Mathieu Aref, pellazgolog, Paris
Hyrje
Ka disa që bëjnë përsëritje nganjëherë të pavetëdijshme të çdo gjëje që thuhet në forumet e Internetit, salonat private, bisedave kafenejash, etj… Që nga fundi i komunizmit, shumë Shqiptarë janë bërë si me magji “historianë ose gjuhëtarë”, pa pasur aftësinë, njohuritë ose diplomat e nevojshme për të ndërmarrë shkrime në fusha që kërkojnë një minimum aftësish. Këto janë profesione që kërkojnë edhe ndershmëri intelektuale të pamohueshme. Nuk shkruhet një libër ose një artikull duke kopjuar shkrimet e të tjerëve. Së fundmi, nuk bëhesh specialist në asnjë fushë vetëm duke fryrë në të.
@Logo ZE
Jo vetëm që nuk keni guximin të zbuloni veten duke qëndruar i fshehur pas një pseudonimi pa fytyrë dhe pa emër, por i lejoni vetes të më kundërshtoni pa dhënë as më të vogëlin provë për të kundërtën. Ju kundërshtoni për hir të kundërshtimit, duke përdorur një qasje të vogël, një stil tinëzar dhe ofendues, dhe argumente që vërtetojnë se nuk jeni një shkencëtar që përdor argumente të strukturuara, të qarta, të besueshme, të kuptueshme dhe…jo fantazia ! Ju nuk vini këtu për të ashtuquajturin dialog, por thjesht për të provuar ta rrëzoni tezën time (ai ende s’ka lindur) me argumente jo-shkencore, por më tepër edhe fëminore dhe shpirtvogël. Për sa më duket, ju mungon guximi, ndershmëria ose dinjiteti për të diskutuar hapur me një shkencëtar me përvojë të shumtë. Sjellja juaj, mënyra juaj dhe metoda juaj e qasjes ndaj një diskutimi historik, gjuhësor ose shkencor tregojnë një personazh të dyshimtë, të paaftë, dashakeq ose grabitqar që vjen këtu në faqen time personale të FB thjesht për të më denigruar, ofenduar ose nënçmuar për të kënaqur egon tuaj ose thjesht për t’u shërbyer interesave të atyre që u kanë punësuar për të bërë punën e tyre të ndyrë. Kur them i paarsimuar, nuk dua të them analfabet, por përkundrazi mungesë kulture. Të jesh i kulturuar nuk do të thotë dikush që vetëm lexon shumë, por dikush që lexon, kupton, mban mend dhe di të komentojë mbi atë që ka lexuar ose mësuar. Por të lexosh shumë nuk të bën domosdoshmërisht specialist i një fushe të caktuar. Nuk mund të debatoj me një fantomë, dhe aq më tepër me një person të paaftë, keqdashës, një spiun ose dikë të shitur servilisht armiqeve tanë tradicionalë (Grekët dhe Serbët). Kjo mund të mos jetë reale, por sjellja juaj sugjeron që mund të jetë e tillë. Do të diskutoj me ju vetëm sinqerisht dhe me ndershmëri pasi të keni demaskuar veten, të keni provuar se kush jeni, çfarë bëni, nivelin tuaj shkollor ose akademik, përvojat dhe aftësitë tuaja në historinë, mitologjinë dhe gjuhësinë e lashtë. Atëherë, do të jemi në gjendje të diskutojmë lirisht, hapur, me dinjitet, pa komplekse, pa tabu dhe pa asnjë armiqësi apo agresion.
Këtu do t’i përgjigjem pyetjes që është thelbësore për të kuptuar “kush ishin Pellazgët” dhe qytetërimi i tyre i uzurpuar nga pushtuesit Helenë, dhe veçanërisht deshifrimin i emrit të tyre që na vjen nga lashtësia e lartë, i cili emër zbulon identitetin e këtij “populli parahistorik”. Ndërkohë që jeni fshehur në mënyrë tinëzare pas një pseudonimi, e keni zbuluar disi veten përmes pyetjeve që bëni, mënyrës tuaj të të parit të gjërave dhe të të kuptuarit të tyre (ose jo), të të shkruarit, polemikave që keni provokuar si dhe interpretimeve që bëni të cilat janë fëminore, abrakadabrante dhe të vogla si dhe polemika që sapo keni provokuar. Do t’i përgjigjem vetëm një pyetjeje : vetëm për pyetjen aktuale mbi “emrin” e Pellazgëve (që indirekt u përgjigjet pyetjeve të tjera) më është dashur të shkruaj pothuajse “katër faqe” të daktilografuara ! Aq më tepër ju më kundërshtoni pa prova, pa argumenta bindëse sepse nuk keni aftësitë e nevojshme për të qenë në gjendje të argumentoni atë që mendoni : veçanërisht “emrin e Pellazgëve” dhe atë të “Zeusit”[1] të cilët shpjegohen me bollëk në tezën time, librat e mi, artikujt e mi apo konferencat e mia. Aty dhe në raste të tjera nuk keni kuptuar absolutisht asgjë ose nuk doni të kuptoni (?!) dhe vini këtu thjesht për të debatuar ose për t’u bërë interesant ! Çdo gjë që pohoni është e rreme sepse është keqinterpretuar, keqkuptuar ose nuk është kuptuar fare. Ju jeni si shumë Shqiptarë të tjerë që “nuk u pëlqen” emri “Shpellazg/Pellazg” (Popull i “shpellave”) sepse mendojnë se është një emër “pejorativ dhe degradues” për një popull kaq prestigjioz !!! Mendim fëminor ! Ky “etnonim”, ndër prova të tjera, hedh dritë mbi lashtësinë e tij parahistorike.
