



Historia politike moderne ofron mësime të qarta për fatin e shteteve që humbin besimin dhe përkrahjen e aleatëve strategjikë.
Një prej këtyre mësimeve lidhet me strategjinë perëndimore të izolimit dhe mospërkrahjes ndaj regjimeve që perceptohen si jomiqësore
ose destruktive për rendin ndërkombëtar. Ky mekanizëm është aplikuar kundër fuqive të mëdha si Bashkimi Sovjetik dhe Kina,
por edhe ndaj shteteve të vogla, ku efektet kanë qenë të menjëhershme dhe të rënda.
Rasti më i afërt në kujtesën historike shqiptare është ai i Shqipërisë komuniste, e cila për dekada u bë simboli i izolimit ekstrem
në Evropë. Për shkak të politikave të saj ideologjike dhe konfrontuese, Shqipëria u shndërrua në vendin më të varfër, më të harruar
dhe më të izoluar të kontinentit. Pasojat e atij izolimi u ndjenë menjëherë pas rënies së komunizmit dhe, në një masë të caktuar,
vazhdojnë të ndikojnë ende sot.
Izolimi politik nga Perëndimi nuk është vetëm një dënim diplomatik. Ai shoqërohet me pasoja ekonomike, rënie të investimeve, dobësim
të institucioneve dhe rritje të emigracionit. Në rastin e Shqipërisë komuniste, udhëheqja iu përgjigj këtij izolimi duke kultivuar
një nacionalizëm të brendshëm dhe retorikë antiperëndimore. Kjo i shërbeu pushtetit afatshkurtër, por i kushtoi vendit humbjen e
çdo perspektive zhvillimi.
Në dekadën e tretë të shekullit XXI dhe në dekadën e dytë të pavarësisë, Kosova po përjeton një përmbysje të rrezikshme të pozitës
së saj ndërkombëtare. Prej afro dy vitesh, vendi është nën masa ndëshkuese nga partnerët kryesorë perëndimorë dhe ka humbur nivelin
e lartë të përkrahjes që e karakterizonte pas shpalljes së pavarësisë.
Ky është një zhvillim alarmues, sepse për herë të parë që nga paslufta, Kosova nuk shihet më si aleat strategjik i patjetërsueshëm,
por si një partner problematik që po e konsumon kapitalin e tij politik në arenën ndërkombëtare. Në agjendën transatlantike, çështja
e Kosovës ka shënuar prapakthim dhe nuk zë më vendin që kishte dikur.
Në vend që të punohet për rivendosjen e besimit me aleatët, skena politike në Kosovë ka përqafuar një qasje të ngjashme me atë që
ndoqi Shqipëria komuniste: mobilizimin e nacionalizmit të brendshëm. Kjo qasje ka filluar të ndikojë në një brez të ri, kryesisht të
lindur gjatë ose pas luftës, të cilit po i injektohet një narrativë e shtrembëruar dhe shpesh armiqësore ndaj SHBA-së dhe vendeve
demokratike perëndimore që dikur ishin shpëtimtarë dhe garantë të lirisë së Kosovës.
Nëse ky trend vazhdon, Kosova rrezikon të përballet me një formë të izolimit që mund të jetë edhe më e rëndë se ajo që përjetoi
Shqipëria komuniste, jo për shkak të përplasjeve ideologjike të vetëdijshme me Perëndimin, por për shkak të gabimeve të përsëritura
politike, kokëfortësisë ideologjike dhe mungesës së pragmatizmit shtetformues.
Kosova ka ende mundësi të rikthejë besimin e aleatëve dhe të shmangë rrëshqitjen drejt margjinalizimit të plotë. Por për këtë,
nevojitet një kthesë strategjike e qartë: nga retorika emocionale te diplomacia e matur, nga nacionalizmi i brendshëm te partneriteti
i përgjegjshëm ndërkombëtar. Sepse, siç e tregon historia, tupani gjithmonë rreh për ata që marrin vesh, por ata që nuk e dëgjojnë
mbeten vetëm me jehonën bosh të izolimit të tyre.

Don Lush GJERGJI , Letnicë, 2025
Nëna Tereze është e madhe dhe e njohur në mbarë botën në rend të parë prej Zotit, pastaj jetës dhe veprave të saja, dhe së fundi përkrahjes së madhe të Papëve, sidomos Shën Palit VI.
Papa Pali VI ka përcjell me vëmendje, kujdes dhe dashuri atërore jetën dhe veprën e Nënës Tereze. Ja vetëm disa dëshmi dhe hapa konkret në këtë kuptim dhe drejtim. Deri sa shumë njerëz të Kishës, si dhe jashtë saj, nuk mund ta kuptonin karizmën e veçantë të Nënës Tereze, dashurinë flijuese dhe dhuruese për Zotin dhe Njeriun, pa kurrfarë dallimi dhe përjashtimi, Papa Pali VI pati mirëkuptim dhe përkrahje të plotë për Nënën Tereze, nëpërmjet saj, si thoshte ai “për veprën e Zotit”.
Do të mbes në histori vizita e tij baritore Indisë (1964), me rastin e Kongresit Eukaristik. Gjatë ditëve 3-6 dhjetor 1964 ishte Kongresi Eukaristik në Bombay, me pjesëmarrjen e Papës si dhe të Nënës Tereze.
Papa Shën Pali VI në homelinë e tij ceku disa pika të rëndësishme të lidhjes mes Eukaristisë së jetës së krishterë: sepse Ajo është “qendër e fesë së krishterë, zemra që rrahë e Kishës, vendi ku Jezu Krishti na bënë edhe ne pjesëmarrës në flijimin e Tij për mbarë njerëzimin…”
Pika e dytë e homelisë së Papës ishte: “Eukaristia, fuqia misionare, sepse pas ushqimit me Korpin dhe Gjakun e Tij, edhe ne jemi të ftuar “ta jetësojmë, dëshmojmë dhe bartim Atë nëpërmjet të Vërtetës dhe Dashurisë.!
Pika e tretë ishte kjo: Eukaristia si ftesë bashkimi me Zotin dhe me të afërmin, “bashkësi kjo që e rrezaton dhe ndriçon dashurinë e Zotit për ne,”
Pika e katërt dhe e fundit ishte Eukaristia si burim shprese dhe paqeje, në një botë plot me sfida, shpesh pa Zotin dhe të afërmin.
