Eshref Ymeri

(Mjerimi i një gazetari në intervistë me një kryediktator mashtrues)

Gazetari i njohur amerikan Taker Karlson (Tucker Carlson – 1969), themelues i videoplatformës “Tucker Carlson Network”, në fillim të muajit shkurt, shkoi për një vizitë në Moskë për t’i marrë një intervistë kryediktatorit rus dhe kryekriminelit të popullit ukrainas, Vladimir Putin. Intervista u zhvillua më 08 shkurt. Ishte një intervistë e gjatë, me 49 pyetje, që vazhdoi dy orë. Gjendet e botuar në faqen e internetit “Komsomolskaja pravda” të datës 08 shkurt.
Kur kemi parasysh që intervista u zhvillua në përtejanën (sfondin) e luftës agresive dyvjeçare të Rusisë fashiste kundër Ukrainës, si një shtet i pavarur dhe sovran, domosdo që në pyetjet e gazetarit dhe në përgjigjet e Putinit, të bëjnë përshtypje dy gjëra:
Së pari, gazetari, në atë intervistë, tërthorazi, ka zbuluar formimin e tij të mangët, për të mos thënë injorancën e tij, lidhur me historinë e marrëdhënieve të Ukrainës me Rusinë.
Së dyti, gjatë përgjigjeve, Putini mashtronte në një mënyrë tejet skandaloze. Mosreagimi i gazetarit ndaj atyre mashtrimeve, e nxori edhe shumë më tepër në pah mjerimin e tij, si një përfaqësues i një mjeti amerikan të informimit masiv pa formim intelektual.
Kuptohet vetvetiu se kur një gazetar interviston kryepolitikanin e një vendi të huaj, ai, paraprakisht, duhet ta njohë mirë, madje deri në imtësi, historinë e atij vendi, në mënyrë që, në mbrojtje të dinjitetit profesional, ta kapë “mat” kryepolitikanin, në rast se ky thotë të pavërteta. Pra, gazetari duhet të dallohet për horizont të gjerë kulturor, për përgatitje enciklopedike në disa fusha të dijes. Për më tepër, në atë intervistë, gazetari zbuloi injorancën e vet edhe lidhur me historinë e Ukrainës.
Gjithçka që Putini rrëfeu në atë intervistë, ishte një mashtrim i kulluar, karakteristik për kastën politike të Rusisë, si kështjellë e krimeve shumëshekullore kundër popujve të tjerë. Por këtu do të ndalemi vetëm në disa prej mashtrimeve më të bujshme të Putinit, ndaj të cilave gazetari Taker Karlson nuk reagoi absolutisht.

1. Putini e filloi intervistën me një mashtrim skandaloz – me mohimin e lashtësisë së etnisë ukrainase, duke ia shitur gazetarit për lashtësi të Rusisë. Por e vërteta historike është krejt ndryshe.

Putinin, si kryediktatorin e Kremlinit dhe kryekriminelin e shovinizmit gjakatar rus, e gërryen smira vazhdimisht, për arsye se jo Moska, por Kievi ka qenë dhe mbetet kryeqendra e kulturës sllavianolindore. Kievi është themeluar në vitin 482, kurse Moska 665 vjet më vonë, më 1147. Madje edhe Moskën një princ ukrainas e pati themeluar, Juri Dollgoruki (1090-1157), princi i madh i Kievit. Përballë ndërtesës së Bashkisë së Moskës, ngrihet shtatorja e tij madhështore. Prandaj kriminelët e Kremlinit, me Putinin në krye, kanë si pikësynim ta zhdukin Ukrainën nga harta, në mënyrë që një kryeqendër e tillë të jetë vetëm Moska. Gazetari jo vetëm që nuk reagoi ndaj këtij mashtrimi, por, përkundrazi, e përshëndeti Putinin me shprehjen “dijet tuaja janë enciklopedike”!!!
Zanafilla e tërmeteve politike mes Ukrainës dhe Rusisë është shumë e hershme. Heroi kombëtar i popullit ukrainas, Bogdan Hmelnjicki (1595-1657), në Kuvendin e Perejasllavit, të mbledhur më 18 janar 1654, shpalli bashkimin me Rusinë, mbi bazën e të drejtave të barabarta në kuadrin e dy shteteve të përbashkëta. Por pas vdekjes së Hmelnjickit, shovinizmi rusomadh e zhduku dokumentin e firmosur prej tij që vërtetonte barazinë e plotë mes të dy shteteve, me qëllim që ta shndërronte Ukrainën në koloni të vetën. Ishte pikërisht pabesia e shovinizmit rusomadh ajo që e detyroi të birin e Bogdan Hmelnjickit, Juri Hmelnjickin (1641-1685), t’i shkëpuste lidhjet me Rusinë. Më vonë Ukraina ra nën zgjedhën e carizmit rus, zgjedhë kjo që vazhdoi deri në Revolucionin e Tetorit, por që u bë edhe më e egër nën sundimin e komunistëve sovjetikë. Aq e vërtetë është kjo, saqë në fund të viteve ’20 të shekullit të kaluar, në Ukrainë shpërtheu një lëvizje e fuqishme me prirje nacionaliste, që kishte si qëllim kryesor arritjen e pavarësisë me çdo mjet nga Rusia, për çka udhëheqja staliniste e Moskës e ndëshkoi rëndë popullin ukrainas me urinë masive me kolektivizimin e detyrueshëm dhe me grumbullimin e dhunshëm të dridhit në vitet 1928-1933, me pasojë vdekjen nga uria të 3 milionë e 941 mijë njerëzve.

2. Putini vazhdon mashtrimin e radhës:

“Gjatë formimit të Bashkimit Sovjetik, jemi tashmë në vitin 1922, bolshevikët filluan të formojnë Bashkimin Sovjetik dhe krijuan Ukrainën Sovjetike, e cila deri asokohe, përgjithësisht, nuk ekzistonte”.
Pra, sipas Putinit, Ukraina nuk paska ekzistuar absolutisht, por një ditë të bukur të vitit 1922 na e paskan shpikur Lenini me Stalinin, si republikë të Bashkimit Sovjetik!
Gazetari Karlson, për mjerimin e tij intelektual dhe profesional, reagoi në një mënyrë të pahijshme ndaj këtij mashtrimi: “Gjithçka në rregull”.

