Në emër të dashurisë që se lodhi kurrë koha

___

Sot, pas 67 vitesh që lakmia e jetës më hodhi në këtë dhe nën këtë qiell të quajtur Dukaivë,

rrënjën e shpirtit tim,

ngre një dolli të trishtë dhe të bukur njëkohësisht

me tri gota në dorë –

njërën për nënën time 91-vjeçare, që ende më përshëndet me sytë e saj të qepur nga drita e përjetësisë,

tjetër për shpirtin e Bacalokut, që hesht, por dëgjon gjithçka këtu pranë meje,

dhe të tretën për veten time – bir i tyre, që nuk u thava dot kurrë nga rrënjët!

Sot nuk jam vetëm.

Jam me ata që m’i fali Zoti në një shtëpi të stërmadhe shpirtërore:

6 vëllezër e 5 motra – të shpërndarë si yjet në të katër anët e planetit,

me familje, me fëmijë, me mall e me amanet…

por kurrë pa njëri-tjetrin në gjak.

Jam me Fetijen, bashkëshorte në betejë e heshtje,

me Fjollën, Vesën dhe Blinin – tre fjalë që m’i flasin çdo ditë me gjuhën e gjakut dhe të shpirtit.

Po sot, më falni nëse prek plagën time publike:

plot 10 vite burg, plot 120 muaj…

dhe as edhe një vizitë mujore…

askush nga ata që ishin gjaku im nuk guxoi të më shihte në sytë e mureve…

në sy të ferrit që më lidhi, por nuk më theu.

Për këtë nuk kërkoj më asgjë…

Sepse nuk kam lindur të bëj llogari,

por të mbaj amanet.

E sot, në këtë tokë që më lindi,

që më pa të shkoj e të kthehem me plagë e piktura shpirti,

po e ngre zërin tim për të gjithë të dashurit e mi:

Të afërm, të afërt, të largët, të shpërndarë…

Por që më rrinë si dhimbje e bukur në gjoks.

Ky tekst s’është as fjalim, as lutje.

Është një përshëndetje me lot të heshtur.

Është një përqafim në vend të fjalës.

Është dollia ime për ju.

Të miat rrënjë…

të miat plagë…

të miat dashuri.

që s’e Besova Se Do Ta Arrija

Për ty, Dukaivë, për tokën që më lindi e më pa t’i kthehem i gjallë e i djegur si prush…

⸻

Nuk besoja se do të arrija…

jo këtë ditë,

jo këtë orë,

jo këtë çast që thërret me emrin tim

në malet ku gjëmoi e qau nën qiellin e Kosovës

atëherë kur liria ishte veç një ëndërr

e burgjet – hije të ngjitura në trup!

E sot…

sot është datëlindja ime!

Po, e them me zë të lartë,

me gjak që s’është tharë ende prej torturës:

67 vjet – dhe jam këtu!

Me nënën 91-vjeçare pranë,

me hijen e Bacalokut mbi sup,

me dheun e Dukaivës që më njeh nga hapat e parë

e deri tek klithma e fundit që nuk doli dot nga muret e Nishit.

⸻

O ju që më deshët pa kushte,

familje, fëmijë, bashkëshorte e motra vëllezër të shpërndarë si shpirtra nëpër botë –

e ju që më dënuat pa më parë në sy…

Ja, më keni para jush,

i gjallë nga mrekullia e dhimbjes,

i pastër nga baltërat që m’i derdhët me letra të firmosura nga veglat e ferrit.

⸻

A e dini ju,

se për çdo ditë burgu

kish një çmim poshtërimi?

Një dosje përgatitur si kurth,

një vagabond i futur me urdhër,

një fjalë e pistë nëpër celula,

një “mërhamet” që fshihte grushtin…

e në çdo muaj më thoshin:

“Hiq 5 vjet, hiq 3, hiq 1… veç nënshkruaj që je fajtor!

– Fajtor për çfarë?!

– Për atë që je, për atë që beson, për atë që s’je gati me e shit!”

⸻

Unë jam biri i Kosovës,

i kësaj Dukaive ku betohem sot:

Pasha tokë e qiell, pasha hënë e diell,

s’e shita as shpirtin, as kombin, as mallin për nënën,

as dashurinë për ju – të dashurit e mi!

Por s’mund të vija në vizitë…

sepse trupi s’ma mbante më veten

nga tortura që më bëri vetë drejtoria

– Nikoliçi, kryepërbindëshi i errësirës,

– Neshe, inspektori që kishte më shumë urrejtje sesa urdhra…

⸻

E sot, që jeta m’i dhuroi sytë për të parë përsëri këtë tokë,

këtë qiell, këtë gurë e këtë erë që më flet me emrin tim,

dua të bërtas, të përplasem, të qaj me gjithë fuqinë e një burri që s’pranoi të shesë asnjë çast të së vërtetës së vet!

