Kreu Blog Faqe 14

Pa Kosovën nuk do të ruhej gjuha shqipe në Ulqin, do të pësonte njësoj sikurse Plava

Drini.us
-
0
Pa Kosovën nuk do të ruhej gjuha shqipe në Ulqin, do të pësonte njësoj sikurse Plava
Petrit Llunji, Ulqin
___
PA KOSOVË NUK KA ULQIN
___
Ne në Mal të Zi nganjëherë provojmë që të gjitha të pabërat t’i mbulojmë me “por gjuhën e kemi rujtë!”. Në fakt, sa është meritë e jona që në Ulqin ende flitet shqip? Më pak sesa kemi dëshirë ta besojmë.
Shqipja deri në vitin 2026 ka mbërritur jo vetëm falë nesh, por me inercion dhe fat, duke u rrokullisë nën forcën e gravitetit historik.
Pas dorëzimit të Ulqinit Malit të Zi, gjasat ishin se shqipja do të ishte zhdukur në disa dekada. Pikërisht kur asimilimi dukej i pashmangshëm, rrethanat ndryshuan. Austro-Hungaria solli shkollat shqipe, Lufta e II Botërore Shqipërinë, komunizmi shkollimin e lartë shqip dhe turistin kosovar.
Kjo në asnjë mënyrë nuk do të thotë që nuk pati sakrifica për ruajtjen e gjuhës, duke filluar nga mësuesit, klerikët, aktivistët, nënat, intelektualët, por të gjitha ato qenë të frytshme sepse historia na dha shansin dhe hapësirën për ta ruajtur.
Iluzioni se ishte vetëm merita e jonë që ruajtëm gjuhën shqipe është në fakt shumë i dëmshëm. Prodhon konkluzionin e gabuar se paskemi fortitude mitike kombëtare, që nuk e kemi. Ky iluzion ka edhe një efekt anësor tjetër, mos edhe më të dëmshëm se ai i pari. Na bën të relaksohemi dhe konkludojmë se “kur ka duru deri tani, me qindra vjet, po si ka shansë të tretet tani”?
Kur e ardhmja ndërtohet në iluzione, siç është ky më lart, ajo shembet nën peshën e realitetit. Do të shembet shumë shpejt sepse ai realitet tani po na shtang në sy. Shqipja për herë të parë në shumë shekuj është në rrugëtim që të bëhet gjuhë e dytë në Ulqin, që është rrugë e sigurt drejt zhdukjes.
“Kolonizimi” i dytë ka nisur – transferimi masiv i popullatës si pasojë e ndërtimit të pakontrolluar. Kemi mbetë vetëm spektatorë të një fatkeqësie që po vjen. Fatkeqësi e cila ndoshta mund të ngadalësohet, por shumë vështirë të ndalet.
Një nga faktorët më të rëndësishëm në ngadalësimin e këtij procesi dhe, njëkohësisht, një nga gardianët më meritorë të shqipes deri tani është – TURISTI KOSOVAR.
Pjesa më e madhe e turistëve në Ulqin gjithmonë kanë qenë kosovarët. Nga qytetet dhe nga fshatrat më të thella, kosovari ka ardhë në Ulqin. Ata kanë mbushur shtëpitë tona, kurse ne u kemi dhënë detin dhe ranën. Më e rëndësishmja, ata e kanë mbushur qytetin me gjuhën shqipe.
Çdo verë ulqinakët fitonin infuzionin e patriotizmit dhe mirëqenies ekonomike nga Kosova. Të shtrydhur në mes perdes së hekurt të Enver Hoxhës dhe kulturës sllave, kosovari ishte lidhja jetike me botën shqiptare. Ne ishim deti i Kosovës dhe një Kosovë e vogël gjatë muajve të verës.
Por ne thu se nuk po na e ‘rrokë’ se kohërat kanë ndryshuar. Ata po vijnë më pak. Shqipëria është çelur dhe udhëtimi në Evropë është më i lehtë. Por nevoja që kemi për turistin kosovar është e njëjta, mos edhe më e madhe se përpara. Kurse ne sillemi sikur na kanë borxh të vijnë dhe sikur të gjithë turistët janë njësoj.
Kosovari nuk është si çdo turist. Ai ka vend dhe rol të posaçëm dhe nuk zëvendësohet me asnjë tjetër. Ata e dinë që sot vizita Ulqinit, përpos pushimit, është edhe një lloj pelegrinazhi patriotik. Kur shkojnë në Shqipëri, e ndihmojnë atë ekonomikisht, por kur vijnë në Ulqin, ndihmojnë në ruajtjen e trojeve etnike.
Por një ditë ai vullnet dhe durim do të shterret, edhe ajo ndjenjë që vijnë në shtëpi të vet do të zhduket. Vijnë gjenerata të reja, të cilët verat e fëmijërisë i kanë kaluar në zallin e Durrësit, dhe Ulqini do të mbesë për ta një kujtesë e zbehtë e bisedave të prindërve të tyre.
Për të gjithë skeptikët, vetëm paramendoni Ulqinin pa kosovarë. Vendin e tyre e zënë turistë të tjerë nga rajoni. Shqipja çdo vit dëgjohet më pak. Muzikë shqip nuk ka. Shkrimet e bizneseve i përshtaten realitetit të ri. Aty-këtu dhe rrallë dëgjohet shqip nga popullata lokale. Shërbimet më nuk bëhen në shqip. Rastet ku thonë “sto pričate albanski” fillojnë e shtohen. Ngadalë fillojmë të flasim me zë të ulët, që pas një kohe mos të flasim shqip aspak. Kjo e pret Ulqinin nëse i humbasim kosovarët.
Pamje e Plavës, buzë liqenit të saj…!
Duke qenë turist i posaçëm, turisti nga Kosova e meriton dhe trajtimin e posaçëm. Si në promovim, ashtu edhe në përkujdesje. Nëse promovohemi një herë në Sarajevë, duhet të promovohemi tri herë në Prishtinë. Kemi shumë për të bërë që ata të vazhdojnë të na vizitojnë, por një nga përpjekjet më kuptimplota do të ishte ndërtimi i urës mbi lumin Buna. Me këtë urë plazhi i Ulqinit, Velipojës dhe Shëngjinit bëhen një. Me urë shndërrohemi nga një zorrë qorre turistike në transit të rëndësishëm dhe destinacion ku “s’bon pa shku”.
Kosovari në Ulqin vjen me besnikëri dhe një dashuri të vërtetë që neve nganjëherë thu se nuk e kemi inteligjencën emocionale ta shohim. Ajo besnikëri nuk guxon të kthehet me ftohtësinë që bie një transaksion i thjeshtë. Duhet t’u tregojmë me sjellje dhe vepra se, pa ta, shtëpia jonë Ulqini mbetet e mangët dhe e zbrazët kombëtarisht. Nëse nuk përpiqemi, bile përpiqemi shumë fort, t’i afrojmë ata si vëllezër e motra të vërteta, do të vijë dita kur do të lutemi për një fjalë shqip në rrugët tona, por do të jetë vonë.
Sikur Plava të kishte detë, sot në Plavë do flitej shqip.

Kush ishte akademik Mark Krasniqi – Profesor, nuk të harrojmë dot

Drini.us
-
0
Kush ishte akademik Mark Krasniqi – Profesor, nuk të harrojmë dot
Akademik Mark Krasniqi me 28 nëntor 2001, tek vendosja e përmendores së Gjergj Kastriotit në Prishtinë, që e pati kundërshtuar BIK-u dhe Akademiku Rexhep Qosja me islamistë të tjerë. 
Nga Ismet M. Hasani, Suedi
Profesor, nuk të harrojmë dot!
Kush ishte akademik Mark Krasniqi (9 tetor 1920 – 28 gusht 2015)
       Me rastin e 11 vjetorit të kalimit në amshim
Në portalin e Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës jepet kjo biografi, e tash të ndjerit akademik Mark Krasniqi, i cili ka ndërruar jetë në minutat e para të ditës 28 gusht 2015.
                            Akademik prof. dr. Mark Krasniqi
Në portalin e Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës jepet kjo biografi, e tash të ndjerit akademik Mark Krasniqi, i cili ka ndërruar jetë në minutat e para të ditës 28 gusht 2015
Mark Krasniqi u lind në fshatin Gllaviçicë (Shëngjon) afër Pejës më 19 tetor 1920. Shkollën fillore e kreu në fshatin e lindjes, kurse më 1941 gjimnazin në Prizren. Prej vitit 1941-1943 ka studiuar letërsinë në Universitetin e Padovës (Itali), e prej 1946-l950 ka studiuar gjeografinë e etnografinë në Universitetin e Beogradit.
Më 1945-1946 ka qenë gazetar-redaktor i gazetës Rilindja në Prizren, bashkë me Esad Mekulin e Omer Çerkezin, kurse prej vitit 1947-l949 ka punuar në Radio-Beograd (Redaksia e emisioneve në gjuhën shqipe) gazetar-redaktor.
Prej 1950-1961 ka punuar në Akademinë Serbe të Shkencave në Beograd si asistent, pastaj bashkë-punëtor shkencor. U diplomua më 1950 në Beograd, kurse më 1960 doktoroi në Universitetin e Lubjanës në Slloveni. Prej 1961-1981 ka qenë profesor në Universitetin e Prishtinës, kur pushteti antishqiptar serbo-komunist e përjashtoi nga procesi mësimor.
Ka qenë disa herë prodekan e dekan i Fakultetit Juridik-Ekonomik. Ka qenë nënkryetar e kryetar i Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës, kryetar i parë i Shoqatës së Shkrimtarëve të Kosovës (1970) dhe kryetar i Partisë Shqiptare Demokristiane të Kosovës (që nga viti 1993).
Ka botuar më se 35 libra shkencorë, letrarë, publicistikë e tekste shkollore dhe ka përkthyer disa romane e përmbledhje poezish nga serbo-kroatishtja, sllovenishtja e maqedonishtja në gjuhën shqipe.