3. Një mashtrim tjetër i Putinit është edhe më zbavitës:

“… para Luftës II Botërore, kur Polonia pati bashkëpunuar me Gjermaninë, pati refuzuar të plotësonte kërkesat e Hitlerit.., nuk i dha korridorin e Dancingut… dhe polakët e detyruan Hitlerin të fillonte Luftën II Botërore pikërisht nga territori i tyre. Pse lufta filloi më 1 shtator 1939 pikërisht nga Polonia? Kjo rezultoi e pabindur. Hitlerit s’i mbeti rrugë tjetër për realizimin e planeve të tij për ta filluar pikërisht nga Polonia. Meqë ra fjala, Bashkimi Sovjetik – kam lexuar dokumente arkivore – ka mbajtur një qëndrim shumë të ndershëm…”.
Putini mashtron paturpësisht kur deklaron për qëndrim “të ndershëm” nga ana e Bashkimit Sovjetik. Ai anashkalon qëllimisht fajtorin e vërtetë të fillimit të Luftës II Botërore – Bashkimin Sovjetik dhe, konkretisht, Paktin Molotov-Ribentrop.
Në historinë e Luftës II Botërore, kryepërtejanën (kryesfondin) e saj e zë përplasja e Gjermanisë naziste me Bashkimin Sovjetik, pas sulmit të befasishëm të trupave gjermane të 22 qershorit të vitit 1941. Arsyet e nisjes së atij sulmi duhen kërkuar pikërisht në Paktin e mossulmimit Molotov-Ribentrop, që u nënshkrua në Moskë më 23 gusht 1939. Ai pakt kishte në themel pabesinë e të dyja palëve ndaj njëra-tjetrës: ndarjen e Polonisë. Por ai pakt fshihte në vetvete një pabesi të dyfishtë të politikës sovjetike: jo vetëm ndaj demokracive perëndimore, por edhe ndaj vetë Gjermanisë hitleriane. Se Stalini synonte që, duke e ndarë Poloninë me Hitlerin (për të pasur një kufi të përbashkët me të), “t’i siguronte” atij krahët lindorë, duke e nxitur të vinte nën këmbë demokracitë perëndimore. Paskëtaj, në çastin që do ta quante të volitshëm, Stalini do t’i sulej Gjermanisë, me synimin që të arrinte deri në Gjibraltar. Kësisoj mbarë Evropa do të përfundonte nën çizmen e ushtrisë së kuqe, me “flamurin proletar” mbi krye. Ajo pabesi e dyfishtë, të dyja palëve u kushtoi me miliona të vrarë dhe shkatërrime të pallogaritshme.
Pabesinë e politikës sovjetike ndaj demokracive perëndimore, e zbulon haptas vetë Stalini. Në një fjalim që ka mbajtur vetëm katër ditë para nënshkrimit të paktit në fjalë, pra, më 19 gusht 1939, në Byronë Politike të Komitetit Qëndror të Partisë Komuniste të Bashkimit Sovjetik, ai shtjellon haptazi idenë kryesore të Testamentit të Pjetrit I për pushtimin e Evropës. Në atë fjalim thuhet:
“Le të fillojë Lufta e Dytë Botërore, pjesëmarrësit e saj le ta shqyejnë njëri-tjetrin dhe atëherë Bashkimi Sovjetik do të ngrejë flamurin e revolucionit proletar dhe mbarë Evropa do të bjerë në këmbët e tij” (Citohet sipas: “Vtoruju mirovuju vojnu naçali Germanjija i Sovjetskij Sojuz” (Luftën e Dytë Botërore e filluan Gjermania dhe Bashkimi Sovjetik”. Faqja e internetit “sokrytoe.net”. 23 korrik 2009).
Për sulmin që Bashkimi Sovjetik do të ndërmerrte kundër Gjermanisë, dëshmon ish-oficeri i zbulimit sovjetik Viktor Suvorov. Ai deklaron:
“Ekzistojnë jo pak udhëzime për faktin se afati i fillimit të operacionit sovjetik “Shtrëngata” qe lënë për më 06 korrik të vitit 1941… Zhukovi (si edhe Stalini) kishte qejf t’i jepte goditjet e veta të dielave në mëngjes. 06 korriku i vitit 1941 ishte e diela e fundit para përqendrimit të plotë të trupave sovjetike (në kufijtë perëndimorë të Bashkimit Sovjetik – E. Y.). Gjeneral-armatë S.P. Ivanov e përmend këtë datë pa dorashka: “…trupat gjermane arritën të na e merrnin iniciativën nga dora dy javë më përpara”” (Citohet sipas:Viktor Suvorov. “Ledokoll. Kto naçall Vtoruju Mirovuju Vojnu” (Akullthyesja. Kush e filloi Luftën II Botërore”. Shtëpia Botuese “Novoje vremja”. Moskva 1993, f. 333).

4. Në odisenë e mashtrimeve të veta para gazetarit Karlson, Putini e hodhi fjalën edhe te ngjarjet në Jugollavi në fundin e viteve ’90. Ai shpifi pa iu skuqur faqja:

“… ne nuk mund të mos ngrinim zërin për serbët, për mbrojtjen e tyre… Rusia nuk mund të mos ngrinte zërin për serbët, sepse serbët janë gjithashtu një komb i veçantë, i afërt për ne, janë të kulturës ortodokse etj. Ky është një popull i shumëvuajtur gjatë brezave”.
Dhe për mbrojtjen e serbëve, Kremlini mori masa konkrete. Ish-ambasadori ynë në Moskë, Shaqir Vukaj, shkruan:
“… në prag të fillimit të bombardimeve të NATO-s kundër Jugosllavisë, opinioni publik rus ishte nxitur aq shumë në favor të serbëve dhe kundër shqiptarëve, sa vetëm gjatë katër ditëve të para, mbas fillimit të bobardimeve, në Rusi janë regjistruar 70 mijë vullnetarë për të shkuar në Kosovë e për të Iuftuar përkrah serbëve, kundër shqiptarëve e NATO-s….”. (Citohet sipas: Shaqir Vukaj. “Si u regjistruan në Rusi 70 mijë vullnetarë për të Iuftuar përkrah serbëve kundër shqiptarëve”. Faqja e internetit “Kosova ime”. 24 dhjetor 2019).
Putini, si përfaqësues i shovinizmit rusomadh, armikut tradicional të kombit shqiptar që prej Kongresit të Berlinit të vitit 1878 dhe deri në ditët tona, sigurisht që kështu do të shprehej për kriminelët serbë, “kushërinjtë” e rusëve, duke i cilësuar si “popull i shumëvuajtur”, paçka se e vërteta historike tregon të kundërtën: populli serb jo vetëm që nuk ka qenë i shumëvuajtur, por ka qenë edhe mbështetje e fuqishme e të gjitha luftërave agresive që shovinizmi serbomadh ka pasë zhvilluar në Gadishullin e Ilirisë. Sigurisht që Putini në atë intervistë do t’i anashkalonte bombardimet 78-ditore të NATO-s kundër Serbisë në pranverën e vitit 1999 për krimet, shkatërrimet dhe masakrat e rënda që ajo kishte kryer kundër popullit shqiptar të Kosovës. Po si është e mundur që ato bombardime i anashkaloi edhe gazetari intervistues Taker Karlson, duke mos e pyetur Putinin për arsyen e kryerjes së tyre? Do ta sqarojmë më poshtë se pse nuk e pyeti.

5. Në vijim të intervistës, Taker Karlson iu drejtua Putinit edhe me pyetjen e mëposhtme:
“Ju mendoni se Zelenski e ka lirinë për të zhvilluar bisedime për rregullimin e këtij konflikti?”.

