për mbrojtjen e pavarësisë dhe sovranitetit të shtetit tonë.

Krijimi i fondeve pa llogaridhënje mbush xhepat e politikanëve

Ne shqiptarët kemi përvojë të hidhur nga hapja e fondeve në kohë krizash politike dhe pandemike. Në të kaluarën jo shumë të largët, gjatë luftës së fundit, në Diasporë kanë vepruar paralelisht dy fonde në grumbullimin e mjeteve nga mërgimta jonë me qëllim të përbashkët-ndihmën e luftës çlirimtare.

Sikurse njëri fond (3 %-shi apo fondi i qeverisë në ekzil), ashtu edhe ai “Vendlindja Thërret” nuk i kanë dërguar të gjitha mjetet e grumbulluara nga mërgimtarët në destinacionin e duhur!

Edhe pse të gjithë i dimë rezultatet e shpërdorimeve të dy fondeve të sipërpermendura, deri më sot nuk e kemi asnjë aktakuzë të ngritur ndaj bartësve të fondeve të sipërpermendura!

Siq dihet, dy vite më parë, saktësisht më 12 prill 2020 Albin Kurti në cilësinë e kryeministrit në detyrë (i shkarkuar) e kishte hapur një “Fond” përmes një xhirollogarie të posaçme duke kërkuar nga diaspora shqiptare ta ndihmojë qeverinë me mjete financiare për “menaxhimin e pandemisë”!

Edhe pse asokohe në mediumet televizive dhe ato elektronike flitej dhe shkruhej për derdhje enorme të qindramijëra eurove të mërgimtarëve vetëm brenda një dite në fondin e “posaqëm” emergjent të ‘Qeverisë Kurti 1”, asnjëherë deri më sot nuk u bë transparente shuma e parave të grumbulluara dhe as lëvizjet financiare të atij fondi!

Iniciativa e fundit e Albin Kurtit për themelimin e të ashtuquajturit “Fond Sovran”, për qëllim ka futjen nën kontroll të plotë të të gjitha aseteve shtetërore, ndërmarrjeve publike dhe private, përkatësisht të futjes nën kontroll e gjitha investimeve që vijnë nga jashtë, në veçanti të investimeve të mërgatës tonë.

Iniciativa për hapjen e një “Fondi për FSK-në” e ka ndarë mërgatën tonë! Përderisa një pjesë e vogël, do ta thoja simbolike e mërgimtarëve janë dal në përkrahje të këtij fondi duke deklaruar shuma të konsiderueshme parash dhe përqindje të caktuara që do t’i ndajnë nga pagat e tyre mujore për “forcimin” e FSK-së, pjesa tjetër e kushtëzojnë aderimin në këtë fond me arrestimin shpërdoruesve të dy fondeve të luftës (“3 %” dhe “Vendlindja Thërret”) dhe konfiskimin e pasurive të paligjshme të pushtetarëve të pasluftës!

Për dallim nga dy grupet e para, pjesës dërmuese të mërgatës tonë as që i bëjnë përshtypje themelimet e fondeve të reja, si pasojë e abuzimit në të kaluarën me fondet e luftës.

“Fondi Sovran” i Albin Kurtit dhe “Fondi për FSK-në”, edhe pse në distancë kohore, janë fonde të reja me analogji të njëjtë dhe strategji të vjetër, të cilat u ngjajnë fondeve të “3 %-it” dhe “Vendlindja Thërret” të cilat zbrazen xhepat e mërgimtarëve dhe mbushën xhepat e ish pushtetarëve dhe ish komandantëve të papërgjegjshëm të kohës së luftës.

Turqia mbyll ngushticën e Bosforit për anijet ushtarake

Drini.us
-
0
Turqia mbyll ngushticën e Bosforit për anijet ushtarake

Presidenti turk Rexhep Tajip Erdogan dhe qeveria e tij po mbyllin ngushticën e Bosforit për anijet ushtarake. Foto: Arnt Jensvoll

Nga: Erling Marthinsen   28 shkurt 2022, 20:53

Turqia do të bllokojë anijet ushtarake që të lundrojnë nëpër Bosfor dhe Dardanele, theksoi qeveria turke. Dardanelet janë ngushtica që lidh detin Egje me detin Marmara, ndërsa ngushtica e Bosforit përmes Stambollit është ngushtica midis Detit Marmara dhe Detit të Zi.

