Kreu Blog Faqe 863

Për shpërdoruesit e gjuhës shqipe

0
Autor: Lirim Gashi, Prishtinë
___
SHPËRDORUES TË GJUHËS SHQIPE, PUSHONI SË SHKATËRRUARI PASURINË TUAJ MË TË SHENJTË
___
Shpërdoruesit e gjuhës dhe të drejtshkrimit shqip kanë depërtuar në të gjitha fushat e jetës publike, politike, sociale, kulturore, artistike, arsimore, shkencore, sportive, shkollore, universitare, akademike e sidomos mediatike dhe po konkurrojnë në përdhunimin e gjuhës shqipe me mësuesit e fesë islame, të cilët janë bisha ekstremiste, fanatike dhe shkombëtarizuese të llojit më të rrezikshëm dhe mercenarë besnikë të shërbimeve sekrete serbe, ruse, turke dhe arabe.
Kjo krijon pa dashje punë ekipore profesionale dhe të frytshme mes tyre, në kuptimin më të rrezikshëm të fjalës.
Pse?
Sepse ndërsa të parët përdhunojnë të vetmen gjë të shenjtë që shqiptarët arritën ta bashkonin dhe ta standardizonin me mundim të madh, të dytët duan ta copëtojnë gjuhën shqipe si leckën, në disa pjesë dhe të krijojnë kushte të përsosura për asimilimin e pashmangshëm të shqiptarëve në turq dhe arab.
Në këtë mënyrë të pacipë ata duan të arrijnë atë që Perandoria Osmane nuk e arriti në 500 vitet e pushtimit të saj.
Ne nuk duhet t’i lejojmë ata ta bëjnë këtë në asnjë rrethanë.
Nëntëdhjetë për qind e edukatorëve, mësuesve, profesorëve dhe akademikëve tanë nuk janë në gjendje të hartojnë një tekst të vetëm sipas ortografisë për të cilën është rënë dakord në Kongresin e Manastirit.
Prandaj gjuha jonë çdo vit zbrazet si një thes lypsari nga përmbajtja e vlefshme, në vend që të pasurohet dhe përditësohet me fjalë të reja nga fusha e letërsisë, kulturës, artit, shkencës, politikës, diplomacisë, teknologjisë, inxhinierisë mekanike, kulinarisë, kibernetikës, tregtisë, sportit, shëndetësisë, shkencave kompjuterike dhe biznesit, ashtu siç bëjnë elitat kryesore të kombeve më të përparuara.
Sepse është një nga gjuhët më të vjetra në historinë kulturore, etnike, etimologjike, leksikologjike, gramatikore, fonetike, polifonike dhe sintaksore të botës.
Në fund të fundit, a ka simbol më të vlefshëm dhe më të shenjtë të identitetit kombëtar se sa gjuha e nënës?
I vetmi njeri që po përpiqet ta pasurojë me fjalë të reja diskutimin politik në mediat tona, është i nderuari profesor Sadri Ramabaja, i cili është kthyer në një gjemb për sytë e analfabetëve funksionalë dhe abuzuesve të gjuhës amtare.
A ka turp dhe mjerim më të madh se ky?
Nuk është turp të mos jesh në gjendje të flasësh dhe të shkruash siç duhet, por është turp të urresh ata që flasin dhe shkruajnë siç duhet.
Kompleksi i inferioritetit është burimi i të gjitha të këqijave, sepse njerëzit injorantë dhe të kompleksuar nuk zgjedhin mjete për ta dëshmuar në mënyrën më të shëmtuar të mundur praninë e tyre në media dhe për ta tërhequr vëmendjen e publikut.
Dhe unë u them atyre dhe juve:
Mos pushoni së dashuruari gjuhën tuaj amtare edhe nëse nuk e flisni dhe shkruani mirë, sepse Zoti ju dha trurin për ta mësuar atë.
Por nëse nuk doni ta mësoni sepse jeni shumë përtacë, atëherë të paktën respektoni ata që e flasin dhe e shkruajnë saktë.
Sepse ekzistenca e saj varet prej tyre.
Vazhdoj të pyes veten:
Si mund ta quani veten patriotë të pasionuar nëse urreni ata që ushqejnë dhe zhvillojnë tiparet më të vlefshme, më fisnike dhe më autentike të origjinës, identitetit dhe jetës tuaj?
Si mund t’i urreni varietetet më të bukura stilistike të gjuhës që keni mësuar në djepin e shtëpisë së ngrohtë të babait?
Si mund ta quani veten patriotë të flaktë kur urreni varietetet më të bukura që keni mësuar nga nënat tuaja të bekuara, të cilat ju kënduan ninullat më të bukura të natës së mirë në atë gjuhë të shenjtë, që ju magjepsi aq shumë saqë ju futi në ëndrrat më magjike, nga të cilat u zgjuat me buzëqeshjen më të bukur dhe më të ngrohtë në fytyrë?
Natyrisht, çdo dialekt i gjuhës suaj amtare është një pjesë e vlefshme e fjalorit apo e thesarit kompleks, ashtu siç përbëhen recetat e pakrahasueshme franceze, italiane dhe spanjolle nga përbërësit ushqimorë më të shëndetshëm.
Megjithatë, gjuha e rënë dakord në Kongresin e Manastirit përbëhet nga fjalët më të bukura, ndaj do ta përshkruaja si një recetë të nivelit Nobel që nuk paguhet me para.
Ndaj, ju lutem respektoni njerëzit që gjithë jetën e tyre ia kushtojnë kultivimit të gjërave më të vlefshme që forcojnë identitetin dhe krenarinë tuaj kombëtare dhe që ju bëjnë konkurrent të denjë me botën e qytetëruar.
‎Gjuha Shqipe‎

Aleksandër Çipa: Rama e Osmani do të duhej të artikulonin kërkesën e Kosovës për NATO

0
Foto arkiv/ RTK

Albana Bajrami| RTK-Radio

Samiti “Ukrainë – Evropa Juglindore”, që po mbahet në Tiranë, është një mundësi e mirë që diplomacia mbarë shqiptare të bashkë-koordinojë kërkesat apo artikulimet publike. Kështu tha në një intervistë për Radio Kosovën analisti nga Shqipëria, Aleksandër Çipa, i cili theksoi se kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, dhe presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, do të duhej të artikulonin potencialisht kërkesën për përshpejtimin e procesit të anëtarësimit të Kosovës në NATO.

Për rëndësinë e këtij Samiti, analisti Aleksandër Çipa, tha se prezenca e krerëve të shteteve rajonale, është gjithashtu një mundësi për t’u përfituar dhe shfrytëzuar.

“Këtu e kam fjalën edhe për prezencën e presidentes së Kosovës, Vjosa Osmani, e cila përmes komunikimeve që do të ketë me partnerët e lartë të NATO-s, apo edhe me përfaqësuesit e shteteve rajonale, në këndvështrimin tim, mund ta shfrytëzojë këtë si një mundësi të dialogimit, pse jo edhe të një kërkese dhe gatishmërie edhe për përshpejtimin e proceseve të integrimit të Kosovës në këto struktura.”

“Së pari do të ishte me vend që dy autoritetet e larta shtetërore, përkatësisht kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, dhe presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, do të duhej të artikulonin potencialisht kërkesën për përshpejtimin e procesit të anëtarësimit të Kosovës në NATO, sepse plotësohen shumë kritere dhe natyrisht kanë ndryshuar shumë situata dhe kontekste. Ndërsa në planin e kërkesës dhe inkurajimit që Kosova të përshpejtojë procesin e anëtarësimit në strukturat euroatlantike dhe sidomos në procesin e integrimit në Bashkimin Evropian, nuk është e tepërt të themi se duhet artikuluar këto zëra dhe duhet të shprehen kërkesat. Më herët, kërkesën për anëtarësimin e Kosovës në NATO e ka bërë Kroacia. Shqipëria ka momentin e rëndësishëm të artikulojë këtë gjë, e pse jo edhe vendet e tjera fqinje me Kosovën, që janë Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi”, ka deklaruar Çipa.

Më tutje ai ka theksuar se sjellja e vëmendjes institucionale të strukturave më të larta mbrojtëse dhe të sigurisë në botë, siç është NATO, për rajonin tonë do të thotë që ka vëmendje dhe interesim.

