Kreu Blog Faqe 312

Me 17 Janar 2026, Sot, në Klinë u përkujtua Kryeheroi Gjergj Kastrioti

Drini.us
-
1
Me 17 Janar 2026, Sot, në Klinë u përkujtua Kryeheroi Gjergj Kastrioti

Nga: Lekë Mrijaj, Klinë

Sot, më 17 janar në ditën e përkujtimit të ndarjes nga jeta të Gjergj Kastrioti Skënderbeu, Heroit Kombëtar të shqiptarëve, ndalemi me nderim përballë bustit të tij në qytetin e Klinës. Ky monument historik nuk flet me zë, por me heshtjen e tij e bart peshën e historisë, sakrificës dhe të identitetit tonë kombëtar.

Mes ndërtesave dhe ritmit të përditshëm të jetës qytetare, busti i Gjergj Kastriotit-Skënderbeut qëndron krenarë si një pikë e palëkundur referimi historik dhe moral, i cili është vendosur më 1 shkurt të vitit 2019, falë nismës së Forumit të Intelektualëve “Luigj Gurakuqi” në Klinë, i cili bust është një dëshmi e kujdesit qytetar për ruajtjen e kujtesës kombëtare.

Prania e tij krijon një kontrast të thellë mes përkohshmërisë së jetës moderne dhe përjetësisë së veprës së Heroit Kombëtar. Ky kontrast nuk e zvogëlon rëndësinë e monumentit, por e bën edhe më domethënës, duke e shndërruar atë në një rojtar të heshtur të ndërgjegjes sonë historike.

Busti e paraqet Gjergj Kastriotin – Skënderbeun me kokën lart dhe me një shikim të thellë e të përqendruar. Ky vështrim duket sikur përshkon kohën, historinë dhe fatin e kombit shqiptar. Në të lexohen vendosmëria dhe mençuria e një prijësi të madh, i cili ka përballuar beteja të ashpra triumfuese, më sakrifica të mëdha dhe vendime vendimtare për ekzistencën e popullit të vet. Pra, nuk është një shikim sfidues, por vigjilent – shikimi i atij që udhëheq dhe mbron edhe përtej kufijve të jetës.

Në përkrenaren karakteristike me brirë dhie, element i njohur ikonografik i figurës së Gjergj Kastriotit-Skënderbeut, dallohen gjashtë trëndafila të praruar. Midis tyre janë gdhendur iniciale me shkronja latine, të lexuara shpesh si “IMPERATORE”. Ky titull, që rrjedh nga latinishtja imperare – të sundosh, të komandosh – shpreh autoritetin, legjitimitetin dhe rolin e Gjergj Kastriotit-Skënderbeut si prijës sovran dhe kryestrateg i shquar ushtarak i kohës së tij. Mjekra e gjatë dhe tiparet e theksuara të fytyrës i japin bustit pamjen e një burri legjendar me përvojë dhe mendim të pjekur, që do të thotë se Gjergj Kastrioti-Skënderbeu paraqitet si njeri i veprimit dhe i mendimit njëkohësisht, si udhëheqës që ka ditur të prijë jo vetëm me shpatë, por edhe me mençuri, maturi dhe vizion. Edhe në kraharorin e tij është gdhendur shqiponja dykrenare, simboli më i fuqishëm i identitetit tonë kombëtar. Ajo përfaqëson mbrojtjen e Atdheut dhe Qëndresën për Liri. Në këtë formë, Gjergj Kastrioti- Skënderbeu shfaqet si mburojë e gjallë e popullit të tij dhe si mishërim i sakrificës sublime për lirinë kombëtare. Ndërsa piedestali prej guri masiv, mbi të cilin qëndron busti, simbolizon qëndrueshmërinë e kujtesës historike. Mbishkrimi i thjeshtë me emrin e Gjergj Kastriotit-Skënderbeut dhe vitet e jetës së tij (1405-1468), flet më shumë se çdo fjalë e tepërt, sepse veprat e tij janë të gdhendura thellë në historinë e popullit shqiptar. Edhe lulet e vendosura pranë monumentit në ditëlindjen e tij, më 6 maj, në 28 Nëntor – Ditën e Flamurit Kuq e Zi, në përvjetorin e Besëlidhjes së Lezhës dhe në ditëvdekjen e tij, janë shenja të gjalla të respektit dhe mirënjohjes së brezave. Rrethimi qytetar dhe lëvizja e përditshme e nxënësve dhe qytetarëve krijojnë një dialog të heshtur mes Gjergj Kastriotit Skënderbeut dhe së kaluarës dhe së tashmes. Gjergj Kastrioti-Skënderbeu qëndron aty si një udhërrëfyes moral, duke i kujtuar çdo kalimtari të gjakut të tij (Skënderbeut), se liria dhe identiteti kombëtar nuk janë dhuratë, por janë fituar me sakrificë dhe duhen ruajtur me përgjegjësi nga brezat e sotëm dhe ata që do të vijnë.

Ky bust, i realizuar në bronz në mënyrën më ideale nga skulptori Sabri Behrami nga Mitrovica, nuk është vetëm një vepër arti, por një dëshmi e vetëdijes historike dhe e përkushtimit qytetar për ruajtjen e trashëgimisë sonë të lavdishme kombëtare.

Në këtë ditë përkujtimore, busti i Gjergj Kastriotit-Skënderbeut në Klinë mbetet një mësim i heshtur, por i përhershëm ku historia nuk është vetëm kujtim i së kaluarës, por udhërrëfyes i domosdoshëm për të tashmen dhe për të ardhmen.

Lavdi e përjetshme veprës heroike të Gjergj Kastriotit-Skënderbeut!

Klinë, 17 janar 2026

“Sundimi i ligjit” , mbi 88 milionë euro vlera e pasurisë së sekuestruar…!

Drini.us
-
0
“Sundimi i ligjit” , mbi 88 milionë euro vlera e pasurisë së sekuestruar…!
Sak Muji, Rugovë
____
“Sundimi i ligjit” sipas spektaklit: 88 milionë në konferencë, zero përgjegjësi në terren
Në Kosovë kemi një sport kombëtar: konferenca për shtyp.
Aty ku “sundimi i ligjit” matet me shifra, ndërsa drejtësia me durimin e popullit.
Nga njëra anë, kemi fjalime me ton solemn:
52 mijë raste të pranuara, 41 mijë të përfunduara, mbi 88 milionë euro pasuri të sekuestruar gjatë 2023—madje thuhet se totali i ngrirjeve/sekuestrimeve/konfiskimeve i kalon 110 milionë euro. Këto janë të dhëna të publikuara nga Prokuroria në konferencë. 
Dhe kjo punë duhet vlerësuar, sepse sekuestrimi i pasurisë së pajustifikueshme është një nga goditjet më të dhimbshme ndaj krimit e korrupsionit—kur bëhet si duhet. 
Por… ja ku fillon ironia.
Sepse në anën tjetër, në televizion e debat publik, shpesh kemi dëgjuar një logjikë të frikshme:
kur është fjala për armiq të shtetit, gjithçka kthehet në “nuanca”, “terma juridikë”, “pritje”, “premtime”, “po na ndihmon me informata”, “po bashkëpunon”…
Ndërkohë faktet bazë të Banjska-s janë këto: sulmi i 24 shtatorit 2023 u trajtua nga autoritetet e Kosovës si sulm terrorist dhe lidhet me vrasjen e rreshterit Afrim Bunjaku; raportime të shumta për aktakuzën/ndjekjen penale e përshkruajnë ngjarjen si të tillë. 
Pra, populli s’po shpik nga hiçi kur thotë:
“Po na shiten fjalë të mëdha, por kur del puna te shteti – fillon zbutja.”
Dhe këtu hyn satira e hidhur:
kur në studio del “Cerni Vranac” – alias Xhavit Haliti – e bën gjyqin e shtetit me fjali të shkurtra, sikur Kosova është tavolinë kafeje, jo republikë. Sot “s’është terrorist”, nesër “është çështje teknike”, pasnesër “hajde se s’ka gajle”.
Ndërkohë, rasti i Oliver Ivanović është shembull i “teatrit të premtimeve”: raportime kanë folur për zhvillime rreth masave/urdhër-arresteve dhe debatit publik rreth rolit të Milan Radoičić (p.sh. raportime për tërheqje të një urdhër-arresti në një fazë). 
Madje në hapësirën publike u përfol edhe pretendimi se Radoičić “ofroi informata të besueshme” për v

Mr. sc. Musa Sabedini – nga praktika profesionale në ndërtimin e manualit akademik të gazetarisë hulumtuese

Drini.us
-
0
Mr. sc. Musa Sabedini – nga praktika profesionale në ndërtimin e manualit akademik të gazetarisë hulumtuese

Arif Ejupi, Gjenevë

Sot, Prishtinë në ambientet e Universitetit për Biznes dhe Teknologji (UBT), u zhvillua një ngjarje me peshë të veçantë akademike dhe kulturore. Në prani të profesorëve, studentëve, studiuesve të medias, si dhe miqve e familjarëve të autorit, u promovua vepra voluminoze “Gazetaria Hulumtuese: Misioni, rreziqet, etika dhe sfidat profesionale”.

Libri është konceptuar si një tekst referencial për studentët e gazetarisë, studiuesit e medias, gazetarët hulumtues, redaktorët dhe profesionistët e përkushtuar ndaj së vërtetës dhe interesit publik.

Me këtë rast, i pranishëm ishte edhe rektori i UBT-së, prof. dr. Edmond Hajrizi, i cili gjatë fjalës së tij theksoi se libri i Mr. sc. Musa Sabedinit është ndërtuar si një udhërrëfyes akademik dhe profesional për gazetarinë hulumtuese. Ai vlerësoi se kjo vepër përfaqëson një kontribut të rëndësishëm në zhvillimin teorik dhe praktik të gazetarisë hulumtuese në Kosovë dhe më gjerë.

Në fjalën e tij përshëndetëse, rektori Edmond Hajrizi e përgëzoi profesor Sabedinin për botimin e librit, duke e cilësuar atë si një ndër veprat më cilësore dhe më të kompletuara në fushën e gazetarisë hulumtuese në hapësirën akademike shqiptare.

Ngjarja u karakterizua nga një dialog i hapur akademik ndërmjet autorit dhe pjesëmarrësve, ku, përveç prezantimit të strukturës dhe përmbajtjes së librit, u diskutuan gjerësisht sfidat bashkëkohore të gazetarisë hulumtuese, dilemat etike dhe roli i saj në funksionimin e demokracisë moderne.