Përshtypja e Papës për jetën dhe veprën e saj ishte aq e madhe, troditëse, sa që vendosi t’ia dhuronte automjetin personal “Cadillac” me të cilin kishte lëvizur dhe udhëtuar në Indi me këtë motivim: “për t’i ndihmuar asaj në dobi dhe në të mirë të të varfërve”.
Nëna Tereze e qiti këtë automjet në Lotari të Indisë dhe fitoi mjaft para, kuptohet, si gjithmonë, për të varfëritë ndër më të varfër, sepse ishte dhuratë e Papës Pali VI dhe Nënës Tereze e cila tashmë kishte emër dhe famë botërore. Ky gjest e bëri Nënën Tereze shumë të njohur në Kishë dhe në botë.
Tregohet edhe kjo ngjarje. Në listën e pjesëmarrëse dhe folësve për Kongresin Eukaristik ishte edhe emri i Nënës Tereze.
Ajo ishte nisur, së bashku me bijat e saja shpirtërore, “Misionaret e Dashurisë”, por rrugës e kishte parë dhe gjetur një njeri në buzë të vdekjes.
Ishte ndalur si “Samaritani i Mirë”, për ta mjekuar dhe ndihmuar atë njeri, nëpërmjet atij, vetë Jezu Krishtin, së bashku me disa motra tjera.
Motrave të cilat e përcillnin iu kishte thënë: “Shkoni ju dhe adhurojeni Krishtin ne Bukën e Shuguruar, në Kungim, ndërsa unë dhe motrat me mua, do ta adhurojmë dhe shërbejmë në trajtën e njeriut në buzë të vdekjes…”
Pas Kongresit Eukaristik, Papa Pali VI butësisht e kishte qortuar kështu: “Nëna Tereze, Ju ishit në listën e folësve të Kongresit Eukaristik, por nuk erdhët…”
Nëna Tereze, pa hamendje, kishte thënë: “Po, Shenjtëri, unë u nisa së bashku me motrat tona për ta nderuar, adhuruar dhe për t’ju lutur Krishtin në Eukaristi, por e takova dhe e gjeta në trajtën e njeriut në buzë të vdekjes. Prandaj u ndala, e mjekova dhe ndihmova vetë Krishtin e vuajtur në të…”
Papa Pali VI e kishte dëgjuar me shumë vëmendje, dhe pas pak mendimi dhe meditimi, i tha Nënës tonë Tereze kështu: “Ne ndoshta në krye me mua, kemi bere ndonjë “paradë”, ndërsa Ti e paske adhuruar vërtet Krishtin në trajtën e Njeriun buzë vdekjes,,,”
Përshtypja, përjetimi, dëshmia e Nënës Tereze, në botën e mjerimit në Indi, e kishin tronditur në shpirt dhe në zemër Papën Pali VI.
Pas kthimit në Romë, i kishte thënë Sekretarit të Shtetit të Vatikanit, kardinalit Jean Marie Villot (1905 – 1975) kështu: “Ne duhet të bëjmë diçka për Nënën Tereze,,,”
Kardinali ishte përgjigjur: “Do të lutemi për Nënën Tereze dhe veprat e saja…”
“Mirë shumë, por nuk mjafton… Duhet konkretisht të bëjmë diçka për ta dëshmuar nderimin, falënderimin dhe përkrahjen tonë asaj, Kishës katolike në Indi…”
Papa Pali VI, i kishte dërguar një çek personal “për të varfëritë e Nënës Tereze”, duke përkujtuar dhe ndihmuar gjithnjë veprën e saj në dobi të mjerëve në Indi dhe në botë.
Sot “Misionaret e Dashurisë” janë afro 6000 në 762 kuvende apo bashkësia në mbarë botën, në Afrikë, Azi, Oqeani, Amerikë dhe Evropë, me selinë apo Shtëpinë Amë në Kalkutë (Indi).
Më 10 shkurt të vitit 1965 me dekretin papnor “Decretum laudis” Papa Pali VI e kishte pranuar dhe lartësuar bashkësinë e “Misionareve të Dashurisë” si “kongregatë të drejtës papnore”.
Sivjet kremtojmë 60 – vjetorin e këtij dekreti papnor, që iu dha atyre më shumë besueshmëri dhe autonomi brenda Kishës katolike në Indi dhe në botë. Ky dekret është një akt zyrtar që garanton edhe njohjen formale, si dhe lejen ndaj kësaj Kongregate nga ana e Selisë së Shenjtë.
Kjo domethënë që Kongregata ka treguar dhe ka dëshmuar se është në përputhje të plotë me doktrinën e Kishës Katolike sipas mësimit dhe besimit të Popullit. të Zotit.
Kjo ua mundësoi atyre që së shpejti të mund të përhapeshin dhe vepronin në mbarë botën. Fill pas kësaj mirënjohjeje dhe pranimi “Misionaret e Dashurisë” filluan zgjerimin në botë: në Venecuelë (26 korrir 1965), shtëpia e parë jashtë Indisë e kështu me radhë në Evropë, Afrikë, Amerikë, kudo në botë.
Papa Shën Gjon Pali II për 50 vjetorin e themelimit të Misionareve të Dashurisë, ndër të tjera shkruan kështu: “Me 7 tetor 1950, në KaLKUTË, NË Kapelën e vogël pranë Creek Lane nr. 14, arqipeshkvi Perier caktoi që themeluesja dhe 11 shoqet e saja të para do të themelonin një Kongregatë Rregulltare të së drejtës ipeshkvore…
Mu 15 vite më vonë, më 1 shkurt 1965, Papa Pali VI e dha Decretum laudis që përcaktonte që Motrat Misionaret e Dashurisë si Kongregatë me të Drejtë papnore…
Qysh në fillim Nëna Tereze dhe Misionaret e Dashursë dëshironin “ta shuanin etjen e paskajshme të Jezu Krishtit për dashuri ndaj shpirtrave… duke punuar për shëlbimin dhe shenjtërimin e të varfërve ndër më të varfër (Letra e Themelueses)…
Duke e përkujtuar me dashuri Nënën Tereze, ia besoj Zemrës së Krishtit të gjitha degët e Misionareve të Dashurisë Zemrës së Papërlyer të Marisë…”
Nga Vatikani, 2 tetor 2000 Papa Gjon Pali II
Papa Pali VI përkrahu edhe themelimin e Shoqatës ndërfetare dhe ndërkombëtare “Bashkëpunëtorët e Nënës Tereze” më 29 mars 1969, duke dhënë bekimin dhe pëlqimin e tij.