Anton Çefa – një jetë në shërbim të fjalës shqipe dhe të kujtesës kombëtare

Drini.us
-
0
Anton Çefa – një jetë në shërbim të fjalës shqipe dhe të kujtesës kombëtare
Anton Çefa me 10 veprat e tija
Nga Frank Shkreli
___
ANTON ÇEFA – NJË JETË NË SHËRBIM TË FJALËS SHQIPE DHE KUJTESËS KOMBËTARE — Shkrimtari, poeti, studiuesi dhe publicisti shkodran që e bëri fjalën një dëshmi të kohës dhe kulturës shqiptare në atdhe edhe në Amerikë.
Po e vazhdoj serinë jo-formale – që unë sjell për lexuesit, nga koha në kohë — të kujtimeve kushtuar vlerave dhe personaliteteve të shquara shqiptaro-amerikane, por jo vetëm.  Anton Çefa ka lindur në Shkodër më 1934, ka studiuar në Universitetin e Tiranës, ka punuar si mësues, ka qenë drejtues i Radio Shkodrës pas renies së komunizmit zyrtar dhe pas emigrimit në SHBA më 1993, editor i gazetës Dielli të Federatës Panshqiptare Vatra. Vatra e Dielli, mirënjohje e respekt për kontributin publicistik, gjuhësor e poetik të ish editorit të Diellit Anton Çefa – Dielli | The Sun — Në historinë e kulturës shqiptare ka njerëz që nuk kanë bërë zhurmë rreth vetes, por që kanë lënë gjurmë të thella nëpërmjet punës së tyre. Anton Çefa është njëri prej tyre. Poet, shkrimtar, studiues, kritik letrar, publicist dhe pedagog, ai i përket asaj plejade intelektualësh shkodranë për të cilët kultura nuk ka qenë thjesht profesion, por një mënyrë jetese dhe një detyrë ndaj kombit.  Në vendlindjen e tij në Shkodër, Anton Çefa (vëllai i studiuesi dhe shkrimtarit të njohur, Kolec Çefa, autor i disa librave e i një mori studimesh e artikujsh),është formuar në një mjedis ku tradita kulturore, dashuria për gjuhën shqipe dhe kujtesa historike kishin një peshë të veçantë. Kreu studimet pedagogjike dhe më pas studimet universitare në degën e Gjuhës, Letërsisë dhe Historisë së Shqipërisë në Universitetin e Tiranës, të cilat i përfundoi në vitin 1962. Për shumë vite shërbeu si mësues në shkollat 8-vjeçare dhe të mesme dhe, pas rënies së diktaturës komuniste, u nderua me titullin “Mësues i merituar”. Por figura e Anton Çefës nuk mund të kufizohet vetëm te mësuesia. Qysh në vitet e regjimit komunist ai shkroi për çështje që lidhen me psikologjinë etnike dhe pedagogjinë popullore shqiptare. Kjo prirje do të bëhej më vonë një nga shtyllat e rëndësishme të veprimtarisë së tij studimore.  Pas përmbysjes së komunizmit, Çefa u përfshi në jetën e re publike e kulturore të Shkodrës. Ishte ndër themeluesit e gazetës demokratike “Shkodra”, ndërsa për një periudhë drejtoi Radio Shkodrën. Ishte gjithashtu pjesë e këshillave botues të revistave “Rrezja e jonë” dhe “Kumbona e së Diellës”.
Në vitin 1993, Anton Çefa vendosi të emigronte familjarisht nga Shkodra në Shtetet e Bashkuara. Por, ashtu si për shumë patriotë të tjerë – që për arsye të ndryshme u detyruan të largoheshin nga atdheu — largimi fizik i tij nga Shqipëria nuk nënkuptoi largimin e tij shpirtëror prej saj. Përkundrazi, Amerika u bë një tjetër hapësirë ku ai vazhdoi t’i shërbente kulturës dhe çështjes kombëtare.  Në vitet 1994–2007 ai shërbeu si editor i gazetës “Dielli”, organit historik të Federatës Panshqiptare Vatra. Në këtë rol, ai u bë një prej zërave të rëndësishëm të shtypit dhe kulturës shqiptare në Amerikë. Kjo veprimtari është veçanërisht e rëndësishme po të kemi parasysh historinë e Diellit dhe të Vatrës. Për një intelektual shqiptar të ardhur nga Shkodra, të punonte në këtë institucion të diasporës do të thoshte të lidhej me një traditë të gjatë të mendimit, publicistikës dhe veprimtarisë kombëtare shqiptare në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Anton Çefa është para së gjithash poet. Në krijimtarinë e tij poetike gjenden vëllimet “Dritarja e një britme”, “Heshtja ka tingull guri”, “Fjalë në vargoj të muzgët”, “Flatrime me krahë të premë” dhe më vonë “Tinguj e ngjyra Shqipërie”. Bibliografia e tij dëshmon një vazhdimësi të rëndësishme krijuese, ndërsa poezia e tij është përkthyer edhe në rumanisht. Vetë titujt e këtyre veprave flasin për një poezi të lidhur me dhimbjen, kujtesën, atdheun dhe përvojën njerëzore. “Heshtja ka tingull guri” është një titull që mund të merret edhe si metaforë për një pjesë të madhe të përvojës së intelektualit shqiptar të shekullit XX: shumë gjëra u heshtën, shumë kujtime mbetën të pathëna, por heshtja nuk do të thotë se ato u zhdukën. Në vitin 2021 u botua “Tinguj e ngjyra Shqipërie”, një tjetër dëshmi e lidhjes së tij të vazhdueshme me vendin e origjinës.
Një dimension tjetër i rëndësishëm i veprës së Çefës është studimi. Ai nuk është mjaftuar me krijimin letrar, por është marrë me kritikën letrare, me figurat e mëdha të kulturës shqiptare dhe me atë që ai e ka quajtur “psikologjia etnike e popullit tonë”.  Ndër veprat e tij studimore janë “Në hullitë e fjalës artistike – Kritikë letrare”, “Noli e Konica” dhe dy pjesët e “Sprovë e psikologjisë etnike të popullit tonë”. Kjo fushë e veprimtarisë së tij është veçanërisht interesante, sepse Çefa përpiqet ta shohë shqiptarin jo vetëm nëpërmjet historisë politike, por edhe nëpërmjet mënyrës së të menduarit, zakoneve, traditave, marrëdhënieve shoqërore dhe trashëgimisë kulturore.  Në këtë kuptim, studimi për të nuk është një aktivitet i ftohtë akademik. Është një përpjekje për të kuptuar se çfarë e ka bërë dhe çfarë vazhdon ta bëjë shqiptarin shqiptar. Një nga meritat e Anton Çefës është edhe vëmendja që u ka kushtuar autorëve dhe figurave të rëndësishme të kulturës shqiptare, por jo vetëm. (Libri i Portreteve, 2015), duke iu rikthyer kështu autorëve, veprave dhe ideve që nuk duhet të humbasin nga kujtesa.  Anton Çefa nuk mund të ndahet as nga kultura shqiptare në Amerikë. Në historinë e diasporës shqiptare në Shtetet e Bashkuara, Anton Çefa meriton një vend të veçantë edhe për kontributin e tij në shtypin shqiptar. Gazeta Dielli, organ i Federatës Pan-Shqiptare Vatra ka qenë për dekada një nga institucionet më të rëndësishme të kulturës dhe mendimit shqiptar në Amerikë. Nëpërmjet punës së tij si editor i Diellit, (1994-2006), Çefa ishte pjesë e kësaj vazhdimësie dhe kontribuoi që gazeta të mbetej një hapësirë ku mund të bashkoheshin publicistika, kultura, letërsia dhe shqetësimet kombëtare.
Në përmbyllje, Anton Çefa është nga ata autorë shqiptarë që duhen lexuar jo vetëm për atë që kanë shkruar, por edhe për atë që kanë përfaqësuar.  Ai përfaqëson një brez intelektualësh që e kanë përjetuar nga afër ndryshimin e madh të Shqipërisë nga diktatura komuniste në demokraci, nga izolimi në emigracion dhe nga heshtja e detyruar në lirinë e fjalës.  Në poezinë e tij lexxuesi gjenë emocionin ndërsa në studimet e tij, kërkimin. Në publicistikën e tij, shqetësimin qytetar, ndërsa në veprimtarinë e tij në diasporë, një lidhje të pandërprerë me Shkodrën dhe Shqipërinë. Prandaj Anton Çefa nuk duhet parë thjesht si një emër në një bibliografi. Ai është pjesë e një tradite intelektuale shqiptare që e ka kuptuar fjalën si përgjegjësi. Dhe ndoshta kjo është një nga mënyrat më të mira për ta përmbledhur veprën e tij. Një jetë, e kaluar në kërkim të fjalës së bukur, të së vërtetës së kujtesës dhe të vlerave që nuk duhet të humbasin. Në një kohë kur shumë figura të kulturës shqiptare presin ende një vlerësim më të plotë, Anton Çefa është një nga ata emra që meriton të rilexohet, të studiohet dhe të vendoset në vendin që i takon në historinë e kulturës shqiptare në atdhe dhe në mërgim.
Sepse një komb nuk jeton vetëm nga historia që shkruan për veten, por edhe nga njerëzit që ia ruajnë kujtesën. Dhe Anton Çefa me veprat dhe shkrimet e tija publicistike, është, pa dyshim, një prej tyre.

Sfidat me “intelegjencën” e analfabetëve modern!

Drini.us
-
0
Sfidat me “intelegjencën” e analfabetëve modern!

Florim Zeqa

Për dallim nga gjuhët e tjera, alfabeti i gjuhës shqipe i ka afërsisht dhjetë shkronja më shumë. Kjo shumësi e shkronjave nuk e bën më të pasur dhe as më të avancuar gjuhën tonë nga gjuhët e popujve të tjerë!

Lëshimet teknike, më pak të dëmshme në krahasim me IA 

Perkundrazi, kjo shumësi e shkronjave nganjëherë bëhet pengesë dhe e komplikon mënyrën e të shkruarit, të folmen në veçanti!

Për çka, edhe gjuhëtarët më të shquar i vë në lajthitje në mënyrën e shkruarjes ekzakte dhe pa gabime në raste të caktuara!

Megjithatë, ky nuk është problemi i vetëm që kemi gjatë përdorimit të shkronjave të alfabetit të gjuhës sonë!

Bashkëtingëllorët “GJ” dhe “XH” si dhe shënjat e pikësimit i sfidojnë shumë pena të krijimtarisë letrare. “Q” i butë dhe “Ç” i fortë paraqiten akoma me sfiduese për disa autorë!

Fundja, të gjitha aspektet teknike të shkrimit janë të tejkalueshme, por jo edhe të pavrejtshme për lexuesin e vëmendshëm!