“Komunikimi me krerët e shteteve rajonale bën të mundur që të rritet interesimi i këtyre shteteve për ruajtjen e stabilitetit, shmangien e provokimeve që kryesisht vijnë nga Serbia, evitimin e konfliktit dhe tensionit sidomos në pjesën kufitare të Kosovës me Serbinë, dhe nga ana tjetër ushtrohet një presion edhe më potencial kundrejt Serbisë, e cila për shkak të afërsisë që ka me Rusinë, shpesh krijon qasje të një ndikimi malinj. Nën këtë pikëpamje, mendoj se prezenca e krerëve të shteteve të ish-Evropës Juglindore rrit interesimin edhe për stabilizimin në zonën tjetër, në atë të Bosnjë e Hercegovinës, kur dihet që influenca ruse e kryesisht provokimet malinje që ushtrohen prej Moskës të jenë të evitueshme, të izoluara dhe të mbajtura në një izolim të autoritetit lokal, rajonal dhe ndërkombëtar. Ndërsa në planin e ndikimeve të sferave dhe presioneve gjeopolitike globale, ardhja e përfaqësuesve më të rëndësishëm të NATO-s, e krerëve rajonalë, kryesisht të shteteve që potencialisht kanë ndikim në hapësirën e ish-Evropës Juglindore, nuk bën gjë tjetër veçse rrit garancitë dhe kryesisht investohet për diplomaci pozitive, atë të interesit luajal dhe jo atë të mbajtjes në fuqi të vatrave të konfliktit  apo me tension”,  tha ndër të tjera Çipa.

Mbajtja e shpeshtë e samiteve në Ballkanin Perëndimor ka rritur interesimin institucional të Evropës për këtë rajon, tha Çipa, derisa theksoi se vetë qasja e vendeve të Bashkimit Evropian ndaj Ballkanit Perëndimor ka ndryshuar.

“Siç e keni vënë re, në harkun kohor të kësaj javë janë duke u zhvilluar dhe janë kryer tri samite të rëndësishme. I pari ishte në Londër, ku u fol për projekte e investime që kanë të bëjnë me përshpejtimin zhvillimor për Ballkanin Perëndimor, i dyti është samiti për Ukrainën dhe i treti është ai që zhvillohet nën autoritetin e Komisionit Evropian, ku do të jetë prezent edhe presidentja e këtij komisioni dhe komisionari për fqinjësi dhe zgjerim i BE-së. Prezenca e krerëve diplomatikë të hapësirës kontinentale dhe të institucioneve të larta të BE-së në rajonin tonë, jo vetëm që ka rritur interesimin institucional të Evropës për rajonin tonë, por në mënyrë potenciale ka shumëfishuar besimin dhe vlerën e partneritetit bilateral dhe multilateral rajonal”, tha ai.

Analisti Çipa theksoi se në këtë këndvështrim, krerët e shteteve rajonale të Ballkanit Perëndimor dhe kryesisht ata të hapësirës shqiptare, duhet të rrisin artikulimin, sepse kanë dhënë dhe vazhdojnë të japin dëshmi të një konstruktiviteti rajonal dhe fqinjësor. “Vëmendja e BE-së dhe kryesisht institucioneve evropiane në Bruksel, për këtë kontribut që jep rajoni duhet shumëfishuar dhe bashkëshoqëruar edhe me faktin që në agjendën e inkurajimit ekonomik dhe financiar përfshihet prej Komisionit Evropian edhe granti që diskutohet me datë 29 shkurt, që kap një vlerë prej gjashtë miliardë eurosh për infrastrukturën dhe çështje të sigurisë në këtë hapësirë rajonale, siç është Ballkani Perëndimor”, tha Çipa.

Megjithatë, Çipa theksoi se zhvillimet në raport me integrimin e Ballkanit Perëndimor kanë qenë të ngadalta. “Ka përshpejtim të agjendës por jo të zhvillimeve, sepse Evropa gjithmonë jep provën atë të lëvizjes me ngadalësi në raport me Ballkanin Perëndimor. Ballkani Perëndimor e ka rritur edhe artikulimin edhe kërkesën për përshpejtimin e këtij procesi dhe e vërteta është që gjashtë apo shtatë vjetësh të fundit ky proces ka qenë më tepër në lëvizje se sa në periudhën e mëparshme, kryesisht para dhjetë vjetësh. Kështu që kjo është një gjë pozitive. Do të varet nga faktorët institucionalë të republikave të hapësirës së Ballkanit Perëndimor se sa mund ta vënë në lëvizje në mënyrë të përshpejtuar procesin integrues të tyre dhe anëtarësimin në Bashkimin Evropian”, ka deklaruar analisti Aleksandër Çipa.

Kryeministri Kurti ligjëroi dhe mori pjesë në diskutimin e zhvilluar me temë “Shtetndërtimi në Kosovë: Sfidat dhe Mundësitë”, në Queens University në Belfast  

0

Belfast, 29 shkurt 2024

Kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, vizitoi mbrëmë “Queens University” në Belfast, ku ligjëroi dhe mori pjesë në diskutimin e zhvilluar me temë “Shtetndërtimi në Kosovë: Sfidat dhe Mundësitë”.

Në fjalën e tij, kryeministri tha se “Statusi aktual i Belfast-it si ekonomia e dytë me rritjen më të shpejtë në Mbretërinë e Bashkuar, pas Londrës, përfaqëson një largim të rëndësishëm nga e kaluara e tij. Në një mënyrë të ngjashme, kam gjetur se çdo mysafir që kam pritur – pavarësisht nëse kanë raportuar apo vizituar Kosovën gjatë luftës apo pas saj – ka qenë i mahnitur nga transformimi i jashtëzakonshëm nëpër të cilin ka kaluar vendi. Prishtina, ashtu si Belfasti, qëndron si një qytet i gjallë dhe i lulëzuar mes këtij evolucioni të jashtëzakonshëm. Dhe Prishtina, ashtu si Belfasti, po bëhet shpejt një qytet i drejtuar kah teknologjia”.

Forhåndsvisning av bilde

Ai shtoi se si Irlanda Veriore ashtu edhe Kosova gjatë kësaj kohe po shënojnë momente të rëndësishme 25-vjeçare: Irlanda Veriore ka festuar së fundmi 25-vjetorin e Marrëveshjes të së Premtes së Mirë, ndërsa Kosova këtë qershor do të përkujtojë 25-vjetorin e çlirimit. 25 vjet është e rëndësishme sepse ofron perspektivë duke ruajtur një ndjenjë të rëndësisë dhe angazhimit me çështjet e vazhdueshme.

Forhåndsvisning av bilde

Më tej, kryeministri foli rreth historikut të shtetndërtimit të Kosovës, dhe sfidat me të cilat është përballur shteti por edhe qytetarët që pas pavarësisë. “Epoka në të cilën po hyjmë nuk ka të bëjë vetëm me krijimin e institucioneve; ka të bëjë gjithashtu me ndërtimin e institucioneve që ofrojnë mbështetje të fuqishme sociale për njerëzit. Bëhet fjalë për krijimin e një kornize ku individët të ndjehen të shërbyer dhe të mbrojtur nga shteti,” u shpreh kryeministri.

Forhåndsvisning av bilde

Përmendi dhe progresin demokratik që ka njohur Republika e Kosovës në tre vitet e fundit dhe indikatorët pozitivë të dëshmuar dhe nga matjet e rangimet ndërkombëtare. “Për qeverinë time, të jesh besnik ndaj parimeve social-demokratike do të thotë më shumë sesa promovim i drejtësisë dhe barazisë brenda kufijve tanë, por edhe përtej tyre. Republika e Kosovës kërkon jo vetëm të njihet nga bashkësia ndërkombëtare, por edhe të jetë një kontribues aktiv në adresimin e sfidave madhore me të cilat ballafaqohet bota aktualisht,” tha kryeministri.

Forhåndsvisning av bilde

Fjala e plotë e kryeministrit Kurti në gjuhën angleze:

Secretary of State Heaton-Harris,

Provost Elborn,

Professor Hughes,

Ladies and gentlemen,

It is truly an honor to have the opportunity to address you today and to be in Belfast. I do not take it for granted how special it is to visit this place for the first time.

While I am not an academic by training, I believe I am pretty well-equipped to discuss today’s topic because I have spent the entirety of my life working on it. I have been alternately torn and put together again in trying both to practice some of the theories I’ve read, and to theorize some of the experiences I’ve undergone.

In the past days, I’ve thought a lot about Northern Ireland and inevitably how the story weaves with that of Kosova. I believe the overarching theme is the power of hope as a catalyst for transformation. Through my experiences, I’ve come to understand just how profound this transformation can be, and Belfast as well.

Belfast’s current status as the second fastest-growing knowledge economy in the UK, following London, represents a significant departure from its past. In a similar vein, I’ve found that every guest I’ve hosted—whether they’ve reported on or visited Kosova during the war or in its aftermath—has been astounded by the remarkable transformation the country has gone through. Prishtina, like Belfast, stands as a vibrant and thriving city amidst this remarkable evolution. And Prishtina, like Belfast, is fast becoming a tech-driven city.

I firmly believe that all our achievements in the end are because of the relentless hope of our people, and their insatiable drive to make progress. It’s truly striking to consider that both here and in Kosova, conflict once dominated every aspect of daily life. So change is possible, and peace is possible too.

This comparison draws attention to another noteworthy aspect: both Northern Ireland and Kosova during this time are marking important 25-years milestones. Northern Ireland recently celebrated the 25th anniversary of the Good Friday Agreement, while Kosova will commemorate the 25th anniversary of its liberation this June. 25 years is important because it offers perspective while maintaining a sense of relevance and engagement with ongoing issues.