Në Audiencën e Shën Papës Pali VI kushtuar Nënës Tereze, sidomos “Bashkëpunëtorëve të Nënës Tereze”, rreth domethënies së saj për Kishën dhe për botën, sidomos përkushtimi dhe shërbimi – dashuria për “të varfër ndër më të varfër”, Papa Shën Pali VI ndër të tjera pati thënë:
“Bijë dhe bija të dashura, mirë se keni ardhur në Shtëpinë e Papës! Jemi të informuar që këto ditë jeni mbledhur në Romë për takimin tuaj kombëtar. Ne jemi të gëzuar për numrin tuaj këtu të pranishëm, për përshpirtërinë tuaj të jashtëzakonshme me angazhimin që keni marrë për njerëzit vëllezër apo motra në nevojë. Këta janë shenja që porosia e dashurisë, që e ka shpallur Jezu Krishti, vazhdon të depërtimin dhe fryt dhënien me shpirtra të hapur dhe të gatshëm, edhe pse ndonjë herë në mes të manifestimeve të dhunshme dhe jo normale, dhunë fizike dhe psikike, si dhe propaganda e madhe e ideologjive që nxisin urrejtje , mënjanim ndaj të tjerëve, si dhe tundimeve të shpeshta të individualizmit, që d.m.th.. se jeni të tunduar të thoni: çfarë lidhje kam unë me këtë? Unë jam në pjesën time dhe nuk më interesojnë të tjerët..
Është tundim, po e përsërisë, aq i shpeshtë dhe i përhapur në shoqërinë tonë, individualizmi në të cilin bien ndonjë herë edhe vijuesit e Krishtit…
Dua ta shfaqi këtu emocionin tim të madh, është kënaqësia ime e madhe që t’ju pranoj këtu, që t’ju shohë së bashku të gjithë të frymëzuar nga kjo ndjenjë për ta tejkaluar egoizmin për të qenë vëllezër, shokë, për të qenë të aftë që t’i kuptoni ata që vuajnë, për t’i ngushëlluar.
Për mua është një ngushëllim tejet i madh. Dhe falënderoj para së gjithave të dashurën Nënën Tereze (buzëqeshja e drejtuar kah ajo), si dhe ata që e përcjellin, ndihmojnë, kuptojnë, marrin pjesë në mendime dhe ideale të saja. Për mua është çast lumturie. Më duket një moment i jetës ungjillore që e bashkë ndajmë. Dhe unë jam i par që e mbledh frytin e këtij takimi, që të jam edhe unë nxënës i atij Krishti i cili dëshiron që të gjithë të jemi të bashkuar në shkollën e tij. Që të jemi të aftë, edhe pse nuk jam i denjë, që të jam mësuesi i juaj, për t’iu thënë: Vazhdoni, vazhdoni të jeni besnikë, sepse e keni zgjedhur pjesën më të mirë (Khs. Lk 10, 42).
Në cilësinë e “Bashkëpunëtorëve të Nënës Tereze” të Kalkutës, ju dëshmoni që keni medituar dhe zbatuar fjalët e ndritura të Krishtit, sipas ungjillit të Mateut: ju kujtohet, në gjyqin përfundimtar Krishti gjykatës, Kreu i njerëzimit që vjen për të gjykuar dhe ndarë të gjallët dhe të vdekurit…
Shën Gjoni thotë: Kush e do vëllain jeton në dritë.” (1 Gjn 2, 10)
Vazhdoni, bijë dhe bija të dashura, me qëndrueshmëri bujare dhe me angazhim sa më të madh që të punoni për përhapjen dhe rrezatimin e bamirësisë së vërtetë dhe pa interes, të vetëdijshëm që sjellja dhe përvoja e juaj konkrete dhe e ndjeshme e dashurisë suaj për Hyjin (khs. Ibid, 4, 11 – 12. 19 – 21), për të shëmtuar dhe të përvuajtura të varfërve, ju nëpërmjet fesë, mund ta zbuloni fytyrën e Krishtit.
Na pëlqen t’i përkujtojmë fjalët e Shën Avgustinit, i cili duke e komentuar letrën e parë të Shën Gjonit, shkruan: “Nëse e do vëllain, a e do ndoshta vëllain e jo Krishtin? Si është e mundshme, nëse ti i do gjymtyrët e Krishtit? Nëse, pra, ti i do gjymtyrët e Krishtit, ti e do Krishtin; dhe nëse e do Krishtin, e do Birin e Hyjit; e nëse e do Birin e Hyjit, e do Zotin Hyj të qiellit dhe të tokës. Nuk mund, pra, ta ndash, nëse e do Kryet, ti i do edhe gjymtyrët.” (S. Agustini, In episolam Joannis tractatus, X, 3: PL 35, 2055 – 2056).
Ne urojmë që të gjithë bijtë tanë të din ta dëgjojnë dhembjen dhe klithjet e atyre që vuajnë, të atyre që janë të uritur, sepse të gjithë, në paqe, në bashkëpunim dhe në solidaritet, mund të jetojmë dhe ta realizojmë dinjitetin njerëzor dhe atë të bijve të Hyjit”.
Me Bekimin tonë Apostolik Papa Pali VI
(E shtune, 6 maj 1978)
Më 22 gusht 1968 Nëna, Tereze hapi shtëpinë e parë të “Misionareve të Dashurisë”, në Romë në lagjen “Torfiscale”, gjithnjë me ftesë dhe bekim të Papës Pali VI.
Më 6 janar 1971, Papa Pali VI ia dorëzoi Nënës Tereze “Shpërblimin për Paqe – Gjoni XXIII”, që dëshmonte edhe njëherë nderimin, përkrahjen, dashurinë e tij për Nënën Tereze, për “Misionaret e Dashurisë”, për të varfëritë e botës.