Në përgjigjen që dha, Putini nxori nga goja një të tillë xhevahir, që të bën të shkrihesh gazit aq shumë, saqë të duhet të mbash ijët me dorë. Ja xhevahiri i tij:
“Nuk e di. Këtu është punë hollësirash, unë, natyrisht, e kam të vështirë të gjykoj. Por mendoj se e ka, sidoqoftë, ka qenë një rast. Sepse pikërisht babai i tij ka luftuar kundër fashistëve, kundër nazistëve në kohën e Luftës II Botërore, unë dikur pata folur me të për një gjë të tillë. I pata thënë: “Vollodia, ç’po bën kështu? Pse po i përkrah sot neonazistët në Ukrainë, ndërkohë që babai yt ka luftuar me fashistët. Ai ka qenë ushtar i frontit”.
Vajmedet për Rusinë se kë ka president! Sipas trulajthiturit Putin, babai i Zelenskit qenka veteran i luftës kundër trupave gjermane në Luftën II Botërore. Në të vërtetë, babai i Vladimir Zelenskit, Aleksandër Zelenski, ka lindur dy vjet pas përfundimit të asaj lufte, pra, në vitin 1947, është shkencëtar në fushën e gjeologjisë, doktor i shkencave teknike prej vitit 2003 dhe mban titullin “Prefesor” prej vitit 2005. Putini, me sa duket, për shkak të humbjeve kolosale të ushtrisë fashiste ruse, nga radhët e së cilës, deri ditën e sotme, 01 mars 2024, janë vrarë 414 680 ushtarë dhe oficerë, mund të ketë pësuar ndonjë tronditje në tru dhe prandaj babain e presidentit ukrainas ia shet gazetarit amerikan për veteran të luftës.
5. Për t’i mbushur mendjen gazetarit amerikan se etnia ukrainase nuk ekziston, se ukrainasit na qenkan rusë, Putini vazhdon avazin e mashtrimit, duke deklaruar për një rast gjatë luftimeve në Ukrainë, një rast ky, i shpikur nga mendja e tij:
“Në fushën e luftimit ndodh një përplasje e armatosur, ja një shembull konkret: disa ushtarë ukrainas u gjendën të rrethuar – ky është rast konkret nga jeta, është fjala për veprime luftarake – ushtarët tanë u bëjnë thirrje: “Mundësi për të shpëtuar nuk keni, dorëzohuni! Dilni, do t’ju sigurohet jeta, dorëzohuni!”. Dhe sakaq prej andej vjen thirrja në rusisht, në një rusishte të pastër: “Rusët nuk dorëzohen!” – dhe të gjithë u vranë. Ata deri tani e ndiejnë veten rusë”.
Ky mashtrim trashanik i Putinit më solli në kujtesë librin e sipërcituar të Viktor Suvorovit, në të cilin thekson se që para fillimit të luftës, me urdhër të Stalinit, e gjithë vija mbrojtëse në kufijtë perëndimorë, qe zhdukur krejtësisht me hedhje në erë, me pretendimin se Bashkimi Sovjetik nuk bën kurrë luftë mbrojtëse, bën vetëm luftë mësymëse. Po çfarë ndodhi faktikisht me rusët “trima” të Putinit që “nuk dinë të dorëzohen”, kur sapo filloi sulmi gjerman më 22 qershor 1941?
Përgjigjen e kësaj pyetjeje e jep Zonja Julia Llatёjnina (1966), gazetare opozitare ruse, shkrimtare, drejtuese emisionesh radiotelevizive. Më 09 shtator 2017 ajo pati njoftuar në efirin e radiostacionit “Jehona e Moskës” se ishte larguar nga Rusia, pasi disa të panjohur i patën djegur makinën. Ajo qe shfaqur në efir me skaip (skype) dhe pati rrëfyer se ndodhej jashtë vendit, së bashku me prindërit. Që në gushtin e vitit 2016, gazetaren e pati sulmuar një i panjohur jo larg zyrës së radiostacionit të lartpërmendur dhe i hodhi përsipër fekale. Asokohe ajo pati menduar se shkak i atij incidenti të turpshëm ishin artikujt e saj analitikë, të botuar në organin “Novaja gazeta”. Ajo shkruan:
“Më 22 qershor (të vitit 1941 – E.Y.) populli rus u shndërrua në turma frikacake… Si ta shpjegojmë atë burracakëri të pashembullt të popullit rus, i cili, duke zotëruar një armatim që ua kalonte gjermanëve edhe për nga sasia, edhe për nga cilësia, e pati braktisur armatimin dhe qe hedhur në anën e gjermanëve?” (Citohet sipas: “Citate dhe aforizma për Rusinë dhe për rusët”. Julia Llatёjnina. Faqja e internetit “Adskije novosti”, 19 shkurt 2015).
Në një tjetër informacion për kohën e luftës thuhet:
“Prej 22 qershorit 1941 deri më 09 maj 1945, qenë zënë robër nga ushtria gjermane 5,7 milionë ushtarë dhe oficerë sovjetikë” (Citohet sipas: “Robërit sovjetikë: gjenocidi më masiv i Luftës II Botërore”. Faqja e internetit “RAPSI (Agjencia ruse e informacionit juridik dhe gjyqësor)”. 16 korrik 2021).

6. Lidhur me Rusinë, si një vend “paqësor”, i cili “nuk ka sulmuar kurrë vende të tjera”, Putini i përcolli gazetarit amerikan një mashtrim edhe më skandaloz. Ja çfarë i deklaroi:
“Ne nuk sulmojmë askënd”.