Forhåndsvisning av bilde

Now, 25 years after the NATO intervention, it’s only natural that we find ourselves entering a new phase of growth for our country. The first 25 years in Kosova were dedicated to laying the groundwork for independence and then putting that independence in action. This involved in establishing and fine-tuning domestic institutions, a process akin to weaving a delicate web that requires constant adjustment. Additionally, on an international scale, it entailed securing recognition of our right to exist in the first place. On February 17th, 2008, we officially declared our independence as a sovereign state. But it wasn’t until more than two years later, on July 22nd, 2010, that our statehood was confirmed by the International Court of Justice. The Court’s landmark advisory opinion was issued in response to a request initiated by Serbia itself at the UN General Assembly. But Serbia’s move backfired, as the Court’s resulting opinion explicitly concluded that Kosova’s declaration of independence did not violate international law.

Forhåndsvisning av bilde

The achievements of our country have not been without other major trials as well, the most formidable of which is the constant struggle to nurture and preserve the hope of our people. There have been periods in Kosova’s recent history where that hope risked being extinguished, with corruption emerging as the foremost threat. However, in 2019, when our government won our first election, we showed how enduring that hope is. People yearned for change, and they received it. They welcomed a government that not only represented youth in age, but also embodied a fresh perspective and innovative thinking.

So in my opinion, democracy is the best system of government through which this hope is kept alive. At times, left-leaning governments are criticized due to their lack of emphasis on identitarian values. Indeed, democracy can sometimes appears dry and devoid of feeling when compared to the emotional highs of liberation or independence, or even the alluring propaganda of a regime or fascist dictator.

Forhåndsvisning av bilde

However, good governance relies on everyday routine. Life’s excitement shouldn’t come from wondering if public services will work, or if human rights will be respected. Governance should be steady, making small improvements over time: a rising tide that lifts all boats, and leaves no citizen behind.

The era we are stepping into is not solely about establishing institutions; it’s also about constructing institutions that offer robust social support for the people. It’s about creating a framework where individuals feel served and protected by the state.

I am the leader of a social-democratic party. And as a Prime Minister, I have attempted to govern according to social-democratic principles. This has meant taking seriously both the “social” and the “democratic” elements of that formula. Indeed, our Government has shown how socioeconomic advancement and democratic progress go hand-in-hand. Not a development without democracy, or the other way around.

Forhåndsvisning av bilde

The growing success of Kosova’s democratic reforms has been independently documented. Since we took office three years ago, we’ve improved 21 places in Transparency International’s Corruption Perception Index; and we’ve moved up 22 places in Reporters without Borders’ Media Freedom Index. We are first in the Western Balkans, second in Europe, and third in the world for improvement in civil and political rights, according to Freedom House, as well as first in the Western Balkans in the V-Dem Institute’s Electoral Democracy Index. In 2022, the World Justice Project ranked Kosova second in the entire world for greatest improvement in rule of law, even as most countries suffered declines.

On the socioeconomic side of the equation, our democratic reforms have been accompanied by substantial increases in prosperity and wealth, widely distributed across our society. Over the past three years, we’ve increased our budget by 35%, with the greatest benefits going to the most disadvantaged citizens. In particular, we have introduced neonatal and child-care subsidies; made public higher education free of charge; improved housing conditions for ethnic minority communities; increased pensions for persons with disabilities; and provided private-sector incentives to boost employment among women and youth.  According to the World Bank, Kosova has provided the most generous aid package in the Western Balkans, as a percentage of GDP, to help citizens cope with the global energy and cost-of-living crisis. FDI has doubled in the past three years, likewise our exports, while our trade deficit has shrunk by a third. And importantly, our progressive, social-democratic agenda has not been bankrolled by unsustainable spending. To the contrary, the 35% increase in our budget since 2021 has been powered forward by a two-thirds increase in tax revenues over the same period, without changes in fiscal policy. I guess when people see that there is no corruption in government they are more ready to contribute and pay taxes and eliminate grey economy. And when people are hopeful, they rather spend than save, which is good for their lives and the overall economy. This has resulted in our public debt last year dropping to a historic low of 17% of GDP — lower than any current EU country.

Forhåndsvisning av bilde

For my Government, being true to social-democratic principles means more than promoting justice and equality within our own borders, but beyond them as well. The Republic of Kosova seeks not only to be recognized by the international community, but also to be an active contributor to addressing the major challenges that the world currently faces.

Our determination to be a responsible member of the world community is perhaps most evident in the context of climate change. Kosova has not been — either historically or presently — a major contributor to greenhouse gas emissions. And yet, we have demonstrated a firm commitment to a green transition and climate mitigation. This is despite the fact that we sit on the world’s fifth-largest, and Europe’s second-largest, reserves of lignite.

Forhåndsvisning av bilde

Last month, we completed our first 100MW solar auction, with a number of further auctions in the pipeline for future solar and wind projects. With EU funding, we have subsidized families and businesses to take steps to reduce their energy use. We reward those who save. With support from the EU, World Bank, and EBRD, we have improved the energy efficiency of public buildings. And we have an ambitious agenda of green infrastructure projects that will significantly reduce our aggregate emissions. One such project, for example, is the Prishtina–Durrës railway. This railway will link the nearest port to our capital city, thereby drastically reducing emissions from trucks and other automobiles used for the transport of goods through the current highway we have. We are in the process of soliciting international loans and grants to contribute to this project and others like it, together with our Government.

Forhåndsvisning av bilde

Of course, the greatest duty that any country has under international law is that of peace. As you know yourselves, peaceful and good-neighborly relations are not always easy. In the case of Kosova and Serbia, such relations are made especially difficult by the fact that a mere 25 years have passed since Slobodan Milosevic’s era of brutal repression, which culminated in war and genocide against our people. But we in Kosova have not given up. As I stated last month in my address to the UN Security Council, we must come to terms with what has happened in the past, but we absolutely do not seek to avenge it. Just is justice by not being revenge.

Our desire for peace is exemplified by a Basic Agreement we reached with Serbia — almost exactly one year ago, on February 27, 2023 — in a process facilitated by the European Union and supported by the United States. The Basic Agreement is modeled after the 1972 Basic Treaty between East and West Germany. Back then former German Chancellor, Willy Brandt, Ostpolitik; Live and let live, mutual de facto recognition between two Germanys, which then preceded seats in the UN for both Germanys in September 1973. It expressly invokes the UN Charter as the guiding light governing the relations between our countries. As such, it is founded upon the fundamental ideal of peace between sovereign nations.

  Forhåndsvisning av bilde

Unfortunately, ever since we reached the agreement – the Basic Treaty- Serbia immediately started backing away from it, and has even refused to sign it. At least eight out of eleven articles of Basic Agreement have been violated by Serbia and unfortunately the facilitators, the mediators in Brussels who were supposed to be referees did not blow the whistle when they noticed a breach. And ultimately, Prime Minister, Ms. Ana Brnabić, sent a letter to the EU on December 13, stating that the agreement isn’t legally binding. Most ominously, that same letter states that Serbia refuses to respect Kosova’s territorial integrity, thereby reserving the right essentially to invade our country at will. 

Forhåndsvisning av bilde

So we have reached an agreement. President of Serbia said yes, in order not to sign and now he has this buyer’s remorse of regretting for saying yes. It is not easy to remain supportive of an agreement when the other party continuously violates, denigrates, and repudiates it. It is even more difficult to keep faith in the prospects of peace and good-neighborly relations with a country that refuses even to recognize our existence and sponsors criminal and terrorist gangs operating on our territory. But we in Kosova have an unshakable core of optimism. We can never — and will never — give up hope. The fact that we have not abandoned the agreement despite Serbia’s repeated attempts to undermine it, is a testament to our ironclad commitment to peace with Serbia — and with all the world’s states. It is also a testament to how highly we value our partnership with the EU and the U.S.

In the end, the security of Kosova is not only a national priority but also a European one. Two years have passed since the war in Ukraine began. Countless innocent lives have been lost, with 6 million refugees fleeing the country and millions more internally displaced. This tragic event has underscored that Russia’s authoritarianism poses a tangible, not merely theoretical, threat. For too long, Europe has operated under the belief that any escalation of this threat would not involve violent conflict. However, we must adapt our politics to the realities of the threats we face.

Kosova and the surrounding region are particularly vulnerable to Russia’s influence, primarily due to Serbia’s close alliance with Russia. Serbia is the only European country besides Belarus not to impose sanctions on Russia Federation. And it maintains deep economic and political ties with the country. In Last parliament of Serbia, 99 out of 250 MPs, almost 40% were also members of the Serbia-Russia friendship group. We have parliamentarian friendship groups we all the countries that have recognized us and at most a dozen of MPs are members but not 99 in any case. 