Me atë rast Shën Papa Pali VI ndër të tjera tha:
“Ky Shpërblim ndërkombëtar i Paqes, me emërtim të Paraardhësit Tonë Gjoni XXXIII, Nënës Tereze, këtu e pranishme, ndoshta na duket që çdo gjë tashmë është thënë…
Ne të gjithë e hetojmë se ende çdo gjë ka mbetur për t’u thënë… qëllimi i këtij Shpërblimi është Paqja, kësaj murgeshe së thjeshtë, vepra e saj, në veçanti në aspektin historik, shoqëror, njerëzor, në të cilën caktohet veprimi…, mbetet shumëçka për të komentuar, për të menduar dhe për të kuptuar,,,
E mira ekziston, e mira është vepruese, e mira mbizotëron: çfarë ballafaqimi, çfarë mësimi, çfarë shprese…
Është e vërtetë: e mira duhet të bëhet në përvuajturi, në heshtje, pa asnjë synim zbrazëtie dhe reklame, s’duhet të presë shpërblimin prej njerëzve dhe në kohë; këtë na ka mësuar Zotëria, që drita nuk vendoset nën magje, por mbi pishtar, që t’i ndriçojë gjithë të pranishmit në shtëpi (kjo sigurisht i pëlqen të thjeshtës Nënës Tereze…), ndërsa synimi tjetër është lavdia e Atit qiellor (Khs. Mt 5, 15 – 16), prej të Cilit vjen çdo e mirë,,,,
E mira shpërndahet. Ashtu është edhe e keqja, fatkeqësisht, sa është e fortë fuqia ngjitëse dhe sa përgjegjësi kemi!…
Është e mrekullueshme: një element i ri erdhi në shprehje; motivi mbinatyror që e bënë të guximshme dhe të shpejtë veprimin e tillë; motivi mistik, motivi ungjillor, që e shndërron fytyrën e të uriturit, të fëmijës në lëngim, të njeriut në buzë të vdekjes, të gërbulurit që qelbët, të kriminelit të rrezikshëm, në fytyrën misterioze të Krishtit; është një lloj tërheqje shpirtërore e cila i afron Motrat, Vëllezërit, që e kanë kushtin e dashurisë; pasi dashuria tashmë është bërë motivi i lartë, që i tërheq të tjerët…
Një herë më tepër në historinë e Kishës si dhe në përparimin e shoqërisë, Ungjilli zbatohet dhe kremtohet, dhe e ndez në zemrat e njerëzve gëzimin e të mirës, shpresën e jetës ideale, të vërtetën e ndritshme të fjalës së Shën Irineut: “Lavdia e Hyjit është njeriu që jeton” (Adv. Haer. IV, 20, 7; PG 7, 1037)…
Personi që ne sot e nderojmë me këtë shpërblim, është saktësisht dëshmia e kësaj vlere të lartë; njeriun në përngjasim me Hyjin, gjymtyrë e Krishtit, pasqyrë në të cilën e zbulon vetveten, e zbulon vëllain. E thjeshta Nëna Tereze, në figurën e së cilës ne zbulojmë me mijëra e mijëra njerëz të kushtuar – full time – në shërbim personal të tyre që janë më shumë në nevojë, bëhet shembull dhe simbol i kësaj zbulese, në të cilin është fshehtësia e paqes në botë…
Vëllazëria dhe paqja janë sinonim ontologjik. Njëra dhe tjetra kanë një rrënjë të përbashkët, për ne shumë të qartë, në dashuri; dhe që ne na paraqitet si Misionarja e Dashurisë; apostullesha e vëllazërisë dhe lajmëtarja e paqes.
Ja përse asaj ia japim shpërblimin e paqes; si dhe atyre që e bashke ndajnë ndjenjat e dhe veprimet e saja…”
(E mërkurë, 6 janar 1971) Papa Pali VI
Këto janë disa nga çastet dhe rastet e rëndësishme të bashkëpunimit mes Papës Shën Pali VI dhe Shën Nënës Tereze, që përpos fryteve të shenjtërisë së ndërsjellët kanë dhënë edhe kontribut dhe madh dhe tejet të çmuar si në Kishë, ashtu edhe në botë.
P.s.! Ky Shpërblim nuk ka vazhduar dhe nuk iu ka ndarë më askujt!
Letnicë, 2025 Don Lush GJERGJI
Sivjet po ashtu është edhe 50 – vjetori i marrjes së “Medaljes së Lirisë”, çmimi më i lartë i SHBA- së, që ia ka dorëzuar Nënës Tereze Presidenti atëhershëm Ronald REAGAN (21 qershor 1975).
Ai kishte një nderim dhe admirim të madh për Nënën Tereze, jetën dhe veprimtarinë e saj. Me atë rast ai e kishte cilësuar Nënën Tereze si “qytetare e botës, duke pranuar që jeta she puna e saj kishte frymëzuar shumë amerikanë për t’i ndihmuar njerëzit në nevojë.
Nëna Tereze e kishte pranuar “Medaljen e Lirisë”, në emër të varfërve, nga të cilët tha ajo, bota e sotme do të ketë më shumë paqe dhe liri, demokraci, ndërsa të varfrit e ndryshëm dhe njerëzit në nevojë, do t’ia sjellin botës shpirtin e flijimit dhe solidaritetit.
Presidenti Ronald Reagan tha: “Në heshtje dhe në admirim e dëgjova dhe isha para Nënës Tereze shumë i vogël, duke mos dashur të humbi anjë moment për ta dëgjuar, kuptuar dhe pranuar një të vërtetë të madhe: “Ajo është vërtet Nëna e mbarë njerëzimit!”
Po ashtu sivjet është edhe 50 vjetori i pritjes solemne në Selinë e OKB-së në New York. Me atë rast Javier Peres De Cuellar (1920 – 2020), kryetari i OKB-së pati thënë: “Unë e paraqes gruan më të fortë të botës: Nënën Tereze. Ajo vërtet është Kombet e Bashkuara!”
II.
Kosova, poashtu DUHET ta shfytëzoj maksimalisht këtë përparësi të qartë strategjike në raport me Serbinë që buron nga një sërë faktorësh të brendshëm dhe të jashtëm. Në realpolitikën ndërkombëtare, pesha e një shteti nuk matet vetëm me madhësinë, popullsinë apo fuqinë ekonomike, por edhe me vlerën (peshën) strategjike që ai i ofron aleatëve të vet.
III.
Kosova, ndonëse një shtet i vogël, përfaqëson një pikë qëndrueshmërie, koherence dhe besnikërie në rajon që ende mbetet i trazuar dhe mbushur me probleme politike, etnike, sociale, ekonomike, fetare e kulturore.
Ndërkaq, Serbia mbetet, të paktën edhe për një kohë, një “rrezik i llogaritur” për SHBA-në: e rëndësishme për stabilitetin rajonal, por jo gjithmonë e besueshme dhe koherente si aleate strategjike…

Ne kemi pasur një Skënderbe, dhe ai ka mbetur me një imazh të përjetshëm. Sikur të kishim pasur një mijë si ai, asnjëri nuk do të kishte marrë respektin e tij. Sepse madhështia nuk matet me numra, por me kontributin.