Vepra u prit me vlerësime të larta edhe nga kolegët dhe studentët e medias, duke u konfirmuar si një burim i rëndësishëm referencial për studimin dhe praktikën e gazetarisë hulumtuese në Kosovë dhe rajon.

Ndërkaq, dekani i Fakultetit Media dhe Komunikim në UBT, Ferid Selimi, vlerësoi angazhimin profesional dhe kontributin e vazhdueshëm të autorit në ndërtimin e mendimit kritik dhe formimin profesional të studentëve të gazetarisë.

Në këtë kontekst, recensenti i librit, Safet Zejnullahu, theksoi se vepra vjen në një moment kur themelet tradicionale të gazetarisë po sfidohen seriozisht nga transformimet e shpejta të teknologjisë digjitale.

Sipas tij, ndryshe nga gazetaria tradicionale, ku profesionalizmi ishte më i konsoliduar pavarësisht kufizimeve teknike, gazetaria online ofron mundësi të shumta, por shpesh e zbeh thellësinë dhe rigorozitetin e gazetarisë hulumtuese për shkak të presionit të shpejtësisë dhe fragmentimit të informacionit.

Zejnullahu vlerësoi strukturimin metodologjik të librit në tri pjesë kryesore:

  • pjesa e parë trajton misionin, rreziqet dhe sfidat e gazetarisë hulumtuese, të ilustruara me raste konkrete vendore dhe ndërkombëtare;
  • pjesa e dytë analizon ndikimin e gazetarisë së internetit dhe transformimin e profesionit;
  • ndërsa pjesa e tretë fokusohet në teknikat moderne të raportimit hulumtues, të përshtatura për epokën digjitale.

Një vlerë e veçantë e veprës, sipas recensentit, janë 101 pyetjet dhe udhëzimet për gazetarinë hulumtuese, të ndërtuara mbi përvojën profesionale të autorit, literaturën bashkëkohore dhe raste konkrete, duke përfshirë dimensionin profesional, etik, ligjor dhe logjistik të gazetarisë hulumtuese.

Duke folur për librin, profesori Musa Sabedini theksoi se kjo vepër përfaqëson kurorëzimin e një përvoje mbi 35-vjeçare në gazetarinë profesionale, me theks të veçantë në gazetarinë hulumtuese.

Ai nënvizoi se libri nuk është thjesht një manual praktik, por një reflektim i thellë akademik mbi përvojat reale, sfidat, rreziqet dhe dilemat etike të profesionit.

Sipas autorit, përmbajtja e librit mbështetet në një arkiv të pasur profesional, në përvojën e tij akademike si ligjërues në UBT, si dhe në pjesëmarrjen në konferenca ndërkombëtare dhe botimin e punimeve shkencore në revista prestigjioze.

Autori ritheksoi se gazetaria hulumtuese mbetet një nga shtyllat themelore të demokracisë moderne, një mekanizëm thelbësor për zbardhjen e aferave, ndriçimin e padrejtësive dhe mbrojtjen e interesit publik.

Në një kohë të rritjes së presioneve politike dhe ekonomike mbi mediat, ai vlerësoi se gazetaria hulumtuese duhet të mbrohet dhe të zhvillohet si e mirë publike, përmes mbështetjes institucionale, angazhimit qytetar dhe integritetit profesional.

Promovimi u pasurua edhe me kontributet e ish-zëvendëskryeministrit Hajredin Kuçi dhe kolegëve Faton Ismajli dhe Betim Musliu, të cilët vlerësuan profesionalizmin dhe integritetin e autorit, si dhe rëndësinë e librit për edukimin e brezave të rinj të gazetarëve.

Libri përmbyllet me një mesazh të qartë dhe motivues për të rinjtë: profesionalizmi, guximi, integriteti dhe përkushtimi ndaj së vërtetës janë kushtet themelore për mbijetesën dhe dinjitetin e gazetarisë hulumtuese në shoqërinë bashkëkohore.

KQZ, kështu është kur mungon llogaridhënja…!

Drini.us
-
0
KQZ, kështu është kur mungon llogaridhënja…!

Gani I. Mehmeti

Pas numërimit të të gjitha votave të zgjedhjeve të 28 dhjetorit 2025, kur ne ishim me veshët ngritur të dëgjojmë çertifikimin e deputetëve dhe partive fituese në zgjedhje, e për formimin e institucioneve, përnjëherë ra gjithçka! Kjo nga se në shumë vendvotime e pothuaj në të gjitha komunat e vendvotimet, nuk është përputhur rezultati i numërimit të votave nga KQZ me ato të Qendrve Komunale.

Dhe, u mor vendimi të numërohen të gjitha votat në 914 vendvotime tërësisht, që në 15 komuna numërimi të jetë i plotë si dhe në komunat tjera nga 10 për qind.

Tani lind pyetja, si mundi të ndiodhte ky “gabim” dhe pothuaj në gjithë Kosovën?

Jo, ky farë “gabimi” na del të jetë i qëllimshëm! Dhe kjo ndodhi në kohën kur po kërkohej formimi sa më i shpejtë i institucioneve si nevojë e madhe vendore po dhe kërkesa e madhe nga ndërkombëtarët – tani ka shtyrje të çertifikimit të kandidatëve për deputetë e kjo e shtynë edhe formimin e Kuvendit dhe të Qeverisë. E me këtë, sikur shtyhet gjithçka në zhvillimin dhe mbarëvajtjen e jetës, duke mbetur në pritje të formimit të institucioneve, që jeta të zhvillohet normalisht.

Dhe, përmbi të gjitha, a do të ndodhte diçka e tillë sikur të ekzistonte përgjegjësia apo llogaridhënia individuale e kolektive në punë? Por, kjo mungon, prandaj numëruesit e votave bëjnë “gabime” e votat ndryshojnë sipas simpatisë së kandidatëve apo edhe të pagesës nga dikush edhe mes deputetëve të së njëjtës parti, ndërsa mes partish, ende nuk jemi të njoftuar se si qëndron puna.

Kjo është shokuese për shtetin e shoqërinë në Kosovë, është papërgjegjësi e përgjithshme e numëruesëve të votave, është e pamoralshme, e pa edukatë dhe një lloj tradhtie ndaj kandidatëve që u janë marrë votat e u janë dhënë të tjerëve, shprehje e jorealitetit dhe humbje e besimit nga të gjitha nivelet zgjedhore, nga poshtë e deri lart.

Lirisht e them se është tradhti ndaj institucioneve dhe ndaj vetë shtetit, sepse të tillët janë kundër shtetit.

Mjafton që nuk është punë serioze, ku tregohet se mungon dashuria ndaj institucioneve të shtetit dhe të vet shtetit, me çka është e premja në besë dhe një nga ligësitë më të mëdha.

Vallë, deri kur ne duhet të mendojmë për shtetin më shumë se për veten, më shumë se për dikë që ia kemi dhënë votën, duke ia marrë prej tjetrit?

Objektet Sakrale të Krishtera në rajonin e Bujanocit, kisha, manastire e nekropole

Drini.us
-
2
Objektet Sakrale të Krishtera në rajonin e Bujanocit, kisha, manastire e nekropole

Prof. Xhemaledin Salihu, Preshevë

Trashëgimia kulturore ortodokse e Luginës së Preshevës  është edhe shqiptareLugina e Preshevës (Kosova Lindore) është e banuar me shumicë shqiptare dhe aktualisht shtrihet në jug të Serbisë. Ajo qysh në Antikë i takonte Dardanisë, fisit Ilir që kryesisht shtrihet përgjatë lumit Moravë dhe Vardar. Këtë trevë shqiptare e bëjnë komuna e Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës.

“Në kohën parahistorike, territori i Moravicës së sotme me Preshevën i takonte popullit të vjetër Dardan”. /K.Jiricek, Istorija Srba, I, Beograd, 1922  f. 255/

Shqiptarët e Luginës së Preshevës, Kosovës dhe të Maqedonisë paraqesin  etnikumin më të vjetër në rajon. Ata bënin pjesë në Mbreterinë Dardane, e cila për këtë etnikum paraqiste tërësi etnogjenetike dhe politike.

Lugina e Preshevës, sëbashku me Luginën e Shkupit, sipas gjeografit serb Jovan Cvijiq, paraqesin rëndësinë më të madhe gjeostrategjike dhe gjeopolitike në Ballkan dhe shteti që mbikqyrë dhe sundon këto dy Lugina qeverisë krejt Ballkanin. Këtu qëndron edhe rëndësia e Luginës së Preshevës, e cila gjatë historisë dhe të kaluarës së saj ishte arenë e shumë betejave dhe luftërave për ta sunduar ate.

Lugina e Preshevës në kohërat antike ka qenë nën sundimin romak. Provinca e Dytë Provincia Dardanium ka qenë poashtu nën sundimin romak me kryeqytetin e saj Scup, Shkupi i sotëm. Gjatë dyndjeve sllave, gjat shek. VI dhe VII, në rajonin e Preshevës janë ndërtuar ca kështjella për t’u mbrojtur nga barbarët sllav. Për këto fortesa më së miri flet historiani bizantin Prokopie. Këto kështjella ishin Kalaja e Preshevës si dhe ca të tjera në Karadak (Malësia e Preshevës). Deri në shekullin IX, rajoni i Preshevës mbetet nën pushtimin Bizantin. Nga gjysma e dytë e shek. IX deri në shek .X rajoni i Preshevës pushtohet nga ana e Mbretërisë Bullgare. Prej shek. XI e deri në shek XII, Presheva me rrethinë gjendet nën sundimin Bizantin. Në fund të shek. XII, sipas dokumenteve sërbe, Preshevën e gjejmë të pushtuar nga ana e Nimanëve /Nemanjiqëve/ deri më vitin 1455.
Më vitin 1455, Lugina e Preshevës hyn nën sundimin e Perandorisë osmane.Ndërsa në shekullin XVI, rajoni i Preshevës i takonte Kadillëkut të Vranjës dhe ishte pjesë përbërëse e Sanxhakut të Qustendilit.

Pas Kongresit të Berlinit , më 1878, Kazaja e Preshevës i takonte Sanxhakut të Prishtinës, të Vilajetit të Kosovës. Kazaja përfshinte nahinë e Bujanocit dhe Tërgovishtes deri në vitin 1912,

Më vitin 1918, me themelimin e Mbretërisë Serbe, Kroate, Sllovene, rrethi i Preshevës i takonte Banovinës së Vardarit me qendër në Shkup,Qarku i Kumanovës. Kështu vazhdoi deri më vitin 1945.