Loja me shkronja pa imagjinatë dhe pa kujdes nga autorët i vë në siklet lexuesit! Pasi, një fjali është e tepërt, mjafton një fjalë e vetme për t’ia ndryshuar kuptimin shkrimit!

IA problem i shekullit për krijuesit autentik

Problemi më i madh i shfaqur këtyre viteve të fundit mbetët IA apo Intelegjenca Artificiale, e cila në masë te madhe po i barazon injorantët me njerëzit e ditur!

Si pasojë e kësaj të “arriture” teknologjike, analfabetët po shndërrohen në akademik për profesorët e nderuar dhe të dëshmuar ndër vite dhe dekada në fushën e krijimtarisë letrare!

Kur kësaj t’i shtohet edhe ana vizuele, pra e prezantimit të fotos së autorit me IA në rrjetet sociale, ku i gjithë fokusi i lexuesit përqendrohet tek fotografia e më pak tek shkrimi i përgatitur me Intelegjencë Artificiale!

Kjo, për më tepër se plagjiaturë, paraqet krim ndaj dhuntisë natyrore të krijuesve, të cilët e ndajnë kohën, si dhuratën më të çmuar nga i madhi Zot, që idetë e tyre gjeniale t’i vënë në shërbim të vendit dhe qytetarëve.

Kësaj katrahure letrare i ka ndihmuar mungesa e shtypit të shkruar, e gazetave me traditë të lashtë në tregun e shitjes, të cilat në stafin e tyre redaktorial kishin lektor të zellshëm dhe të kujdesshëm, të cilët nuk i kanë botuar (publikuar) shkrimet pa i lekturuar dhe redaktuar mirë në aspektin letrar!

IA-në e konsiderojë “Intelegjencë” të Analfabetëve modern!

Më me kënaqësi do ta lexoja një shkrim me përmbajtje të mirë e më plotë gabime gjuhësore sesa një shkrim pa përmbajtje me Intelegjencë Artificiale! U mbetët lexuesve që të vlerësojnë mendimin tim kritik!

Florim Zeqa, analist i pavarur politik.

Alaram kombëtar: Kur njeriu i varfër përballet me faturën edhe Tek Varri i Nënës

Drini.us
-
0
Alaram kombëtar: Kur njeriu i varfër përballet me faturën edhe Tek Varri i Nënës

Luan – Asllan Dibrani, Durrës

Nga Tetova në Vushtrri – kur flamuri, varfëria dhe autoriteti fetar përplasen me dinjitetin njerëzor, heshtja bëhet faj

Ka çaste kur një shoqëri provohet jo nga fjalimet e mëdha, por nga mënyra si sillet me njeriun në ditën e tij më të rëndë.

Kur vdes një nënë, familja nuk ka nevojë për burokraci.

Nuk ka nevojë për imponim.

Nuk ka nevojë për përplasje ideologjike.

Nuk ka nevojë për demonstrim autoriteti.

Ka nevojë për mëshirë, respekt, solidaritet dhe dinjitet.

Pikërisht për këtë arsye, rastet nga Tetova dhe Vushtrria nuk duhet të kalojnë si episode të zakonshme.

Ato janë kambana alarmi.

Sepse kur edhe varri bëhet vend ku qytetari ndien presion, diçka e rëndë është thyer në ndërgjegjen tonë shoqërore

. https://www.facebook.com/reel/2078432109703774?locale=de_DE

 

Tetova – kur flamuri shqiptar bëhet shkak për konflikt pranë arkivolit

Në Tetovë u raportua për një përplasje gjatë ceremonisë mortore lidhur me vendosjen e flamurit kombëtar shqiptar mbi arkivol.

Një nënë kishte vdekur.

Familja ishte në zi.

Mbi arkivol qëndronte flamuri kuqezi.

Dhe pikërisht aty, ku duhej të kishte vetëm heshtje dhe respekt, u krijua konflikt.

Kjo nuk duhej të ndodhte.

Flamuri shqiptar nuk është turp.

Nuk është provokim.

Nuk është një copë pëlhure pa histori.

Ai është simbol i kujtesës, sakrificës, identitetit dhe përkatësisë kombëtare.

Askush nuk duhet ta vendosë një familje shqiptare para zgjedhjes:

ose flamurin, ose ceremoninë.

Besimi fetar dhe identiteti kombëtar mund të bashkëjetojnë.

Kanë bashkëjetuar ndër shqiptarë me shekuj.

Kush përpiqet t’i vendosë në konflikt, nuk i shërben as fesë, as kombit dhe as paqes shoqërore.

Vushtrria – kur varfëria hyn deri te varri

Rasti i Vushtrrisë është edhe më tronditës në aspektin njerëzor.

Qytetari Sabri Beqiri ka deklaruar publikisht se ishte detyruar të shiste viçin për të siguruar para lidhur me varrimin e nënës së tij.

Vetëm kjo fjali duhet të na ndalë të gjithëve:

Një burrë shet viçin për të varrosur nënën.

Nënën e ka të vdekur.

Familjen e ka në vaj.

Varfërinë e ka në derë.

Dhe mbi të gjitha duhet të mendojë edhe për para.

A nuk është kjo një goditje e rëndë për dinjitetin e njeriut?

A nuk duhej që në atë çast dikush t’i thoshte:

“Varrose nënën. Për paratë mos mendo sot.”

Nëse një qytetar jeton në varfëri apo nën përkujdesje sociale, ai nuk duhet të trajtohet sikur po hyn në një sportel komercial.

Sepse:

Varri nuk është sportel.

Vdekja nuk është moment për inkasim.

Dhimbja nuk është mall.

Dhe askush nuk duhet t’ia vendosë qytetarit lakun financiar në fyt pikërisht kur ai është më i pambrojtur.

Për këtë rast do t’ia sjellim publikut edhe dëshminë filmike të qytetarit të publikuar në YouTube, në mënyrë që secili ta dëgjojë vetë rrëfimin dhe të krijojë gjykimin e vet.

[Këtu vendoset linku i videos në YouTube]

Bashkësia fetare nuk është shtet brenda shtetit

Këtu duhet thënë një e vërtetë elementare:

Bashkësia fetare nuk është shtet.

Nuk është tatimore.

Nuk është gjykatë.

Nuk është administratë shtetërore.

Nuk është pronare e ndërgjegjes së qytetarit.

Qytetari shqiptar i besimit islam nuk është pronë e Bashkësisë Islame.

Ai është qytetar i lirë.

Ai mund të besojë, të praktikojë ose jo.

Mund të jetë pjesë e një organizimi fetar ose të largohet prej tij.

Mund ta kritikojë një institucion fetar pa qenë kundër fesë.

Dhe mund t’i drejtohet shtetit kur mendon se i është cenuar një e drejtë.

As hoxha nuk është mbi ligjin.

As institucioni fetar nuk është mbi kritikën.

Petku fetar nuk mund të shndërrohet në imunitet ndaj përgjegjësisë publike.

Familja Musa – një familje përballë një stuhie publike

Në këtë klimë duhet parë edhe çështja e familjes Musa në Vushtrri.

Kjo familje është përballur me sharje, etiketime, presion dhe përpjekje për degradim publik.

Në momente të caktuara është krijuar përshtypja sikur një familje e vetme ndodhej përballë një qyteti të tërë.

Por historia nuk shkruhet nga turma.

Shkruhet me:

fakte, dokumente, dëshmi, sakrificë, veprimtari dhe qëndresë.

Dhe këtu qëndron dallimi.

Turma mund të bërtasë.

Dokumenti nuk bërtet.

Dokumenti dëshmon.

Turma fyen.

Arkivi mbetet.

Turma shpërndahet.

Historia vazhdon.

Familja Musa ka të drejtë të kërkojë që të gjykohet jo nga zhurma e një dite, por nga historia e vet dhe nga dokumentet që posedon për veprimtari kombëtare, rezistencë, luftë, sakrificë dhe angazhim shoqëror.

Nëse këto dokumente ekzistojnë, ato duhet të publikohen.

Një nga një.

Me data.

Me emra.

Me dëshmi.

Sepse një familje me histori kombëtare nuk duhet të lejojë që biografia e saj të shkruhet nga thashethemet.

Sa më shumë e sulmuan, aq më shumë e detyruan të nxirrte historinë

Këtu fillon edhe ironia e hidhur e kësaj historie.

Ata që menduan se familja Musa do të përkulej, e detyruan të nxirrte arkivin.

Ata që menduan se do ta turpëronin, e detyruan të kërkonte dokumentet.

Ata që menduan se britma mjaftonte, u përballën me pyetjen më të vështirë:

Po ju, çfarë dokumentesh keni përpara historisë?

Sepse është shumë e lehtë të bërtasësh.

Është shumë e lehtë të etiketosh.

Është shumë e lehtë ta shpallësh tjetrin armik.

Por ndaj dokumentit nuk mjafton sharja.

Duhet kundërfakt.

Dhe nëse dokumentet dëshmojnë rezistencë, veprimtari dhe kontribut kombëtar, atëherë familja Musa ka çdo arsye të dalë nga kjo histori me ballin lart.

Jo duke kërkuar privilegj.

Por duke kërkuar që të gjykohet drejt.

Përplasja me Bashkësinë Islame të Vushtrrisë duhet të zbardhet deri në fund

Pikërisht këtu bëhet edhe më e rëndë përgjegjësia publike e Bashkësisë Islame të Vushtrrisë.

Nëse ky institucion ka hyrë në procedura juridike kundër familjes Musa, atëherë opinioni duhet të dijë:

Për çfarë?

Mbi çfarë baze?

Me çfarë provash?

Dhe si përfundoi procesi?

Nëse ekziston një vendim gjyqësor përfundimtar në favor të familjes Musa, ai duhet publikuar.

Me numrin e lëndës.

Me datën.

Me dispozitivin.

Sepse aty përfundon propaganda dhe fillon dokumenti i shtetit.

Dhe nëse ata që e gjykuan familjen para se të fliste gjykata e kanë parë më pas se vendimi nuk u dha të drejtë, atëherë morali kërkon që të kenë kurajën të lexojnë edhe fundin e procesit.

Ata që gjykuan para gjykatës duhet të kenë kurajën të lexojnë vendimin pas gjykatës.

Bashkësia Islame e Vushtrrisë – kur institucioni harron se është në shërbim të qytetarit

Këtu kritika duhet të jetë e prerë.