Since I started with hope, I’d like to finish with that idea as well. Hope is indeed a powerful force, but it must be nurtured and maintained. Hope means work, means labor, means engagement.  Within a country, the preservation of hope is upheld through democracy. It hinges on ensuring that people have faith that their contributions to the state will yield meaningful outcomes. It entails fostering an ongoing dialogue between citizens and the state, rather than erecting barriers that isolate government from its people.

At a regional and continental level, hope is sustained through partnerships and alignment. This emphasizes the importance of equal and reciprocal relationships between states. Those who are dedicated to building, safeguarding, and advancing democracies must not be left feeling isolated. The sense of being excluded despite sustained efforts is profoundly damaging to hope.

In Kosova, the prolonged wait for Schengen visa liberalization exemplified this sentiment. Despite having fulfilled the criteria long ago, Kosova took significantly longer to receive liberalization compared to neighboring countries. We had 95 criteria to fulfill in comparison to around 40 that were put for Albania, Montenegro or North Macedonia.

Liberalization finally came into effect on January 1 of this year, but our journey towards EU integration must not repeat this over-lengthy wait. Countries committed to nurturing democracies, despite facing visible challenges, must feel included in the broader community of nations. And we want to join both the European Union and NATO, and Council of Europe not simply to benefit but also to contribute.

We are no longer confronting merely theoretical threats. The rise of the far right poses a tangible danger, and violence remains a pressing concern. Our actions must rise to the occasion, and respond forcefully to these grave challenges. Only then can we keep hope alive, and turn that hope into our new reality.

Thank you very much.

***

Premijer Kurti je održao predavanje i učestvovao u diskusiji „Izgradnja države na Kosovu: Izazovi i ogućnosti“, na Univerzitetu Queens u Belfastu

Belfast, 29. februar 2024

Premijer Republike Kosovo, Albin Kurti, posetio je sinoć „Queens University“ u Belfastu, gde je održao predavanje i učestvovao u diskusiji održanoj na temu „Izgradnja države na Kosovu: Izazovi i mogućnosti“.
U svom govoru, premijer je rekao da „Trenutni status Belfasta kao druge najbrže rastuće ekonomije Velike Britanije, posle Londona, predstavlja značajno odstupanje od njegove prošlosti. Na sličan način, otkrio sam da je svaki gost kojeg sam primio – bilo da je izveštavao ili posetio Kosovo tokom ili posle rata – bio zadivljen neverovatnom transformacijom kroz koju je zemlja prošla. Priština, kao i Belfast, stoji kao živahan i napredan grad usred ove izvanredne evolucije. Priština, kao i Belfast, brzo postaje grad vođen ka tehnologiji”.

On je dodao da i Severna Irska i Kosovo trenutno obeležavaju važne 25-godišnje prekretnice: Severna Irska je nedavno proslavila 25. godišnjicu Sporazuma  Velikog Petka, dok će Kosovo obeležiti 25. godišnjicu oslobođenja ovog juna. 25 godina je značajno jer pruža perspektivu uz očuvanje osećaja važnosti i angažovanja u kontinuiranim pitanjima. 

Dalje, premijer je govorio o istoriji izgradnje države Kosova i izazovima sa kojima se suočavaju država i građani od nezavisnosti. „Era u koju ulazimo nije samo stvaranje institucija; radi se i o izgradnji institucija koje pružaju snažnu društvenu podršku ljudima. Radi se  o stvaranju okvira u kome se pojedinci osećaju da ih država služi i štiti“, rekao je premijer. 

Takođe je pomenuo demokratski napredak koji je Republika Kosovo videla u poslednje tri godine i pozitivne pokazatelje dokazane međunarodnim merenjima i rangiranjem. „Za moju vladu, biti lojalan socijaldemokratskim principima znači više od promovisanja pravde i jednakosti unutar naših granica, ali i izvan njih. Republika Kosovo nastoji ne samo da bude priznata od međunarodne zajednice, već i da bude aktivan doprinos u rešavanju velikih izazova sa kojima se svet trenutno suočava“, rekao je premijer.

Bashkëjetesa e fesë me shkencën është politikisht e imponuar

0
Autor: Lirim Gashi, Prishtinë
___
Pse imponohet politikisht bashkëjetesa e fesë dhe shkencës?
Sepse politika demokratike u garanton ligjërisht njerëzve të drejtën për të qenë budallenj, përderisa marrëzia e tyre nuk bëhet e rrezikshme për shumicën dhe për rendin demokratik të shtetit.
Pra, toleranca ime për idiotët e padëmshëm bazohet pikërisht në këtë parim. 😆
Pra, për mua nuk ka fe dhe shkencë.
Për mua ka ose fe ose shkencë.
Pse?
Sepse feja nuk është shkencë dhe shkenca nuk është fe. 😆
Prandaj, për mua nuk ka edukim shkencor fetar, sepse besimi dhe shkenca janë dy pole të kundërta që nuk mund të bashkëjetojnë paqësisht me njëri-tjetrin pa u kontrolluar, disiplinuar dhe drejtuar nga një shtet demokratik apo totalitar.
Pse?
Sepse kur feja ishte e plotfuqishme, ajo kreu krimet më të mëdha kundër njerëzimit.
Pse?
Sepse feja e bazuar në besimin ose spekulimin e verbër pretendon se ka monopol mbi të vërtetën absolute, ndërsa shkenca e bazuar në dyshime, kërkime dhe fakte e gjen monopolin dhe kapitalin e saj të vetëm në njohuritë e papërsosura dhe gjithnjë të diskutueshme.
Dhe ndërsa feja mbeti prapa pikërisht sepse i detyronte njerëzit të besonin verbërisht në të gjitha marrëzitë e saj, shkenca përparoi pikërisht sepse dyshonte në besimin e verbër të njerëzve në të gjitha marrëzitë e fesë.
Shkenca madje dyshon edhe në atë që ka arritur, ndërsa feja të detyron të besosh verbërisht në spekulimet e saj, gjë që është e kundërta e shkencës.
Vetë fakti që prindërit e inkriminuar nga fetë i detyrojnë fëmijët e tyre të ndjekin lëndën e edukimit fetar, duke ua mohuar atyre të drejtën e zgjedhjes së lirë, është dëshmi se feja që futet në kokën e njerëzve duke ua larë trurin me sapun, është grabitqare, pushtuese, kriminale dhe intolerante.
Sepse në vendet ku feja është më e fortë se shteti, mësuesit fetarë u thonë qartë nxënësve:
Ne do t’ju mësojmë fenë, por jo edhe shkencën, e cila është e kundërta e fesë, kështu që nuk keni zgjidhje tjetër.
Një mësues fetar kafshoi vazhdimisht një thelpi hudhër në orën e edukimit fetar dhe shpërndau aromën e tij të padurueshme në çdo cep të klasës, ndërsa u thoshte nxënësve të tij se jeta e vërtetë fillon vetëm pas vdekjes.
Nxënësi i tij më i vëmendshëm dhe më i mirë, kur pa mësuesin e tij të hutuar fetar duke kafshuar vazhdimisht një thelpi hudhër, spontanisht e pyeti:
Mësues pse ha kaq shumë hudhër?
-“Sepse kam degjuar që zgjat jetën” – ishte pergjigja e tij 😆 😆 😆 😆
Vetëm imagjinoni këtë:
Mësuesi fetar që flet me aq shumë pasion dhe lëvdata për jetën e botës tjetër, duke e cilësuar atë si një milion herë më të bukur se jeta e kësaj bote, ha hudhër për të zgjatur jetën e tij tokësore, që sipas tij është një milion herë më e shëmtuar se jeta në parajsë. 😆 😆 😆 😆
Madje, ai as që e kupton në atë moment se me hipokrizinë e tij injorante, të vrazhdë dhe tinzare, ka arritur mrekullinë e Zotit, ta kthejë nxënësin e tij më të mirë në ateist, në mes të mësimit fetar.
Në një nga romanet e tij më të mira, Dostojevski shkroi:
Vetëm kur ideja e madhe e jetës së pavdekshme të zhduket, njerëzit do të fillojnë ta vlerësojnë këtë jetë dhe ta duan njëri-tjetrin sinqerisht dhe nga thellësia e shpirtit, si fëmijët lodrat e tyre më të çmuara.
Fetë lindën nga frika, sepse njerëzit që kishin frikë nga bubullimat, dragonjtë, sëmundjet dhe pandemitë vdekjeprurëse, shpikën një Zot për çdo fenomen të rrezikshëm për ta qetësuar vetveten, apo për t’i dhënë vetes një lloj shprese.
Megjithatë, njerëzit që shpikën një perëndi private për çdo sëmundje vdekjeprurëse ose për çdo fatkeqësi natyrore ishin shumë më tolerantë ndaj të tjerëve dhe nuk ia ndalonin askujt që të kishte perëndinë e tij private ose intime, sipas fantazisë dhe shijes së tij.
Por çfarë bënë fetë abrahamike apo monoteiste?
Ato ua ndaluan njerëzve të kishin perënditë e tyre intime dhe krijuan një zot kanibal që dënon në ferr këdo që dyshon në ekzistencën e tij, edhe pse askush nuk e ka parë ndonjëherë.
Ose edhe më saktë, ato krijuan një zot që na thotë të besojmë ose të vdesim sepse besimi do të na çojë në parajsën e përjetshme dhe mosbesimi në ferrin e përjetshëm.
Është e çuditshme se si pikërisht ata mësues fetarë që duan që ne të besojmë verbërisht se jeta qiellore është një milion herë më e mirë se ajo tokësore, kanë grumbulluar më së shumti pasuri për veten dhe fëmijët e tyre.
Shihni sesi kishat, xhamitë dhe sinagogat notojnë në ar të shkrirë.
Shikoni Vatikanin, dëshminë më të theksuar të hipokrizisë, i cili as vetë nuk e di se sa ar dhe diamante të llojit më fisnik ka?
Pse priftërinjt, hoxhallarët dhe rabinët kanë nevojë për kaq shumë pasuri materiale në këtë botë, kur vazhdimisht e përshkruajnë jetën në botën tjetër si një milion herë më të bukur?
A do ta çojnë në varret e tyre luksoze si faraonët?
Jo, sepse ata e dinë saktësisht se është e pamundur.
Megjithatë, pothuajse të gjitha luftërat e deritanishme kanë qenë të karakterit fetar, sepse fetë konkurrojnë me njëra-tjetrën se cila prej tyre do t’u grabisë më shumë para njerëzve naiv, duke i frikësuar me ferr dhe duke i joshur me parajsë.
Merreni parasysh këtë mrekulli të çoroditur:
Sa herë që Vatikani dërgonte misionarët e tij për të bindur sa më shumë njerëz naivë në vendet me burimet më të pasura nëntokësore dhe mbitokësore të besonin në ekzistencën e zotit të tij, në të njëjtën kohë dërgonte ushtrinë dhe policinë e tij atje për të pirë djersën dhe gjakun e tyre.
Edhe unë jam i prirur t’i afrohem vazhdimisht Zotit tim imagjinar, por vetëm përmes artit.
Por nëse ai ekziston vërtet, atëherë fetë janë armiqtë e tij më të këqij, sepse ato filluan dhe mbaruan në emrin e tij, jo vetëm të gjitha komplotet e tyre të pista, por edhe të gjitha luftërat e tyre të përgjakshme.
Prandaj i urrej fetë sepse ato janë vetë djalli, armiku më i madh i Zotit.