Shpesh kam menduar se “prodhimi” masiv i veteranëve nuk u bë vetëm për vota. Ishte edhe një plan hakmarës për të zbehur e zhbërë vlerën e trimërisë, guximit e patriotizmit; për ta shndërruar atë nga një nder i rrallë në një etiketë të pavlerë, duke e shpërndarë edhe tek ata që dikur ishin kundër UÇK-së, ose që shëtiteshin nëpër sheshe derisa diku në Kosovë luftohej.
Nuk njoh askund në botë një rast ku një lëvizje çlirimtare, me merita të jashtëzakonshme për themelimin e shtetit, të përfundojë e reduktuar në komunitet tragjik-komik dhe pothuajse të përçmuara për kontributin e vet, që dikur ishte gati i pashembullt.
Për luftë duhen bole, dhe ne, shumica absolute, nuk i kishim gjatë luftës. Është normale. Askund në botë nuk janë shumica trima.
OVL-UÇK, për aq sa di unë, kurrë nuk ka ngritur zë seriozisht kundër fabrikimit të veteranëve të rremë. Kurrë nuk ka bërë protestë kundër atij poshtërimi që ia lejoi vetes dhe luftës. Sot, kur dikush deklarohet veteran, njerëzit ngrejnë vetullat, shikojnë me dyshime, nuk e besojnë.
Dhe si ta besojnë?
Përballë çdo veterani të vërtetë janë 300 deri 500 të rremë, që e kanë blerë guximin e munguar dhe e kanë shitur dinjitetin e tyre, si ndonjë grua në shtëpinë publike. Po prokuroria? Kosova e paguan për t’i garantuar elitës vjedhjen dhe korrupsionin. Aty nis ose përfundon ndërtimi i shtetit.
Kosova është kopje shteti, jo shtet.
Ashtu siç organizoi protesta kundër Gjykatës së Hagës, OVL-UÇK duhej të kishte ngritur zërin edhe kundër ushtrisë së sotme, e cila, nëse do të kishte pasur vërtet 40.000 luftëtarë trima (ose 60.000 sa kanë aplikuar), do ta kishte çliruar vetë Kosovën pa pritur NATO-n. Dhe nëse kjo nuk u bë, atëherë dikush duhet të japë llogari, jo të fshihet pas dekoratave prej letre.
Një diamant ka vlerë sepse është i rrallë dhe i mbushur me cilësi. Një grumbull hekurishtesh, edhe nëse e mbush një vagon, mbetet vetëm hekur që duhet të shkrihet dhe riformohet. Si veteranët e rrejshëm.
Për fat të keq, ky është imazhi i UÇK-së së prodhuar pas luftës: jo më heroike, por e njollosur tej për tej, e shitur, e blerë, e përlyer nga duar që nuk kanë pasur kurrë armë në dorë.
Ajo nuk po hetohet vetëm në Hagë. Në Kosovë e ka marrë dënimin e pamerituar. Gjykohet dhe damkosen përditë publikisht, sepse ia ofruan mundësinë për ta zhbërë dinjitetin e saj. Po kthehet nga krenari kombëtare në objekt talljeje.
Sepse nuk ka armik më të rrezikshëm për një popull sesa kur ai vetë fillon të poshtërojë heronjtë e vet. Dhe këtë, sot, po e bëjmë ne. Po e lejojnë ata. Me një ushtri veteranësh që ka hedhur në fund të pusit ata veteranët e vërtetë.
Turp i përjetshëm!
Turp i dimensionit historik.

Klajd Kapinova, New York
“S’keni pare gje akoma”. – Ramaduro kryeminister i Narkoshtetit te deleve… Votoni prap Rilindjen. Doli Noc Rroku me syze te kuqe dha sinjalin zjarr e u kallen delet dhe kasollet e tyne…
Kjo poezi asht perle:
“As buke, as brekë s’ju lanë,
Ju punoni, ata hanë!
Nuk ju lan’ as pakë nderë
Qe kini pasur përherë.
As nder, as turp, as gjak
S’kin Unji kryet dhe po rrini.
O shqipëtarë barkzbrazur,
Fustangjerr’ e këmbëzbathur
Zemërohuni nje herë,
As krenarë, por veç te dhjere” – Faik (Domenik) Konica, 1901
Keto pamje Ferri te vertete, nuk jane ne shtetin blu te gomereve marksiste ne California (me sakte ne Los Angeles), por ne Shqipnine e vogel te ikur per lesh tesh 12 vjet, qe asht me popullsi te vogel sa qyteti i Bronx-it ne New York City. Keto dite Shqipnia digjet papushim, ne male e fusha, ne qytete dhe katunde sebashku me delet brenda saj, qe po pjeken per lezet diten per diell dhe shqipfolesit robot atje pa asnje ndergjegje krihen me histerizem, duke i bere Hosana nje te semuri mendor Djall, qe rron me ilace speciale qe i merr pa nderprerje 24/7/365.

Vitin e kaluar Los Angeles u dogj e gjitha ne flake, zjarre te furishme, cilet vazhduan fatkeqsisht per disa muaj, duke rrafshuar shtepi antike dhe te reja, bisnese dhe zona turistike perrallore deri buze ujerave te qeta te Oqeanit Paqesor…
Dhe pse ndodhi kjo? Atje drejtojne te majtet ekstremiste, qe me nje fjale permblidhen ne marksiste dhe dylberiste 100% fanatike. Atje asht edhe Hollivudi, qe per cudine e te gjitheve ne masen 98% asht puro e indokrinuar keqas me ideologjine marksiste dhe veset pervese te manjakeve dylberiste, pedofile te specializuar dhe me pervoje per pune te pista, sepse ata sipas tradites dhe historise se tyre famkeqe kane abuzuar vazhdimisht dhe masivisht per vite dhe shume dekada me shume viktima femije te pafajshem.
Keshtu deri tani 96% e Listes Famkeqe te Pedofileve Epstein jane nga te gjithe nga Hollivudi ose me sakte nga Cali (California) dhe bashkepunetoret e tyre te jashtem nga Europa dhe deri tek Kurora Mbreterore e Britanise se Madhe.
Per te fshehur gjurme e krimit dhe ferrit te tyre, ata po akuzojne Presidentin e 45 & 37 te SHBA-se Donald J. Trump, qe per here te pare fatmiresisht e Hapi dhe e bani publike per boten dhe popullin ameirkane Ceshtjen Epstein, te cilen marksistet amerikane nuk e hapen kurre dhe e mbuluar prej dekadash ose me sakte e kishin futur ne thellesi te Kalendave Greke….