Këto dy ngushtica janë e vetmja rrugë detare për të dalë nga Deti i Zi. (NTB) 

Turqia është një vend i NATO-s. Nëse ndalojnë me forcë luftanijet ruse, atëherë ka një përshkallëzim të situatës që mund të ketë pasoja për të gjithë NATO-n, përfshirë Norvegjinë.

Presidenti turk Rexhep Tajip Erdogan tha më 25 shkurt se donte që NATO të vepronte me vendosmëri. Erdogan ka dënuar pushtimin rus.

Ai tha të premten se BE-ja dhe vendet e tjera perëndimore i kanë dhënë Ukrainës një sërë këshillash, por nuk kanë marrë një qëndrim të fortë.

– Shpresoj se samiti i NATO-s sot do të paraqesë një qasje më vendimtare.

Megjithëse Turqia thotë se do të ndalojë të gjitha anijet ushtarake, ka pak dyshim se është Rusia ajo që do të goditet më fort strategjikisht nga vendimi.

Document.no

Kështjella e ngjarjes së madhe!

Drini.us
-
0
Kështjella e ngjarjes së madhe!

Nga: Bajram Sefaj, shkrimtar

Rilexim nostalgjik

Një kallëzim paksa i vonuar, për një mbresë të pa harruar, nga vizita Kështjellës Elsionor, dhe për një rilexim të këndshëm (më të dashur se për herë të parë) të kryeveprës së letërsisë botërore “Hamleti – princ i Danimarkës” në shqipërim të mrekullueshëm të Fan Stillian Nolit. Në këtë Kështjellë, po pikërisht këtu, në Elsionor, sipas imagjinatës së shkrimtarit ka ndodhur tragjedia e njohur.

Në kryeqytetin e Danimarkës (Noli i thotë Danmarkë), në Kopenhagën e lashtë dhe të bukur, ishim në mesin e njerëzve tan, vëllezërve e motrave tona shqiptare. Kryesisht, me ndonjë rast tepër të rrallë, të gjithë shqiptarët në Kopenhagë, ishin nga Tetova dhe nga viset e tjera shqiptare të Maqedonisë. Thoshin se janë diku rreth gjashtë mijë veta. Jetojnë ata atje qëmoti dhe si njerëz bujarë, punëtorë e fisnikë që janë, kanë krijuar njohtësi e miqësi të mëdha me kopenhagasit dhe me të gjithë njerëzit e tjerë të “Danemarkës”, me të cilët kanë pasur punë e afarizëm. Punëtorët tanë shumëvjeçarë e të shquar dhe të afirmuar dhe në disa punë të tjera intelektuale dhe qytetare, pos në fushën e punës së krahut, janë angazhuar edhe rreth shoqatës “Besa”, që ka 60 anëtarë e që janë angazhuar në të gjitha aktivitetet e saj kulturore e artistike. Ndryshe nga shumë grupe e shoqata të tjera të shqiptarëve, kudo në mërgatë, “Besa” e Kopenhagës dallohet me një veçori, ngase prej 610 anëtarëve të saj të rregullt, madje 200 janë femra, duke filluar prej yllkave, vashave e deri te gratë, madje edhe ato të moshuara.

Të shtegtohet  në Kopenhagë e të mos vizitosh Kështjellën Elsionor, është mëkat i madh sikur njësoj si kurse viziton Parisin e nuk e viziton Kullën e Ajfelit, Portën Triumfale, etj.