Zejen e mashtrimit politika ruse e ka ngritur në art. Sekretari i shtypit i Putinit, Dhimitër Peskovi (1967), pak ditë para sulmit kundër Ukrainës, në televizionin shtetëror “Rusia 1”, deklaroi:
“Rusia, gjatë tërë historisë së saj, kurrë nuk ka sulmuar ndokënd. Rusia, e cila ka përjetuar kaq luftëra, është vendi i fundit në Evropë që do të dëshironte të shqiptonte fjalën “luftë” (Citohet sipas: “Peskov: Rusia, gjatë tërë historisë së saj, kurrë nuk ka sulmuar ndokënd. Faqja e internetit “Fontanka.ru”. 20 shkurt 2022).
Në mbështetje të mashtrimeve të bandës kriminale të Kremlinit, del edhe kisha ortodokse ruse. Kreu i saj, Kirilli (1946), ka deklaruar:
“Ne nuk duam të luftojmë me askënd. Rusia kurrë nuk ka sulmuar ndokënd”. (Citohet sipas: “Kreu i kishës ortodokse ruse: Rusia kurrë nuk ka sulmuar ndokënd”. Faqja e internetit e gazetës “The Moscow Times”. 03 maj 2022).
Përballë këtyre mashtrimeve me bujë të madhe, e vërteta historike dëshmon të kundërtën:
Gjenerali rus Aleksej Kuropatkin (1848-1925), në një memorandum që i pati dërguar carit në vitin 1900, shkruante:
“Gjatë 200 vjetëve që lamë pas, Rusia ka pasë qenë në gjendje lufte 128 vjet dhe në gjendje paqeje 72 vjet. Nga 128 vjet luftë, 5 vjet ka zhvilluar luftëra mbrojtëse dhe 123 vjet luftëra pushtuese” (Citohet sipas: “Sa herë ka luftuar Rusia”. Faqja e internetit “Livejournal”. 07 prill 2013).
Në një tjetër dokument zbulohet edhe më shumë histeria agresive e shovinizmit gjakatar rus gjatë 500 vjetëve të kaluara. Aty thuhet:
“Rusia ka zhvilluar luftëra gjatë 489 vjetëve me 25 vende, domethënë praktikisht pothuajse çdo vit… Jo më kot në Rusi heroi më pozitiv popullor vlerësohet ushtari” (Citohet sipas: “Dhe luftim i përjetshëm… Sa herë ka luftuar Rusia gjatë 500 vjetëve të fundit”. Faqja e internetit “Novëje Izvjestija”. 03 dhjetor 2017).
Rusia ka zhvillur luftëra agresive edhe pas vitit 1900. Më 17 shtator 1939 sulmoi Poloninë, më 30 nëntor 1939 sulmoi Finlandën, mw 21 tetor 1956 sulmoi Hungarinë, më 21 gusht 1968 sulmoi Çekosllovakinë, më 24 dhjetor 1979 sulmoi Afganistanin.
Shtrohet pyetja: ç’e shtyu Taker Karlsonin të shkonte në Moskë për të intervistuar Putinin?
Në gusht të vitit 2023, kryeredaktorja e mediagrupit “Rusia sot”, Margarita Simonjan, anëtare e lukunisë së servilëve me damkë në shërbim të Putinit në kanalin televiziv shtetëror rus “Rusia 1”, deklaroi se Taker Karlsoni dëshironte të zhvillonte një intervistë me Putinin. S’kishte asgjë për t’u habitur, sepse ky gazetar njihet si simpatizant i Donald Trampit, i cili para do kohësh qe shprehur se në rast se rizgjidhej president, zëvendëspresident mund të jetë Taker Karlsoni, një njoftim ky, të cilin faqja e internetit “Komersant” në gjuhën ruse, e botonte me shumë kënaqësi më 19 nëntor 2023.
Pavarësisht se politika amerikane është e orientuar kundër politikës agresive të Rusisë, Taker Karlsoni ka një tjetër qëndrim. Në emisionet e mëhershme të tij në televizion, ai nuk e ka mbajtur të fshehtë simpatinë e vet ndaj presidentit rus. Kurse pas agresionit fashist rus kundër Ukrainës, Karlsoni pati deklaruar se “Rusia ka pasur arsye të forta për këtë sulm”! (Citohet sipas: “Kush është ky Taker Karlsoni?”. Faqja e internetit Lenta.ru”. 06 shkurt 2024. Një deklaratë e turpshme kjo, e cila e radhit këtë gazetar amerikan në krah të bandës kriminale të Putinit.
Pra, Taker Karlsoni, me simpatinë e tij për Putinin dhe Rusinë, ndjek gjurmët e atij të tij shpirtëror – Donald Trampit.
Ja çfarë shkruante para gati tetë vjetësh një gazetar dhe shkrimtar anglez:
“Në dhjetor (2015 – E.Y.), disa muaj para se Trampi të propozohej nga partia republikane si kandidat për president, Putini e pati quajtur “njeri të ndritur, të talentuar, pa as dyshimin më të vogël…”. Trampi, nga ana e vet, u shpreh për Putinin me simpati, duke e quajtur “udhëheqës të fortë”, me të cilin do të dëshironte të kishte marrëdhënie shumë të mira… Mjetet ruse të informimit masiv janë kryesisht në mbështetje të Trampit, i cili, në financimin e bizneseve të veta me pasuri të paluajtshme, tradicionalisht, vazhdon t’i var shpresat te paratë ruse” (Citohet sipas: Julian Borger. “Nuk ka dyshim që Putini përkrah Trampin”. Faqja e internetit e gazetës “The Guardian”. 26 korrik 2016).
Më lart përmendëm simpatinë që Putini, gjatë intervistës, i shprehu Taker Karlsonit për serbët, duke i quajtur “popull i shumëvuajtur”. Me siguri që ky gazetar me “paha të madhe”, duke anashkaluar, ashtu si edhe Putini, masakrat e kriminelëve serbë në Kosovë, s’luan nga istikami i Trampit në qëndrimin kundër shqiptarëve dhe sidomos kundër Republikës së Kosovës. Ja çfarë deklaronte Trampi në hapje të fushatës elektorale në dhjetor të vitit 2015 për zgjedhjet presidenciale të nëntorit 2016:
“Për mua personalisht, bombardimi i serbëve është një turp i vërtetë. Ndërkohë, Klintonët këtë e vlerësojnë si një sukses të paparë. Kërkoj ndjesë para popullit serb për të gjitha gabimet e politikës amerikane. Në qoftë se unë do të vij në krye të Amerikës, atëherë ka për të ndryshuar kursi i politikës së jashme, i cili deri tani shpeshherë ka qenë i gabuar” (Citohet sipas“Trampi i kërkoi falje Serbisë… për Klintonët”. Faqja e internetit “stihiya.org”. 25 dhjetor 2015).
Këtë informacion e ka pasë transmetuar edhe Radiostacioni “Zëri i Amerikës”, në datën 13 tetor 2016.
Para se Taker Karlsoni të fillonte intervistën me Putinin, shpresuam se ai do t’i drejtonte pyetje për luftën në Ukrainë, për krimet e ushtrisë fashiste ruse kundër popullit ukrainas, krime këto, të konkretizuara me masakra kundër popullsisë civile, si në rastin e qytetit Buça, ku bishat e tërbuara ruse vranë 410 fëmijë, gra dhe pleq dhe i groposën në një varr masiv. Shpresuam se gazetari do ta pyeste Putinin se cila ishte arsyeja që ushtria fashiste ruse gjuan me atileri të rëndë, me raketa dhe me avionë dhe shkatërron infrastrukturën e qyteteve dhe fshatrave të Ukrainës, si pallate banimi, çerdhe dhe kopshte fëmijësh, spitale, shkolla, objekte të tjera të traditës kulturore ukrainase. Por, farkeqësisht, shpresuam më kot. Taker Karlsoni paskej shkuar në Moskë për një tjetër qëllim, me tre objektiva kryesore:
Së pari, për të regjistruar enciklopedinë e mashtrimeve të Putinit dhe për t’ia shitur ato si të vërteta opinionit publik amerikan.
Së dyti, për të ngritur lart në sytë e opinionit publik amerikan kredinë e Putinit, i cili, në mbarë botën vlerësohet si simbol i krimit dhe i barbarisë së egër ruse, të mishëruar në shekuj kundër popujve të tjerë.
Së treti, për të ndikuar mbi opinionin publik rus në prag të zgjedhjeve presidenciale të këtij muaji, që të votojë për Putinin, si president i përjetshëm.
Me intervistën që i mori Putinit, gazetari Taker Karlson të kujton fjalën e urtë në vijim:
“Gazetaria është mbretëria e një durimi të jashtëzakonshëm për të zbuluar po aq të vërtetën, sa edhe gënjeshtrën”.

Gazetarëve amerikanë, të sojit të Taker Karlsonit, u shkon shumë për shtat aforizmi i famshëm i shkrimtarit dhe poetit irlandez Oskar Uaild (Oscar Wilde 1854-1900), i cili ka thënë:
“Në Amerikë presidenti qeveris katër vjet, kurse gazetarët gjithë jetën”.
Në mbyllje dëshirojmë të theksojnë edhe diçka tjetër. Një ditë më parë, në internet qe botuar informacioni në vijim:
“Analisti Genc Burimi, teksa komentoi artikullin e medias franceze “Mediapart” për kryeministrin Rama, tha se ky i fundit është trajtuar njësoj si Vladimir Putini” (Citohet sipas: “Artikulli i medias franceze për Ramën, Burimi: U trajtua njësoj si Vladimir Putini”. Faqja e internetit “Politico”. 29 shkurt 2024).
Po ditën e djeshme, 29 shkurt, Faqja e internetit “Pamfleti” kishte botuar artikullin me titull “Media franceze “nxin” Ramën: Si ka mundësi që Perëndimi mbështet një autokrat si ai?”.
Por çuditërisht, Blinkeni, gjatë vizitës në Tiranë, për Ramën deklaroi:
“Zoti kryeministër është jo vetëm udhëheqës i shkëlqyer, por kryeministër i mirë”. (Citohet sipas: “Blinken propagandë Ramës: Udhëheqës i shkëlqyer dhe kryeministër i mirë! U ka dhënë drita të bukura”. Faqja e internetit “Bold News”. 15 shkurt 2024).