Pse në GUXO e jo diku tjetër!

0

Nga: Florim Zeqa

Me dhëmbje shpirtërore dhe zemër të plagosur deklaroj: “Unë Florim Zeqa, nga sot, ditë e dielë, 31.05.2015 e pushojë aktivitetin tim politik si anëtar i LDK-së nga themelimi e deri më sot. Muajëve, javëve dhe ditëve të fundit, misioni im prej gazetari, analisti dhe veprimtari të LDK-së ishte vështirësuar tejë mase, pasi nga bashkpartiakët e mi u “shpërbleva” me mbyllje portalesh, sharje e fyerje të natyrave të ndryshme dhe deri të këcënimi me jetë, vetëm e vetëm pse mora guximin të bëjë publike të vërtetën e zhvillimeve gjatë procesit zgjedhor në LDK”.

Në pritje të reformave që nuk ndodhën kurrë në LDK

Edhe pas largimit nga LDK-ja në vitin 2015, asnjëherë në jetën time nuk e kam menduar aderimin në ndonjë subjekt tjetër politik. Nisma ime politike, Alternativa Demokratike për Ndryshim (ADN) e vërteton atë që ceka më lartë.

Edhe pse jo pjesë aktive e LDK-së, asnjëherë nuk e kam ndalur punën dhe veprimtarinë time në shërbim të LDK-së, duke shpresuar që një ditë LDK-ja do të kthehet kah e mbara dhe do të reformohet në kuptimin e plotë të fjalës.

Por, fatkeqësisht, në vend të reformimit dhe demokratizimit ndodhi e kundërta! Nga kuvendi në kuvend LDK-ja doli më e kapur dhe më e stërkequr nga grupet e interesit, të cilat e ngulfatën çdo zë ndryshe dhe çdo vlerë intelektuale dhe njerëzore brenda saj!

Intelektualët e mirëfilltë dhe themeltarët, aktivistët dhe veprimtarët u detyruan të largohen prej LDK-së nga klani i Isa Mustafës dhe sejmenëve të tij.

E dhëmbshme, por është e vërtetë e hidhur, që pas shkuarjes në amshim të Ibrahim Rugovës, liderit historik dhe shpirtëror të shqiptarëve të Kosovës dhe jo vetëm, nga zgjedhjet nacionale të vitit 2004 e deri më sot, LDK nuk e ka shijuar më asnjëherë kënaqësinë e fitores. E tillë çfarë është aktualisht, e tkurrur dhe e fragmentizuar, më shumë se dëshirë, fitorja mbetet vetëm një iluzion i pambarim i lidershipit aktualë!

Lakmia për pushtet, ua vërbojë sytë elites partiake, të cilët nuk qenë në gjendje të ndalen në opozitë, që t’i kthehen vetes dhe të përgatiten mirë për zgjedhjet e radhës, por gjithnjë pranuan të bëhen patericë e partive tjera, kinse për të mirën e vendit duke e rrënuar në themel filozofinë politike rugoviane të LDK-së! 

Pranimi me kënaqësi dhe vendosmëri e ftesës nga partia GUXO

LDK-ja rugoviane dhe Rugova për shqiptarët mbeten dy simbole të shënjta të historisë së lavdishme kombëtare, të papërseritshme, të paharruara dhe të pashlyerara në kujtesën popullore.

Deri me 31 Maj të vitit 2015 jam angazhuar me tërë qenjën fizike dhe shpirtërore për të shpëtuar atë pak frymë rugoviane që kishte mbetur në këtë parti, por ishte e kotë, ngase varrëmihësit e saj ishin të shumtë në numër dhe më të fuqishëm kundrejt ne mbrojtësve të pakët dhe të pafuqishëm të kësaj fryme politike!

Asnjëherë dhe në asnjë kohë nuk kam vrapuar pas posteve dhe privilegjeve, por kam vrapuar pa u ndalur edhe në kohërat më të vështira për interesin e popullit dhe vendit tim të shenjt.

Kjo që ka mbetur, nuk është LDK-ja rugoviane! Janë vetëm klane dhe grupe të interesit, pjesë e të cilave nuk kam qenë dhe as që kam dashur të bëhem ndonjëherë.

Edhe përkundër kërkesave të shumta nga subjektet e tjera politike, vendosa t’i bashkohem subjektit GUXO, subjektit me frymë të pastër rugoviane dhe orientim pro-perëndimor.

Janë përafrimet programore të nismës në embrion (ADN) dhe partisë GUXO, janë koncepti dhe filozofia politike rugoviane ato që na bashkuan fuqishëm në rrugëtimin e përbashkët drejt fitoreve të reja.

I falenderojë nga zemra drejtuesit e partisë GUXO për ftesën për aderim, për respektin dhe konsideratën, besimin dhe mundësinë e dhënë për të kontribuar për shtetin, qytetarët e Kosovës dhe mërgimtarët në veçanti.

Na priftë e mbara!

Në vendin tim për çdo ditë ndërtohet nga një xhami

0

Xhamia e Bresanës, Sharr, Prizren

Mevi Rafuna, poete, Dardani

Në vendin tim për çdo ditë ndërtohet nga një xhami, kështu që mbetë lagje, katun e qytet, që në çdo cepë rruge u ndërtuan xhamija- ku përgaditen mercenarë për lufta të huja.

Vajzat e reja që mbarojnë studimet- s’kanë ku ta gjejnë një punë, se vajzat nuk i pranojnë as në xhami për lutje…

Nuk ju dalin boll xhamijat- dhe të premteve mercenarët e islamit politik- i bllokojnë rrugët e shtrehen rrugëve, duke u thirrur emrin e Allahut dhe duke kërcënuar çdo “jo besimtar”.

Nuk ka rëndësi- nëse je Radovan dhe bahesh Ridvan se ti je një vlla musliman Dhe nëse ke vra shqiptarë në luftë, Allahu ta pranon lutjen…

Nuk ka rëndësi nëse je kriminel- por je besimtar Dhe nuk ka rëndësi nëse i ki katër gra në shpi dhe je pedofil.

Allahu për juve shtron pallate n’at botë,vetëm binduni imamëve antishqiptarë dhe ju keni me fitu xhenetin.

Me pantolla të shkurtë dhe lesh në fytyrë kjo racë e çoroditun, çdo ditë e kërcënon lirinë Por nuk ka rëndësi sepse ata e kanë të “drejtën hyjnore”

Ne që nuk jemi me ta; të gjithë do të digjemi në zjarrin e xhehnemit- se nuk i nënshtrohemi projektit të Vaso Çubriloviçit.

“Liria fetare” . antishqiptare…!