Moti është lexuar kryevepra e Uliem Shekspirit dhe kryevepra e letërsisë botërore, sikurse janë të prirur të thonë kritikët për “Hamletin – princ i Danimarkës”. As rastësisht nuk na kujtohej se pikërisht aty, në atë Kështjellë, është vendosur ngjarja e madhe e veprës së madh, më të madhes ndër veprat dramatike në botën e letërsisë, të ‘Hamletit”, pra. Na kishte perënduar mendjeje se, pikërisht ajo Kështjellë i kishte huazuar skenografinë e pasur e të denjë, për një ngjarje të madhe letrare.

Dita e mesit të qershorit (të vitit të kaluar) po merrte e mirë. Me një diell verior e sipëri tij me një qiell blu në të çelur, po ashtu veror. Në një vozitje të qetë e tejet të kulturuar e të kujdesshme të të riut tetovar, që dhuna serbe, ia  kishte këputur përgjysmë studimet e mjekësisë në Universitetin e Kosovës në Prishtinë, dhe tani e sa vjet kishte marrë mërgimin në Danimarkë, biseda e tij e qetë me fije të dendura mallëngjimi në të, rrugën, atë copë rrugë, midis Kopenhagës dhe kështjellës Elsionor na e shkurtoi shume.

E përftuam saora, pa ditur se ç’distancë kishte ajo, 30, 40 apo ndonjë kilometër më shumë a më pak. Fjalë pas fjale, dhe, ja , në bebëz na shkëlqeu Kështjella Elsionor, aty në det o në oqean (çështje gjeografike) ku Danimarka i jep shaminë e bardhë Suedisë dhe botës së Skandinavisë përgjithësisht. Ishte një vend dhe një kështjellë, kjo e Elsionorit, vërtet impozante dhe e denjë për lodrën (kështu i thotë Nolit lojës) e madhe të tragjedisë më të famshme të William Shakespeare-it.

Kthinave dhe niveleve të kësaj kështjelle famëmadhe, “rrugën” nëpër tërë hapësirën e saj, e bëmë gati-gati pa ndërruar asnjë fjalë. Ndonëse tashti në këtë Kështjellë ishte vendosur një muze i marinës detare (apo edhe të diçkaje më shumë, nuk jemi të sigurt), në atë gjezdisje disa orësh nëpër kthinat e saj, provonim të ndjellim e të sjellim në kujtesë ato shumë skena të fuqishme të tragjedisë së Hamletit, të kësaj vepre madhore letrare që e kishim lexuar dhe ngjarjen e saj e kishim ndjekur sa e sa herë në dërrasat e teatrit, madje  edhe në skenën e TPK, me Dibran Tahirin në rolin e Hamletit. Por asgjë nuk ndihmonte. Na ishte zbehur çdo gjë e na kishte tretur nga mendja. Pakëz më të afërt e kishim atë zbërthim gjenial të subjektit të dramës që përkthyesi më i mirë i kësaj vepre në gjuhën shqipe, Fan Stilian Noli i bënë në Introduktën e vet e thotë: “Subjekti i thatë e me pak fjalë është ky: Klavdi ka vrarë në gjumë Mbretin Hamlet të Danemrkës, është martuar me të shoqen e tij, dhe i ka rrëmbyer fronin Princ Hamletit, të nipit të vet. Princ Hamleti informohet për këtë krim prej fantazmës së t’atit dhe i betohet t’ia marrë gjakun. Për të arrirë qëllimin pa vënë t’ungjin në dyshime, Hamleti bën sikur është’ i marrë dhe, pas disa peripecish, e mbaron zotimin plotësisht”.

Pasi që vizitohet Kështjella e famshme Elsionor imponohet leximi i sërish “Hamletit të U. Shekspirit në shqipërim aq të mirë e, aq brilant të të madhit tonë Fan Stilian Noli. Përkujtohen edhe njëherë, me këtë rast atë “diç na u – kalb në mbretëri të Danimarkës”! (Marceli, oficer, faqe 55),

Legjenda: Dibran Tahiri  ynë, si Hamlet

Hoxha Muharrem Ismaili nga Shkupi e quan presidentin ukrainas Zelenski ‘’dreq’’: Zullumqarët aspak s’duhet me na u dhimbsë (VIDEO)