Sot dua të ngre gotën time

për ju që më mbajtët gjallë në heshtje,

për ju që më harruat në heshtje,

për ju që më lexoni tani…

e nuk besoni se jam ende gjallë.

⸻

Po, jam!

Jam akoma zëri i plagëve që nuk u shitën!

Jam piktura që vizatoi burgun me copa buke.

Jam vargu që s’u frikësua nga rojet,

jam fjala që u mbajt në mendje e jo në letrat e SPIUNËVE!

⸻

67 vjet!

– e çdo ditëlindje e ka brenda edhe ditën që desh më vdiq,

– edhe orën që më torturuan,

– edhe momentin që nuk më lanë të shoh prindërit…

Por sot, o vendi im, në Dukaivën e bekuar

përkul kokën time e them:

Faleminderit që më le të arrij deri këtu.

Që nuk më zhduke, por më lartësove me dhimbje.

Që më bëre artist, dëshmitar dhe gjurmë në këtë tokë.

⸻

E sot, më lejoni të mbaj këtë dhimbje si medalje,

të mbështjell veten me dashurinë për ata që kam pranë

– nënën, gruan, fëmijët, shokët,

dhe të pëshpëris nga zemra e plagës time:

E shik familjar miq e dashamire me

Thonë

Gëzuar Ditëlindjen, Sak Muji!

Bir i burgut, bir i gurit, bir i Kombit!

IN NOME DI UN AMORE CHE IL TEMPO NON HA MAI STANCATO

Oggi, dopo 67 anni in cui l’avidità della vita mi ha gettato in questa terra e sotto questo cielo chiamato Dukaivë,

la radice della mia anima,

alzo un brindisi malinconico e bello al tempo stesso

con tre bicchieri tra le mani:

– uno per mia madre, 91 anni, che ancora mi saluta con gli occhi cuciti dalla luce dell’eternità,

– l’altro per lo spirito di mio padre, Bacaloku, che tace ma ascolta ogni cosa qui accanto a me,

– e il terzo per me stesso – loro figlio, che mai si è seccato dalle radici!

Oggi, non sono solo.

Sono con coloro che Dio mi ha donato in una casa spirituale immensa:

sei fratelli e cinque sorelle, sparsi come stelle nei quattro angoli del pianeta,

con famiglie, con figli, con nostalgia e con eredità…

ma mai lontani nel sangue!

Sono con Fetije, compagna di battaglie e silenzi,

con Fjolla, Vesa e Blini – tre parole che mi parlano ogni giorno con il linguaggio del sangue e dell’anima.

Perdonatemi se oggi tocco la mia ferita pubblica:

dieci anni di prigione, 120 mesi…

e nemmeno una visita mensile…

nessuno di quelli che erano il mio sangue osò guardarmi negli occhi attraverso i muri…

gli occhi dell’inferno che mi legavano, ma non mi spezzarono!

Di ciò non chiedo più nulla…

Perché non sono nato per fare conti,

ma per portare un giuramento.

E oggi, su questa terra che mi ha generato,

che mi ha visto partire e tornare con ferite e quadri dell’anima,

elevo la mia voce per tutti i miei cari:

vicini, lontani, dispersi…

che mi stanno nel petto come una dolce ferita.

Questo testo non è un discorso, né una preghiera.

È un saluto con lacrime silenziose.

Un abbraccio al posto delle parole.

È il mio brindisi per voi.

Le mie radici…

le mie ferite…

i miei amori.

⸻

IN THE NAME OF A LOVE THAT TIME NEVER WORE DOWN

Today, after 67 years that life’s greed tossed me upon this land and beneath this sky called Dukaivë,

the root of my soul,

I raise a bittersweet toast

with three glasses in hand –

one for my 91-year-old mother, who still greets me with eyes stitched by the light of eternity,

another for the spirit of my father, Bacaloku, who is silent but hears everything here beside me,

and the third for myself – their son, who never dried up from his roots!

Today I am not alone.

I am with those whom God gave me in a great spiritual house:

six brothers and five sisters – scattered like stars in all corners of the earth,

with families, children, longing and legacy…

but never without one another in blood.

I am with Fetije, my partner in silence and struggle,

with Fjolla, Vesa and Blini – three names that speak to me daily in the language of blood and soul.

But forgive me today for touching my public wound:

ten full years in prison, 120 months…

and not a single monthly visit…

no one from my blood dared face me through the walls…

through the eyes of hell that bound me, but did not break me!

For this, I ask for nothing…

Because I was not born to calculate,

but to carry a vow.

And today, on this land that bore me,

that saw me leave and return with wounds and soul-paintings,

I raise my voice for all my loved ones:

near, far, scattered…

who dwell in my chest like a beautiful ache.

This text is not a speech, nor a prayer.

It is a greeting with silent tears.

It is an embrace instead of words.

It is my toast to you.

My roots…

my wounds…

my loves.