Si studiues dhe historian serioz dhe me përvojë, nuk kam kërkuar kurrë në shkrimet e mia t’u pëlqej ose t‘u bëj qefin atyre që lexojnë librat e mi ose dëgjojnë leksionet e mia. Në të vërtetë, falë studimeve dhe kërkimeve të mia të gjëra, si dhe analizave të mia të thella, argumenteve bindëse dhe referencave të pakundërshtueshme dhe të gjitha të dhënave të qarta, të nënkuptuara ose të fshehura që zbuloj te autorët antikë dhe gjithashtu njohurive të mia shumëdisiplinore duke përfshirë paleontologjinë, parahistorinë, antropologjinë, gjuhësine dhe etnologjinë…kam arritur ta BARAZOJ (ta vëj në ADEKUACION) rezultatin e studimeve të mia me “Parahistorinë” dhe zbulimet e kockave të fosilizuara njerëzore. Është ky boshllëk dhe mungesa e njohurive shumëdisiplinore që nxjerrin në pah gabimet, keqinterpretimet dhe, mbi të gjitha, mungesën e interesit për shkrimet e lashta që na mbingarkojnë me detaje të jashtëzakonshme dhe të rëndësishme JANË “të pashfrytëzuara nga autorët modern”, të cilët i kam denoncuar për më shumë se 50 vjet. Madje ka disa që as nuk dinë të lexojnë midis rreshtave ! Prandaj, për shkak të të gjitha llojeve të boshllëqeve, historia e Greqisë është shtrembëruar ose madje e manipuluar (pa dashje ose me vetëdije). Kjo është arsyeja pse kjo histori ka mbetur në një rrugë pa krye (qorr sokak). Kjo është arsyeja pse vendosa të paraqes një tezë në Sorbonne/Paris në vitin 2012, pas dy botimeve të mi të parë.
Në fakt, në Evropë, kockat e para fosile njerëzore datojnë rreth 45,000 vjet para erës sonë.. Ky “numër” është studiuar dhe analizuar duke përdorur metoda specifike shkencore, përkatësisht “datimi absolut” : zbërthim radioaktiv në shkëmbinj magmatikë bashkëkohorë me fosilin. Dhe “datimi relativ” : datim fosile i nxjerrë duke zbatuar parimet e datimit relativ (stratigrafi). Është një lloj ore për të përcaktuar datën e formimit të saj. Gjeologët zakonisht përdorin metodat e datimit radiometrik, bazuar në zbërthimin natyror radioaktiv të elementeve të caktuara si kaliumi dhe karboni, si orë të besueshme për të datuar ngjarjet e lashta. Këto orë përcaktojnë datën e formimit të fosilit të zbuluar. Fillimisht u përqendrova në shpjegimin se si përcaktohet mosha e një fosili njerëzor, dhe kjo na kthen shumë larg në parahistori. Duhet theksuar se “Paleoliti i Sipërm” filloi në Evropë rreth vitit 45,000 p.e.s. dhe zgjati deri rreth vitit 12,500 p.e.s. : kjo është “PARAHISTORIA”. Kjo periudhë karakterizohet nga zgjerimi i njerëzve “anatomikisht modernë”.