Drini.us
-
0
Hoxha Muharrem Ismaili nga Shkupi e quan presidentin ukrainas Zelenski ‘’dreq’’: Zullumqarët aspak s’duhet me na u dhimbsë (VIDEO)
Debate (të lirshme) Anti-Shqiptare
Një imam nga Shkupi, hoxhë Muharrem Ismaili, ka komentuar luftën mes Rusisë dhe Ukrainës, në një paraqitje të tij.
Ai gjatë fjalimit e ka quajtur ”dreq’’ dhe ”zullumqar”, presidentin ukrainas, madje sulmin rus ndaj tyre e quajti të parastësishëm.
”Sot dje pardje, muhabetin kryesor jemi duke e bo për luftën Ukrainë-Rusi, tema kryesore a unë ju thomë se rastësisht ju ka plasur sherri Ukrainës në oborr? Nuk është rastësisht, se para pak kohe kur Izraeli e luftojke Palestinën, kryetari i Ukrainës, qaj dreqi që del sot dhe rrin për gjynah aty, ai dilke dhe qajke për mediume për jahuditë”. ka thënë hoxha Muharem.
______
Live dhe direkt me hoxhen e nderum Muharrem Ismaili, Allahu e shperblefte per dersin e mrekullueshem dhe ja shtofte bereqetin dhe diturine.
Kan være et bilde av 11 personer, folk som står og innendørs
Hoxhë Muharem Ismaili 
Duke kalu çaste të bukura në Gjilan në lagjën Qenar Qeshme (Arbëri) me rininë e mrekullueshme të këtij qyteti
_______

 

Një imam nga Shkupi, hoxhë Muharrem Ismaili, gjatë fjalimit ku komentonte luftën mes Rusisë dhe Ukrainës, e quajti ”dreq’’ dhe ”zullumqar”, presidentin ukrainas, dhe sulmin rus ndaj tyre e quajti të parastësishëm

”Sot dje pardje, muhabetin kryesor jemi duke e bo për luftën Ukrainë-Rusi, tema kryesore a unë ju thomë se rastësisht ju ka plasur sherri Ukrainës në oborr? Nuk është rastësisht, se para pak kohe kur Izraeli e luftojke Palestinën, kryetari i Ukrainës, qaj dreqi që del sot dhe rrin për gjynah aty, ai dilke dhe qajke për mediume për jahuditë”.

”Ky i qajke jahudit, zullimqaret nuk duhet me na u dhimt, se atij zullumqarit ia qon alluhu një zullumqar ma të madh, ne kemi thonë në hutbe, o Allah zullumqarit të vogel qoja një zullumqar të madh, e qitash i ka ardh një zullumqar me emrin Rusi, e tash din qysh me e trajtu zullumqarin se ka lotë krokodili”, thotë hoxha Muharrem.

Madje ai thotë se në këtë përballje ku përfshin edhe NATO-n, Rusia do dalë fitimtare.

”Asgjë nuk kanë me mujt me i bo Rusisë, se ata janë zullumqarë, se zullumqaret le te kapen ne s’kemi pse mërzitemi për ta. Europa nuk e ndali zullumin në Siri, e shkatërrun atë vend të bekum, e tash zullumi i ka ardh në derë”.

Kjo paraqitje e imamit nga Shkupi, ndodhi të enjten që e lëmë pas.

Foto

Hoxha nga Shkupi e quan presidentin ukrainas ‘’dreq’’: Zullumqarët aspak s’duhet me na u dhimbsë (VIDEO)

Shih videon ku flet imami shkupjan Muharrem Ismaili, tashmë hoxhë nacionalist arab, i cili e quan Presidentin e Ukrainës “dreq”, për shkak se paska qajtur për izraelitet “kur u shkatërroheshin shtëpitë arabëve palestinez”:
(3) Facebook

Si mund të përfundojë kriza në Ukrainë?

admin
-
0
Si mund të përfundojë kriza në Ukrainë?

Sergei Supinsky / AFP / Getty

IDE

Ne jemi ende duke parë një sërë mundësish, duke përfshirë de-përshkallëzimin dhe një konflikt të fuqive të mëdha.