Në shtetin tim- politikanët vizitat i bajnë nëpër Katar e Arabi, Me çdo kusht tentojnë që mjerimin e tyre ta sjellin te ne.

Por nuk ka rëndësi se këta politikanë jetojnë vetë në lagje Marigona, ndërsa popullit i ndertojnë vetëm xhami.

Në vendin tim për çdo ditë ndërtohet nga një xhami, por nuk ka WC publike.

Çdo i ri në mundësinë e parë kërkon të largohet nga Kosova- se nuk ka liri nuk mund të këtë liri kur feja e pushtuesve robëron shpirtat…

Elegji dhe balada për Luigj Gurakuqin, shkrim për kujtim të 99 vjetorit të vrasjes së poetit dhe atdhetari

Nga: Fan Noli, Agim Vinca, Abaz Goxhaj

  • Shkrim per 99 Vjetorin e vrasjes se Luigj Gurakuqit

Para 99 vitesh, në mbrëmjen e 2 marsit 1925, në restorantin e hotelit “Cavour”, u vra në moshën 46 vjeçare, në Bari të Italisë Luigj Gurakuqi, i cili po darkonte me dy miq të tij: Riza Dani dhe vëllai i tij Dan Hasani. Luigji kërkoi leje prej tyre, duke thënë: “do t’shkoj tek Sotiri, mbâsi i kam premtue nji kukull vajzes së tij.”  

Duke dalur nga restoranti i hotelit u pa ballë përballë me Balto Stamollën, (djali i tezes së tij), i cili i zbrazi tri plumba në gjoks, me urdhër dhe pagesë nga Kryeministri Ahmet Zogu.  

Luigj Gurakuqi është një nga personalitetet më të shquara të levizjes sonë kombëtare, arsimore e kulturore në fundin e Rilindjes Kombëtare dhe të fillimeve të Pavarësisë, duke përjetuar ngjarjet më kulmore të jetës së vendit në çerekun e parë të shekullit tonë në shumicën e të cilave, në mos organizator, qe pjesëmarrës i drejtpërdrejtë. 

Në prill 1911 mori pjesë në kryengritjen e Mbishkodrës dhe, së bashku me Ismail Qemalin, hartoi Memorandumin e Marrëveshjes së Greçës.  

Më 1912 zhvilloi një veprimtari të dendur për organizimin e Kryengritjes së Përgjithshme, duke qenë i pranishëm në Toskëri dhe më vonë edhe pranë krerëve të Kosovës. 

Luigji shoqëroi Ismail Qemalin në mbledhjen e Bukureshtit, dhe më tej në Vienë. Me vaporrin e dhënë nga austro-hungarezët zbritën në Durrës më 24 nëntor, në orën 4 mbasdite; u nisën për në Vlorë të nesërmen me 25. Një natë fjetën në Çermë, tek Dervish bej Biçakçiu, dhe një natë në Fier tek Omer pashë Vrioni.  

Në Vlorë mbërritën më 27 nëntor në darkë. 

Në Qeverinë e Përkohshme të Vlorës Luigji u zgjodh Ministër i Arsimit, i cili vendosi arsimimin e detyruar fillor për djem e vajza.  

Luigj Gurakuqi merr pjesë në Konferencën e Londrës më 1913, me Ismail Qemalin e Isa Boletinin. 

Gurakuqi mori pjesë në Komitetin Revolucionar që çoi drejt Lëvizjes së Qershorit 1924, ku iu caktua armatosja e kryengritësve të Nikaj-Mërturit.  

Në qeverinë Noli të dalur pas Lëvizjes së Qershorit,Gurakuqi u emërua Ministër i Financave, dhe po atë vit1924, mori pjesë në Konferencën e Gjenevës krahas Nolit.  

Pas triumfit të Legalitetit shkoi në Itali ku u vra pas dy muaj tradhëtisht. 

Vrasjen e Luigj Gurakuqit Fan Noli e vajtoi me elegjinë e mëposhtme, duke e shpallur Vigan Liberator (Vigan i Demokracisë).  

Kjo poezi vleresohet si kryevepra e gjithë poezisë së Fan Nolit. 

SYRGJIN – VDEKUR 

(Elegji për Luigj Gurakuqin) 

Nga Fan S. Noli 

 

Nëno moj, mbaj zi për vllanë, 

Me tre plumba na I ranë, 

Na e vran’ e na e shanë, 

Na I thanë tradhëtor. 

 

Se të deshte dhe s’të deshnin, 

Se të qante kur të qeshnin, 

Se të veshte kur të çveshnin, 

Nëno moj, të ra dëshmor. 

 

Nëno moj, vrapo, merr malin, 

Larot ta përmbysnë djalin, 

Që me Ismail Qemalin 

Ngriti flamur trimëror. 

 

Nëno moj, ma qaj në Vlorë 

Ku të dha liri, kurorë, 

Shpirt’ i bardhë si dëborë; 

Ti s’i dhe as varr për horr. 

 

Nëno moj, ç’është përpjekur 

Gojëmjalt’ e zemërhekur, 

Syrgjingjall’ e syrgjinvdekur, 

Ky Vigan Liberator. 

 

  •  *     * 

Edhe poeti ynë nga Struga, Agim Vinca, e ka stigmtizuar ashtu si dhe duhet, vrasësin tradhëtar të Luigj Gurakuqit, Balto Stamollën, ose më saktë: Balto Baltën, në Baladën e tij për Luigj Gurakuqin.  

Po japim disa strofa të asaj balade: 

 

BALADË PËR LUIGJ KURAKUIN 

Nga Agim Vinca 

Ç’ditë qe ajo,  

Atë botë në Bari, 

Tek të qëllonte 

Balto tradhëtari? 

 

Qe ditë me diell 

Apo e vranët? 

A të tha kush: 

Me fat plagët! 

 

Plagët e rënda  

Te kraharori, 

Tek të qëllonte  

Ai Balto Horri. 

 

Ai Balto Horri, 

Ai Balto Baltë. 

Nënqeshte Zogu 

Atje në pallat 

 

Ç’ditë qe ajo 

Vërtet, në Bari 

Kur të qëlloi  

Ai plumb tradhtari? 

 

Ç’ditë qe ajo, 

Ç’ditë e vërtetë? 

Kur re një çast 

Po jo për jetë. 

 

Tek bridhte botës 

Vëllai Theofan 

E i thoshte Nënës: 

“Mbaj zi për vëllanë!” 

 

  •  *      * 

Në 24.12.2012, në 88 vjetorin e “Triumfit të legalitetit” me ndihmën 

e bajonetave jugosllave dhe të bjellorusëve, kryeministri Sali Berisha 

i ngriti Ahmet Zogut monument në Tiranë dhe në fjalën e tij, Fan 

Nolin ai e quajti aventurier, ndërsa nipi i Zogut, “princi” Leka, në atë kohë këshilltar i Presidentit B.Nishani, në fjalën e tij theksoi: “ lavdi 600 oficerave bjellogardistë, të cilëve nuk u rezistuan dot 6000 ushtarët e armatosur të Nolit”, që ndihmuan gjyshin e tij për të marrë pushtetin me dhunë. 

 

  •    *      * 

Për mos të ngelur prapa z.Sali Berisha dhe PD-së, edhe kryetari i PS-së, z.Edi Rama, pasi u zgjodh nga PS-ja dhe Parlamendi në funksionin e Kryeministrit të Shqipërisë, porositi shtatore për ish-gruan e ish-mbtretit Zog, Geraldinës, të cilën e inauguroi më 1 shkurt 2022, vendosur në krah të Ministrisë së Drejtësisë, 200-300 metra përkarshi shtatores së Ahmet Zogut. Dhe gazeta “Dita” të nesërmen e atij inaugurimi botoi shkrimin “Monument i ri turpi dhe hipokrizie”, ku, mes të tjerave shkruhet: “Nuk i themi dot mbretëreshë se nuk e ka pasur këtë status asnjë ditë. Me të drejtë shtrohet pyetja: Çfarë shërbimesh i ka bërë Atdheut kjo zonjë, kur gjatë qeverisjes së burrit të saj ajo ndenji në Shqipëri jo më shumë se një vit?!!” 

 

*        *        * 

Dhe, pas disa ditësh, më 12 shkurt, poeti Abaz Goxhaj, i indinjuar nga ky lloj vlerësimi i kryeministrit Rama, publikoi pezinë e tij të titulluar: “Ç’janë këto shtatore?!”, i ndodhur emigrant në Athinë: 

 

Ç’JANË KËTO SHTATORE..??!! 

Nga Abaz Goxhaj 

 

Ç’janë këto shtatore 

Fantazma të zeza? 

Vrer e tradheti, 

Turpi vjen tek dera.! 

 

Ngrihen vazhdimisht 

Pa kuptim e vlera, 

Tokës i rëndojnë; 

Vlon gjaku ndër breza..! 

 

“Kërpudha” e parë 

Ish një pasha turk, 

“themeloi” Tiranën. 