Dy gjëra të çuditshme: kreu i diplomacisë amerikane lavdëron Ramën, i cili, faktikisht, është fytyra më e urryer për mbarë kombin shqiptar për shkak të shpopullimit katastrofik që i ka shkaktuar vendit tonë, të cilin, që prej shtatorit të vitit 2013 dhe deri tani, e kanë braktisur më shumë se një milionë njerëz. Kurse një krekacor i gazetarisë amerikane, si Taker Karlsoni, shkon dhe interviston Putinin, kryekriminelin e popullit ukrainas dhe shpreh mbështetjen e tij për sulmin fashist kundër Ukrainës.

Nga Dr Sadri Ramabaja, Prishtinë

Jemi në prag të njëvjetorit të të ashtuquajturës Marrëveshje e Brukselit – që ishte nusprodukt i planit të paralajmruar si një ndërmarrje shumë serioze franko-gjermane dhe që u akordua më 27 shkurt 2023. Pse gjykimet e gabuara të një lagjeje të diplomaëtve perendimor tashmë kanë imponuar pikëpamjen e tyre të gabuar për këtë dialog?

U lajthitën? Ishin shumë naiv? Apo vlerësuan tepër gabimisht pritjet që kishin nga Beogradi zyrtar mbi procesin e filluar një dekadë më parë?
A është po kjo lagje diplomatësh nga po këto shtete, rspektivisht pararendësit e tyre, që mendonin me zë lufta në Evropë ishte një gjë e së kaluarës, jo e së ardhmes? Madje edhe kur parashenjat ishin të qarta se shkërmoçja e Jugosllavisë nuk do të bëhej dot bazuar në të drejtën që kishte shprehur komisioni i jurisëtve europian në krye me juristin e njohur frëng Badinter, që ndërkohë shkoi në amshim. A do të ishte më mirë për Europën të kishte dëgjuar zërin e ndërgjegjes së minatorëve shqiptarë që ishin të gatshëm të sakrifikoheshin për mbrojtjen edhe të asj pak autonomia politike e kulturore që po ua mirrte neofashisti serb S.Milosheviq, nëse nuk kishin përfillur pothuajse fare zërin e studentëve që një dekadë më parë kishin marshuar në rrugët e sheshet e Prishtinës në kërkim të avancimit të asaj autonomie në Republikë, duke i barazuar shqiptarët me etnitë tjera në ish Jugosllavi që gëzonin atë statur, pavarësisht se ata ishin etnia e tretë përnga numri, fill pas Serbëve dhe kroatëve.

Si për inerci, dy dekada më vonë, Europa perendimore nuk ua vë veshin as vërejtjeve të polakëve e baltëve për rrezikun që mund të paraqesë Rusia për paqen në Europë. Europa, për fat të keq, nuk ia kishte vënë veshin as vërejtjeve të Roza Luksemburgut kur shkruante se : “Gjëja kryesore, megjithatë, është kjo: imperializmi rus qëndron pas nacionalizmit serb”.[1] [Kriza e Socialdemokracisë; 1916].

Serbia bojkoton Marrëveshjen e Brukselit

Në përpjekjet këmbëngulëse të Serbisë për t’ju shmangur realizimit të Marrëveshjes së Brukselit ishte nxitur Lista Serbe që të bojkotojë institucionet. Më 5 nëntor 2022 mbi 500 policë serbë, gjyqtarë e prokurorë kishin braktisur institucionet. Paraprakisht Lista Serbe, më 19 maj 2023, ishte mobilizuar e tëra dhe kishte përballur njësitet speciale serbe të pauniformuar me trupat e KFOR-it, duke e shndërruar Leposaviqin në arenë tragjikomike të lloit të vet, që do të përfundonte me plagosjen e mbi 90 ushtarëve të KFOR-it, dy prej të cilëve më vonë do t’ju amputoheshin gjymtyrët!

“Ne kemi vendosur të largohemi nga të gjitha institucionet politike, Kuvendi, Qeveria, dhe nga katër komunat në veri të Kosovës, por edhe që të largohen serbët nga gjyqësori, policia si dhe stafi administrativ në katër komunat në veri”, ishte shprehur atbotë kryetari i Listës Serbe, Goran Rakiq, derisa zëvendësi i tij Milivoje Radojqiq, do të mirrte një detyrë më të rëndë – atë të prijësit ushtarak për organizimin e kryengritjes popullore.

Të inspiruar nga “heshtja” perendimore, falangat shovene serbe do të përshpejtonin këtë aksion, duke kulmuar me aksionin që për shumëçka i ngajnte marshit rus në Krime dhe më 24 shttaor 2024 do të pozicionoheshin në Manastirin e Banjës [Banjskës], i njohur si qendër e pelegrinazhit ortodoks.

Përfundimi i atij plani që në vetvete gjykohej se do të ishte një Blickrieg, respektivisht uverturë për pushtimin e veriut të Kosovës. Mediat e botës gjatë ditës sa po zhvillohej ai operacion, përderisa njësitet speciale të Policisë së Republikës i kishin neutralizuar plotësisht dhe mund t’i zhduknin si minjtë,njoftonin se Beogradi kishte dhënë alarmin në qendrat diplomatike dhe ia kishte arritur të’i bindë forcat e KFOR-it që t’ju krijohet forcave serbe një koridor për tërheqje, pasi që një numër simbolik kishin rënë në duar të Policisë, ndërkaq një dyzinë ishin plagosur dhe po aq edhe ishin vrarë, duke e lënë në vend të vrarë policin, tani hero, Afrim Bunjaku dhe duke e plagosur një spartan tjetër nga pala jonë.

Pamjet e “trimave” të Radojçqiqit duke ikur shpatijeve të Banjës drejt kufirit serb, tanimë janë stivuar në kujtesën e historisë, por jo edhe numri real i të vdekurve nga ana e atyre që pretendonin të hynin në historinë serbe si “Junaci”.

***

Lajmet e fundit, titujt, depeshet e diplomatëve dhe sidomos paralajmrimi i presidentit frëng lidhur me konsekuencat për palën që do të jetë përgjegjëse për dështimin e marrëveshjes së Brukselit, u përsëritën gjaët javës që lamë pas disa heër, jo vetëm në emsionet qendrore të TV-ve, por edhe në debatet e shumta televizive.

Shumë gjëra kanë ndodhur në Kosovë dhe rreth saj gjatë këtij viti, por esencialisht në Paris, në Berlin a në ndonjë qendër tjetër vendimmarrëse në Europë fare pak ka ndryshuar në rpaort me gjykimin e Serbisë si përgjegjëse e dështimit të kësaj marrëveshjeje.

Madje edhe pa snjë viti të veprimit të plogësht të diplomacisë europiane, europerendimorëve duket se u mungon empatia për të kuptuar me të vërtetë dimensionet komplekse të kësaj qëndrese serbe dhe për t’i komunikuar ato me ndershmëri. Prandaj Serbia ka bojkotuar dhe vazhdon ta bojkotojë Marrëveshjen e Brukselit.