Nga Derek Thompson, The Atlantic, 27 shkurt 2022 – Përktheu Arben Çokaj

Rreth autorit: Derek Thompson është një shkrimtar i stafit në The Atlantic dhe autor i buletinit Work in Progress. Ai është gjithashtu autor i Hit Makers dhe pritësi i podcast-it në anglisht të thjeshtë.

Pushtimi i Ukrainës nga Vladimir Putin tashmë ka çuar në një krizë – jo vetëm për Ukrainën, por edhe për Kremlinin. Ndërsa trupat ruse kanë avancuar drejt Kievit, Bashkimi Evropian dhe Shtetet e Bashkuara janë përgjigjur me ndëshkime dramatike financiare, që mund të ngrijnë thellë ekonominë ruse dhe të çojnë inflacionin në një spirale në rritje.

Tani ka pesë mënyra se si mund të përfundojë agresioni në Ukrainë, sipas Paul Poast, një profesor i politikës së jashtme dhe luftës në Universitetin e Çikagos. Ato janë: një moçal ose një tërheqje katastrofike për Rusinë; ndryshimi i dhunshëm i regjimit në Kiev; pushtimi i plotë i Ukrainës; fillimi i një perandorie të re ruse; ose një pengesë kaotike në diçka si Lufta e Tretë Botërore.

Në një intervistë për podkastin tim në anglishte e thjeshtë, Poast diskutoi në thellësi këto pesë skenarë, faktorët kryesorë që do të formojnë rezultatin e kësaj krize, përgjigjen e administratës Biden ndaj Putinit, pse ai mendon se ky pushtim të kujton sulmet e Japonisë në Pearl Harbor. dhe gjërat më të rëndësishme për t’u kujdesur në javën e ardhshme. Ky është një transkript i redaktuar dhe i shkurtuar i bisedës sonë.

Derek Thompson: Le të fillojmë me skenarin që supozon sasinë më të vogël të suksesit për Rusinë, dhe më pas do të ndërtojmë drejt skenarëve që supozojnë plane më ambicioze dhe potencialisht më katastrofike për Rusinë në Evropë. Skenari 1 është që lufta e Rusisë shpejt kthehet në një moçal. Tashmë ka protesta në të gjithë vendin. Rusët e famshëm janë shprehur kundër luftës. Tregu i aksioneve të Rusisë ka rënë. Monedha e Rusisë ka rënë në krater dhe dhimbja mund të fillojë vetëm nëse sanksionet godasin oligarkët dhe bizneset. Më tregoni se çfarë e shihni si të besueshme dhe të pabesueshme për një skenar, në të cilin Rusia e rivlerëson këtë pushtim dhe i zvogëlon në mënyrë dramatike ambiciet e saj.

Paul Poast: Ky është me të vërtetë një skenar që shumë analistë e kanë parashikuar, pikërisht për shkak të asaj që thatë. Duke parë Luftën e Irakut, përvojën e SHBA-së me Afganistanin dhe – le të jemi të sinqertë, mund të shkojmë më tej – përvojën sovjetike me Afganistanin, të gjithë këta janë skenarë, që ne i quajmë një moçal, një rrëmujë. Ka rezistencë. Forcat ushtarake janë bllokuar. Dhe me të vërtetë, për të gjitha arsyet që sapo shpalosët, kjo duket si një ide e keqe në pamje të pasme. A është kjo e besueshme dhe çfarë do të bënte Rusia, nëse kjo do të ndodhte? Po, kjo është shumë e besueshme. Siç thatë, tashmë ka shumë rezistencë. Ukrainasit po luftojnë për vendin e tyre. Ndoshta janë më të motivuar. Ata kanë më shumë moral se trupat ruse. Të gjithë këta do të ishin kontribues, për ta bërë këtë shumë të vështirë për Rusinë.