Një institucion fetar nuk duhet të sillet si prokuror moral i familjeve.

Nuk është detyra e tij të vendosë kush është shqiptar më i mirë.

Nuk është detyra e tij të shpërndajë certifikata patriotizmi.

Nuk është detyra e tij të krijojë atmosferë ku qytetari që mendon ndryshe trajtohet sikur ka dalë kundër komunitetit.

Dhe këtu realiteti bëhet pothuajse satirik.

Predikohet mëshirë, por qytetari i varfër tregon se u përball me barrë financiare në ditën e varrimit të nënës.

Predikohet tolerancë, por familjet përfundojnë në përplasje publike.

Predikohet përulësi, por institucioni mund të japë përshtypjen se ka monopol mbi moralin.

Predikohet vëllazëri, por kundërshtari trajtohet si problem.

Atëherë pyetja lind vetë:

A është ky shërbim shpirtëror apo administrim autoriteti?

Institucioni fetar që ka besim te misioni i vet nuk ka pse të trembet nga qytetari kritik.

Përkundrazi.

Duhet ta dëgjojë.

Duhet t’i përgjigjet.

Duhet të japë llogari.

Sepse qytetari nuk është inventar i institucionit.

Nuk është numër regjistri.

Nuk është pronë.

Nuk është vartës.

Është qytetar i Republikës.

Një institucion që prodhon armiq duhet ta shikojë edhe veten në pasqyrë

Nëse një institucion vazhdimisht e sheh problemin te qytetari, te familja, te kritiku, te flamuri, te kundërshtari apo te ai që nuk bindet, atëherë ndoshta një ditë duhet të pyesë:

A është problemi gjithmonë vetëm tek të tjerët?

Pasqyra nuk është gjithmonë e këndshme.

Por institucionet serioze dinë ta shikojnë.

Bashkësia Islame e Vushtrrisë ka detyrim moral të jetë faktor qetësimi, jo faktor përplasjesh.

Të afrojë njerëzit.

Jo t’i ndajë.

Të ulë tonet.

Jo t’i ndezë.

Të jetë pranë të varfrit.

Jo ta bëjë të ndiejë peshën e institucionit mbi supe.

Nëse ka bërë gabime, duhet t’i pranojë.

Nëse ka dokumente që e kundërshtojnë familjen Musa, le t’i bëjë publike.

Por autoriteti nuk zëvendëson provën.

Dhe petku nuk zëvendëson përgjegjësinë.

Rasti Sheholli duhet ta zgjojë Kosovën

Në këtë debat nuk mund të injorohet as aktakuza ndaj Fatmir Shehollit për spiunazh dhe shantazh.

Fajësinë e tij e përcakton gjykata.

Kjo duhet respektuar.

Por vetë ekzistenca e një hetimi të tillë duhet ta bëjë shtetin më vigjilent ndaj çdo forme të ndikimit të huaj.

Nëse hetimet dhe proceset gjyqësore nxjerrin dokumente mbi instrumentalizimin fetar, radikalizimin apo ndikime të huaja, ato duhet të hetohen deri në fund.

Jo me teori.

Jo me thashetheme.

Por:

me dokumente, me prova, me financa të gjurmuara dhe me përgjegjësi individuale.

Kosova duhet të kontrollojë financimet e huaja të organizatave fetare.

Duhet të hetojë rrjete të mundshme ndikimi.

Duhet të kontrollojë çdo rast ku feja dyshohet se shfrytëzohet për interesa politike apo agjenturore.

Kjo nuk është luftë kundër fesë.

Është mbrojtje e besimit nga instrumentalizimi.

Mos e quani çdo gjë rastësi

Një rast lidhet me flamurin.

Një tjetër me varfërinë dhe varrimin.

Një tjetër me përplasjet rreth identitetit.

Një tjetër me një familje të vendosur nën presion publik.

Një tjetër me akuza për spiunazh.

Nuk është e drejtë të shpallim pa prova se të gjitha lidhen me një qendër të vetme.

Por është po aq e gabuar të mbyllim sytë dhe të themi se çdo gjë është rastësi.

Prandaj kërkesa jonë duhet të jetë e qartë:

Hapini dosjet.

Kontrolloni financimet.

Hetoni ndikimet e huaja.

Publikoni dokumentet.

Mbroni qytetarin.

Mos lejoni askënd të sillet si shtet brenda shtetit.

Kombi është më i madh se çdo institucion fetar

Shqiptaria nuk mund të futet në pronësi të asnjë institucioni.

As të një bashkësie fetare.

As të një partie.

As të një ideologjie.

Shqiptari katolik nuk është më pak shqiptar.

Shqiptari i besimit islam nuk është më pak shqiptar.

Dhe shqiptari i besimit islam që kritikon Bashkësinë Islame nuk bëhet armik i fesë.

Ai është qytetar që ushtron të drejtën e vet.

Historia jonë kombëtare është shumë më e madhe se çdo përpjekje për ta zvogëluar shqiptarin në një kartelë fetare.

Nga Skënderbeu te rilindësit, nga rezistenca kombëtare te lufta për liri, shqiptarët kanë mbijetuar pikërisht sepse kombi ka ditur të jetë më i gjerë se dallimet fetare.

Prandaj çdo përpjekje për ta bërë fenë kriter për shqiptarinë është një varfërim i rrezikshëm i vetë identitetit tonë.

Mjaft me pushtet mbi dhimbjen

Kur vdes një nënë, gjithçka tjetër duhet të heshtë.

Paraja duhet të heshtë.

Egoja duhet të heshtë.

Politika duhet të heshtë.

Debati për autoritet duhet të heshtë.

Në atë çast mbetet vetëm njeriu.

Dhe institucioni që pretendon se i shërben Zotit duhet të jetë i pari që e kupton këtë.

Mos e ktheni arkivolin në tribunë ideologjike.

Mos e ktheni flamurin shqiptar në shkak konflikti.

Mos e ktheni varrin në sportel.

Mos e ktheni varfërinë në poshtërim.

Mos e ktheni qytetarin në vartës.

Dhe mos e ktheni fenë në instrument pushteti.

Sepse një institucion fetar që humbet mëshirën pikërisht kur njeriu është në gjunjë nga dhimbja duhet të pyesë seriozisht veten se çfarë po përfaqëson.

Familja Musa – jo me kokën ulur, por me dokumentet në dorë

Familja Musa nuk duhet të dalë para publikut duke kërkuar mëshirë.

Duhet të dalë me dokumentet.

Me historinë.

Me dëshmitë.

Me kontributet.

Me vendimet gjyqësore, nëse ekzistojnë.

Me faktet e rezistencës dhe të veprimtarisë kombëtare.

Dhe t’u thotë të gjithë atyre që e fyen:

Na gjykoni mbi faktet.

Sepse një qytet mund të bërtasë për një ditë.

Një turmë mund të shajë për një orë.

Por dokumenti mund të mbetet për një shekull.

Dhe nëse historia e kësaj familjeje dëshmon kontribut, sakrificë dhe qëndresë, atëherë familja Musa del nga kjo përplasje jo e përulur, por me ballin lart para kombit.

Ndërsa ata që nxituan ta degradonin do të duhet të përballen me një gjykatës që është shumë më i durueshëm se turma:

historinë.

Pyetjet që nuk duhet të heshtin

Çfarë besimi është ai që nuk e njeh mëshirën kur një njeri po varros nënën?

Çfarë institucioni është ai që harron se ekziston për t’i shërbyer qytetarit?

Çfarë shoqërie jemi nëse turmën e lejojmë të gjykojë familjen para dokumentit?

Dhe çfarë shteti do të ndërtojmë nëse institucionet publike nuk kanë guxim të kontrollojnë çdo strukturë që pretendon autoritet mbi qytetarin?

Përgjigjja duhet të jetë e prerë:

Mbroni njeriun.

Hapni dosjet.

Hetoni abuzimet.

Kontrolloni financimet.

Publikoni të vërtetën.

Mbroni shtetin dhe dinjitetin e qytetarit.

Sepse para hoxhës, para institucionit, para partisë, para turmës dhe para çdo ideologjie qëndron një vlerë shumë më e madhe:

NJERIU.

Dhe kur njeriu poshtërohet në ditën e mortit, kur familja sulmohet pa prova dhe kur institucioni harron kufijtë e vet, heshtja nuk është më neutralitet.

Heshtja bëhet bashkëfajësi morale.

“Top Sekreti 1” dhe “Stopi-i” i Naim Tërnavës së heroit që ia solli religjionin islamik, Sulltan Muratit

Drini.us
-
0
“Top Sekreti 1” dhe “Stopi-i” i Naim Tërnavës së heroit që ia solli religjionin islamik, Sulltan Muratit