Në Kadillëkun e Vranjës ndodhën tre regjistrime të popullsisë,  në vitin 1519, 1528 dhe 1570.

STRUKTURA NACIONALE E FAMILJEVE DHE BANORËVE NË VRANJË

Nga të dhënat e lartëpërmendura në tabelë shihet se dominon familja e krishterë ndaj asaj myslimane. Për atë kohë e arsyeshme, sepse sapo filloi përhapja e islamit në këto troje, ishte shek.XVI.

Pra, në vendbanimet e Luginës së Preshevës dominon popullata e krishterë, që na çon në konkludim se popullata ishte e besimit ortodoks dhe atij katolik, me çka vërtetohet se popullata e vendbanimeve të Malësisë ishte me shumicë e besimit katolik, për të cilën shumë studiuesë, në mesin e tyre edhe  studiues serbë shkruajnë se Karadaku, por edhe Rujani ishin  bastione të katolicizmit, ndërsa fusha dhe popullata e saj ishte e besimit ortodoks.

“Pushtimi serb i shek. XII e gjen popullsinë shqiptare të viseve veriore dhe verilindore të lidhura kishtarisht me ortodoksinë bizantine(Kosovë e Maqedoni) e me katolicizmin roman(Diokle-Zetë)”.  /Pëllumb Xhufi, Shqiptarët në Mbretërinë serbe të Nemanjidëve, Kosova, nr 4,1994, f. 18./

“Në territorin e Serbisë Jugore të sotme ekzistonte kristianizmi edhe para ardhjes së Serbëvë dhe ishte i rrënjësuar thellë në popullatën e atëhershme. Poashtu ekzistonin organizata kishtare të fuqishme me shumë seli episkopike(Stobi, Skupi, Ulpiana, Liplani, etjerë). Në Siujdhesën Ballkanike eshtë e shkruar dhe rregullë, e cila vazhdon edhe sot,  se pas çdo ngjarjeje të madhe politike ndodhin ndryshime të mëdha etnike”. / Mil. S. Filipovic, Etnicke prilike u Juznoj Srbiji, Skoplje, 1937, f. 396, f. 428/.

“Rreth fillimit të shekullit pesë(V), në këtë anë filluan të arrijnë popullatë e madhe e Sllavëve të Jugut, ndërsa rreth gjysmës së shekullit shtatë(VII) arrijnë edhe Serbët, nga vendlindja pas Karpateve. Dhe pas shumë shetitjeve nëpër Siujdhesën Ballkanike, në fund vendosen në tokat, në të cilat edhe sot jetojnë. Në këto toka  arrin edhe Serbia. Në vendlindjen e tyre të re, Serbët takojnë popullatën latine provinciale dhe të gjysëm të latinizuar, mbeturinat e vendasve, Ilirët dhe Thrakasit, të cilët ishin më tepër çobanë dhe jetonin në male, si dhe në përgjithësi në vende kodrinore…”. / Vladimir Karic, Srbija(opis zemlje, naroda i drzave), Beograd, 1997, f. 85-96/.

“Shtrohen detyrime dhe synime imperative, gjeografike dhe ekonomike. Njëri prej detyrimeve është I qartë: Lugina e Moravës dhe Vardarit formojnë një tërësi gjeografike, në këto dy lugina duhet themeluar një shtet. Pra ky ishte ai synimi I qartë I cili zhvillohet në Serbinë e Moravës që të zgjërohet në jug, në luginën e Vardarit. Në aspektin territorial ishte synimi kryesor, të cilin e shfqi ky shtet, synim që para 2-3 decenive ishte e pavetëdijshme. Pas çlirimit të Serbisë, më 1804-1815, ajo tri herë u zgjerua: me 1833, më 1878 dhe më  1912, duke u shtrirë kah jugu, sidomos pas Kongresit të Berlinit… Ndërsa me përfundimin e Hekurudhës Beograd-Selanik, zgjërimi I Serbisë kah jugu u bë synim I vetëdijshëm, program nacional…”, shkruan Jovan Cvijic, Geografski polozaj I veze, Govori I clanci, Sabrana dela, tom 3, f. 148.

Pastaj Cvijiqi vazhdon: “ Është e njohur se Arbanasit pasardhesit e Ilirëve, në masë të romanizuar gjatë kohës së pushtetit romak, pastaj të përzier me Sllavët, sidomos në shekullin e mesëm. Para ardhjes së Sllavëve të Jugut, Ilirët kishin pjesën qendrore të Siujdhesës prej Danubit të mesëm deri në Epir dhe rajoneve qendrore…” në:   /Jovan Cvijic, Balkansko poluostrvo, knj.2, Beograd, 2000, f. 187.

“Shkupi I takonte Dardanisë, sipas Ptolomeut/III,9,4/ kah Mesija e Epërme, e jo kah Maqedonia. Hijeroklo /f/655/ tjotë se Shkupi është kryeqyteti/metropol/ në Dardani, poashtu thotë edhe Maecellinus Comes, Chron.ad.a.518, se Shkupi/Skupis/ I takonte Ilirisë e jo Maqedonisë”.Vas.Djeric, Nekoliko glavnih pitanja iz etnografije Stare Srbije I Macedonije, Srem. Karlovci, 1922, str. 7/.

Në rajonin e Bujanocit, përkatësisht në Luginën e Preshevës  gjenden objekte të rralla të krishtera / kisha, manastire dhe nekropole/ që dëshmojnë qytetërimin të krishterë,gjë që tregon se ka ekzistuar një kulturë e spikatur e krishterë, të dy besimeve, atij ortodoks dhe katolik shqiptare, vazhdimësi e kulturës ilirë-dardane dhe që ka zanafillën pellazgjike.

1.KISHAT

1.1. Kisha në periferi tëTërnocit e shekullit IV-V e erës sonë , për rreth së cilës ka pasur vendbanim të vjetër.

Ajo gjendet në koordinatat m gjërësi gjeografike: 0559712, me gjatësi gjeografike: 470448.7, në lartësi mbidetare: 459 m.

Kisha në periferi të Tërnocit

1.2.Kisha në Tërnoc është në veri të fshatit. Brenda mureve të kishës së vjetër gjenden varreza.

Ajo gjendet në koordinatat me gjërësi gjeografike: 0560437, me gjatësi gjeografike:  470348.5, në lartësi mbidetare: 436 m.

Kisha në Tërnoc

1.3.Kisha në Mëhallën e Kallëve në Tërnoc.

Supozohet se kisha është e shekullit IV-V e erës sonë, sikur edhe lokaliteti arkeologjik te Kisha e Kallëve.

Ajo gjendet në koordinatat me gjërësi gjeografike: 0559674, me gjatësi gjeografike: 470556.8, në lartësi mbidetare: 468 m.

Kisha në Mëhallën e Kallëve në Tërnoc

1.4. Kisha Bizantine në Gradinë të Tërnocit.

Sipas gojëdhënave ky object ka qenë kishë.

Ajo gjendet në koordinatat me gjërësi gjeografike:0559686, me gjatësi gjeografike: 470539.6, në lartësi mbidetare: 519 m.

Kisha Bizantine në Gradinë të Tërnocit

1.5.Kisha katolike në Zarbincë gjendet në korodinatat me gjërësi gjeografike: 0568413, me gjatësi gjeografike: 471963.8, në lartësi gjeografike: 1.060 m

Kisha katolike në Zarbincë

1.6.Kisha e Pribocit.

Sipas Rexhep Kadriut është punuar, hulumtuar kisha nga ai dhe arkeologu Aca Gjorgjeviq më vitin 2006.Ndërsa sipas të dhënave që I dha pronari i vendit, z. Bajrami, kisha është e vjetër dhe daton nga shekulli XV.

Në këtë vend janë gjetur dy monedha të vjetra turke të Sulltan Selimit, thotë Rexhep Kadriu.

Kisha gjendet në koordinatat me gjërësi gjeografike: 0563548, me gjatësi gjeografike: 471789.2, në lartësi mbidetare: 98o m.

Kisha në Priboc

1.7.Kisha e vjetër në Muhoc.

Sipas Mehmet Abdylit, kisha ka qenë e vjetër dhe shqiptareAjo gjendet në koordinatat me gjërësi gjeografike: 0562121, me gjatësi gjeografike: 471396.8, në lartësi mbidetare: 641 m.

Kisha e Vjetër në Muhoc

1.8. Kisha në Dobrosin është kishë katolike e shqiptarëve.Ajo gjendet në koordinatat me gjërësi gjeografike: 0553069, me gjatësi gjeografike: 470166.5, në lartësi mbidetare: 557 m.

Kisha katolike në Dobrosin

1.10. Kisha e vjetër në Nasalcë.

Rexhep Kadriu gjatë hulumtimit, identifikimit dhe regjistrimit më 2014 thotë se këtu ka gjurmë të kishës byzantine e shekullit VI dhe se është ndërtuar gjatë Mbretërisë Bizantine në këtë rajon.

Ajo gjendet në koordinatat me gjërësi gjeografike: 0558489, me gjatësi gjeografike: 469576.6., në lartësi mbidetare: 439 m.

Kisha e Vjetër në Nasalcë

1.11. Kisha ortodokse shqiptare në Gramadë.

Kisha është e kohës së hershme antike, e shekullit V, era e jonë. Banorët gjatë punëve kanë gjetur material arkeologjik të kohës antike dhe themele të kishës. Kjo kishë gjendet në lokalitetin antic në Gramadë, në koordinatat me gjërësi gjeografike: 0556919, me gjatësi gjeografike: 469420.9, në lartësi mbidetare: 507 m.

Kisha në Gramadë me gjetje arkeologjike

1.12.Kisha ilire në Boroc.

Hulumtuesi I fshatit Boroc, Blagoje Mlladenoviq për këtë kishë nuk deshti të na jap shënime. Mirëpo nje banore tjetër serbe, plakë 70 vjeçare, Nada Arsiq na vërejti ekipin hulumtues dhe më ndau mua nga të tjerët dhe hullumtuesi. Më pyeti se a jam unë kryesori në këtë ekip, po I thashë. Atëherë ajo më tregoi se sipas të dhënave të vjehrrit të saj, Donçe Arsiq, kjo ka qenë kishë romake e banorëve të këtueshë, është e juaja , sikur u shpreh ajo ilire-shqiptare dhe dronte mos po e sheh apo ndëgjon hulumtuesi serb.

Banorët e fshatit tashti këtë kishë, gërmadhat vetëm kanë mbetur e shfrytëzojnë si vend për lutje ortodokse serbe.