Një diskurs europerendimor i bllokuar

Ecejaket e diplomatëve europerendimor drejt Beogradit apo Prishtinës, sidomos ato të emisarit Mirosllav Lajçak, janë bërë të zakonshme për parisientë e berlnezët e rëndomtë. Natyrisht në një mënyrë tjetër sesa për qytetarët shqiptarë të Kosovës apo ata të Serbisë. Parakalimi i presidentit të Serbisë para armëve të reja që ai i proklamon, e të cilat i merrë nga Rusia e Kina, Franca e Izraeli…qytetarëve në Paris, Milano a Mynih mund t’mos ju bëjë përshtypje, ndërkaq atyre shqiptarë në Kosovë ju rikthen pamjet e marshimit të armatës serbe në vitin 1998 e 1999 gjithandej në Kosovë, në përpjekje për të realizuar operacionin e famëshëm PATKOI dhe shpopullsuar Kosovën nga elementi shqiptar, ngjashëm siç kishin bërë armatat sebe në janarin e vitit 1878 në Topliscë, Nish, Kurshumli e deri në Vrajë, duke kryer gjenocidin e paër ndaj popullsisë shqiptar në sy të Europës dhe duke shpopulluar plot 8 qytete e 998 katunde nga elementi shqiptar.
E përderisa Beogradi vazhdon luftën hibride në funksion të ringjalljes ës atmosferës së pragluftës në Kosovë, ajo përjetohet krejt ndryshe në kancelaritë perendimore, ndërkaq ndjehet fare pak nga qytetaërt e rëndomtë. Dhe kjo është krejt normale. Europa po përballet ndërkohë nga pamjet e luftës reale që po zhvillohet në Ukrainë. Nëse qytetarët e rëndomtë berlinez, siç shkruan e përditshmja Berliner Zeitung më 24 shkurt,[2] në biseda me familjen dhe miqtë, shkëmbejnë ide për situatën në Ukrainën lindore, pozicionimi i tri armatave serbe nga katër sa ka gjithësejt, rreth e përqark Kosoëvs, mbetet larg vëmendjes së tyre. Në shenjë solidariteti, disa flamuj ukrainas zbukurojnë ballkonet në Friedrichshain dhe Schöneberg,[3] shkruna gazeta në fjalë në dy vjetorin e fillimit të lufëts në Ukrainë. Por, edhe në këto qytete, si shumëkund në Europë, tutje mungon tërësisht empatia për rrezikun e hapur që paraqet Serbia për përhapjen e frontit të dytë të lufëts në jugun e Europës. Po ashtu gjithandej në Europë, për pikëpamjen franko-gjermane që qëndron në themel të marrëveshjes së Brukselit dhe për dialogun Kosovë-Serbi që po pëson fiasko, dinë fare pak. Prej dy dekadash, qytetarët franko-gjerman herë pas herë, e gjatë vitit që lamë pas më shpesh, kanë dëgjuar kredon si mantra nga diplomatët dhe emisarët e tyre se, ata do të mbështesin dialogun dhe se ai është rruga e vetme për fqinjësi të mirë dhe shtegu drejt BE-së për që të dy palët. Në prag të njëvjetorit të Marrëveshjes motoja e diplomaëtve perednimor nuk korrespondon me realitetin dhe vllnetin politik në Beograd.

Nuk është e vështirë të konstatohet se “nëse Kosova do të kishte marrë mbështetjen e duhur diplomatike”, sidomos nëse asaj do t’i ishte hapur rruga për aderim në NATO, nuk do ta kishim fare 24 shtatorin e 2023-ës. Prndaj kemi armatimin masiv të Srbisë edhe me sisteme armësh nga Kina e Rusia, që mund të jenë tejet të rrezikshe për paqen e sigurinë jo vetëm në rajonin tonë.
Në vend të kësaj mbështetje, drejtuesit e Rpublikës së Kosovës sot po i nënshtrohen një presioni të paparë për të realizuar Asociacionin e Komunave me shumicë serbe, madje krejt unilateralisht! Refutzimi i marrëveshjes nga ana e Beogradit sikur nuk ju bën përshtypje fare!
Sido që të jetë, qëndrimi nga Brukseli në raport me dialogun dhe insinuatat e Serbisë në dëm të integritetit dhe sovranitetit të Republikës, nuk priten mirë nga qytetarët e thjeshtë të Kosovës, përkundrazi kanë shkaktuar gjithnjë e më shumë zemërim dhe paqartësi. Për më tepër: kritika të ashpra me tone delegjitimimi shprehen ndaj të gjithë atyre që në emër të koordinimit të veprimeve politike, tek diskutojnë publikisht për skenarë në të cilët Kosova mund të pësojë humbjen e veriut.

Kryediplomati i njohur, i cili përfaqësoi Gjermaninë në Rusi nga 2014 deri në 2019, tre muaj pas marshit rus për pushtimin e plotë të Ukrainës kishte promovuar togfjalëshin “Duhet ta kuptojmë Rusinë”. Por ai kishte pohuar edhe atë se “Të kuptosh nuk do të thotë të aprovosh ose të mbështesësh, por më tepër të kesh empati për logjikën e udhëheqjes ruse për të kuptuar veprimet e tyre dhe për t’u armatosur kundër tyre.”[4] Në linjë me këtë deklaratë, por duke e përmbysur logjikën e veprimit që ajo sugjeronte, ndërkohë na vije deklarata e kryemistrit të Shqipërisë sonë në Berlin e gjetkë, kur bëhej fjalë për snaksionimin e Serbisë meëq nuk I bashkohej veprimeve të BE-së dhe Perednimit për ta sanksionuar Rusinë, tek pohonte se “Duhet të kuptoni se Serbia është në një pozicion shumë të ndryshëm nga shumë të tjera, për shkak të historisë së saj, për shkak të lidhjeve të veçanta me Rusinë!”[5]

“Misioni historik” i Vuçiqit

Në Serbi, opozitariët e mirëfilltë, ndërkohë nga ana e BIA-s ëshërbimi sekret serb] trajtohen krejtësisht në përputhje me atoqë Putini i trajton oponentët e tij. Viktimë e kësaj sjellje fashiste ishte kryetari i Partisë Republikane, Nikola Sanduloviq, që më3 janar u arrestua dhe rrah nga BIA.

“Kam qenë i kidnapuar para shtëpisë sime. Për fat të mirë, dy policë i kisha para shtëpisë, sepse edhe më parë më kishin kërcënuar ndaj i kisha marrë për mbrojtje. Kanë dalë dy makina të mëdha nga të cilët dolën 10 persona. Ata filluan të më rrahin direkt në rrugë. Më pas më futën në furgon, më rrahën brutalisht. Më pas më çuan në stacionin e policisë. […]

“Unë kam pasur gjakderdhje, asnjë s’ka folur me mua më kanë rrahur brutalisht. Pastaj më hodhën në një kamion dhe kur janë hapur dyert kam parë që po më nxjerrin jashtë dhe më kanë lënë para ndërtesës së policisë sekrete të Serbisë e cila është përgjegjëse për shumë vrasje të bëra në periudhën e ish-Jugosllavisë. Aty më kanë marrë disa persona me uniforma si ajo që kishte Radoiçiqi në Banjskë”.[6]

Avokati serb, Çedomir Stojkoviq, në një emision debati në një TV kosovare, pohoi pa hezitim, se Aleksandar Vuçiqi është më i keq se sa ish-shefi i propagandës naziste në kohën e Hitlerit, Joseph Gebbels.[7]

Ai tha se Vuçiq është nxënës i politikës së kriminelit serb Vojislav Sheshel.

Një pjesë e mirë e bllogerëve pro Vuçiqit nuk ngurrojnë të shkruajnë se “Vuçiqi është në një mision historik”. Presidenti serb dëshiron të hyjë në histori, duke ia kaluar Milosheviqit.
Vuçiqi duke gëzuar jo vetëm mbështetjen e Rusisë, po edhe të një lagjeje të shteteve të BE-së, ka konsoliduar fuqinë e tij, sidomos në mandatiin e tij të fundit dhe këtyre dy viteve të luftës në Ukrainë.