Të gjithë njerëzit e “Paleolitit të Sipërm” ishin nomadë. Ata më shpesh jetonin jashtë dhe udhëtonin nëpër Evropë, Mesdhe, deti Egje dhe Azi Minore sipas ritmit të stinëve. Ata jetonin duke gjuajtur, ushqeheshin me “lendet” e LISIT, pinin ujë burimi, etj. Pastaj shqetësimi i tyre i vetëm ishte të gjenin strehim dhe të mbroheshin. Në fillim, SHPELLAT dhe GUVET shërbyen si strehë e tyre (duke i mbrojtur nga kafshët e rrezikshme dhe çrregullimet klimatike). Pastaj ata ndërtuan kasolle në fusha dhe më në fund në periudhën “Neolitike” (7,000 vjte p.e.s.) pas “Shkrirjes së Epokës Akullore”, ata zbuluan bujqësinë, ujitjen, blegtorinë, endjen, ndërtimin e shtëpive prej guri, megaliteve, pastaj pallateve…: ky është “fillimi” i QYTETËRIMIT. Pastaj, gradualisht, ata zbuluan metalet (ari, argjendi, bakri, kallaji, plumbi, bronzi dhe hekuri), ndërtimin e PALLATEVE dhe QYTETEVE të pasura, dhe më në fund SHKRIMIN (Lineari A i Kretës, sistemi i parë evropian i shkrimit, dhe pastaj Lineari B Mikenas dhe më në fund ALFABETI që përdorët ende sot) : ky është fillimi i “HISTORISË”. Pra, pa i përmendur emrat e tyre, të gjithë elementët që kanë të bëjnë me PELLAZGËT e parë u shfaqen në “jug-lindjen të Evropës” : Qytetërimi i parë evopian i njohur nga autorët e lashtë.
- NOMADIZËM (ata kaluan Evropën nga lindja në perëndim dhe nga jugu në veri) : – 45000 – 7000
SHPELLAT : strehëzat e para.
LENDET E LISIT : ushqimi i tyre i parë dhe kryesor në fillim.
- NEOLITI : fillimi i zhvillimit të Civilizimit : -7000-2000
- : 5000 à 2000, p.e.s (Dolmen, Menhir, Kromlek, Stele, Tumulus…).
- NDERDIMET CIKLOPIKE ose PELLAZGE (ndërtuar me blloqe shumë të mëdha gurësh, shpesh pa llaç) : 1660-1200 p.e.s. Muri rrethues i Akropolit të Athinës quhet “Pelargikoni” si edhe ndërtesat e Mikenës, Tirintit, Pilosit…
- METALET (ari, argjendi, bakri, kallaji, plumbi, bronzi dhe hekuri
- PALLATET : të quajtura “minoane” ose “egjeo-kretese”, pastaj ato të quajtura MIKENIANE.
- SHKRIMI (Alfabeti i parë ose “SHKRONJAT PELAZGE”, sipas Diodorit të Siçilisë) : Fillimi i Historisë më shfaqjen e shkrimit. Në gjithë botën fillimi i Shkrimit quhet : HISTORI
E gjithë kjo ndodhi, sigurisht, para shfaqjes së pushtuesve Helenë pas shekullit e 8-të p.e.s. të cilët uzurpuan, përvetësuan, modifikuan dhe mnipuluan qytetërimin PELLAZG, i vetmi “qytetërim para-helen” i njohur nga autorët e lashtë.
PËRFUNDIM :
Këta ishin Pellazgët e pare : NJERËZIT E SHPELLAVE = (SH)PELLAZGË, të cilët me kalimin e kohës u bënë promotorët e qytetërimit të parë evropian “të njohur nga autorët antikë”. Në Evropë, periudha Neolitike (7000-6500/2000 p.e.s.) filloi në Evropën Juglindore me PELLAZGËT. Ishte prej andej që ata dolën nga statusi i tyre si nomadë dhe Njerëz të Shpellave dhe filluan të evoluojnë në mënyrë qytetëruese dhe prestigjioze. PRA, vetëm pse ju dhe shumë të tjerë (jo specialist) nuk ju PËLQEN “emri” i Pellazgëve (Popull I Shpellave) nuk do të thotë se duhet të hidhet poshtë ky studim pa ofruar provën e të kundërtën. Këtu, provat e mia jo vetëm janë të strukturuara, të argumentuara dhe me shumë detaje dhe referenca de “pakundêrshtuëshme dhe të besueshme por mbi të gjitha janë “të mjaftueshme” pë ata që janë të aftë për të kuptuar.