Kisha gjendet në koordinatat me gjërësi gjeografike:4224201, me gjatësi gjeografike: 2144665, në lartësi mbidetare: 420 m.

Kisha ilire në Boroc

1.13. Kisha në Novosellë.

Është kishë e periudhës antike, e shekullit III-IV. Banoret e Novosellës e quajnë Manastirishte.

Ajo gjendet në koordinatat me gjërësi gjeografike: 4222507, me gjatësi gjeografike: 2146005, në lartësi mbidetare: 535 m.

Kisha në Novosellë

1.14.Kisha antike në Jabllanicë.

Kanë mbetur vetëm gërmadhat e saj dhe ajo gjendet në koordinatat me gjërësi gjeografike: 422220.2, me gjatësi gjeografike: 215432.9, në lartësi mbidetare: në lartësi mbidetare: 419 m.

Kisha antike në Jabllanicë

1.15.Kisha katolike në Konçul.

Kjo kishë gjendet në fshat, përskaj rrugës Bujanoc-Gjilan, në të djthtë. Sipërfaqja e Kishës antike sigurisht që është më e madhe se sa duket në shikim, për shkak se aty janë ngritur ndërtesa dhe mure. Atë ditë që e vizituam me ekipin hulumtues  gjetëm material të bollshëm arkeologjik, por dita –ditës edhe kësaj kishe do t’i humbin gjurmët, duke u shkatërruar pos nga natyra edhe nga dora e njeriut.

Kisha është katolikeantikë ilire-dardane.

Kisha katolike në Konçul

Gjetje arkeologjike –Kisha katolike në Konçul

1.16.Kisha te Prroni i Kumbullës.

Te Prroi i Kumbulllës në Mëhallën e Luranit të Konçulit gjendet një lokalitet, në të cilin gjendet kasha, bunari i kishës, krroi i Kishës dhe varrezat . Këtu janë gjetur monedha Akçe, të Pajazitit I, të Muratit II, të Mehmetit I, thotë Rexhep kadriu.

Ajo gjendet në koordinatat me gjërësi gjeografike: 422754.4, me gjatësi gjeografike: 21405.7, në lartësi mbidetare: 492 m.

Kish ate Prroi I Kumbullës

1.17.Kisha te Kulla e Hasanit në Konçul.

Sipas Rexhep Kadriut, kisha i takon shekullit XIII-XIV dhe ka qenë kishë katolike ilire dardane.

Ajo gjendet në koordinatat me gjërësi gjeografike: 422623.2, me gjatësi gjeografike: 214223.1, në lartësi mbidetare: 436 m.

Kisha  te Kulla e Hasanit në Konçul

Gjetje arkeologjike-Kisha te Kulla e Hasanit në Konçul

1.18. Kisha ortodokse në Konçul.

Ajo është ndërtuar në themelet e kishës katolike, e cila i ka takuar populllit autokton iliro-dardan, thotë Rexhep kadriu.Supozimi im është që ka mund të jetë edhe kishë ortodokse shqiptare e hershme.

Ajo gjendet në koordinatat me gjërësi gjeografike: 422641.1., me gjatësi gjeografike: 214220.6, në lartësi mbidetare: 385 m.

Kisha ortodokse në Konçul

1.19.Kishë në Mëhallën Sejac të Konçulit.

Kanë mbetur vetëm gërmadhat dhe kasha është mbuluar më dushkajë dhe drunjë të ndryshëm, por kur shikohet më hollësisht duken themelet e kishës të shekullit V-VI të epokës së re.

Ajo gjendet në koordinatat me gjërësi gjeografike: 42279.7, me gjatësi gjeografike: 21424.4, në lartësi mbidetare: 440 m.

Kisha në Mëhallën Sejac të Konçulit

2.MANASTIRET

2.1.Manastiri i Shën Gavrillit në Llopardincë.

Në konpleksin e manastirit gjendet kisha, bujtina dhe ndërtesa ndihmëse për rreth.

Manastitri gjendet ne koordinatat me gjërësi gjeografike: 423036.8, me gjatësi gjeografike: 214544.5., në lartësi mbidetare: 598 m.

Manastiri në Llapardincë

Fotografi e Manastirit në Llapardincë

2.2.Manastiri Bujiq në Spançec.

Shihen muret e prishura nga koha dhe dora e njeriut.

Manastiri gjendet në koordinatat me gjërësi gjeografike: 422140.7, me gjatësi gjeografike: 215159.2, në lartësi mbidetare: 485 m.

Manastiri Buiq në Spançec

3.NEKROPOLE

3.1.Varrezat te Bira e Nemcit në Tërnoc kanë qenë me kulme. Edhe sot shihen dhe gjenden qeramikë e varrezave.

Nekropola gjendet në koordinatat me gjërësi gjeografike: 0559389, me gjatësi gjeografike: 470410.5, në lartësi mbidetare: 581 m.

Varrezat te Bira e Nemcit në Tërnoc

Gjetje arkeologjike – Varrezat te Bira e Nemcit në Tërnoc

3.2.Varrezat e Gradinës në Tërnoc kanë gjatësinë veri-jug prej 100m dhe lindje-perëndim prej 50 m. Varrezat janë skeletore, të mbuluara me kulme.

Ato gjenden në koordinatat me gjërësi gjeografike: 0559563, me gjatësi gjeografike: 470511.9, në lartësi mbidetare: 547 m.

Varreza skeletore ne Gradinë të Tërnocit

3.3.Varrezat antike në Jabllanicë.

Ato gjenden në koordinatat me gjërësi gjeografike: 422220.2, me gjatësi gjeografike: 215432.9, në lartësi mbidetare: në lartësi mbidetare: 419 m.

Varrezat antike në Jabllanicë

3.4. Nekropole familjare në Bilaç.

Këto varreza familjare datojnë nga shekulli IV i erës sonë. Ato shtrihen përgjatë lumit të Bilaçit, në të majtë, te Kisha ortodokse. Krijohet përshtypja se qëllimisht është ndërtuar kisha ortodokse për t’i mbuluar dhe humb tragjet e nekropolese ilire në këtë vendbanim të vjetër dardan.

Ajo gjendet në koordinatat me gjërësi gjeografike: 422115.1, me gjatësi gjeografike: 214448.6, në lartësi mbidetare: 402 m.

Varrezat  familjare në Bilaç

Varrezë familjare në Bilaç

3.5.Varrezat te Kisha e Prronit të Kumbulllës, në Mëhallën e Luranit të Konçulit gjenden në të njëjtat koordinata gjeografike sikur edhe Kisha.

Varrezat te Kisha e Prronit të Kumbulllës në Konçul

3.6.Nekropole në Osllarë.

Sipas Rexhep Kadriut janë të periudhës së shekullit II-III së erës sonë. Këtu janë gjetur material të ndryshëm arkeologjik: urne, qeramikë, monedha dhe stoli ari. Nekropolja kap sipërfaqen 60 X 70 m.

Nekropolja vazhdon deri te bagremat e këtij fshati. Nekropolja është i pa hulumtuar dhe i pa gjurmuar.

Ajo është nekropole e banorëve shqiptarë autoktonë në këtë vendbanim dhe gjendet në koordinatat me gjërësi gjeografike: 0559461, me gjatësi gjeografike: 469644.1, në lartësi mbidetare: 437 m.

Nekropole në Osllarë

3.7.Varrezat bizantine në Gradinë të Tërnocit.

Këto varreza i takojnë Perandorisë Bizantine të shekullit V-VI të erës sonë sipas Rexhep Kadriut.

Qeramika e gjetur e argumenton saktesisht kohën e këtyre varrezave.

Ato gjenden në koordinatat me gjërësi gjeografike: 0559440, me gjatësi gjeografike: 470527.7, në lartësi mbidetare: 536 m.

Varrezat në Gradinë të Tërnocit

Gjetje arkeologjike-Varrezat në Gradinë të Tërnocit

Përfundim

Trashëgimia kulturore ilire-dardane-shqiptare u përvetësua me forcë e dhunë nga kultura serbe pas shekullit XII, sidomos kah gjysma e dytë e shek XIII, kishat, manastiret  dhe nekropolet ilire-dardane-shqiptare në Rajonin e Bujanocit serbizohen në forma të ndryshme, të cilat i cekim më lartë gjatë shtjellmit të të tyre veç e veç , sidomos të Malësisë Lindore të saj.Kështu  u ndërtuan apo rindërtuan kisha ortodokse sllave në themelet e kishave, manastireve dhe nekropoleve të krishtera , herë herë  vendet e këtyre objekteve rrethohen, vehen kryqe ortodokse sllave dhe shërbejnë për faltore të tyre.

Presionet, dhuna e Serbëvë ishte shumë e egër ndaj popullatës shqiptare në Rajonin e Bujanocit, gjatë shekullit XII-XVI, sa që popullata shqiptare e krishterë, sidomos të besim ortodoks, sepse duhet ta mësonte gjuhën greke ose serbe, për të qenë “ ortodoksi” i mirë, ose në shekullin XVI , me ardhjen e Perandorisë osmane, sikur kjo popullate u detyrua ta pranojë islamin, si besim më të lehtë dhe më të pranueshëm, edhepse i tërë besimi islam nuk zhvillohej në gjuhën shqipe.
Të themi se edhe në kohën e Perandorisë osmane, kisha serbe kishte përkrahjen e saj. Poashtu të themi se edhe në Kohen e Romakëve, Bizantit, Serbëve, Perandorisë osmane dhe më vonë në Mbretërinë kroate, sllovene dhe serbe, Shqiptarëve të krishterë dhe të islamit nuk iu lejua t’i kryejnë ritet e tyre në gjuhën shqipe dhe as të shkollohen në gjuhën e tyre amtare.