Shqiptar Shaljani, Shalë e Bajgorës, Mitrovicë

 
“TOP SEKRETI 1” DHE STOP-I I NAIM TËRNAVËS
EFENDIU PA DEKRET, PERANDORIA PA PERANDOR DHE STOP-I PA SEMAFOR – NGA STOP TEK PËRPARËSIA!
Sot, Naim Tërnava foli për “Top Sekretin 2”.
Foli për transparencë, verifikim, zbardhje dhe nevojën që gjithçka të sqarohet deri në detaj.
Shumë mirë, z. Tërnava.
Por këtu akademia e pyetjeve na detyron të bëjmë një ndalesë të vogël – pikërisht te tabela STOP.
Sepse pyetja është e thjeshtë:
Po “Top Sekreti 1”, z. Tërnava, ku mbeti?
Mos vallë është aq “top sekret” saqë nuk mund të përmendet publikisht?
Për të nuk pati shumë transparencë.
As për gurin.
As për kishën.
As për themelet e një kishe paleokristiane.
As për meshën.
As për pagëzimet.
As për truallin e dhuruar për kishën.
As për atë që ndodhi në Zogaj.
Çuditërisht, për “Top Sekretin 2” kërkohet mikroskop, lupë, ndriçim laboratorik dhe verifikim deri në molekulë, ndërsa “Top Sekreti 1” duket se është futur në një arkiv ku edhe drita e diellit e ka të vështirë të depërtojë.
Dhe këtu lind një pyetje krejt akademike:
A kemi dy standarde transparence, apo kemi dy tabela trafiku për të njëjtin udhëkryq?
NGA “STOP” TEK “PËRPARËSIA”
Para disa ditësh pamë dorën e ngritur:
STOP!
Mesazhi dukej i qartë: disa njerëz mund të mendojnë ndryshe, të besojnë ndryshe, por rruga e tyre nuk duhet të kalojë aty ku dikush tjetër ka vendosur tabelën e vet.
Por këtu lind një keqkuptim historik.
Z. Tërnava, ju nuk jeni Skënderbeu që duhet të vendosni kush hyn e kush del nga “kalaja” juaj.
Sepse në Republikën e Kosovës nuk kemi më kala personale, pashallarë, sulltanë e oborre perandorake.
Kemi Kushtetutë, ligj, pronë private, liri besimi dhe barazi qytetarësh.
Prandaj sot, çuditërisht, STOP-i duket pak më i zbutur.
Në vend të tij shfaqet tabela e përparësisë.
Një ndryshim i vogël në trafik, por shumë domethënës në semantikën e pushtetit.
Sepse kur rruga ngushtohet, nuk mjafton të thuash:
STOP!
Duhet të përcaktosh edhe:
Kush ka përparësi?
Dhe pikërisht këtu fillon komedia serioze e “Top Sekreteve”.
ÇFARË PAMË NË ZOGAJ?
Një protestë kundër një guri që, në momentin e protestës, nuk ishte aty.
Një protestë kundër ndërtimit të një kishe.
Një protestë kundër themeleve të një kishe paleokristiane.
Një protestë kundër meshës.
Një protestë kundër pagëzimeve.
Pra, në gjuhën e thjeshtë të qytetarit:
Guri mungonte, kisha ende nuk ishte ndërtuar, por kundërshtimi ishte aty – madje me kohë!
Në kuptimin metaforik të gjithë kësaj shfaqjeje, mund të shtrohet edhe pyetja:
A ishte vallë një protestë kundër Zotit – në emër të Allahut?
Këtë le ta gjykojnë faktet dhe institucionet.
Por pastaj kemi edhe një episod tjetër të “Top Sekretit 1”.
Në protestë ishte i pranishëm edhe përfaqësuesi i Bashkësisë Islame të Kosovës – kryetari i degës në Vushtrri.
Dhe kjo ndodhi vetëm pak ditë pasi ju, z. Tërnava, kishit zhvilluar takim me imamë e hoxhallarë pikërisht në Bashkësinë Islame në Vushtrri.
Nuk po bëj akuzë.
Nuk po them se çfarë është thënë në atë takim.
Nuk kam qenë aty.
Por, meqë sot po kërkohet transparencë, atëherë le të jemi të gjithë transparentë deri në fund.
Pyetja është legjitime:
A ishte rastësi prania e përfaqësuesit të BIK-ut në një protestë kundër gurit, kishës, meshës dhe pagëzimeve, vetëm pak ditë pas atij takimi?
Nëse ishte rastësi – shumë mirë.
Rastësitë janë pjesë e jetës.
Por atëherë, z. Tërnava, pse të mos flasim edhe për këtë rastësi?
Sepse toleranca nuk mund të jetë si Wi-Fi-ja:
të jetë e fortë vetëm aty ku ju duhet sinjali.
As bashkëjetesa nuk mund të jetë një koncept që aktivizohet me telekomandë sipas rastit.
E as liria fetare nuk mund të funksionojë sipas parimit:
“E imja është e drejtë fetare; e jotja është çështje për t’u verifikuar.”
Nëse ky është standardi, atëherë nuk kemi më tolerancë.
Kemi hierarki të tolerancës.
Dhe kjo është diçka krejt tjetër.
EFENDIU PA DEKRET
Dhe tani, meqë po flasim për institucione, autoritet dhe transparencë, le të ndalemi edhe te një detaj që disa media duket se e kanë harruar në ndonjë sirtar të fjalorit osman:
“EFENDI”.
Disa media i drejtohen Naim Tërnavës me këtë titull.
Mirë.
Por pyetja është:
Efendi – në bazë të cilit dekret të Republikës së Kosovës?
Ku është ligji?
Ku është neni?
Ku është institucioni që e shpall këtë titull?
Sepse në Republikën e Kosovës “Efendi” nuk është titull zyrtar apo juridik shtetëror.
Nëse përdoret si shprehje tradicionale nderimi, kjo është çështje gjuhësore e kulturore.
Por të mos ndodhë që një fjalë e trashëguar nga terminologjia osmane të fillojë të sillet në publik sikur të ishte gradë kushtetuese.
Sepse këtu kemi një problem të vogël:
Republika e Kosovës nuk është Perandoria Osmane.
Nuk kemi sulltan.
Nuk kemi pasha.
Nuk kemi divan perandorak.
Dhe, me sa dimë, nuk kemi as dekret që ta ketë shpallur Naim Tërnavën “Efendi të Republikës së Kosovës”.
Prandaj, media të nderuara, një këshillë miqësore:
Mos ia rrisni çmimin një personi vetëm duke ia rritur titullin.
Sepse një titull i bukur në televizor nuk krijon kompetencë juridike.
Një mikrofon nuk krijon autoritet kushtetues.
Dhe fjala “Efendi” nuk e shndërron një drejtues fetar në sundimtar.
Madje, po ta marrim pak me humor:
Efendiu mund të ekzistojë në fjalor.
Por nuk ekziston në Kushtetutë.
Mund të ekzistojë në traditën osmane.
Mund të ekzistojë në ligjërimin fetar.
Mund të ekzistojë edhe në ndonjë studio televizive.
Por në Republikën e Kosovës:
kompetenca nuk vjen nga titulli – vjen nga ligji.
Dhe këtu “Efendiu” duhet të zbresë nga kali i Perandorisë dhe të hyjë në realitetin e Republikës.
Pa dekret. Pa pashallëk. Pa kalifat.
Vetëm ligj.
TOP SEKRETI 1 APO PERDE PËR TOP SEKRETIN 2?
Prandaj pyetja kryesore mbetet:
A mos vallë “Top Sekreti 2” po shërben si perde për “Top Sekretin 1”?
Njëra çështje hidhet në dritën e prozhektorëve.
Tjetra lihet në errësirë.
Njëra kërkon hetim publik deri në molekulë.
Tjetra sikur duhet të ruhet në frigoriferin institucional, ndoshta derisa t’i skadojë afati i kujtesës publike.
Por këtu kemi një problem:
Kujtesa publike nuk ka frigorifer.
Dhe ne shaljanët kemi një shprehje të vjetër:
“Qentë lehin aty ku hanë.”
Kur lehja bëhet 24 orë, pyetja nuk është më vetëm:
Pse lehin?
Pyetja bëhet:
Kush po i ushqen?
Çfarë po ziejnë?
Dhe kujt po i shërben tymi që del nga kazani?
Natyrisht, këto janë pyetje.
Jo aktakuzë.
Sepse në një shtet demokratik, pyetja nuk është krim.
Përgjigjja është përgjegjësi.
Unë, si ideator i projektit për ndërtimin e kishës katolike shqiptare në Shalë të Bajgorës dhe si pjesëtar i Familjes Musa, nuk kërkoj privilegj për fenë time.
Kërkoj atë që duhet t’i takojë çdo qytetari:
lirinë e besimit, respektin për pronën, respektin për historinë dhe barazinë para ligjit.
Prandaj, z. Tërnava, para se të kërkoni – me të drejtë – zbardhjen e “Top Sekretit 2”, ndoshta do të ishte mirë që opinioni publik të dëgjonte edhe për:
TOP SEKRETIN 1.
Çfarë ndodhi në Zogaj?
Pse u protestua kundër një guri që nuk ishte aty?
Pse u kundërshtua një kishë ende e pandërtuar?
Pse u kundërshtuan mesha dhe pagëzimet?
Pse ishte aty përfaqësuesi i BIK-ut në Vushtrri?
Dhe a kishte ndonjë lidhje kjo me takimin e zhvilluar pak ditë më parë me imamët dhe hoxhallarët në Vushtrri?
Le të flasin faktet.
Le të flasin dokumentet.
Le të flasin institucionet.
Sepse guri mund të hiqet.
Ceremonia mund të ndalet.
STOP-i mund të ngrihet.
Tabela e përparësisë mund të vendoset.
Por një gjë nuk mund të ndalet me tabelë trafiku:
KUJTESA E NJË POPULLI.
Dhe historia ka një ves të tmerrshëm për ata që duan ta mbajnë të kaluarën “Top Sekret”:
herët a vonë, ajo i hap vetë dosjet.
Ashtu sikurse po hapet e po zbardhet “Top Sekreti 2” – me apo pa dëshirën e dikujt.
Dhe nëse, sipas të dhënave të publikuara deri tani, edhe ai sekret do të sqarohet, atëherë po e them me një fjalë të urtë:
“HIQ NJË KASHTË, SE DALIN GJASHTË!”
Prandaj, z. Tërnava, mbajeni mend mirë:
Dardania nuk është Arabi.
Dardania nuk është Turqi.
Dardania është Dardani.
Ky popull ka përballuar pushtues e perandori.
Ka përballuar ushtri, administrata, ndalime, presione dhe përpjekje për t’ia ndryshuar gjuhën, emrin, kujtesën dhe identitetin.
Dhe nuk u dorëzua.
Sepse ne nuk jemi brez pa histori.
Ne jemi pasardhës të një tradite shqiptare që e njeh Gjergj Kastriotin – Skënderbeun – si një nga figurat themelore të historisë sonë.
Prandaj mund të vendosni STOP në rrugë.
Mund të vendosni edhe tabelën e përparësisë në udhëkryq.
Mund të hapni “Top Sekrete” të reja.
Mund të prodhoni edhe tituj të rinj për media.
Madje mund të na riktheni edhe “Efendinë” nga fjalori i Perandorisë Osmane.
Por mos harroni një gjë:
REPUBLIKA E KOSOVËS NUK ËSHTË PERANDORIA OSMANE.
Një titull mediatik nuk e ndryshon Kushtetutën.
Një tabelë trafiku nuk e ndryshon historinë.
Dhe një “STOP” nuk mund ta ndalë një popull të kujtojë se kush është.
Sepse:
STOP-i mund ta ndalë një makinë.
NUK MUND TA NDALË HISTORINË.
Dhe historia shqiptare ka treguar:
KUR SHQIPTARËT E DINË KUSH JANË, NUK KA TABELË STOP QË UA NDRYSHON DREJTIMIN.

Përse luftohet Levizja e Deçanit?

Drini.us
-
0
Përse luftohet Levizja e Deçanit?