Gjëja kryesore është se si do të përgjigjet Putin? Kjo mund ta çojë Rusinë të zvogëlohet, ndoshta edhe të kuptojë se kjo ishte një ide e keqe, ndoshta duke shkuar deri në fund nga vendi ose të paktën duke u kthyer në provincat lindore. Por gjithashtu, kjo mund të bëjë, që Rusia të sulmojë më tej.

Thompson: Skenari 2 është “ndryshim regjimi i imponuar nga jashtë”.

Poast: Në këtë skenar, objektivi është thjesht heqja e qeverisë ekzistuese në Ukrainë dhe vendosja e një qeverie miqësore me Rusinë. Rusia do ta kthente Ukrainën në atë që ka aktualisht me Bjellorusinë. Ata do të rrëzonin qeverinë ekzistuese, me Volodymyr Zelensky të rrëzuar ose në mërgim, dhe do të instalonin një qeveri miqësore.

Thompson: Skenari 3 ju e quani “vdekje shtetërore”. Çfarë është vdekja shtetërore dhe si përfaqëson ajo një nivel përtej ndryshimit të regjimit?

Poast: Vdekja e shtetit është një frazë që e kam huazuar nga puna e Tanisha Fazal, një profesore [e specializuar në] marrëdhëniet ndërkombëtare në Universitetin e Minesotës. Vdekja shtetërore është kur një shtet nuk ekziston më, sepse aneksohet ose pushtohet, dhe ai pushon së qeni i pavarur. Kjo do të thotë se objektivi i Rusisë nuk është vetëm të vendosë një qeveri të re, si në skenarët 1 dhe 2, por të marrë në fakt të gjithë vendin dhe ta bëjë Ukrainën pjesë të Rusisë. Kjo është pikërisht ajo që bëri Rusia me Krimenë.

Thompson: Bazuar ekskluzivisht në retorikën e deritanishme të Putinit, a flet ai për këtë pushtim më shumë për ndryshimin e regjimit apo vdekjen e shtetit?

Poast: Nëse vërtet i shikoni me kujdes fjalët e tij – dhe, të jem i sinqertë, nuk mendoj se duhet t’i shikoni me kujdes fjalët e tij – kjo nënkupton shumë se ai po mendon ta bëjë Ukrainën pjesë të Rusisë, siç ka bërë kjo dëshirë për të rikrijuar këtë Bashkimi Sovjetik dhe një perandori të re ruse.

Thompson: Kjo na çon në skenarin 4. Kjo është ajo që ju e quani “tejkalim perandorak”.

Poast: Nëse e merrni seriozisht atë që thotë Putini në fjalimet e tij, me këtë dëshirë për të rikrijuar perandorinë ruse, kjo nuk duhet të përfundojë me Ukrainën. Ka shtete të tjera, ish-republika sovjetike si Moldavia, Bjellorusia dhe Gjeorgjia—një vend që Rusia pushtoi në vitin 2008. Këto vende janë shtete të pavarura që dikur ishin pjesë ose e Bashkimit Sovjetik ose e Perandorisë Ruse. Pra, ky skenar tjetër parashikon, që objektivi i Putinit është të fillojë vetëm me Ukrainën. Dhe sapo ai të pushtojë me sukses Ukrainën, hapi tjetër është të shkojë më tej dhe t’i sjellë këto ish-republika të tjera sovjetike në Rusi dhe të rikrijojë me të vërtetë perandorinë ruse.

Arsyeja pse kjo quhet “tejkalim perandorak” është sepse një gjë e zakonshme që ndodh me shumë përpjekje perandorie është se ju e teproni veten dhe krijoni një entitet të paqeverisshëm. Ky është rreziku që paraqet ky skenar, e lëre më sfidën për të pasur sukses të mjaftueshëm ushtarak për të arritur pushtimin.

Thompson: Pra, në afat të shkurtër, ky skenar supozon sukses të jashtëzakonshëm rus në pushtimin e vendit të Ukrainës dhe në thelb drejtimin e vendit si një zgjatim i perandorisë ruse. Por kjo nënkupton gjithashtu se ky sukses inkurajon Putinin të lëvizë në lindje dhe në jug të Ukrainës në vende si Moldavia dhe Gjeorgjia, dhe këto pushtime të mëtejshme krijojnë dhimbjet e tyre të mëdha të kokës për një perandori të zgjeruar ruse. Kjo na çon në skenarin e fundit që ju parashikoni, i cili shpresoj se është jashtëzakonisht i pamundur. Ky është skenari i luftës së pushtetit të madh.