REFERENCAT

  1. Jiricek, K.Istorija Srba, I, Beograd, 1922
  2. Xhufi, Pëllumb, Shqiptarët në Mbretërinë serbe të Nemanjidëve, Kosova, nr 4,1994
  3. Filipovic,Mil. S. Etnicke prilike u Juznoj Srbiji, Skoplje, 1937
  4. Karic,Vladimir, Srbija(opis zemlje, naroda i drzave), Beograd, 1997

5.Cvijic, Jovan, Geografski polozaj I veze, Govori I clanci, Sabrana dela, tom 3

6.Djeric, Vas. Nekoliko glavnih pitanja iz etnografije Stare Srbije I Macedonije, Srem. Karlovci, 1922

  1. Stojanovski, Aleksandar Vranjski Kadiluk u XVI veku,Vranje, 1965

8.Vardarska banovina, Kumanovski okrug, srez Presevo, knjiga III, Beograd, 1938

9.Banovina Vardarska, opsti pregled, Skoplje, 1931

10.Salihu, Xhemaledin, Kultura shqiptare në Preshevë 1945-1995, Preshevë, 1999

  1. Salihu, Xhemaledin Përfaqësimi i Shqiptarëve të Rrethit të Preshevës në organet dhe institucionet partiake e shtetërore në vitet 1945-47, ëëë.Zemra shqiptare, 02.08.2010
  2. Ismajli, Rexhep Mbi disa toponimi në Serbi të Jugut dhe në Maqedoni të Veriut, Gjurmime albanologjike, nr.1-2, Prishtinë, 1970
  3. Stankovic, Todor P. Putne beleske po Staroj Srbiji 1871-1098, Beograd, 1910

14.Hadzi-Vasiljevic, Jovan, Juzna Stara Srbija, Presevska oblast, knj. II, Beograd, 1913

15.Hetemi, Ilmi, Sa jemi të njohur për zbulimet arkeologjike në Luginën e Preshevës?, Jehona, nr.57, Tërnoc, 2001

16.Kostic, Mihajlo, Presevska kotlina, Drustveno-geografska studija, Vranjski glasnik, knj.V, Vranje, 1969

17.Kadriu, Rexhep/Rexha i Lluçanit/, arkeolog amator, anëtar i Shoqatës së Numizmatikëve të Serbisë

18.Projekti i Shoqatës për Trashëgimi dhe Krijimtari Kulturore i Luginës së Preshevës, me seli në Preshevë: “Trashëgimia e Bujanocit është edhe e jona” realizuar në vitin 2013/2014

Analisti Florim Zeqa thirrje LDK-së: Veproni sikurse delegatët e Kuvendit të Kosovës më 2 Korrik 1990

Drini.us
-
1
Analisti Florim Zeqa thirrje LDK-së: Veproni sikurse delegatët e Kuvendit të Kosovës më 2 Korrik 1990

Florim Zeqa

Thirrje delegatëve të Kuvendit Zgjedhor të LDK-së:

Veproni sikurse delegatët e Kuvendit të Kosovës më 2 Korrik 1990

Edhe pse 36 vite nga ajo kohë e largët e pushtimit të Kosovës nga Serbia, LDK-ja ndodhet në situatën e njëjtë, të kapjes dhe uzurpimit nga klanet dhe grupet e interesit, nga lakmitarët dhe yryshnikët e pushtetit, nga matrapazët dhe mercenarët e të gjitha llojeve dhe ngjyrave.

Kuvend historik për ngritjen e partisë

Duke qenë se jam i pari që e kam bërë publike kandidaturën time për kryetar të LDK-së në fillim të këtij viti (më 2 janar të 2026), e kam të drejtën e arsyetimit të kërkesës time në mënyrë publike para opinionit kosovar dhe elektoratit rugovian në veçanti.

Unë, Florim Zeqa jam anëtarë i LDK-së nga themelimi i saj.

Libreza e LDK-së është e para dhe e vetmja partiake e jetës time. Edhe pse ka qenë i vështirë refuzimi i librezës së LKJ-së, falë këshillave dhe rekomandimeve të babait tim të ndjerë, Halilit, kam arritur që të mbetem i virgjër në aspektin partiak deri në lindjen e subjektit të parë politik shqiptarë në hapësirat ballkanike.

Kyqjen time në LDK, e kam kuptuar si lëvizje politike për çlirim nga pushtuesit serbë e jo si parti politike, pasi në fakt e tillë ka qenë!

Pas hudhjes së librezave partiake të LKJ-së, 99 % e popullatës shqiptare të Kosovës u renditen në radhët e Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), duke e kthyer atë në lëizjen më të fuqishme post-komuniste në Ballkan.

Sikurse 36 vite më parë, edhe tani jam i gatshëm që kontributim tim për ringritjen e LDK-së ta bëjë në mënyrë vullnetare pa llogaritur në asnjë përfitim material dhe asnjë privilegj pushteti!

Ndjehem i lumtur dhe krenarë që nga ajo kohë e deri më sot nuk kam përfituar asgjë prej LDK-së dhe as shtetit të Kosovës, por kam dhënë gjithçka që kam pasur dhe ditur për të mirën e shtetit dhe qytetarëve (mërgimtarëve) të Kosovës.

Të njëjtën gjë e kam bërë edhe në emigrim pas largimit të detyrueshëm në vitin 1995.

Për të mos i përsëritur gjërat, ju ftoj që ta hapni linkun në të cilin gjendet biografia ime. https://www.zemrashqiptare.net/news/69792/florim-zeqa-kandidoj-per-kryetar-te-ldk-se.html

Me mburrje dhe krenari e themë se, kontributi im është modest në krahasim me kontributin familjarë për LDK-në!

Edhe pse kemi kontribuar, kemi sakrifikuar dhe rrezikuar jashtëzakonisht shumë për LDK-në, para, gjatë dhe pas luftës në Kosovë, nuk e kemi pasur asnjë satisfaksion moral dhe as material prej saj dhe as prej shtetit!

Kandidatura ime është treni i fundit për shpëtimin e LDK-së!

Të kandidosh për kryetar të LDK-së pa qenë fare pjesë e strukturave partiake, është pak më të tepër se sfidë politike!

Mirëpo, këtë e bëra duke u bazuar në kontributin 36 vjeçar, pastërtinë time personale dhe familjare, e mbi të gjitha nga dëshira e madhe dhe nevoja imediate për ta shpëtuar LDK-në nga katandisja përfundimtare!

Kandidatura ime është treni i fundit për shpëtimin e LDK-së!

Jam i paanshëm dhe i pandikuar nga klanet dhe grupet e interesit që e kanë vërshuar partinë.

Kandidatura ime është thirrje dhe kushtrim për të gjithë veprimtarët dhe themeltarët, për të gjithë ata që i qëndruan besnik LDK-së, por është thirrje edhe për të gjithë ata që u detyruan në largohen prej saj në forma të ndryshme!

Është thirrje për elektoratin pasiv të LDK-së (rreth 57 % e elektoratit kosovar) i cili po i bojkoton zgjedhjet shkaku i katandisjes së vlerave rugoviane në këtë subjekt politik, porqë nuk e pranon që vota e tij të shkojë diku tjetër!

Thirrje Këshillit të Përgjithshëm dhe delegatët e Kuvendit Zgjedhor të LDK-së

Të dashur bashkëpartiakë, edhe përkundër kundërthënjëve në pikëpamje politike, besoj në qëllimin e përbashkët për ringritjen e LDK-së!

Ju ftojë të gjithëve pa dallime konceptuale, pa paragjykime dhe pa inate personale apo grupore, për të mirën e LDK-së dhe shtetit të Kosovës në veçanti, që t’i tejkaloni barrierat statuare që e pengojnë kandidaturën time!

Vetëm në këtë mënyrë mund t’i thoni JO ndarjeve dhe përçarjeve të brenshme si rezultat i shumë grupeve të interesit që veprojnë për shkatërrimin e LDK-së!

Mbështetja për kandidaturën time është forcë vepruese për fuqizimin e LDK-së dhe kthimin e shpejtë në ‘Zonjë’ të skenës politike kosovare siq e dëshirojmë të gjithë.

Andaj, të dashur delegat, e keni rastin historik që në Kuvendin Zgjedhor, fillimisht ta propozoni kandidaturën time (Florim Zeqa) për kryetar dhe mbështetni me votë!

Me këtë veprim do të hyni në historinë e LDK-së ashtu siq hynë delegatë e Kuvendit të Kosovës më 2 Korrik 1990!

Vota juaj për kandidaturën time për kryetar të LDK-së është votë për çlirimin nga klanet dhe grupet e interesit, nga uzurpatorët, matrapazët dhe mercenarët politikë të instaluar në ‘Kalanë Rugoviane’!

Veproni si të doni, por një gjë mos e harroni, çelësi i ringritjes së LDK-së është në dorën time!

Me respekt dhe dashamirësi: Florim Zeqa

17.01.2026, Orsago (TV-Itali)

Protestat në Iran, dita e 20: Paguajnë mercenarë për të qëlluar iranianët, sepse iranianët refuzojnë të qëllojnë iranianë

Drini.us
-
0
Protestat në Iran, dita e 20: Paguajnë mercenarë për të qëlluar iranianët, sepse iranianët refuzojnë të qëllojnë iranianë

Illustrimi: ChatGPT

Arnt Jensvoll / Document.no

Shtypja e protestave ndaj regjimit iranian është një nga kapitujt më të përgjakshëm në historinë moderne iraniane. Veprimet brutale të regjimit dhe pothuajse bllokimi total i komunikimit janë arsyet pse duket relativisht qetë në rrugët iraniane pas gati tre javësh protestash të gjera – jo që kryengritja më e madhe ndaj sundimit teokratik që nga revolucioni i vitit 1979 ka përfunduar.

Raportohet për trazira sporadike në disa zona. Në Karaj, në perëndim të Teheranit, një infermiere u vra nga të shtënat e drejtpërdrejta të forcave qeveritare.

Topa të rëndë makinash të vendosur mbi pick-up-e
Bllokimi i internetit, i cili sipas disa burimeve pritet të zgjasë deri në muajin mars, e bën të vështirë marrjen e një pasqyre të qartë, por videot që shpërndahen dhe qarkullojnë në rrjetet sociale tregojnë burra të armatosur që qëllojnë në mënyrë të befasishme mbi civilë të paarmatosur. Skena tregojnë burra me armë automatike mbi motoçikleta dhe topa të rëndë makinash të vendosur mbi pick-up-e.

– Kryengritësit në rajonin e Balucistanit (pjesa lindore e Iranit) shpallin se marrin armët për të mbrojtur popullin e tyre nga “makina vrastare” e regjimit “nazist të Teheranit”.

Kjo shpallje vjen pas shtypjes së dhunshme në provincën e largët: “Ne nuk do të qëndrojmë indiferent, duke parë ndërsa regjimi vret”.

Videot e rrjedhura nga Irani përshkruajnë përdorimin sistematik dhe profesional të dhunës që shkon shumë përtej kontrollit normal të turmës. Në disa klipe, gjuajtësit me armë automatike vrapojnë nëpër rrugë në një gjueti njerëzore. Ata nuk duket se bëjnë dallimin shumë të kujdesshëm midis demonstruesve dhe kalimtarëve të rastësishëm.