Vuçiqi investon tutje për përfitimin e kohës. Ai logarit në zgjedhjet e nëntorit në SHBA, në mundësitë që lufta në Ukrainë do të imponojë për krijimin e një rendi të ri botëror… “Bëhet fjalë për G7 kundrejt Brics”. Ai duket se ka përvetësuar gjykimin e një lagje analistësh rus se lufta në Ukrainë do të jetë e ngjashme me atë të Koresë: luftime aktive që do të zgjasin edhe disa vite të tjera, pastaj një armëpushim dhe pranim i realiteteve territoriale. Në përmbyllje: Donetsk, Luhansk dhe Krimea do të bëhen ruse, Kievi dhe perëndimi i Ukrainës do të pranohen në BE dhe NATO, sipas parashikimit. Në kët kuadër edhe Serbia tok me Republikën Serbe.

Gjatë periudhës sa lufta vazhdonte në Kroaci dhe Bosnjë, diplomacia perednimore kishte prezentuar modele të shumta të organizimit politik, para së gjithash në BeH, por edhe në Kroaci. Plani Z-4 është sigurisht përpjekja më domethënëse e bashkësisë ndërkombëtare për t’i dhënë fund luftës në Kroaci dhe për të sjellë një zgjidhje diplomatike. Plani i Ahtisarit duket se ka marrë shumëçka nga Z-4shi. Zbatimi i këtij plani në Kroaci, pala kroate e kisht të qartë se ai “pa dyshim do të ndryshonte rrënjësisht rendin kushtetues dhe juridik të Republikës së Kroacisë dhe do të krijonte një strukturë federale-konfederale. Një model i tillë i shtetit do ta kthente Republikën e Kroacisë nga një shtet i popullit kroat në një shtet kroato-serb, gjë që do të sillte destabilitet të përhershëm dhe aspirata secesioniste, me të cilat po përballet Bosnja dhe Hercegovina në tridhjetë vitet e fundit.”[8]

Pika e tretë e Planit Z-4 parashihte taksativisht “vetëqeverisje politike të serbëve në territorin e 11 komunave ku ata përbënin shumicën në vitin 1981, por pa të drejtën e shkëputjes”.
Plani franko-gjerman në esencë, ka edhe elemente të theksuara të Planit Z-4 përmes së paku dy pikave të tij: e para, që ka të bëjnë me Qendrën administrative të Asociacionit [sic!] dhe e dyta, ajo e Arbitrazhit, ndryshon rendin kushtetues-juridik të Republikës, duke e shndërruar Kosovësn në një federatë shqiptaro-serbe.
Ashtu si udhëheqësit e Krainës, respektivisht të të ashtuquajturës Republikës Srpska Krajina, si Lista Serbe me oazën e saj të krimit – Veriun e Kosovës, ishin dhe janë ndjekës besnikë të Beogradit. Mes komunitetit serb në veriun e Kosovës në prag të Marrëveshjes së vitit 2013, pati një luftë të pamëshirshme për pushtet dhe meqë parashteti i tyre gradualisht po shndërrohej në një oldorado krimi dhe paligjshmërie. Prandaj drejtuesit e Listës Serbe që morën pushtetin nuk ishin aspak të gatshëm të bënin kompromis me shqiptarët dhe kjo ishte arsyeja reale pse likuiduan Oliver Ivanoviqin. Por nëse Milosheviqi kishte dështuar në Kroaci me Republikën Srbska Kraina dhe nuk ia kishte arritur ta përmbyllë kapitalizimin diplomatik të pushtimeve ushtarake, Vuçiqi përmes eksperimentit të 24 shtatorit po pretendonte të kompenzonte humbjen e Milosheviqit që i ishte imponuar nga Marrëveshja e Kumanovës [9 qershor 1999] dhe përmes dialogut në Bruksel ta përmbyllë kapitalizimin diplomatik të aneksimit të veriut të Kosoëvs, duke imponuar Bashkësinëe Komunave me shumicë serbe në një de fakto Republikë Serbe 02.

Beogradi nuk ka pushuar kurrë së bëri thirrje për realizimin e kopjes së Z-4-tërshit në veriun e Kosovës, duke kompenzuar humbjen e origjinalit të saj në Kroaci. Plani frënko-gjerman duket se nuk i mjafton, respektivisht nuk i garanton një mundësi të tillë të gjakuar, sidomos jo pas disfatës që pësoi më 24 shtator 2023.
Le të kujtojmë se Z-4 ishte ringjallur në vitin 1999 si një shabllon për Marrëveshjen e Rambujesë – një traktat paqeje i propozuar midis RF të Jugosllavisë dhe shqiptarëve në Kosovë, i cili u refuzua nga Millosheviqi dhe u pasua nga bombardimet e NATO-s ndaj Serbisë.[9]
Rikthimi tek Plani frënko-gjerman pavarësisht kufizimet e tij, sipas dioptrisë së Vuçiqit, pasuesit real të Milosheviqit, meqë nuk i hapë mundësi minimale marshit drejt realizimit të misionit të tij. Përkundrazi, rikthimi tek Plani Frënko-gjerman, ai e ka të qartë, është fundi atij misioni, respektivisht shprehje e dështimit të tij në procesin e përmbylljes së kapitalizimit diplomatik të pushtimeve ushtarake.

Mendimi i dëshiruar që mbizotëron në Bruksel, se dialogu mes Kosovës dhe Serbisë do të përmbyllet brenda javësh, e gjithësesi brenda vitit 2024, mund të zhvendoset në përputhje me atë të përfundimit të luftës në Ukrainë.

“Zona tampon” dhe “Bota serbe”

Pas Luftës së Dytë Botërore, roli që i ishte rezervuar Jugosllavisë ishte që ajo të mbante nën kontroll nacionalizmin serb dhe kroat, duke përfaqësuar njëkohësisht një “zonë tampon” midis SHBA-së dhe Bashkimit Sovjetik. Pas shkërmoçjes së Jugosllavisë, përpjekjet e një lagjeje të diplomacisë perednimore për ta rikthyer atë në trajtën e Ballkanit Perendimor, ku rolin e liderit do ta kishte Serbia, kanë marrë tatpjetën e pakthyeshme. Ndërkohë, kur rolin e “Zonës tampon” midis SHBA-ve dhe Federatës Ruse po e merr ngadalë Polonia dhe Ukraina, cili do të ishte roli i “Botës Serbe” në rajon dhe në rrafshin gjeopolitik?
Le të kujtojmë se Milorad Dodik në vitin 1998, kur ishte bërë kryeministër me dy deputetë në Kuvendin e RS-së kishte pikërisht mbështetjen e një diplomati amerikan. Ai ishte pikërisht Gabriel Escobar.
Si Dejtoni që prodhoi mbi gërmadhat e masakrat serbe entitetin që sot njihet si Republika Serbe në Bosnjë e Hercegovinë, ashtu edhe “Bota Serbe” mund të trajtohen si produkt, respektivisht dëshmi e lajthitjes së ekipeve përkatëse të diplomatëve që ndërtuan strategjinë amerikane për Ballkanin dhe jo si shembull i lirisë dhe demokracisë amerikane.
Por ta përkujtojmë faktin se cilat ishin dy prej tezave themelore mbi të cilat do ët ngrihet ngrehina e Marrëveshjes së Dejtonit: E para, Bosnja dhe Hercegovina formalisht është një shtet i njohur dhe i pavarur. E dyta, Serbia merr gjysmën e territorit të BeH, ajo ka shtet brenda shtetit pa sovranitet ndërkombëtar.