Poast: Në të gjithë skenarët e tjerë, bëhet fjalë për sulmin e Rusisë ndaj shteteve më të vogla, që dikur ishin pjesë e Bashkimit Sovjetik, por jo pjesë e NATO-s. Organizata e Traktatit të Atlantikut të Veriut është një aleancë e shumë vendeve të Evropës Perëndimore, vendeve të Evropës Lindore dhe Shteteve të Bashkuara, dhe përfshin vendet baltike të Estonisë, Letonisë dhe Lituanisë, të cilat ishin shumë të rëndësishme për sferën sovjetike gjatë Luftës së Ftohtë. Ky skenar përfundimtar parashikon që Rusia, dhe veçanërisht Putin, të vendosin të shkojnë më tej nga Ukraina në këto vende të NATO-s.

Ai mund ta bënte këtë për shumë arsye. Ai mund të dëshironte të rindërtonte perandorinë. Ai mund të jetë tepër i sigurt nga suksesi në Ukrainë. Ndoshta ai mendon se vendosmëria e Perëndimit nuk është shumë e madhe. Por nëse kjo ndodh, nëse ai sulmon një vend të NATO-s, kjo shkakton nenin 5, i cili është një klauzolë e mbrojtjes reciproke, që thotë se një sulm ndaj njërit është një sulm ndaj të gjithëve. Nëse kjo ndodh, atëherë vendet e tjera të NATO-s do të dalin në mbrojtje të atij vendi të NATO-s, dhe kjo përfundon me një luftë midis Shteteve të Bashkuara dhe Rusisë.

Thompson: Çfarë po shihni në terren deri tani, që e bën ndonjë nga skenarët më të mundshëm?

Poast: Jemi ende shumë herët. Por një gjë që më ka prekur menjëherë është numri i viktimave nga pala ruse. Nëse shifrat janë të sakta, tashmë ka pasur disa mijëra viktima, me nivele të ngjashme në anën ukrainase. Për ta vënë këtë në perspektivë, në shumicën e luftërave që kemi studiuar, ju shihni rreth 50 vdekje në fushëbetejë në ditë. Të kesh një luftë me mbi 1000 viktima, tregon se sa intensive janë luftimet. Kjo është një luftë jashtëzakonisht intensive. Mendoj se ky intensitet është edhe një funksion i shpejtësisë dhe shkallës me të cilën Rusia e ka kryer fushatën e saj. Por gjithashtu tregon për rezistencën dhe do të ketë rezistencë në rritje nga Ukraina. Është absolutisht shkatërruese ajo që ne po shohim.

Unë do t’ju tregoj se si kanë evoluar pritshmëritë e mia për këtë konflikt. Jam shumë i njohur për të thënë se mendoja se Putini do të pushtonte. Por mendova se ky do të ishte një pushtim i kufizuar. Mendova se ai do të merrte pjesë të vogla territori në Ukrainën lindore. Më duhej të përditësoja javën e kaluar, pasi dëgjova retorikën e tij, pashë këtë mobilizim të madh dhe kuptova se ky do të ishte një pushtim i madh.

Duke pasur parasysh përmasat dhe shkallën e këtij pushtimi, së bashku me retorikën, unë me të vërtetë mendoj se objektivi i tij është një formë aneksimi, ose pushtimi i plotë i Ukrainës. Ky është skenari që ai po kërkon më shumë tani. Kur e kombinoj këtë me një analizë të lehtësisë operacionale të Rusisë, mendoj se gjëja më e arsyeshme që mund të presim tani është ndryshimi i regjimit në Kiev.

Thompson: Më tregoni se çfarë kërkoni në javën e ardhshme për të përcaktuar rezultatin më të mundshëm të kësaj krize.