Keshtu dokumentet e reja te deklasiifikuara zbulojne se ish Presidenti komunist (“democrat”) amerikan Bill (William Jennifer) Clinton i adhuruari deri ne marri i shqiptareve dhe kosovareve naiv, ka shkuar ne Ishullin e Pedofilise Epstein 28 here, ndersa Presidenti Trump i akuzuar pa te drejte nga komunistet ameirikane asnjehere.
Per me teper Bill Clinton, si zot shtepie atje, per publikun ameirkane njihet disa vite me pare, sepse ai asht i fiksuar ne nje pikture me ngjyra i veshun me fustan blu dhe kepuce me taka te kuqe…

Pse si mendoni ju se komunistet dhe markisistet amerikane, qe drejtonin fatkeqsisht Shtepine e Bardhe, gjate viteve te erreta 2020-2024 nuk do ti kishin hapur dokumentet dhe publikuar Listen Epstein nese Trump ishte i perfshire ne kete histori!?
Merhumi i fjetur ne kembe Joe Biden dhe marksistja analfabete dhe idiote Kamala Harris, qe po e persekutonin tesh 4 vjet pa pushim Presidentin e 45-te te SHBA-se Donald J. Trump nuk do ta benin publike ate, per ta diskritituar, sepse ata i kishin ne dore per 4 vjet te gjithe dokumentet dhe listen Epstein dhe se kishin ngritur ne kembe te gjithe makinen e shpifjeve kunder tij, duke bere politizimin e Departamentit te Drejtesise, Prokurorit te Pergjithshem te SHBA-se, FBI, CIA dhe 18 angjencive te tjera te sherbimit secret amerikane!?
Ata sikurse thote populli shqiptar me nje shprehje te tij, se Nuk e nderrojne Trump me mishin e dashit… Ata perdoren te gjithe guret e zallit te pushtetit te tyre te pakufizuar dhe abuzues, per t’a futur me cdo kusht ne burg Presidentin Trump, duke krijuar dhe shpifur me 94 akuza apo ceshtje gjyqesore te ngritur papushim kunder tij dhe deshtuan me turp…
Per 4 vjet marksistet nuk i hapen keto dokumente origjinale te Listes Epstein dhe me e keqja as nuk bere deklasifikimin e tyre… Ata fshehen ne kete menyre veten ne krim dhe te gjithe bashkepunetorete tyre marksiste ne pushtet dhe Hollivud.
Dokumentet e reja tregojne kjarte se Presidenti i 45-te i SHBA-se Donald J. Trump, nuk ka abuzuar dhe as qe nuk ka qene asnjehere ne ishullin Epstein. Sigurisht ai e ka njohur kete person, por ata nuk kane qene shoke ne pune te pista me femije…
Ata qe po tremben sot me shume se kurre jane marksistet amerikane, si familja e korruptuar Clintons (Bill & Hillary Clinton), marksisti dhe dylberi Barack Hysen Obama, gazetare te famshem dhe te korruptuar qe nder dekada e fshene kete skandal te madh te shekulit, bisnesmene te fuqishem, qe ishin dhe jane mbeshtetesit kryesore te fushatave elektorale te partise komuniste amerikane, actor karriere dhe fitues te Cmimit Oscar dhe te Globit te Arte, yje ose kengetare shume te njohur V.I.P., producente te famshem filmash etj., qe te gjithe jane aktiviste te flakte politike te majte…, sepse po u hapet fetat e lakrorit dhe po del ne shesh gjithcka ka brenda era e keqe e Kutise se Pandores…
E njejta gje eshte edhe me Ramaduron psikopat te Shqipnise se shkaterruar totalisht, qe asht ba me iu dhimb gjithkujt. Ai ka 2 ceshtje te hapura me drejtesine e SHBA-se dhe se cdo veprim qe ben ai eshte i shenuar vazhdimisht ne listet e serive te krimeve mosturioze te tij…
Mund te thoni ju pse cfare lidhje ka kjo me Shqinine!? Ka se e njejta situate asht edhe ne Shqipni dhe mos me keq… Qeveria e Ramaduros asht kopje e Hollivudit ne te gjithe drejtimet. Kur Hollivudi ishte ne flake te gjithe ata ishin kunder Trump edhe pse ai asokohe nuk ishte si drejtues ne Shtepine e Bardhe.
Ata e akuzuan ate se asht faji i tij qe LA po digjet dhe jo i Merhumit Joe Biden te autopenes, qe nuk dinte asgje per veten e tij dhe se per 4 vjet sikurse e dijne te gjithe kane drejtuar te tjeret Shtepine e Bardhe dhe Zyren Ovale qe formalisht kishte emrin e tij si president… dhe governatorit marksist te Cali dhe kryetares se Bashkise po markisiste dhe raciste te LA.

E ashtuquajtura dhe e propaganduara me te madhe Turizmi, sic do vit tjeter deshtoi me te madhe, sepse qysh ne fillim ishte nje propaganda dhe mashtrim, qe me ne fund deshtoi serisht. Ju dele te trudhosur dhe trushperlare, nuk meritoni ma shume se sa Ramaduro-n, sepse ju jeni vete pjese e gjalle dhe faktike e ketij korrupsioni te tij, qe po lulezon kudo. Pa ndihmen dhe votat tuaja ai NUK mund te vidhte, por ju e votuat serisht per here te katert, per t’i dhene zemer dhe per ti thene kjarte: Vazhdo dhe na vidh te gjitheve, na perdhuno ekonomikisht, financiarisht, politikisht si zakonisht etj. Shkoni mbrojeni serisht dhe bile bani kenge te reja heroike me gra me muskuj dhe burra me gjoks me butoxide… si dikur ne kohen e zeze te Dulles se Gjinokatres.
Kam qesh disa here me te madhe, kur shoh zjarrfikset shqiptare mesjetare qe sot paraqiten si arritje e madhe e shekullit 21 te qeverise marksiste, qe shkojne ne male, fusha dhe ne qytetet apo fshatrat me thupra thane per me fik zjarrin qe ecen me shpejtesi. Nje zjarrfiks filloi me ba pipin, per me shue xjarrin, sepse nuk kishte uje… Keto jane pashaportat plot shit (merda), qe po u jep deleve te tij Ramaduro, pa u nis ne Europe…

Une serisht gezohem sa here qe Shalgjati u ban ju padrejtesi, sepse ju si zakonisht jeni njesoj si ai dhe pjese integrale e korrupsionit te tij aktiv dhe pasiv.