Në diplomaci nuk arrihet asgjë me lëshime të vogla

Establishmenti politik në Tiranë e Prishtinë, fjalën e kam për këtë klasë politike që shenjon epokën e tranzicionit politik në Shqipërinë politike dhe ata në Prishtinë, ku përfshihet eshaloni i titistëve të konvertuar në demokratë në vitet 1990 dhe konglomerati mes titistëve të konvertuar në kosovacentristë dhe olhokratëve që keqpërdorën UÇK-në e vegjëlisë, nuk ishin të aftë që ta kuptonin se në diplomaci nuk arrihet asgjë me lëshime të vogla.
Këtë po bën sot qeveria aktuale e Kosovës. Në diplomaci kur dy palët janë të pabarabarta, siç rasti mes SHBA-ve dhe Kosovës, respektivisht BE-së dhe Kosovës, pala më e dobët gjithmonë duhet të synojë kuotat e mëdha. Natyrisht ajo në këtë rast prezanton planin, por edhe vepron për t’i fituar kotat në terren.
Qeveritë pararendëse nuk e bënë kurrë këtë. Ato vazhdimisht prisnin që partnerët tanë t’ju sillnin planet në tavolinë. Le të kujtojmë “Planin e Grupit të Kontaktit”, “10 pikat e Ban Ki Munit”, “Planin e Ahtisarit”…
Kjo sjellje ka të bëjë me komplekset dhe inferioritetin e skajshëm jo vetëm në diiplomaci.
Diplomacia kërkon edhe guxim edhe ide, që nuk mund të thuhet sot se i mungojnë qeverisë Kurti 2.

A do të thotë kjo se ne duhet të përgatitemi për një dialog të pa fund me Serbinë?
Në rrethanat kur Perendimi po flirton në mënyrë të habitshme dhe ogurzezë me Serbinë, ky konkluzion rezulton real e logjik. Rusia mund të ndalej në Gjeorgji [2008] ose në Krime [2014], por Perednimit i mungonte agjenda e mirëfilltë gjeopolitike në raport me Rusinë. Kjo agjendë ka vite që i mungon edhe në raport me Serbinë, ose edhe më keq, Perendimi po flirton me Serbinë duke i mundësuar asaj realizimin e “Botës serbe”.
Luftën në Ukrainë në rrafshin taktik, tash kur ajo hyri në vitin e tretë, duket se po e fiton Rusia, por po e humbet në kontekstin strategjik. Pavarësisht fitoreve të vogla në terren, Putini ka dështuar në realizimin e objektivit të tij themelor: aneksimin e plotë të të ashtuquajturës Novoja Rusia – madje as dy qytetet me enklavat më të mëdha rusisht-folëse, siç janë Harkovi dhe Odesa. Sa më shumë që zgjatë lufta në Ukrainë, e kjo duket se do të vazhdojë tutje me vite, Rusia aq më tepër i përafrohet pozicionit të vasalit të Kinës.
Ndërkohë, duke e parë këtë mungesë të theksuar të qartësisë politike të Perednimit, Serbia e forcon retorikën e saj, duke përfshirë kërcënimet e reja përmes shndërrimit të armatës së saj në superfuqi rajonale, e vetëdijshme se vetëm përmes shantazheve të kësaj natyre, mund të përfitojë nga udhëheqësit perëndimorë.
A do të thotë se kemi të bëjmë me mungesën e guximit politik të Perendimit?

Nëse dialogu duket në qast se mund të shpie drejt forcimit të Republikës së Kosovës, Serbia bojkoton atë. Prandaj marrëveshja franko-gjermane po sabotohet; prandaj nuk ka dritë në fund të tunelit. Ky fakt është një tregues i vështirësive thelbësore që ende ekzistojnë në marrëdhëniet midis dy palëve rrjedhimisht edhe mes dy kombeve.
Aspiratat e Serbisë për aneksimin e veriut, të drejtat reciproke të minoriteteve, si dhe njohja ndërkombëtare e Kosovës janë vetëm disa nga sfidat themelore që duhet të adresohen për të arritur një zgjidhje të qëndrueshme.
Në këtë kontekst, nevoja për vullnet politik dhe përpjekjet e vazhdueshme për të gjetur zgjidhje të pranueshme për të dyja palët janë jetësore.
Pavarësisht kësaj, Samiti “Ukrainë – Europa Juglindore”, që u mbajt në Tiranë më 28 shkurt, dëshmoi sërish se Serbia nuk është një shtet i lirë që mund të marrë vendime që cenojnë interesat ruse në rajon, rrjedhimisht ajo tutje nuk është e gatshme të shkëputet nga influenca ruse. “Kalimi i ylberit”, respektivisht shkëputja e Serbisë nga influenca ruse dhe rirreshtimi I saj krah Perednimit, nuk do të duhej të kishin si çmim krijimin e “Botës serbe”. Asesi jo në dëm të Kosovës.

Përfundim

Dilogu mes Kosovës dhe Serbisë do të përfundojë shpejt vetëm atëherë kur Perednimi i jep fund këtij flirtimi, duke ia bërë të qartë Serbisë se ka ardhur koha që ajo t’i japë fund ambicieve të saj hegjemoniste, respektivisht kur ajo heq dorë nga idetë për aneksimin e veriut të Kosovës. Serbisë duhet t’i bëhet e qartë se ashtu si Franca që më në fund pranoi Algjerinë si një shtet-komb të pavarur në 1962; ashtu si edhe Britania e Madhe pranoi Republikën e pavarur të Irlandës në 1921 dhe Indinë në 1947, ka ardhur koha që edhe Serbia ta pranojë pavarësinë e Kosovës, duke njohur faktin se për 87 vjet ajo e kishte shfrytëzuar si koloni.
Ky brez politikanësh në Serbi, e qartë, nuk ka gjasa që ta njohë relitetin e krijuar pas 17 Shkurtit 2008, respektivisht pavarësinë e Kosovës. Ndërkaq insistimi për ta mbajtur gjendjen e status quosë mes Kosovës dhe Serbisë pa kufi, respektivisht deri atëherë kur do të krijoheshin rrethanat objektive gjeopolitike për një “kthim të mundshëm” të armatës serbe [Vuçiqi prandaj potencon modelin e Nagornikarabahut], ky pozicionim krejt natyrshëm i hapë rrugë rishikimit të plotë të qëndrimit të Grupit të Kontaktit, respektivisht mospërfilljes së tij nga pala shqiptare, duke i hapur rrugë të drejtës së ligjshme mbi të drejtën e Kosovës për bashkim me Shqipërinë, gjegjësisht aprovimit të ligjit për referendum, duke krijuar kështu strukturën e duhur ligjore për ecje tutje drejt krijimit të Federatës Shqiptare sipas modelit gjerman.
____

1. Shih më gjerësisht: Rosa Luksemburg: Kriza e Socialdemokracisë, 1916.
2. https://www.berliner-zeitung.de/politik-gesellschaft/zwei-jahre-ukraine-krieg-was-wir-nicht-sehen-wollen-und-warum-dieser-krieg-noch-lange-dauern-wird-li.2186983
3. Po aty.
4. Po aty.
5. https://foldrejt.com/edi-rama-kerkon-mirekuptim-per-pozicionin-e-serbise-ndaj-rusise/
6. https://klankosova.tv/sanduloviq-tregon-si-u-rrah-nga-bia-i-pranishem-ka-qene-edhe-radoiciq/
7. https://telegrafi.com/avokati-serb-vuciq-eshte-keq-se-gebelsi/
8. https://www.geopolitika.news/analize/plan-z-4-plan-za-trajnu-destabilizaciju-hrvatske/
9. https://www.geopolitika.news/analize/plan-z-4-plan-za-trajnu-destabilizaciju-hrvatske/