Poast: Dy gjëra. Së pari, si po shkon fushata aktuale ushtarake? A duket se Rusia po arrin sukses të shpejtë? Kjo do të na tregojë nëse pushtimi i plotë është ende i mundshëm. Dhe së dyti, shikoni Poloninë. Unë me të vërtetë mendoj se Polonia mund të jetë pika e ndezjes. Si duket situata e refugjatëve në Poloni? Çfarë thotë Rusia për refugjatët? A ka ndonjë aluzion nëse Rusia po planifikon ndonjë lloj lëvizjeje kundër Polonisë? Çdo gjë në këto linja do të na sillte më pranë skenarit të makthit të luftës kundër NATO-s.

Thompson: Ne krijuam një pemë vendimi shumë lineare – nëse Putin arrin deri këtu, është Skenari 2; nëse arrin kaq larg, është skenari 4 – por a ka ndonjë mënyrë që pema të ngatërrohet pak? Aty ku, për shembull, Putini dështon dhe kjo luftë shihet si një siklet i madh dhe si një fatkeqësi ekonomike për Putinin, por për shkak të atij dështimi dhe për shkak të atij sikleti, kjo e bën atë të godasë në një mënyrë tjetër që ne nuk jemi duke  e parashikuar aktualisht?

Poast: Ajo që e bën këtë një skenar shumë të frikshëm – ajo që e bën një luftë midis fuqive të mëdha më të mundshme sesa ka qenë në 80 vjet – është se Putini në një moment mund të ndihet sikur shpina e tij është pas murit dhe ai nuk ka mundësi të tjera, kështu që ai përplaset i dëshpëruar. Në disiplinën tonë, ne e quajmë këtë “bixhoz për ringjallje“. Jeni të shqetësuar se do të rrëzoheni dhe mënyra e vetme për të shpëtuar veten është të bëni një lojë me rrezik të lartë. Otto von Bismarck në shekullin e 19-të e quajti atë “vetëvrasje nga frika e vdekjes“.

Ekziston një analogji e dobishme me Pearl Harbor. Në fund të viteve 1930, Japonia kishte pushtuar Mançurinë dhe ishte përfshirë në një luftë me Kinën. Dhe SHBA, e cila po mbështette Kinën në atë kohë, vendosi një embargo nafte ndaj Japonisë. Ne shtrydhëm qeverinë japoneze derisa ata kuptuan se kishin mbetur vetëm rreth një vit e gjysmë burime. Ata ishin të dëshpëruar për të ndaluar embargon e naftës. Pra, ata morën bixhozin e Pearl Harbor dhe e paguan me një luftë të kushtueshme në Paqësor. Mendoj se duhet të shqyrtojmë një pyetje: nëse ushtrojmë presion të ngjashëm ekonomik ndaj Rusisë, a mund të merrte Putin një vendim të ngjashëm me atë, që bëri Japonia në 1941?

Thompson: Kjo është një dilemë e vërtetë, sepse qeveria e SHBA-së nuk dëshiron të jetë në pozitën, ku ne e lëmë Ukrainën të vuajë dhe të shikojmë mijëra njerëz të vdesin vetëm sepse ne jemi trembur të mendojmë, se zemërimi i Putinit mund të shkaktojë një tjetër Pearl Harbor. Kjo duket monstruoze dhe çnjerëzore, dhe megjithatë unë e kuptoj plotësisht llogaritjen që po përshkruani. Pra, çfarë duhet të bëjë Presidenti Joe Biden?

Poast: Mendoj se administrata e Biden po merr vendimin e duhur. Unë mendoj se ata duhet të bëjnë më shumë për të mobilizuar forcat në Poloni, në shtetet baltike, për të vendosur atë, që ne do ta quanim një forcë e tërthortë për të dekurajuar Putinin nga pushtimet e mëtejshme. Por ne po përballemi me të gjitha opsionet e këqija. Objektivi është të zgjedhësh opsionin më pak të keq.

1...1,3821,3831,384...1,725Faqja 1,383 nga 1,725