Uroj, qe t’u shohet varferia dhe mjerimi me Ramaduron. Ky i semuri mendor po ju djeg dhe pjek per se gjalli, sepse e din se vetem keshtu ju ben zap, si dikur babai i tij shpirteror Veruku me hu dhe litar. Nejse pune per ju. Historia po perseritet me ju ne ditet tona te shekullit 21. Uroj qe tu shtohet “lumturia” me kete psikopat me ilace.
A teacher gives a religious studies lesson to girls at a religious education center in Kabul, Afghanistan, Wednesday, May 28, 2025. (AP Photo/Ebrahim Noroozi)
Kanë kaluar katër vjet që kur talebanët morën pushtetin në Afganistan dhe bota e jashtme ia ktheu shpinën vendit. Tani refugjatët po kthehen me forcë në një të ardhme të pasigurt.
Më 15 gusht 2021, ushtarët talebanë u zhvendosën në kryeqytetin afgan, Kabul. Forcat e fundit të huaja u larguan nga vendi dhe kështu 20 vjet luftë mbaruan. Nuk ishin vuajtjet e afganëve.
Që atëherë talebanët kanë sunduar me një dorë të rëndë dhe vajzat dhe gratë janë prekur më keq.
– Vajzat nuk kanë qasje në arsim përtej klasës së gjashtë. Të kënduarit ose të folurit së bashku në publik është e ndaluar, vëren Sekretari i Përgjithshëm Kaj-Martin Georgsen i Care Norway.
Gratë afgane gjithashtu nuk lejohen të lëvizin në publik pa një shoqërues mashkull, shton ai.
Kthim i detyruar
Vetëm që nga fillimi i vitit, rreth 2.2 milionë refugjatë afganë janë kthyer në shtëpi nga Pakistani dhe Irani, dhe shumë prej tyre janë kthyer me forcë kundër vullnetit të tyre.
Sipas Komisionerit të Lartë të Kombeve të Bashkuara për Refugjatët (UNHCR), rreth 60 përqind e tyre janë nën moshën 18 vjeç.
– Shumë vijnë në një vend ku nuk kanë jetuar kurrë më parë. Ato nuk kanë as të ardhura, as vend për të jetuar, as qasje në arsim dhe shërbime shëndetësore, thotë Georgsen.
– Vajzat që kthehen rrezikojnë një jetë varfërie dhe mungese lirie, ku bëhen të cenueshme ndaj martesës së fëmijëve, dhunës dhe shfrytëzimit, thotë ai.
Sipas OKB-së, disa gjithashtu rrezikojnë t’i nënshtrohen torturës dhe arrestimit arbitrar.
– Zemërthyes
Një raport nga Care International dhe organizata e OKB-së për të drejtat dhe barazinë e grave (UN Women) tregon se çfarë i pret vajzat dhe gratë që kthehen në Afganistan.
Raporti dokumenton se si ato rrezikojnë t’i nënshtrohen ngacmimit dhe dhunës me bazë gjinore në kufi, dhe se ato që mbërrijnë vetëm mund të kenë probleme edhe në kalimin pa një shoqërues mashkull.
– Në kufirin për në Afganistan, Care takon vajza të reja që kanë jetuar gjithë jetën e tyre në një vend tjetër. Ato janë plotësisht të shkatërruara nga mendimi se nuk do të jenë më në gjendje të shkojnë në shkollë dhe se ëndrra e tyre për t’u bërë mjeke, për shembull, tani është plotësisht e paarritshme. Është zemërthyes, thotë Georgsen.
“Një numër i madh refugjatësh mbërrijnë çdo ditë. Shumë prej tyre janë përballur me vështirësi të mëdha dhe kanë humbur shpresën për një të ardhme më të mirë. Kjo ka një ndikim të madh tek të gjithë ne që punojmë për këtë krizë”, thotë kreu i Care Afghanistan, Graham Davidson.
– Humbën gjithçka
Çmimet e shtëpive në Kabul janë rritur ndjeshëm si rezultat i kthimit të refugjatëve, dhe shumë mezi mund të përballojnë një çati mbi kokë.
Zahra Hashimi ka frikë se ajo dhe familja e saj së shpejti do të dëbohen nga apartamenti me një dhomë në të cilin kanë jetuar që kur janë kthyer nga Irani.
Burri i saj fiton mezi 1 dollar në ditë nga punë të ndryshme të rastësishme. Nuk është e mjaftueshme për të paguar qiranë, edhe pse apartamenti nuk ka as ujë të rrjedhshëm dhe as energji elektrike.
“Ne humbëm gjithçka kur u kthyem në Afganistan,” i tha Hashimi AFP-së.
Ajo është gjithashtu thellësisht e shqetësuar për atë që do të sjellë e ardhmja për tre vajzat e saj, më e madhja prej të cilave është shumë e vjetër për të shkuar në shkollë.
Shkurtimet e ndihmës
Me marrjen e pushtetit nga talebanët, pjesa më e madhe e ndihmës ndërkombëtare për Afganistanin u ndal gjithashtu plotësisht, gjë që ka pasur pasoja dramatike.
Shkurtimet e ndihmës, të kombinuara me kufizime të rrepta nga talebanët, e kanë bërë shumë të vështirë për shëndetin e grave dhe punonjëset e ndihmës, ndër të tjera. Kjo prek gratë afgane të cilave u mohohet kontakti me burra jashtë familjeve të tyre.
– Tani na duhet mbështetje financiare në mënyrë që të përmbushim nevojat themelore dhe të ofrojmë mbrojtje dhe një vend të sigurt për vajzat dhe gratë që kthehen, thotë Davidson.
I bën thirrje Pakistanit
Pakistani, i cili ka qenë shtëpia e miliona refugjatëve afganë të luftës që nga vitet 1980, ka vendosur 1 shtatorin si afat për kthimin vullnetar.
Edhe pse afati nuk ka skaduar, vendi ka filluar deportimet masive sipas OKB-së.
Edhe refugjatët e regjistruar ligjërisht janë arrestuar dhe janë çuar në kufi, sipas Komisionerit të Lartë të OKB-së për Refugjatët (UNHCR). Kjo është një shkelje e detyrimeve ndërkombëtare të Pakistanit, deklarojnë ata.
– UNHCR i bën thirrje qeverisë së Pakistanit të ndalojë kthimet e detyruara dhe të miratojë një qasje humanitare me kthim vullnetar, gradual dhe dinjitoz për afganët, tha ajo në një deklaratë në fillim të këtij muaji.