Bajram Buron Binaku, Pejë

Lufta për çlirimin e Kosovës u kry me 1999. Pavarësia u shpall me 2008; mirëpo në liri filloj edhe një luftë hibride. Në emër të lirisë se fjalës e pluralizmit politik, u shfrytzua mirë nga elementët e brendshëm dhe të jashtëm, kjo dhe lindën parti e organizata fundamentaliste. Nga agjenturat serbe, ruse arabe e turke u investua, fillimisht duke vepruar “nën plaf” në edukimin e të rinjëve në kompjuterikë, humanizëm qe pastaj i futi në namaz e i edukojë në baza fetare. Kështu ndodhi në 3-4 vite pas çlirimit.

Partitë mbi baza fetare u formuan kur menduan se ishte atmosferë për veprim. Kështu PD, Fjala e disa tjera në programin e tyre formal kishin moralin, kujdesin ndaj prindërve, barazinë, a në fakt esencialisht kishin futjen e mësimit fetar nëpër shkolla e fakultete.

Duke patur ndikim tek masa dhe momentin e përshtatshëm politik, hoxhollarët me ligjeratat e tyre nxitnin urrejtjen ndaj botës se krishterë, e cila kishte luftuar edhe më shumë se sa ne për tu shkëputur nga Serbia. Këta hoxhollarë paguheshin duke shitur shpirtin tek okupatori serb dhe bota lindore arabo-turke.

Denimi i Hysri Selimit me 6 vite burgim, është njëri nga rastet e zbuluara nga nga AKI. Projekti “Top sekret” i hartuar në Beograd qe pas 20 vitësh Kosova të duket se Kandahar tregon jo pak. Përmes hoxhollarëve u ngritën qindra xhami, skaj rrugëve, u hapën shkolla fetare, apo mejtepe nëpër disa xhami.

Hoxhollarët përveç kësaj po kërkojnë hixhabin për femra, sheriatin si kushtetutë, urrejtjen ndaj botës se krishterë e përkrahjen terrorizmit ndërkombëtar. Duke parë këtë rrezik, pak vonë, por siç thot populli ” më mirë vonë se sa kurrë”, u mbajt tubimi në Deçan, ku u vendos largimi vullnetar nga besimi islam.

Këta burra nuk kërkuan asgjë me shumë veç shprehje vullneti të lirë për largim nga islami për shkak të veprimit të tij antikombëtar. Pra Levizja e Deçanit ishte shkëndija e parë anti fetare e programit antikombëtar, qe kishin strategji hoxhollarët. Pastaj, si produkt i saj lindën: Levizja për rikthim, Shqiptaria e levizja për rikthim në katolicizëm.

Asnjëra nga këto nuk bie në kundërshtim më njera tjetrën, por përputhën në një pikë kulmore: Mbrojtja e kombit nga elementët, tradhëtare, të shitur e agjentura të huaja. Prandaj hoxhollarët mendojnë se kanë gjetur gjarpërin tek levizja e Deçanit e ti “mëshajmë kokës”! Kot e kanë, kush su beson ma. Në protestat e Vushtrrisë kundër kishës në Zogaj ata protestuan me flamuj kombëtar e të Kosovës, por kot, Kosova po i hedh në kontenjerë gjithë armiqët e tradhëtarët e saj.

Rasti i Fatmir Shehollit do të jetë një kapitull i ri i zbulimit të fytyrave të tradhëtarëve. Nuk e kanë larg, burgu i pret dyrë hapur!

Reagim ndaj “letrës së hapur” të një grupi intelektualësh

Drini.us
-
0
Reagim ndaj “letrës së hapur” të një grupi intelektualësh
____
Një deklaratë e pavend, në një kohë të gabuar dhe, mbi të gjitha, me një barazim që nuk mund të pranohet pa kundërshtim.
E lexova me vëmendje letrën tuaj dhe, ndonëse në parim askush nuk mund të jetë kundër respektit ndërfetar, bashkëjetesës dhe unitetit kombëtar, nuk mund të pajtohem me mënyrën se si e keni paraqitur problemin.
Do të kisha pritur prej jush një reagim më konkret ndaj problemit real që po shqetëson shoqërinë shqiptare, veçanërisht ndaj shfaqjeve të radikalizmit fetar dhe ndikimeve që për vite kanë cenuar identitetin, kulturën dhe kohezionin tonë kombëtar. Në vend të kësaj, ju zgjodhët ta vendosni Kishën Katolike dhe Bashkësinë Islame në të njëjtën peshore, sikur të kemi të bëjmë me dy fenomene të njëjta dhe me të njëjtën peshë historike e shoqërore.
Kjo nuk është qasje e drejtë.
Nuk është e njëjta gjë të flasësh për një fe dhe të flasësh për radikalizmin që mund të shfaqet në emër të saj. Dhe po aq e padrejtë është që çdo reagim i një shqiptari katolik kundër radikalizmit islamik të interpretohet si sulm ndaj myslimanëve shqiptarë.
Ne nuk kemi problem me shqiptarin mysliman. Ai është pjesë e pandashme e kombit shqiptar, ashtu si shqiptari katolik apo ortodoks.
Problemi është me radikalizmin fetar, me ideologjitë që përpiqen ta zëvendësojnë identitetin kombëtar me identitete të importuara dhe me çdo projekt që e dobëson shtetin, kulturën dhe vetëdijen shqiptare.
Prandaj, kur flasim për këtë fenomen, duhet të kemi guximin të bëjmë dallimin mes besimtarit dhe ideologjisë radikale. Të bësh këtë dallim nuk është urrejtje fetare. Përkundrazi, është mënyra më e ndershme për ta mbrojtur edhe vetë besimtarin mysliman shqiptar nga keqpërdorimi i fesë së tij.
Ajo që më shqetëson veçanërisht në letrën tuaj është mënyra se si trajtohet Kisha Katolike.
Kisha Katolike në trojet shqiptare nuk është një institucion i ardhur dje dhe nuk mund të trajtohet si një aktor i barasvlershëm me çfarëdo rryme të re radikale që ka depërtuar në shoqërinë shqiptare në dekadat e fundit.
Historia dymijëvjeçare e krishterimit dhe e Kishës Katolike në trojet shqiptare është pjesë e historisë sonë kombëtare, kulturore dhe qytetëruese. Kujtesa jonë kombëtare nuk mund të fillojë aty ku na konvenon dhe as të fshihet aty ku na pengon.
Mjafton të kujtojmë rolin e klerit katolik në ruajtjen e gjuhës shqipe, të arsimit, të kulturës dhe të vetëdijes shqiptare. Mjafton të kujtojmë figurat që e lidhën fenë me dashurinë për këtë tokë dhe këtë popull.
Dhe mos e harroni Pjetër Bogdanin.
Pjetër Bogdani nuk ishte vetëm Ipeshkëv. Ai ishte edhe një figurë e jashtëzakonshme e qëndresës shqiptare, një klerik, dijetar dhe udhëheqës që e lidhi besimin me çështjen e lirisë së vendit të vet. Në kujtesën tonë historike ai mbetet simbol i një kleri që nuk qëndroi indiferent ndaj fatit të popullit shqiptar, por u vu në shërbim të tij.
Prandaj, kur flasim për historinë e Kishës Katolike në trojet shqiptare, nuk mund të anashkalojmë figura si Pjetër Bogdani dhe rolin që kleri katolik ka luajtur në periudhat më të vështira të historisë sonë.
Prandaj, në vend që Kisha Katolike të vihet në bankën e të akuzuarve me një formulim të përgjithshëm, do të ishte më e drejtë të vlerësohej konkretisht kontributi i saj dhe, nëse ka ndonjë veprim të caktuar që konsiderohet i gabuar, ai të kritikohet me emër dhe me argumente.
Nuk mund të dënohet një traditë dymijëvjeçare për shkak të ndonjë individi që ka përdorur gjuhë të papërshtatshme.
Po, çdo gjuhë fyese duhet dënuar. Po, çdo sulm ndaj një besimi apo ndaj një shqiptari për shkak të fesë së tij duhet kundërshtuar.
Por kjo nuk duhet të përdoret si mjegull për të fshehur problemin tjetër: radikalizmin islamik, i cili prej vitesh ka rënduar mbi shoqërinë shqiptare dhe ka dëmtuar rëndë imazhin, kohezionin dhe identitetin tonë.
Të flasësh për këtë problem nuk do të thotë të urresh myslimanët.
Përkundrazi.
Do të thotë të mbrosh edhe ata shqiptarë myslimanë që nuk duan që feja e tyre të instrumentalizohet nga ideologji radikale dhe interesa që nuk kanë lidhje me traditën shqiptare të bashkëjetesës.
Prandaj, mos e përzieni besimin me radikalizmin, por mos e përzieni as kundërshtimin ndaj radikalizmit me urrejtjen ndaj besimtarit.
Këtu, mendoj, qëndron gabimi themelor i letrës suaj.
Ju flisni për bashkimin e shqiptarëve dhe kjo është e drejtë. Por bashkimi kombëtar nuk ndërtohet duke relativizuar dallimet mes fenomeneve që historikisht dhe shoqërisht nuk janë të njëjta.
Bashkimi nuk kërkon amnezi historike.
Bashkimi nuk kërkon që të heshtim përballë radikalizmit.
Bashkimi nuk kërkon që të vendosim shenjën e barazimit aty ku nuk ekziston.
Dhe mbi të gjitha, dashuria për kombin shqiptar nuk duhet të shihet si pengesë për besimin fetar të askujt. Por as feja nuk duhet të përdoret si instrument për ta zëvendësuar identitetin kombëtar shqiptar.
Pikërisht për këtë arsye jam i zhgënjyer edhe nga disa prej emrave që kanë nënshkruar këtë letër. Disa prej jush i njoh personalisht. Disa i kam miq e shokë dhe, sinqerisht, kam pasur respekt për qëndrimet dhe angazhimet tuaja të mëparshme.
Madje, në njëfarë mënyre, angazhimi ynë është frymëzuar edhe nga vepra juaj e dikurshme kombëtare.
Prandaj zhgënjimi është edhe më i madh.
Do të doja që ju të ishit në krye të kësaj përpjekjeje për ta mbrojtur identitetin shqiptar, vlerat tona historike dhe karakterin evropian të shoqërisë sonë, ndërsa ne do të ishim pas jush.
Por për këtë duhet një qasje më e drejtë dhe më e guximshme.
Një komb, besime të ndryshme — po.
Respekt i ndërsjellë — patjetër.
Bashkëjetesë — gjithmonë.
Por edhe:
Një identitet kombëtar që nuk negociohet.
Një histori që nuk relativizohet.
Një Kishë Katolike që nuk barazohet padrejtësisht me radikalizmin islamik.
Dhe një kundërshtim i vendosur ndaj çdo forme të ekstremizmit fetar që dëmton kombin shqiptar.
Ky është qëndrimi im.
Jo kundër shqiptarit mysliman.
Jo kundër shqiptarit katolik.
Por kundër çdo ideologjie që përpiqet t’i ndajë shqiptarët, t’ua zëvendësojë identitetin ose ta përdorë fenë kundër interesit të kombit.
Bashkimi shqiptar nuk ndërtohet duke i barazuar të gjitha fenomenet. Ndërtohet duke pasur guximin t’i dallojmë, t’i emërtojmë dhe t’i përballojmë me drejtësi.
I zhgënjyer deri në pikën e fundit me këtë qasje.
30.08.2026
Blerim Nika
Çeta “Pjetër Bogdani”
_____
Lexojeni letrën…:

Olsi Jazexhiu “e mpreh shpatën” për Gallapin dhe flet si panislamik për “origjinën serbe” të gallapasve

Drini.us
-
0
Olsi Jazexhiu “e mpreh shpatën” për Gallapin dhe flet si panislamik për “origjinën serbe” të gallapasve

Luan – Asllan Dibrani, Durrës

KUR OLSI JAZEXHIU GJYKON GALLAPIN: PARAGJYKIMI IDEOLOGJIK NUK MUND TA ZËVENDËSOJË HISTORINË

Në mbrojtje të Dr. Qazim Namanit, familjes Pacolli të Marecit dhe kujtesës historike shqiptare të Gallapit

Shkruan: Asllan Dibrani – Luani, piktor, skulptor, publicist dhe ish-i burgosur politik

Olsi Jazexhiu është prej kohësh një figurë polemike e debatit publik shqiptar. Vetë ai është paraqitur si historian i historisë moderne shqiptare e osmane dhe si profesor që merret me historinë osmane, ruse dhe të botës islame; në shkrimet dhe paraqitjet e tij publike ka trajtuar me simpati ose vëmendje të posaçme Turqinë, Iranin, Rusinë, Pakistanin dhe çështje të botës islame. Në vitin 2018, për shembull, ai e paraqiste afrimin e Turqisë me Rusinë si të lidhur me perceptimin e Moskës si faktor të sovranitetit, ndërsa në punimet e tij më të reja ka trajtuar Iranin dhe Turqinë në raport me politikën perëndimore.

Kjo është e drejta e tij.

Por pikërisht këtu duhet të fillojë kujdesi: orientimi ideologjik nuk është provë historike. Simpatia politike nuk është arkeologji. Besimi fetar nuk është metodologji etnogjenetike.

Dhe kur Olsi Jazexhiu kalon nga analiza politike te pretendimet për prejardhjen e familjeve të Gallapit, ai hyn në një terren ku çdo fjali duhet të peshohet me dokument, jo me paragjykim.

Përballë tij qëndron Dr. Qazim Namani, studiues i cili ka punuar për dekada mbi trashëgiminë historike, arkeologjike dhe kulturore të Gallapit, Marecit, Artanës dhe trevave përreth. Në reagimin që kemi përpara, Dr. Namani shkruan shprehimisht se ka rreth katër dekada angazhim në zbulimin dhe hulumtimin e trashëgimisë kulturore të kësaj zone, duke e përfshirë edhe Marecin.

Kjo është një diferencë që nuk mund të fshihet me retorikë.

Edhe unë vij nga Gallapi – dhe e njoh çfarë do të thotë kjo tokë

Edhe unë, Asllan Dibrani – Luani, kam prejardhje nga këto treva të Gallapit.

Jam piktor, skulptor, publicist, njeri që kam kaluar edhe burgun politik dhe që një pjesë të jetës sime ia kam kushtuar çështjes shqiptare, kulturës dhe kujtesës sonë kombëtare. Prandaj nuk e shoh Gallapin nga një tavolinë larg tij.

Gallapi për mua është kujtesë familjare.

Është tokë.

Është gur.

Është varr.

Është emër vendi.

Është rrënojë kishe.

Është traditë.

Është qëndresë.

Dhe pikërisht kjo më bën ta them pa ekuivok: pushtues të ndryshëm kanë kaluar mbi këto treva, kanë vendosur administrata, kanë bërë luftëra, represione dhe ndryshime politike, por asnjëri nuk ka mundur ta zhdukë vazhdimësinë e kujtesës shqiptare të Gallapit.

Pretendimi absolut se “askush nuk ka hyrë kurrë” do të ishte historikisht i pasaktë. Kanë hyrë shumë pushtues. Por dallimi është tjetër: nuk kanë arritur ta zhdukin identitetin e popullsisë vendase.

Kjo është shumë më e fuqishme se slogani.

Dr. Qazim Namani nuk flet nga ajri

Në një studim të botuar më 17 gusht 2026, Dr. Qazim Namani e trajton Gallapin si hapësirë të Dardanisë qendrore dhe e lidh emërtimin e trevës me Galabrët e përmendur në burime antike. Ai argumenton për vazhdimësinë historike, arkeologjike dhe gjenetike të popullsisë së kësaj zone.

Po ashtu, në punimet e tij mbi xehetarinë e Gallapit, Namani paraqet lokalitete, mbetje të shkritoreve, gjurmë vendbanimesh dhe mikrotoponime të ruajtura rreth Marecit dhe Artanës.

Në reagimin ndaj Jazexhiut, ai përmend emërtime të tilla si Proi i Zi, Proi i Teodorës, Trojet e Rimit, Rranima, Guri i Bletës, Quka e Qelnasit, Qarri dhe një numër mikrotoponimesh të tjera të ruajtura në Marec dhe rrethinë.

Kjo quhet terren.

Kjo quhet material studimi.

Mund të kundërshtohet. Por duhet kundërshtuar me material më të fortë.

Jo me fantazi.

Gallapi mban një trashëgimi të thellë të krishterë shqiptare

Një nga elementet që nuk mund të fshihet nga historia e Gallapit është trashëgimia e krishterë.

Dr. Namani argumenton se në Marec dhe në trevat përreth popullsia ruajti për një kohë të gjatë traditën e krishterë, të ritit latin dhe ortodoks, dhe e lidh islamizimin e mëvonshëm të pjesëve të popullsisë me ndryshimet politike e ushtarake të periudhës osmane, sidomos në shekullin XIX.

Kush e njeh Gallapin e di se gjurmët janë të shumta: themele të vjetra, lokalitete të quajtura “kishë”, varreza, gurë, mikrotoponime dhe rrënoja që kërkojnë studim profesional.

Do të ishte e tepruar të deklarohej pa inventar arkeologjik se çdo fshat ka patjetër një objekt katolik të identifikuar shkencërisht. Por është krejt e arsyeshme të thuhet se trashëgimia e krishterë është e përhapur dhe e thellë në shumë vendbanime të Gallapit, dhe se një pjesë e madhe e saj ende pret dokumentim sistematik.

Kjo histori nuk mund të fshihet për t’iu përshtatur as islamizmit politik, as romantizmit osman dhe as historiografisë nacionaliste sllave.

Dhe këtu rrëzohet metoda e Olsi Jazexhiut

Në materialin e publikuar, Jazexhiut i atribuohet pretendimi se familja Pacolli mund të ketë prejardhje serbe apo boshnjake të islamizuar, si edhe spekulimi se një analizë ADN-je do ta nxirrte atë “90 për qind” sllave, bullgare apo tatare. Dr. Namani e kundërshton drejtpërdrejt këtë mënyrë të argumentimit.

Kjo është pika ku unë e kundërshtoj Jazexhiun pa asnjë rezervë.

Nuk përcaktohet origjina e një familjeje nga fytyra.

Nuk përcaktohet nga dëshira.

Nuk përcaktohet nga orientimi politik.

Dhe sidomos nuk shpiket një përqindje gjenetike pa test.

Nëse pretendon “90 për qind”, na thuaj:

Cili laborator?

Cili kampion?

Cila bazë krahasimi?

Cilat haplogrupe?

Cili publikim?

Cili studim i recensuar?

Nëse nuk i ke, atëherë ajo shifër nuk është shkencë.

Është retorikë.

Ajo që Jazexhiu kërkon për Pacollët duhet të vlejë edhe për vetë Jazexhiun

Dhe këtu qëndron absurdi.

Nëse do ta pranonim metodën e Jazexhiut — që nga pamja, mbiemri, vendlindja ose përshtypja politike mund t’i caktojmë dikujt një origjinë tjetër — atëherë me të njëjtën metodë dikush mund të fillonte të shpikte se edhe vetë Jazexhiu është vllah, grek, serb, bullgar apo çfarëdo tjetër.

Madje në polemika të mëparshme publike janë hedhur pretendime të tilla për origjinën e tij, por ato janë pikërisht shembulli se sa e papërgjegjshme është të përcaktosh etninë e një njeriu pa prova.

Unë nuk do ta bëj këtë gabim.

Nuk do t’i shpik Olsi Jazexhiut një gjenealogji.

Sepse atëherë do të bëja pikërisht atë që po kritikoj.

Prejardhja provohet. Nuk sajohet.

Edhe akuzat politike duhen trajtuar me të njëjtin standard

Në vitin 2026 janë publikuar akuza shumë të rënda nga një shoqatë e ekspertëve akademikë iranianë kundër Jazexhiut, duke e lidhur atë me strukturat iraniane. Jazexhiu i ka kundërshtuar publikisht këto akuza. Për këtë arsye, ato mund të përmenden vetëm si akuza të palëve, jo si fakte të provuara.

Ky standard është i rëndësishëm.

Sepse pikërisht këtë kërkoj edhe prej Jazexhiut kur flet për familjen Pacolli:

mos e paraqit dyshimin si fakt.

Mos e paraqit hamendjen si ADN.

Mos e paraqit ideologjinë si histori.

Olsi Jazexhiu mund ta ketë Turqinë, Iranin, Rusinë apo botën islame në qendër të interesit të vet – Gallapi nuk i detyrohet asnjërës

Atij mund t’i interesojë historia osmane.