Turp e shkuar turp..! 

 

Shihni Gerlandinën, 

Pes’ ditë mbretëreshë, 

Kapardiset shumë. 

M’u si “sokoleshë”..! 

 

Ç’ësht’ ky turp i radhës, 

Ju që na drejtoni?! 

MËMAT shamizeza 

Ç’thonë? A i dëgjoni..?! 

 

– Kemi të FLORINJTA 

TONAT mbretëresha, 

Iliren TEUTA, 

ARGJIRO princesa..! 

 

DONIKË KASTRIOTIN 

e SHOTE GALICA, 

ka plot KOMBI YNË, 

si gjerdanë me drita..! 

 

Sa shumë Mëmë PASHAKO  

e NËNË TEREZA , 

LAPIDAR në qiell 

ngrihen në gjith’ breza..! 

 

Kemi vajzat tona, 

në gjithë brezat radhë,  

që “lindën” me pushkë, 

për ATDHE U VRANË//! 

 

Do flas, do bërtas 

Me zë shum’ të fortë: 

-Ç’ka bërë Gerlandina?! 

Kush do të më thotë..? 

 

Ç’bëri Gerlandina, 

More faqezinj..?! 

— Brodhi gjithë botën, 

“fjeti” mbi florinj..! 

 

Nuse në Tiranë, 

As Dielli s’e pa, 

Iku në 6 Prill 

Me Mbretin përkrah! 

 

Të gjithë vëndin mbarë, 

Hall’ i madh e zuri; 

AJO pershëndeste 

Përtej nga Kosturi..! 

 

Këtu bëhej luftë 

E derdhej gjak me okë; 

AJO bënte qejf, 

Plazheve në botë.! 

 

MËMAT po luftonin, 

Ngarkuar me djepe; 

AJO nëpër ballo 

Bënte tuealete..! 

 

U mbytën në lot, 

MËMAT SHQIPËTARE; 

AJO hasharitej 

Bënte qejf në bare..! 

 

MËMAT shamizeza, 

Me plot plumba zëmrën; 

AJO gjithë jetën, 

S’e pushoi këngën..! 

 

Bijt’ e TU, moj MËMË, 

Nuk e njohën frikën; 

LEKA , të vrit natën 

E të qante ditën.! 

 

Këtë fillim shkurti 

Lali e “merr” përdore, 

Në mes të Tiranës, 

I ngre përmendore..! 

 

I “jep” një buqetë 

Të bukur me lule: 

“-Sa lezet, që ke – i thotë- 

Rri e qet’ moj nure..! “ 

 

GERLA përmendore 

Ngrihet e krekosur; 

MËMAT qumështdritë, 

Poshtë saj “varrosur”..! 

 

Pse nuk e nderoni 

Vallë MËMËN TUAJ , 

Po, u ka hedhur dreqi 

Vetëm në të huaj..?! 

 

Jo, mor jo, s’varroset  

MËMA GJERAQINË, 

U ka bërë harram,  

Qumështin edhe GJINË..! 

 

Athinë, 12 Shkurt 2022. 

 

Kumtesa e Don Lush Gjergjit me rastin e prezantimit të botimeve të DRITËS gjatë vitit të kaluar 2023

0
Kumtesa e Don Lush GJERGJIT me rastin e prezantimit të botimeve të DRITËS gjatë vitit të kaluar 2023.
Don Anton UKA
ETIKA E SYÇELËTSISË
Analizë  teologjiko-shpirtërore e Letratve Baritore të Carlo Maria Martini-t
Vëllimi IV
DRITA, 3023, f. 138
Para së ta shtjelloj me pak fjalë këtë vepër, dua t’i paraqes dy personalitetet, së para autorin e librit, Dr. Don Anton UKA, pastaj kardinalin e ndjerë të Milanos, Carlo Maria Martini-n  (1927 – 2012).
Don Anton Uka lindi në Stubëll më 7 nëntor 1979; shugurohet meshtar në vitin 2005. Pas studimeve pasdiplomike ka doktoruar në Universitetin e famshëm të Gregorianës me temën: Dëgjimi i Fjalës si metodë – Analizë teologjike – shpirtërore e Letrave baritore të Carlo Maria Martini-t.
Deri tash ka botuar 9 tituj në gjuhën shqipe, dy në gjuhën  italiane.
Aktualisht është  në shërbim në Misionin Katolik Shqiptar në Lucern – Zvicër, ku boton pos tjerave edhe revistën “Misioni ynë”.
Kardinali Carlo Maria Martini lindi në Torino15 shkurt 1927. Shugurohet meshtar më 13 korrik 1952. Ka doktoruar teologjinë themelore në Universitetin e Gregorianës në vitin 1958, më vonë edhe shkencat biblike,  në vitin 1966. Gjatë viteve 1969 – 1978 ishte rektor i Institutit Biblik në Romë, si dhe rektor i Gregorianës.
Papa Gjon Pali II e kishte emëruar arqipeshkëv të Milanos në vitin 1979; kardinal në vitin 1983.
Pas dorëheqjes shkaku i moshës 75 vjeçare, ishte tërhequr në Jerusalem. Ka vdekur në vitin 2012.
Është një ndër teologët më frytdhënës me shkrime, botime, ushtrime shpirtërore, ligjërata, të përkthyera në shumë gjuhë botërore.
Vepra që po e paraqesim në një mënyrë është thelbi i porosive të kard. Martinit në Letra Baritore, si pjesë themelore  biblike dhe teologjike, përshpirtërie, edukimi në fe, disi në “stilin” e Zotit, syçeltësisë së shpresës dhe historisë së eskatologjisë për takim, afrim dhe bashkim përfundimtar me Jezusin e ngjallur në amshim.
Temat boshte e këtij trajtim, letrës “Jam te dera” është jeta – vdekja – amshimi si kurorëzim i jetës në kohë dhe në hapësirë, dhe si “përngjarje” me Jezusin e ngjallur.
Një temë e veçantë është koha sipas shikimit njerëzor dhe atij hyjnor, si dhe kuptimi, domethënie, rëndësia për tash dhe në amshim.
Rreth syçeltësisë kardinali C. M. Martini sipas Don Antonit është: “Etika e syçeltësisë do të thotë edhe thirrje për të jetuar me përgjegjësi dhe me entuziazëm çdo akt të pranisë së Hyjit dhe për të kuptuar se vlera më e lartë e çdo zgjedhjeje morale gjendet  në përpjekjen për t’i pëlqyer Hyjit dhe për ta shenjtëruar emrin e tij duke bërë vullnetin e tij. Këtë mënyrë të jetuarit  dhe të vepruarit, Martini e quan etika e shoshitjes.”
Syçeltësia, sipas kardinal Martinit, është së pari për njerëzit e kushtuar, por edhe për të gjithë të krishterët, sipas parimit të Jezusit : Rrini zgjuar…, dhe dëshmon që i krishteri jeton hic et nunc, këtu dhe tani, por i orientuar kah amshimi dhe pavdekësia.
Letra baritore: ”I flas zemrës tënde”, e paraqet si një lloj rregulle për besimtarët e vet, testamenti shpirtëror. Pas pyetjeve rreth heshtjes së Zotit, fshehjes së tij, shtimit të së keqes, padrejtësive, dhunës, sëmundjeve, rreziqeve, luftës, duke përfunduar që çdo pyetje apo vështirësi, ka vetëm një përgjigje, Jezu Krishti, kryqin i tij, apo të ndihesh i dashur prej dikujt që është më i madh dhe më i mirë se ti…
Në këtë pjesë të Letrës paraqiten tri dhurata: traditio, receptio dhe redditio, pranimi dhe  marrja, si dhe kthimi i të mirave të pranuara, si qëndrime jetësore për çdo të krishterë.
Në vazhdim është analiza e Letrës: “Tre tregime të Shpirtit”, mbi rolin e Shpirtit Shenjt në jetën dhe veprimtarinë e krishterë, pa të cilin nuk mund të besojmë, edhe më pak të jetojmë dhe të dëshmojmë fenë tonë.
Roli i Shpirtit Shenjt është i shumëfishtë: sidomos në zbulimin e Atit si  Babë – Abba i të gjithëve, me këtë edhe vëllazëria universale, takimi me besimtarët, me jobesimtarët, të varfrit… (Letra: Kthimi te Ati i të gjithëve).
Pjesa përfundimtare i kushtohet të shtunës, Virgjërës Mari si Nëna e jetës, shpresës, dashurisë dhe jetës së krishterë.
Libri përfundon me bibliografi të përgjithshme dhe të Carlo Maria Martinit  (f. 124 – 127).
Me pak fjalë, ky botim begaton shtypin tonë, është një mundësi e mirë për besimtarë, të krishterë, por edhe për të gjithë njerëzit e vullnetit dhe zemrës së mirë, që ta fillojnë një ecje burimore në kërkimin e përgjigjeve themelore të jetës me dritën e fesë dhe frymëzimin e dashurisë.
Prishtinë, 22 shkurt 2024
Don Lush GJERGJI

____

Don Pal Tunaj

MARTIRËT: Ekumenizmi i Gjakut,

DRITA, 2023, f. 125.