Breshëritë e mitralozëve fshihen mes demonstruesve. Metoda dëshmon përvojën nga zonat e luftës si Iraku dhe Siria: Forca vdekjeprurëse përdoret pa hezitim. Këto janë arsyet brutale pse protestat janë qetësuar (për momentin):

“Ajo që del nga Irani nuk është vetëm brutaliteti. Është importi i dhunës së luftës në rrugët e qytetit nga burrat që e kanë bërë këtë më parë.

Videot që po qarkullojnë tregojnë burra të armatosur që qëllojnë mbi civilë të paarmatosur. Në disa klipe, gjuajtësit vrapojnë dhe gjuajnë me armë automatike. Në të tjera, burrat qëndrojnë drejt në motoçikleta me shpejtësi dhe qëllojnë me pistoleta. Ka gjithashtu skena të armëve të rënda të montuara në kamionçinë, burra të armatosur që qëndrojnë pas dhe qëllojnë në turmë.

Ajo që dallon nuk është vetëm fuqia e zjarrit, por edhe metodat dhe mënyra e të menduarit. Këta nuk janë thjesht policë që kontrollojnë masat. Ky është një sulm luftarak: lëvizje e koordinuar, trajnim i përdorimit të armëve dhe përdorim i fuqisë vdekjeprurëse pa hezitim. Këta janë burra që kanë vrarë herë pas here në zonat e luftës – dhe janë të mësuar me këtë.

Gjatë viteve, forcat Quds të IRGC-së kanë ndërtuar forca proxy në të gjithë rajonin – duke rekrutuar, financuar, trajnuar dhe vendosur ushtarë në Irak, Siri dhe Libani. Tani regjimi sjell të njëjtat forca proxy në vend dhe i përdor ato brenda Iranit.

Në terma të thjeshtë, përvoja nga fushat e betejës jashtë vendit importohet në qytetet iraniane – gjë që i ka bërë ato skena vrasjesh.

Jim Country përgjigjet:

“Këto nuk janë forca të rastësishme sigurie, por njësi me përvojë beteje që kanë kaluar vite në Siri dhe Irak. Ata dinë të vrasin në mënyrë efektive. Ata dinë të terrorizojnë popullsinë. Dhe ata e dinë se Departamenti Amerikan i Shtetit do të shkruajë deklarata pa ndryshuar asgjë. Ne e përcaktuam IRGC-në si terroristë, por vazhduam të negocionim me regjimin që i komandon. Emërtimi ishte i pakuptimtë. Vrasjet vazhdojnë.

Organizatat për të drejtat e njeriut e përshkruajnë atë që po ndodh si një «masakër kombëtare»; forcat e sigurisë hapin zjarr drejtpërdrejt kundër protestuesve, fëmijëve dhe punonjësve të shëndetësisë.

Të gjithë njohin dikë që është vrarë…
Një burim i tha Reuters se «të gjithë njohin dikë që është vrarë, i plagosur ose i zhdukur». Rreth 5000 ushtarë nga grupet irakiane si Kata’ib Hezbollah, Harakat al-Nujaba dhe brigada afgane Fatemiyoun pritet të jenë dislokuar.

Histori të panumërta anekdotike tregojnë për një numër të madh të vrarësh. Document sigurisht nuk mund të verifikojë të gjitha tregimet që dalin nga Irani, por ato tregojnë në një drejtim të përbashkët:

– Ajo që ndodhi në Iran është masakra më e madhe dhe më vdekjeprurës nga shteti që nga Lufta e Dytë Botërore. Edhe shtypja në Sheshin e Paqes Qiellore në 1989 kishte më pak të vrarë sesa ajo që mullat bëjnë ndaj demonstruesve iranianë. 12,000 është një shifër konservative. Gati të gjitha raportimet e reja anekdotike që gradualisht dalin nga Irani tregojnë se shifra është shumë më e madhe.

“Të enjten në mbrëmje në rrugën Ashrafi Esfahani, protestuesit zbuluan se forcat e sigurisë po merrnin pozicion rreth tyre. Papritur, në mes të turmës, disa njerëz që kishin kënduar së bashku me protestuesit tërhoqën armë dhe qëlluan ata që udhëhiqnin brohoritjet në kokë, duke i vrarë ata. Këta njerëz, rreth dhjetë prej tyre, u rreshtuan krah për krah, duke mbrojtur njëri-tjetrin dhe duke lëvizur drejt forcave të sigurisë.

Ndërsa ata iu afruan forcave të sigurisë, u hap zjarr mbi turmën në një përpjekje për të vrarë këdo që kishte parë atë që kishte ndodhur.

“Ndërsa ai është ende i gjakosur pasi u qëllua nga regjimi islamik, fotografi iranian Saddegh Parvizzadeh po i dërgon një mesazh të dëshpëruar botës: ‘Ne nuk jemi rebelë. Ne nuk jemi separatistë. Ne nuk jemi spiunë apo ushtarë armik. Ne vuajmë. Ne po vuajmë dhe askush nuk na ka dëgjuar në 47 vjet… Betohem, populli iranian nuk ka më asgjë për t’u frikësuar. Ata kanë arritur në fund të rrugës.”

– «Nëse nuk shkoj, asgjë nuk do të ndryshojë.» Prindërit e Borna Dehghanit të moshës 18 vjeç i kërkuan të mos marrë pjesë në protestat. Megjithatë ai shkoi – dhe forcat e regjimit e qëlluan. Ai vdiq në krahët e të atin gjatë rrugës për në spital. Familja e tij më pas u detyrua të paguante mijëra dollarë për të rimarrë trupin. Sepse ishte bahaist, u mohohet atyre një varrim dinjitoz.

Kërcënimet ndaj demonstruesve të arrestuar nuk kanë pushuar, pavarësisht premtimeve që thuhet se iu janë dhënë Donald Trumpit:

– Ahmad Khatami, një nga klerikët më të lartë të Iranit që është afër Khameneit, tërhoqi sot në predikimin e tij në Teheran për ekzekutimin e demonstruesve të arrestuar..

Pretendohet se Ahmad Khatami do të ketë dëshirën e tij, 52 “rebelë kundër Allahut” do të ekzekutohen në ditën e fundit.

@DrEliDavid konsiderohet një burim relativisht i mirë informacioni për politikën izraelite, sigurinë, konfliktet e Lindjes së Mesme dhe kritikat ndaj Iranit/Hamasit/Hezbollahut.
“Dy trupa me tuba ventilatori në vend, një detaj që i thotë të gjitha. Këta ishin protestues të plagosur të shtruar në spital. Ata nuk vdiqën atje. Ata u nxorën të gjallë, u rrëmbyen nga shtretërit e tyre dhe u ekzekutuan nga forcat e sigurisë. Nëse ata do të kishin vdekur në spital, tubat dhe pajisjet mjekësore do të ishin hequr. Kjo është provë.

Milicitë, të cilat janë besnike ndaj Korpusit të Gardës Revolucionare të Iranit (IRGC), thuhet se janë sjellë sepse ushtarët iranianë gjithnjë e më shumë refuzojnë të qëllojnë mbi bashkatdhetarët e tyre. Vetë IRGC ka pranuar se “merret me rastet e tradhtisë” në radhët e saj, një deklaratë që ata e fshinë shpejt. Kjo sugjeron një krizë në regjim: Kur revolucioni mbijeton me ndihmën e mercenarëve të huaj, ai dobësohet fatalisht.

Megjithëse demonstratat e mëdha shtypen dhe mbizotëron një gjendje jozyrtare e jashtëzakonshme, veprimet e natës “godit dhe ikni” dhe aktet e rezistencës vazhdojnë në disa qytete. Banorët e Teheranit raportojnë një kthim në “normalitet” nën praninë e madhe të forcave të sigurisë. Një punonjës i Kryqit të Kuq u vra dhe pesë u plagosën gjatë detyrës, gjë që tregon për arbitraritetin e mizorisë.

Mbledhja e Këshillit të Sigurimit të OKB-së
Në takimin e Këshillit të Sigurimit të OKB-së më 15 janar, përfaqësuesit iranianë dhe amerikanë shkëmbyen akuza të ashpra pa arritur një zgjidhje. Rusia dhe Kina bllokuan çdo gjë të fortë  PER dënim, ndërkohë që Franca bëri thirrje për një seancë në Këshillin e të Drejtave të Njeriut të OKB-së për të hetuar abuzimet.

Dita po ashtu është karakterizuar nga tensionet gjeopolitike. Pentagoni ka urdhëruar aeroplanmbajtësen USS «Abraham Lincoln» të lëvizë nga Deti i Kinës Jugore drejt Lindjes së Mesme – një udhëtim që do të zgjasë të paktën një javë. USS «George H.W. Bush» është në rrugë drejt Mesdheut, rreth dhjetë ditë larg.

Kjo nuk është ulje e tensioneve, kjo është numërim mbrapsht

– Pentagoni sapo tha saktësisht kur do të ndodhë sulmi, por ti nuk e dëgjove më pas. USS «Abraham Lincoln» është shtatë ditë larg pozicionit të sulmit, USS «George H.W. Bush» është dhjetë ditë larg Mesdheut. Kjo nuk është de-eskalimi, kjo është numërimi mbrapsht.

Ja mekanizmi që askush nuk po e ndjek: Nuk evakuon 10,000 ushtarë nga baza jote më e madhe në Lindjen e Mesme për një “zgjidhje diplomatike”. Ti i evakuon kur pret që raketat iraniane do të godasin bazën. Al Udeid është 200 km larg Iranit. Raketat Shahab-3 arrijnë aty për katër minuta. Evakuimi nuk është tërheqje. Është pastrimi i fushës së betejës. SHBA heq lojtarët e saj peng për të liruar lojtarët e rëndë.

Tani po vjen beteja vendimtare: Irani sapo ka importuar 5000 ushtarë milicie nga Iraku për të masakruar demonstrues iranianë. Kata’ib Hezbollah. Harakat al-Nujaba. Afghan Fatemiyoun.

Republika Islamike paguan mercenarë arabë për të qëlluar iranianë, sepse iranianët refuzojnë të qëllojnë iranianë. Më 9 janar IRGC Intelligence pranoi që «trajton rastet e mundshme të mashtrimit» në radhët ushtarake. Më pas ata e fshinë atë. Kur revolucioni ka nevojë për armë të huaja për të mbijetuar, revolucioni ka vdekur tashmë.

21 milion fuçi në ditë kalojnë përmes Hormuzit. Brent qëndron në 63,50 dollarë. Tregu çmon paqen. Transportuesit çmojnë luftën. Njëri prej tyre gabon katastrofalisht.

168 orë. Ora tik-tak.