Mund ta analizojë Rusinë.

Mund ta mbrojë Iranin nga kritikat perëndimore.

Mund të flasë për Palestinën, Pakistanin, Kinën apo Turqinë.

Është e drejta e tij.

Por kur vjen te historia shqiptare, nuk mund të shohë Gallapin përmes syzeve të Stambollit, Moskës apo Teheranit.

Gallapi duhet lexuar nga burimet e Gallapit.

Nga arkeologjia.

Nga Artana.

Nga dokumentet mesjetare.

Nga regjistrat.

Nga toponimia.

Nga antropologjia historike.

Nga gjuhësia.

Nga terreni.

Nga burimet osmane, raguzane, kishtare dhe perëndimore, të krahasuara kritikisht.

Kjo është metodë.

Çdo gjë tjetër është ideologji.

Familja Pacolli nuk është lodër për eksperimente identitare

Familja Pacolli e Marecit nuk ka pse të dalë para një gjykate publike për të provuar se “sa shqiptare” është.

Nëse dikush kërkon t’ia ndryshojë historinë, barra e provës bie mbi atë që ngre pretendimin.

Dr. Namani thekson lidhjen e familjes Pacolli me familje të tjera të zonës dhe i vendos ato brenda vazhdimësisë së popullsisë vendase të Marecit.

Kush e kundërshton, le të sjellë dokumentet.

Jo fantazinë.

Prandaj, Olsi Jazexhiut ia them publikisht

Mos iu afro Gallapit me metrin e propagandës.

Mos ua mat shqiptarëve kafkën, hundën apo fytyrën për të nxjerrë kombësinë.

Evropa e ka parë një herë se ku çojnë teoritë që lidhin pamjen fizike me “racën” dhe “gjakun”.

Mos shpik ADN pa ADN.

Mos shpik sllavë aty ku nuk ke dokument.

Mos shpik tatarë aty ku nuk ke genealogji.

Dhe mos u përpiq ta rrëzosh punën shumëvjeçare të një studiuesi të terrenit vetëm sepse rezultatet e tij nuk përshtaten me botëkuptimin tënd.

Dr. Qazim Namani mund të kundërshtohet. Por ai duhet kundërshtuar me shkencë.

Kjo është sfida.

Unë që vij nga Gallapi e them me krenari: kjo tokë nuk ka nevojë për histori të importuar

Nëpër këtë tokë kanë kaluar perandori.

Roma.

Bizanti.

Perandoria Osmane.

Administrata e pushtime sllave.

Regjime të ndryshme.

Por toka ka ruajtur emrat.

Ka ruajtur gurët.

Ka ruajtur kujtesën.

Ka ruajtur rrënojat.

Ka ruajtur kulturën.

Dhe mbi të gjitha ka ruajtur njerëzit.

Prandaj, kur një tezë e dobët përpiqet të na tregojë se kush kemi qenë pa na sjellë dokumentin që e provon, ajo tezë nuk meriton frikë.

Meriton verifikim.

Dhe nëse nuk e kalon verifikimin, përfundon në koshin e tezave të dështuara historike.

Jo Olsi Jazexhiu si njeri.

Teza e tij.

Sepse njeriu ka të drejtë të flasë.

Por faktet kanë të drejtë ta rrëzojnë.

Dhe për Gallapin, Marecin, Artanën dhe familjen Pacolli, beteja nuk duhet bërë me sharje.

Duhet bërë me atë armë që propaganda e ka më të vështirë ta përballojë:

me dokumentin.

me shkencën.

me arkeologjinë.

me kujtesën.

me të vërtetën.

THIRRJE PUBLIKE PËR SHPËRNDARJE

Të gjithë lexuesve, studiuesve, intelektualëve, veprimtarëve dhe bashkatdhetarëve që e lexojnë këtë shkrim, u bëj thirrje që, pasi ta lexojnë dhe ta vlerësojnë përmbajtjen dhe argumentet e tij, ta shpërndajnë sa më gjerësisht.

Historia shqiptare, trashëgimia e Gallapit, dinjiteti i familjeve tona dhe puna shumëvjeçare e studiuesve seriozë si Dr. Qazim Namani nuk duhet të mbeten peng i dezinformimit, paragjykimeve apo tezave të pambështetura.

Shpërndajeni këtë shkrim që argumenti të përballet me argumentin, dokumenti me propagandën dhe e vërteta historike me çdo përpjekje për shtrembërimin e saj.

Luan – Asllan Dibrani – Durrës
Piktor, skulptor, publicist, ish-i burgosur politik dhe veprimtar i çështjes kombëtare shqiptare

Durrës, 30 gusht 2026

 

Reagim ndaj letrës së hapur të një grupi intelektualësh drejtuar Naim Tërnavës dhe Dodë Gjergjit

Drini.us
-
0
Reagim ndaj letrës së hapur të një grupi intelektualësh drejtuar Naim Tërnavës dhe Dodë Gjergjit
Basri Beka, Prishtinë
____
E lexova letrën e hapur të një grupi intelektualësh drejtuar Naim Tërnavës dhe Dodë Gjergjit.
Në mesin e nënshkruesve ka emra të njohur për kontributet e tyre në shkencë, kulturë, art, çështjen kombëtare dhe lirinë e Kosovës. Pikërisht për këtë, letra juaj meriton respekt, por edhe një kritikë të ashpër dhe të sinqertë.
Letra është e drejtë në parim. Gjuha fyese dhe përçarëse mbi baza fetare duhet të ndalet. Por ajo është adresuar gabim dhe është shkruar pa analizë të mjaftueshme të kontekstit real të asaj që po ndodh.
Ju e keni formuluar problemin si një konflikt simetrik: individë myslimanë që fyejnë katolikët dhe individë katolikë që fyejnë myslimanët. Kjo është një thjeshtëzim i rrezikshëm. Fyerjet dhe sharjet në portale e rrjete sociale nuk vijnë kryesisht “mes myslimanëve dhe katolikëve”. Ato vijnë kryesisht mes ekstremistëve islamikë të ndikuar nga Islami Politik – që synojnë të imponojnë një kulturë dhe mënyrë jete të huaj, që nuk ka asgjë të përbashkët me shqiptarin dhe me kulturën tonë evropiane – dhe njerëzve me vetëdije kombëtare që janë të shqetësuar për kahjen kulturore që po i imponohet kombit, për rrënimin e demokracisë dhe për imponimin e teokracisë.
Prandaj, të nderuar intelektualë, kjo letër nuk duhej t’u drejtohej krerëve fetarë. Para se t’u drejtohej Tërnavës dhe Gjergjit, ajo duhej t’u drejtohej:
• Prokurorisë së Shtetit,
• liderëve politikë dhe institucionalë,
• kryetarëve të komunave.
Dhe kërkesa duhej të ishte e qartë dhe e fortë:
• Të respektohet Kushtetuta dhe ligji nga të gjitha bashkësitë fetare, dhe veçanërisht nga bashkësia më e madhe – Bashkësia Islame e Kosovës (BIK).
• BIK-u të respektojë Kushtetutën laike.
• Të ndalen menjëherë thirrjet antikushtetuese dhe antiligjore, si ajo e imamit Labinot Maliqi që u bëri thirrje vajzave të mitura të shkojnë me shami në shkolla, në kundërshtim të hapur me ligjin.
• Të hetohen investimet religjioze që vijnë nga Lindja dhe që menaxhohen nën ndikimin e Serbisë.
• Të ndalet narrativa antikombëtare e BIK-ut mbi historinë.
• Të ndalet imponimi i një kulture dhe tradite të huaj antishqiptare mbi shoqërinë tonë.
• Të ndalet korrupcioni fetar i Islamit Politik që po e ushtron BIK-u duke shtrirë ndikim në parti politike dhe institucione publike të Kosovës.
Këtu qëndron thelbi i problemit. Jo te “respekti i ndërsjellë” i formuluar në mënyrë të përgjithshme, por te përpjekja për të ndryshuar orientimin kulturor të shqiptarëve dhe për të dobësuar karakterin laik të shtetit.
Ajo që më shqetëson thellësisht në letrën tuaj është koha dhe mënyra se si e keni formuluar. Në vend që të adresohej pengimi i lirisë së besimit të komunitetit katolik në Zogaj të Vushtrrisë nga ekstremistë islamikë që protestuan kundër një kishe, dhe në vend që të kërkohej hetim i çdo investimi në religjion dhe në xhamitë e ndërtuara vend e pa vend – pas gjetjeve të Prokurorisë Speciale ku në islamizimin e shoqërisë dhe të shtetit të Kosovës del e involvuar drejtpërdrejt Serbia – ju me letrën tuaj i futni në një thes sulmuesin dhe viktimën: BIK-un dhe Ipeshkvinë.
Sa për informim: me aktivizmin tim në Organizatën Shqiptaria, për gati tri vite monitorimi të ndikimit të bashkësive fetare në orientimin kulturor të shqiptarëve, unë nuk kam gjetur gjuhë urrejtjeje dhe përçarjeje te asnjë bashkësi tjetër, përveç se te disa kuadro të BIK-ut. Dhe ky institucion fetar nuk ka marrë asnjë masë ndaj tyre. Kjo e bën fajtor. Prandaj mos i fusni të gjithë në një thes.
Adresoni problemin drejt.
Mos kërkoni vetëm që myslimani të mos e shajë katolikun dhe katoliku të mos e shajë myslimanin.
Kërkoni që asnjë institucion fetar të mos e vendosë veten mbi Kushtetutën dhe ligjin.
Kërkoni hetim të ndikimeve të huaja.
Kërkoni mbrojtje të karakterit laik të Republikës së Kosovës.
Sepse konflikti kryesor nuk është mes myslimanëve dhe katolikëve.
Konflikti është mes shtetit laik dhe atyre që duan ta shndërrojnë fenë në instrument politik për kontroll dhe imponim.
Mes një shoqërie shqiptare me identitet evropian dhe atyre që përpiqen t’i imponojnë asaj një kulturë e model jetese të importuar.
Mes demokracisë dhe teokracisë.
Dhe kjo duhet thënë pa frikë dhe pa eufemizma.
Harmonia ndërfetare nuk ndërtohet duke relativizuar problemin dhe duke i barazuar palët. Ndërtohet duke e adresuar problemin aty ku është – me emër, me guxim dhe me përgjegjësi.
1...131415...1,724Faqja 14 nga 1,724