Ekumenizmi është lëvizje kishtare dhe shpirtërore për takim, afrim dhe bashkim të plotë të krishterëve të ndarë, aty – këtu edhe të përçarë, gjithnjë në Jezu Krishtin, “të një bashkësie të vërtetë dhe të thellë, edhe pse ende jo i kompletuar” [1]

Ky ekumenizëm, që mbështet në përvojën e përbashkët të fesë dhe të dashurisë, pra, të martirizimit në periudha të ndryshme historike, mund të jetë frymëzim në kërkimin e përbashkët të rrënjëve tona, si dhe të shprehet me  “forma shpirtërore e lutjes së përbashkët, përkujtimi dhe ekumenizmi i martirëve.” [2]

Don Pal Tunaj në këtë studim thekson shumë mirë ekumenizmin e gjakut të martirëve, si dëshmi dhe trashëgimi të çmueshme të krishterë, duke mos harruar as Kishën e heshtjes apo të katakombeve moderne, sidomos në Popullin tonë ilir, arbër dhe shqiptar gjatë shekujve. [3]

Papa Shën Gjon Pali II thotë: “Ekumenizmi i shenjtërve dhe martirëve është ndoshta më bindësi Communio sanctorum flet më fort se faktorët e ndarjes.” [4]

Papa Françsku thekson: “Uniteti i krishterë, jemi të bindur, nuk do të jetë realitet i diskutimeve të rafinuara teorike… Ne kemi nevojë të takohemi me njëri tjetrin, të takohemi dhe të përballohemi me njëri – tjetrin nën udhëheqjen e Shpirtit Shenjt, i cili harmonizon diversitetin dhe tejkalon konfliktet, pajton diversitetin.” [5]

Pastrimi i kujtimit ose largimi i paragjykimeve, është bërë sidomos gjatë Jubileut, 2000 vjetorit të krishterimit, me pranimin e fakteve, por edhe mëkateve apo lëshimeve, duke theksuar se pa kthim kah Zoti nuk as kthimi kah i afërmi, ekumenizëm vërtet shpirtëror dhe kulturor, gjithnjë në stilin e Papës Shë Pali VI dhe Patrikut ekumenik ortodoks Atenagora I me prejardhje shqiptare.

Ata të ndriçuar dhe të udhëhequr prej Shpirtit Shenjt, kanë pasur tri takime vërtet historike: në Jerusalem (1964), Romë (1967) dhe Kostantinopojë (1967), me heqjen e mallkimit të ndërsjellë, ndërsa Atenagora  me largpamësi, fe, do të them edhe me profetizëm, e ka quajtur Papën Pali VI, Pali II, pas apostullit të botës, Shën Palit, si dhe kreun e të krishterëve.  [6]

Një hov të tillë  për ne e ka dhënë vizita e Papës Gjon Pali II në Shqipëri (25 prill 1993), duke theksuar që martirizimi më së miri na afron dhe bashkon me Zotin dhe njëri – tjetrin. [7]

Ekumenizmi dhe dialogu ndërfetar e ka një mundësi, rast, që nëpërmjet dëshmisë së martirëve, në Krishtin e përndjekur dhe të lënduar, të vrarë, të ngjallur, ta gjejmë edhe ne fuqinë e faljes dhe të pajtimit në ecjen e përbashkët drejt amshimit të lumtur. [8]

Prishtinë, 22 shkurt 2024                                                             

Don Lush GJERGJI


[1] W. Kasper, Ecumenismo spiritualë, f. 7.

[2] Don Pal Tunaj, ve. e cit. f. 17.

[3] Lexo: Po aty, f. 18 -25.

[4] Po aty, f. 26

[5] Papa Francesco, Ecumenismo: vita consacrata  e martirio, 25. 1. 2015 në Don Pal Tunaj, ve. e cit. f. 32.

[6] Lexo:  Dr. Lush Gjergji, Atenagora Profet i bashkimit, Shtëpia botuese 55 Tiranë, 2006, f. 152 – 166.

[7] David Xhuxha, Radio Vatikani – Drita,  1995, f.  72 – 92.:

[8]  Lexo dhe krahaso: Don Pal Tunaj, ve. e cit. f. 109 – 118.

Don Pal

Kryetari Glauk Konjufca bëri homazhe në Likoshan dhe Qirez

0

Kryetari i Kuvendit të Republikës së Kosovës, Glauk Konjufca, bëri homazhe dhe vendosi lule në kompleksin e varrezave të Likoshanit dhe Qirezit, në përkujtim dhe nderim të civilëve shqiptarë të vrarë e të masakruar nga forcat pushtuese serbe para 26 vjetëve.

Masakrën e Likoshanit dhe Qirezit kryetari Glauk Konjufca e cilësoi fillim të gjenocidit të shtetit të Serbisë mbi popullin e Kosovës, por njëkohësisht edhe fillimin dhe masivizimin e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

Forhåndsvisning av bilde

Duke kujtuar të rënët, kryetari i Kuvendit tha se ata ranë dhe u flijuan, por gjaku i tyre u bë liri dhe dritë për popullin e Kosovës.

Forhåndsvisning av bilde

Pas këtyre masakrave dhe akteve të gjenocidit, shtoi kryetari Konjufca, askush më nuk e vinte në dyshim se e vetmja rrugë për popullin e Kosovës ishte lufta dhe se burrat e gratë, djemtë e vajzat, ishin të gatshëm që me armë në dorë ta çlirojnë Kosovën.

Forhåndsvisning av bilde

“Do të nderohen dhe kujtohen gjithmonë të gjithë martirët e Republikës sonë, të cilët e dhanë jetën për lirinë e Kosovës, por edhe të gjithë dëshmorët që me armë në dorë e mbrojtën popullatën dhe i dolën përballë ushtrisë dhe policisë së Serbisë.

Forhåndsvisning av bilde

Lavdi martirëve dhe dëshmorëve të kombit”, tha kryetari Glauk Konjufca.

Vjosa Osmani: Njohja e Kosovës do të vijë bashkë me fitoren e Ukrainës

0

Presidentja e Kosovës mbërrin në samitin e Ukrainës, foto: Florian Abazaj

Nga : Klotilda Saracini

TIRANË, 28 shkurt/ATSH/ Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani deklaroi sot nga Tirana se “jemi me Ukrainën sepse ne vetë kemi qenë viktimë e gjenocidit dhe në atë kohë kishim nevojë për dorë ndihme dhe tani duam ta japim ne atë”.

Në një prononcim për mediet në pritjen e liderëve nga Kryeministri Edi Rama dhe Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky  përpara nisjes së samitit Ukrainë – Europa Juglindore, që zhvillohet sot në Tiranë, Osmani tha se “jemi këtu për të mbështetur Ukrainën duke u bashkuar me pjesën tjetër të botës, me pjesën tjetër të demokracive në sanksionet kundër Rusisë. Jemi këtu të ripërtërijmë angazhimin tonë jo vetëm ndaj sovranitetit dhe integritetit territorial të Ukrainës, por gjithashtu të angazhohemi ndaj atyre vlera që ngrihemi së bashku, vlerat e lirisë, pavarësisë dhe ekzistencës bazuar në rendin ndërkombëtar”.

“Në samit do të flas për hapat konkretë që Kosova po merr në këtë drejtim me aleatët e partnerët e tjerë. Do të jemi këtu deri në fitoren e Ukrainës”, tha Osmani.

E pyetur nëse do ta kërkojë njohjen e Kosovës nga Ukraina, Osmani tha se “këto janë çështje bilaterale, ne e kemi bërë gjithnjë një kërkese të tillë dhe do të vazhdojmë ta bëjmë me mirëkuptimin e plotë që Ukraina është në gjendje të jashtëzakonshme, në gjendje lufte duke luftuar për lirinë dhe pavarësinë e saj dhe vlerat që janë të rëndësishëm për secilin prej nesh. Ai moment do të vijë bashkë me fitoren e Ukrainës”.

Pyetjes nëse do të ketë një ballafaqim me Presidentin serb, Osmani tha se gjithmonë kemi ballafaqime.

Samiti Ukrainë – Europa Juglindore zhvillohet si një takim solidariteti e angazhimi të mëtejshëm të demokracive të vendeve kundër agresionit rus, ku do të diskutohet se si mund të punojnë së bashku dhe të ofrojnë mbështetjen për Ukrainën, si dhe të kontribuojnë në sigurinë dhe stabilitetin e rajonit tonë dhe Evropës.

Pjesëmarrës në këtë samit janë Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, Presidenti i Serbisë, Aleksandër Vuçiç, kryetarja e Këshillit të Ministrave të Bosnjë Hercegovinës, Borjana Kristo, Presidenti i Maqedonisë së Veriut Stevo Pendarovski, Presidentja e Moldavisë, Maia Sandu etj.