Në mes të trazirave në Iran, Federata Ndërkombëtare e Shahut ka gjetur kohë për të dhënë një vendim mbi ekipin kombëtar të grave të Iranit për bojkotimin e Izraelit gjatë Olimpiadës së Shahut në Budapest në 2024. Federata iraniane e shahut u dënua me një gjobë prej 25.000 eurosh dhe u paralajmërua për pezullim njëvjeçar nëse gjoba nuk paguhet brenda tre javësh.

________

Protestene i Iran, dag 20: Betaler leie­soldater for å skyte iranere, fordi iranere nekter å skyte iranere

Fitore Malo nga Suedia, u shkruan letër iranianëve kryengritës

Drini.us
-
3
Fitore Malo nga Suedia, u shkruan letër iranianëve kryengritës
Viktoria Fitore Malo, Suedi
____
I dashur popull i Iranit,
Ti sot po ngrihesh kundër një regjimi teokratik çnjerëzor, të mbajtur në këmbë nga IRGC – struktura represive që të ekzekuton, burgos, dhunon dhe shtyp me një brutalitet të pashoq. Kjo nuk është një garë interpretimesh dhe as një debat politik. Kjo është liri kundër tiranisë, jetë kundër frikës, dinjitet njerëzor kundër një sistemi që sundon përmes dhunës dhe terrorit shtetëror.
Ajo që bie më shumë në sy sot nuk është vetëm guximi yt, por heshtja monumentale e një pjese të botës që dje “u ngrit e u tund” për Gazën. Një botë që vërshoi rrugët e qyteteve, që bllokoi sheshe, që okupoi kampuset e universiteteve në mbarë botën për muaj e vite me radhë; që e ktheu çdo rrjet social në tribunë dhe çdo heshtje në faj moral. Ata që nuk brohorisnin me ta u damkosën publikisht: “mbështetës të vrasësve të fëmijëve”, “bashkëfajtorë të gjenocidit”, “monstra pa ndërgjegje”, “zëra të blerë”, “shërbëtorë të pushtetit”. Linçimi moral u bë normë, demonizimi u quajt drejtësi, ndërsa mendimi i pavarur… krim. E mban mend? Unë po. Dhe nuk ka nevojë për dramë që të mbahet mend.
Sot, të njëjtët zëra heshtin. Dhe shumë thonë se kjo heshtje i rëndon, se i shqetëson, se i turpëron. Mua jo. Sepse ajo që shoh sot nuk më befason; vetëm sa konfirmon atë që ishte e qartë që dje.
Sepse për shumë prej tyre, solidariteti nuk ka qenë kurrë parim moral. Ka qenë një qëndrim i kalkuluar, i aktivizuar vetëm kur prodhonte kapital simbolik dhe shërbente vetë-pozicionimit të tyre publik. Dije mirë këtë: gjykimi nuk vjen gjithmonë me zhurmë megafonësh.
Dhe këtu shfaqet hipokrizia më e zhveshur. Në Suedi, një pjesë e deputetëve me prejardhje iraniane, veçanërisht ata që përfaqësojnë të majtën suedeze, i dhanë zë luftës në Gaza me zell të parashikueshëm. Kjo nuk më çuditi; ishte në përputhje me bindjet e tyre partiake dhe me pozicionimin e tyre publik që kanë ndërtuar prej vitesh. E pritshme.
Por sot, kur disa prej tyre guxojnë t’i japin zë popullit të vet, kur flasin për represionin, vrasjet, burgjet dhe dhunën e regjimit iranian, reagimi është aq i egër. Jo debat, jo kundërshtim parimor, por sulm, linçim, delegjitimim. Si hijena mbi këdo që prish qetësinë e teatrit moral. Sepse të flasësh për Iranin nga brenda do të thotë të prishësh një ekuilibër të rremë. Do të thotë të tregosh se solidariteti i tyre ka kufij të qartë dhe se zëri u jepet vetëm viktimave që nuk e rrezikojnë pozicionin politik. Dhe kjo është e patolerueshme për ata që e kanë kthyer moralin në dekor dhe heshtjen në strategji.
Gaza u shndërrua në simbol të dobishëm për një ideologji që kërkon gjithmonë një fajtor të jashtëm: Izraelin, Perëndimin, rendin liberal. Irani yt, përkundrazi, është prova e pakëndshme që e shemb gjithë aparatin vetëjustifikues. Sepse këtu shtypësi nuk është Perëndimi, por një regjim islamik. Viktimat nuk janë kolektive abstrakte për parulla, por gra, studentë, punëtorë – njerëz që kërkojnë liri individuale, jo “rezistencë” ideologjike.
Pretendimi se revolta jote është e “nxitur nga sionizmi apo SHBA-të” është propagandë klasike e IRGC-së, një refleks i çdo regjimi autoritar që, përballë revoltës së brendshme, fajëson armikun e jashtëm për të shmangur përgjegjësinë. Revolta nuk importohet. Ajo lind kur shtypja, varfëria dhe poshtërimi bëhen të padurueshme. Një regjim që mbijeton vetëm me ekzekutime, burgje masive dhe ndërprerje të internetit e ka humbur tashmë legjitimitetin.
Të flasësh për ty do të thotë të pranosh se problemi nuk është gjithmonë i jashtëm. Do të thotë të pranosh se teokracia, islamizmi politik dhe tirania e brendshme janë po aq, madje më shumë, shkatërruese. Dhe kjo kërkon një ndershmëri morale që shumë nuk e kanë. Prandaj heshtin. Jo nga padija, por nga interesi ideologjik. Sepse të të mbështesin hapur ty do të rrëzonte gjithë teatrin moral që ndërtuan me kaq zell. Do t’i vinte përballë një zgjedhjeje të thjeshtë: të mbanin parimin apo të mbanin pamjen. Dhe ata zgjodhën pamjen. Sado të çuditshme të të duken këto fjalë, kjo është e vërteta.
Kjo është arsyeja pse kjo heshtje nuk më çudit. Përkundrazi – po të flisnin, do të ishte çudia e vërtetë. Një çudi që do të më rrëzonte nga karrigia e pritshmërisë. Do të nënkuptonte se parimet peshojnë më shumë se ideologjia, se liria ka vlerë edhe kur nuk shërben si armë politike, dhe se gratë iraniane vlejnë po aq sa çdo kauzë tjetër që dikur u brohorit me zë të lartë.
Sot, ti vazhdon të rezistosh, edhe pse i shtypur brutalisht. Fitorja ende nuk ka ardhur, por kemi diçka më të rëndësishme: e vërteta është kristaltë e qartë. Historia nuk shkruhet nga ata që heshtin për interes, por nga ata që ngrihen kur çmimi është i lartë.
Heshtja globale dhe rezistenca jote janë dy anë të së njëjtës medalje. Njëra soç se do zbulohej sot; e pritshme ishte, mu aty do e kesh të pozicionuar gjithmonë dhe, bindu, se po aty do të mbetet. Tjetra, përkundrazi, po qëndron drejt. Dhe pikërisht aty mbyllet dallimi: njëra ruan veten, sepse kështu është mësuar – flet për liri nga prangat, ndërsa vetë nuk di të ecë pa to: tjetra, përkundrazi, mban peshën e historisë. Dhe ajo je ti.
JAVID IRAN!
FREE IRAN!

Përballja e Kosovës me sfidat që lidhen me sovranitetin territorial dhe fuqizimin e institucioneve