Fire år med Taliban – situasjonen for afghanske jenter verre enn noensinne – Document
Kryeministri hungarez Viktor Orban e quan Presidenten e Komisionit të BE-së Ursula von der Leyen një negociatore të keqe pas marrëveshjes doganore të së dielës. Foto: Denes Erdos / AP / NTB
Kryeministri hungarez Viktor Orban beson se Ukraina e ka humbur luftën kundër Rusisë.
Në një intervistë të publikuar në një faqe interneti të ekstremit të djathtë të mërkurën, Orban foli vetëm dy ditë para samitit shumë të përfolur midis presidentëve Donald Trump dhe Vladimir Putin.
“Po flasim sikur kjo luftë ka një rezultat të hapur. Ky është një vlerësim i gabuar. Ukrainasit kanë humbur, Rusia ka fituar”, tha Orban.
Orban ka vënë veton vazhdimisht ndaj sanksioneve të reja kundër Rusisë në BE. Ai ka thënë se Kievi nuk do të kapitullojë për sa kohë që armët dhe fondet vazhdojnë të rrjedhin në vend nga partnerët perëndimorë.
“Pa këtë, lufta do të kishte mbaruar shumë kohë më parë”, tha ai.
Kohët e fundit, të martën, Hungaria refuzoi të nënshkruante një deklaratë nga 26 vendet e tjera të BE-së, në të cilën ata mirëpritën përpjekjen e Presidentit Trump për t’i dhënë fund luftës.
Por në deklaratë, BE kërkon që integriteti territorial i Ukrainës të ruhet dhe që kufijtë ndërkombëtarë të mos ndryshohen me forcë. Orban e mbron refuzimin e tij për të nënshkruar duke thënë se deklarata përpiqet të imponojë kushte për negociatat në të cilat udhëheqësit e BE-së nuk ftohen të marrin pjesë.
Një grup emigrantësh kalojnë kufirin midis Austrisë dhe Gjermanisë gjatë valës së madhe të migrimit të vitit 2015. Foto: Kerstin Joensson / AP / NTB.
Christian Skaug / Document.no
Një rast për një familje të madhe siriane me njëmbëdhjetë fëmijë që marrin 9,000 euro në muaj në përfitime publike tërhoqi vëmendje të konsiderueshme në median austriake në fillim të verës së këtij viti.
Kjo familje e madhe emigrantësh është një shembull i pazakontë, por ilustron një trend të përgjithshëm: se imigracioni i azilit po e ndryshon përgjithmonë popullsinë e Austrisë.
Tani ka shifra zyrtare që e tregojnë këtë, konkretisht “Statistische Jahrbuch Migration & Integration”, i cili është botuar bashkërisht nga fondi i integrimit të qeverisë austriake, Ministria e Integrimit dhe autoriteti i statistikave Statistik Austria, dhe raportohet në gazetën Heute.
Ky libër vjetor i migrimit dhe integrimit tregon se gratë nga Siria, Afganistani dhe Iraku kanë mesatarisht 3.3 fëmijë.
Për gratë austriake, mesatarja është 1.22 fëmijë dhe për gratë jo-austriake 1.58 fëmijë, ndërsa mesatarja për të gjithë popullsinë e vendit është 1.31 fëmijë.
Gratë turke janë gjithashtu mbi mesataren kombëtare me 1.8 fëmijë.
Krahasimi i moshës së nënave në lindjen e parë është gjithashtu mbresëlënës. Gratë austriake lindin fëmijën e tyre të parë në moshën 30.5 vjeç, austriaket e lindura jashtë vendit në moshën 29.4 vjeç dhe jo-austriaket në moshën 28.7 vjeç.
Edhe këtu, gratë siriane, afgane dhe irakiane bien në sy – në këtë rast në rënie. Kjo për shkak se ato janë mesatarisht vetëm 26.2 vjeç kur lindin fëmijën e tyre të parë, dhe për këtë arsye janë më të reja se gratë turke (26.6 vjeç).
Të dhënat mbi moshën mesatare të popullsisë janë gjithashtu interesante. Sipas Statistikave të Austrisë, ajo ishte 43.6 vjeç që nga 1 janari i këtij viti. Austriakët ishin mesatarisht pak më të vjetër, 45.4 vjeç, ndërsa jo-austriakët ishin dukshëm më të rinj, 36.3 vjeç.
Edhe këtu, njerëzit nga Iraku, Afganistani dhe Siria bien në sy në një drejtim në rënie. Për irakianët, mosha mesatare ishte 30.3 vjeç, për afganët 27.4 vjeç. Sirianët ishin përsëri dukshëm më të rinj, në 25.4 vjeç.
Ish-kryeministri i Austrisë, Sebastian Kurz, ishte një mbështetës i vijës së ashpër në politikën e migracionit dhe ishte ndër ata që ndihmuan politikisht në ndalimin e valës së madhe të migracionit në vitet 2015-2016. Por Kurz nuk e ndryshoi zhvillimin e popullsisë së vendit në planin afatgjatë.
Offisielle tall: Asylinnvandringen endrer Østerrikes befolkning – Document
(Dekret i përgjithshëm i shejtërisë, zotit tonë Papa Piu II, papë për provani hyjnore, i lëshuar me kërkesën e shumë të nderuarit dhe shumë të ndriturit kardinalit të Kishës së Shejtë Romane dhe zotit kryeipeshkëv të Durrësit, zotit Pal Engjëllit dhe kundër sektit muhamedan dhe në të mirë të mbretit të pathyeshëm të Arbërisë, zotit Skenderbe, kushëririt të shumë të ndriturit zotit Pal dhe sikurse duket sheshit nga vula e vënë poshtë.)

Më duhet të ju spjegoj se ky dokument ruhet në Bibliotekën Laurenciana të Firences. Në Arkivin Sekret të Vatikanit në treguesin alfabetik të emrave nuk figuronte emri i Pal Engjëllit. Ja u kërkova me insistim punonjësve të arkivit që të më gjenin së paku Bullën Papale të Papa Piut II për dekretimin e Pal Engjëllit si Kryeipeshkv i Arkipeshkvisë së Durrësit dhe as këtë nuk ma gjetën edhe pse në Librin e Konrad Eubelit Hierarchia Cattolica Vol II shënohej qartë dekretimi i këtij Arqipeshkvi. Më vunë në dispozicion disa nga dosjet e Papa Piut të dytë por atë që kërkova unë nuk qe e mundur të gjendet. Kërkimet vazhdojnë…