Drini.us
-
0
Përballja e Kosovës me sfidat që lidhen me sovranitetin territorial dhe fuqizimin e institucioneve
____
Republika e Kosovës, që nga shpallja e pavarësisë më 17 shkurt 2008, ka qenë subjekt i një zhvillimi të vazhdueshëm politik dhe institucional, të shoqëruar nga tensionet me Serbinë dhe përpjekjet për integrim ndërkombëtar. Përballja e Kosovës me sfidat që lidhen me sovranitetin territorial dhe fuqizimin e institucioneve ka reflektuar tensionet historike në Ballkan, ndërsa mbështetja ndërkombëtare, veçanërisht ajo e Shteteve të Bashkuara të Amerikës (SHBA), ka qenë thelbësore në konsolidimin e shtetësisë së saj. Në këtë kontekst, raportet e fundit mbi mbylljen e institucioneve ilegale serbe, rritjen e kapaciteteve të sigurisë dhe përfshirjen e serbëve në institucionet shtetërore të Kosovës shënojnë një etapë të re, që meriton një analizë më të thellë nga këndvështrimi historik, juridik, politik dhe ndërkombëtar.
Konteksti Historik dhe Sfida e Sovranitetit
Territori i Kosovës ka qenë historikisht një arenë e përplasjeve politike dhe etnike, sidomos gjatë shekullit të 20-të. Periudha e dominimit të Jugosllavisë dhe veçanërisht regjimi i Slobodan Millosheviqit u karakterizua nga represioni sistematik kundër shqiptarëve të Kosovës. Lufta e vitit 1998-1999 dhe intervenimi i NATO-s, i ndjekur nga administrimi ndërkombëtar i UNMIK-ut, hapën një kapitull të ri, por nuk eliminuan sfidat e trashëguara nga ndarjet etnike dhe ndikimi serb në Kosovë.
Pas shpalljes së pavarësisë, Kosova ka luftuar për të siguruar sovranitetin e saj mbi të gjithë territorin, duke përfshirë komunat me shumicë serbe në veri, ku ndikimi i Beogradit ka mbetur i fuqishëm përmes strukturave paralele. Kjo situatë ka krijuar një tension konstant, ku sovraniteti i Kosovës perceptohet si i paplotë.
Ndikimi i strukturave ilegale dhe sfidat e ligjit
Strukturat ilegale serbe, të mbështetura nga Beogradi, kanë funksionuar si një mjet për të sfiduar autoritetin e institucioneve të Kosovës, duke krijuar një realitet paralel në veri të vendit. Mbyllja e këtyre strukturave përbën jo vetëm një hap drejt integrimit të plotë të këtyre komunave në sistemin shtetëror, por edhe një përballje me trashëgiminë e ndikimit serb në Kosovë. Përforcimi i sundimit të ligjit dhe Kushtetutës së Kosoves nga ana e Qeverisë Kurti ka ndryshuar dukshëm realitetin në terren. Vendosmëria e institucioneve të Kosovës për të mbyllur strukturat ilegale dhe për të vendosur rendin kushtetues është një tregues i forcimit të sovranitetit shtetëror. Në nivel juridik, ky proces përputhet me Kushtetutën e Kosovës dhe përkushtimin ndaj sundimit të ligjit si një element themelor i një shteti funksional demokratik. Kjo ka rritur interesimin e serbëve lojal ndaj shtetit ku jetojnë, duke rritur pjesëmarrjen e serbëve lokalë në institucione.
Interesimi i disa grupeve serbe për t’u integruar në institucionet shtetërore pas dobësimit të strukturave ilegale shënon një pikë kthese potenciale në ndërtimin e një shoqërie gjithëpërfshirëse. Kjo tregon jo vetëm ndryshimin e realitetit politik në veri, por edhe një mundësi për ndërtimin e një partneriteti më të fortë ndëretnik në Kosovë.
Roli i SHBA-së dhe armatimi i Kosovës
Kosova ka përfituar ndjeshëm nga mbështetja strategjike e SHBA-së, e cila e ka parë shtetin e ri si një aleat të rëndësishëm në Ballkan. Dhënia e pëlqimit për armatim dhe avancimi i kapaciteteve të Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK) është një sinjal i qartë për Serbinë dhe mbështetësit e saj se Kosova po bëhet një aktor më i fuqishëm dhe më i aftë për të mbrojtur sovranitetin e saj. Zhvillimet e reja zbehin skepticismin disfatisist të kujdestarëve lokal anti qeveritarë dhe hapin perspektivën evropiane, gjë që i jep një shtytje Bashkimit Evropian të vazhdon të jetë ndërmjetësuesi kryesor në dialogun Kosovë-Serbi, duke nxitur një marrëveshje që do të normalizojë marrëdhëniet mes dy vendeve. Megjithatë, pa njohjen e plotë të Kosovës nga të gjitha shtetet anëtare të BE-së, përparimi mbetet i ngadalshëm.
Ndikimi i administratës Trump dhe balanca gjeopolitike
Me inaugurimin e presidentit të 60-të të SHBA-së, Donald Trump, politika amerikane ndaj Ballkanit mund të marrë një drejtim më pragmatik. Në administratën e kaluar të Trump, fokusi ishte në arritjen e marrëveshjeve të shpejta dhe bilaterale, ndërsa administrata aktuale mund të nxisë një angazhim më të qëndrueshëm dhe strategjik për të garantuar stabilitetin afatgjatë në rajon.
Kosova duhet të vazhdojë të konsolidojë institucionet e saj dhe të zbatojë me rigorozitet sundimin e ligjit në të gjithë territorin. Integrimi i serbëve lokalë në institucionet shtetërore është jetik për stabilitetin e brendshëm dhe për ruajtjen e paqes ndëretnike. Në një periudhë të ndërlikuar gjeopolitike, Kosova duhet të ruajë dhe të forcojë marrëdhëniet me SHBA-në dhe BE-në, duke mbajtur një qasje të balancuar ndaj sfidave rajonale dhe globale. Ndërsa dialogu me Serbinë duhet të jetë i fokusuar në njohjen reciproke dhe në krijimin e kushteve për një paqe të qëndrueshme. Po ashtu, Kosova duhet të intensifikojë përpjekjet për të fituar mbështetje ndërkombëtare nga vendet që ende nuk e kanë njohur pavarësinë e saj. Përfundimisht mbyllja e institucioneve ilegale, përmirësimi i marrëdhënieve ndëretnike dhe mbështetja ndërkombëtare janë elemente që mund ta fuqizojnë Kosovën si një aktor të qëndrueshëm dhe konstruktiv në Ballkan.

Miliona në rrezik: Imami kosovar në Zvicer dhe familja e tij akuzohen për mashtrim

Drini.us
-
3
Miliona në rrezik: Imami kosovar në Zvicer dhe familja e tij akuzohen për mashtrim

Një drejtor menaxhues dhe imam 57-vjeçar kosovar nga Aargau-Zvicer përballet me 7.5 vjet burg për krime të shumta financiare.

Rasti: Një drejtor menaxhues dhe imam 57-vjeçar kosovar akuzohet për krime të shumta financiare.

Ai nuk u paraqit në gjyq dhe u lajmërua i sëmurë. Një nepunes i shëndetit publik tani duhet ta ekzaminojë atë për të përcaktuar aftësinë e tij për t’u gjykuar.

Shuma e dëmshpërblimit është disa milionë franga zvicerane. Ai përballet me 7.5 vjet burg.

Ish-gruaja dhe katër fëmijët e tij, si dhe dy bashkëpunëtorë të tjerë, akuzohen gjithashtu.

Gjyqi në Gjykatën e Qarkut Dietikon-Zvicer është planifikuar për gjashtë ditë.

Viti filloi në Dietikon me një gjyq masiv dhe një aktakuzë që tejkalon 200 faqe. Seancat gjyqësore të së martës janë planifikuar për një total prej gjashtë ditësh, duke përfunduar në fund të janarit. Të akuzuarit janë një drejtor menaxhues dhe imam 57-vjeçar kosovar, ish-gruaja e tij (51), vajza e tij (27) dhe tre djemtë e tij të moshës 27 dhe 35 vjeç, si dhe dy bashkëpunëtorë të tjerë – gjithsej tetë persona.

I akuzuari nuk paraqitet në gjyq

I akuzuari kryesor nuk u paraqit në gjyq. Ai aktualisht ndodhet në një klinikë psikiatrike dhe ka deklaruar se është i papërshtatshëm për t’u marrë në pyetje. Gjykata vendosi që i akuzuari duhet t’i nënshtrohet një ekzaminimi nga një oficer i shëndetit publik nga Spitali Universitar Psikiatrik i Cyrihut (PUK). Përveç babait, edhe njëri nga djemtë e të akuzuarve nuk u paraqit; ai ka një certifikatë nga PUK. Një nga dy bashkëpunëtorët mungonte gjithashtu në gjyq për shkak të sëmundjes.

Sipas aktakuzës, i akuzuari kryesor 57-vjeçar dyshohet se i çoi kompanitë në falimentim gjatë një periudhe prej afërsisht dhjetë vjetësh, përdori kredi hipotekare jo për rinovimin e pronave, por për shpenzime personale, dhe mori kredi bankare me mashtrim për shpenzime private duke përdorur kompani fiktive.

Ai akuzohet më tej për evazion fiskal dhe për marrjen e kredive COVID me mashtrim përmes deklaratave të rreme. Ai gjithashtu dyshohet se ka siguruar paga mujore fiktive për djemtë dhe ish-gruan e tij për të siguruar lejet e tyre të qëndrimit nga autoritetet.

Dëmi që arrin në disa milionë franga

Aktakuza flet për kapital të pamjaftueshëm, shpenzime joproporcionale, spekulime të rrezikshme, dhënie ose përdorim të pamatur të kredive, shpërdorim të aseteve ose neglizhencë të rëndë.

Janë ngritur gjithsej 20 akuza, duke përfshirë mashtrim, përvetësim, falsifikim, keqmenaxhim, mosmbajtje të rregullta të llogarive, shkelje të besimit, falsifikim dokumentesh, sekuestrim mashtrues të aseteve, pastrim parash dhe mashtrim të autoriteteve. Këto vepra penale përfshijnë kryesisht kompani ndërtimi dhe biznese të tjera që ai zotëron. Shuma totale e dëmeve është disa milionë franga zvicerane. Vetëm mashtrimi i dyshuar për COVID-19 arrin në mbi gjysmë milioni franga zvicerane.

Ai kaloi gati dy vjet në paraburgim.

Veprat penale u kryen gjatë një periudhe prej më shumë se dhjetë vjetësh. I dyshuari kryesor u arrestua në qershor 2020 dhe mbeti në paraburgim deri në mars 2022. Prokurori kërkon një dënim me 7.5 vjet burg dhe një dëbim prej 15 vjetësh nga vendi.

Ai u arrestua në qershor 2020 dhe më pas u mbajt në paraburgim deri në mars 2022. Prokurori kërkon një dënim me 7.5 vjet burg dhe një dëbim prej 15 vjetësh nga vendi.

I dyshuari kryesor u arrestua në qershor 2020 dhe më pas u mbajt në paraburgim deri në mars 2022. Anëtarët e mbetur të familjes, si dhe një administrator zvicerano-italian dhe një biznesmen zvicerano-shqiptar, përballen me dënime me burgim me kusht dhe pjesërisht me kusht nga 8 deri në 36 muaj dhe, në disa raste, urdhra dëbimi. Të gjithë do të marrin gjithashtu ndalime profesionale shumëvjeçare.

Bija: “Veprova me naivitet”

Gjyqi filloi me marrjen në pyetje të ish-gruas 51-vjeçare dhe vajzës. Ish-gruaja deklaroi se i kreu të gjitha veprat penale të dyshuara me urdhër të ish-burrit të saj. Shumica e veprave penale janë përtej statutit të parashkrimit.

Vajza 27-vjeçare, tani vetë nënë, shprehu ndjenja të ngjashme. Ashtu si nëna e saj, ajo ia hodhi fajin të atit. Ajo dyshohet se themeloi kompani me të dhe i çoi ato në falimentim. “Unë thjesht nënshkrova atë që ai më dha për të nënshkruar dhe nuk vura në dyshim asgjë,” tha ajo. “Isha naive, ende e re dhe në trajnim.”

Gruaja e re është shumë e zhytur në borxhe, pagat e saj po sekuestrohen dhe ajo përballet me deportim. “Kjo do të ishte e tmerrshme,” tha ajo mes lotësh. Zvicra është shtëpia e saj; ajo ndoqi shkollën dhe përfundoi trajnimin e saj si parukiere/kozmetike atje. Dy djemtë, 30 dhe 35 vjeç, refuzuan të komentonin.

“Ne u verbuam prej tij.”

Më në fund, administratori u mor në pyetje. Ai ishte kontabilisti i të pandehurit kryesor. Ai përballet me një dënim pjesërisht me kusht prej 36 muajsh, gjysmën e të cilave duhet ta vuajë, si dhe një ndalim profesional pesëvjeçar. “Një ndalim profesional do të ishte shumë i ashpër,” tha babai i dy fëmijëve.

Administratori u deklarua i pafajshëm. “Unë punova sipas udhëzimeve të të akuzuarit dhe i mbajta llogaritë sipas faturave të paraqitura.” Ai tha se i besonte atij, ashtu si edhe investitorët dhe bankat e tjera. I akuzuari kryesor e paraqiti veten si një biznesmen i suksesshëm dhe i pasur. “Ne u verbuam prej tij.”

Pas marrjes në pyetje të të pesë të akuzuarve, prokurori do të japë argumentet e tij përfundimtare të premten. Vendimi pritet në fund të janarit.
1...311312313...1,747Faqja 312 nga 1,747