Ne mund ta deshifrojmë lehtësisht emrin e Pellazgëve duke përdorur prapashtesën armene “azg” dhe fjalën shqipe “Shpellë”, dhe më në fund arrijmë te fjala “Shpellazg”, që do të thotë « banorë që jetojnë ose strehohen në shpella »…nuk duhet harruar se ashtu ishte gjithnjë dhe kudo në ato kohë të larta : e cila është në përputhje me statusin e tyre të « mëparshëm » si “Njerëz që kishin Dhpellat për banimin e tyre të parë ». Do të ishte e nevojshme të supozohej se Helenët, me mbërritjen e tyre në Pelazgji, e kishin shtrembëruar këtë fjalë duke hequr “Sh” (ose me kalimin e kohës u hoq vetë) dhe përfunduan duke adoptuar “Pelazgos”, domethënë “Pelazg” + prapashtesën greke “os”. Ky demonstrim gjuhësor tregon shumë mirë mire se Herodoti[2] kishte të drejtë për lidhjen etnike që bëri midis “Frigjianëve” (Pellazgët e Azisë së Vogël) dhe “Armenëve” të lindjës të Azisë së Vogël. Unë theksoj se emri “Pellazg” ka pësuar disa interpretime të çuditshme (nga Helenët, Romakët dhe autorët modernë). Në mungesë të arkivave shumë të lashta dhe shkrimeve arkaike, ne gjithashtu mund të shqyrtojmë në lidhje me ta se mund të konsideojmë se Pellazgët dhe pasardhësit e tyre (Ilirët, Trakët, Maqedonët, Epirotët, Dardanët, Panonët, Triballit…) e kishin ruajtur brez pas brezi këtë « reminishencë » : “kujtesë të së kaluarës së tyre të largët” (“Shpellazg/Pellazg”). Sikur ruajtën « kujtesën e Lisit » që lendet e të cilët i kanë ushqyër Pellazgët mijëra vite më parë. Ky është shkaku që Pellazgët e adhuronin « Lisin » të shenjtorës të Dodonës (kryeqyteti i “kultit” pellazg) ku priftërinjtë interpretonin ZANIN (në toskërisht « Zërin ») e Perendisë nga fëshfërimat e gjetheve të LISIT të shenjtë. Ashtu matematikani Pitagora (Tirrhen/Pellazg) e quante ZA/ZANI sipas Porfirit (biografi i tij). Por Helenët e quajnin ZEUS/ZEUSI (emërore Ζεύς, kallëzore Δία). Kjo është arsyeja pse ky perendi quhet “unanimisht” Zeus (« Jupitar » në latinisht) ! Në të gjitha kuptimet e këtij problemi, nuk kam gjetur një shpjegim më të mire, më të saktë, më adekuat dhe më të përshtashëm për këtë « etnonim » shumë i lashtë. Por falë “gjuhës shqipe” (një fosil i vërtetë i gjallë) dhe “armenishtes” (kjo gjuhë tjetër që rrjedh nga “Pellazgjishtja e lashtë” nga e cila buron edhe “Etruskishtja”). Së fundmi, theksoj, pa lajka nga ana ime, se teza ime siç është paraqitur në Universitetin e Sorbonës është unike dhe e vetmja e këtij lloji.
ZBULIMI i fundit të “Homo Sapiensit” më te lashtë në Evropë duhet ta quajm « Homo Pelasgus », emërtim që kam krijuar që dhjetra vite.
Kjo ka, të paktën, meritën e përcaktimit të njërit prej popujve të parahistorisë evropiane, me një “EMËR” domethënës që korrespondon vërtet me gjendjen e një populli që ekzistonte në këto kohë të largëta… dhe jo me një atribuim artificial dhe të rastësishëm siç ishte rasti gjatë zbulimit të një skeleti të fosilizuar (1856) në luginën e “Neander” në Gjermani (i njohur zyrtarisht në 1864 nën emrin “Homo neanderthalensis”) i cili skelet mori emrin e këtij vendi dmth “Njeriu i Neandertal-it”. Një tjetër skelet i fosilizuar i zbuluar në 1868 në “Cro Magnon” (në Les Eyzies-de-Tayac në Dordogne : ky u identifikua si ekzemplari i parë i Homo Sapiens) i cili mori emrin e këtij vendi : “Njeriui Cro Mangnon-it” ! Ky zbulim vërtetoi lashtësinë e Homo Sapiens në Evropë (“njeriu modern” i Paleolitit të Sipërm Evropian). Është nga ky ekzemplar 28,000-vjeçar i “Cro Magnon” që emri “Homo Sapiens” (Njeriu Modern : Sapiens është një mbiemër latin që do të thotë “inteligjent, i mençur, i arsyeshëm, i matur”) përdoret për të gjitha skeletet e fosilizuara të zbuluara pas kësaj date.
MË NË FUND, U SUGJEROJ PALEOANTROPOLOGËVE dhe specialistëve të tjerë që t’u japin emrin “HOMO PELASGUS” kockave të fosilizuara që i përkasin një skeleti më shumë se 45,000 vjeçar i zbuluar në një « shpellë » në « Basho Kiro » në Bullgari (në perëndim të Drianovo). Të paktën do t’i japim një emër të vërtetë një skeleti që mund të jetë ai i një « Njeriu » që jetoi në juglindje të Evropës (Pelazgjia) dhe veçanërisht në Basho Kiro në Bullgari, rajon i lashtë i Trakisë, popull pellazg i mirëfilltë. Gërmimet, përfshirë ato të kryera që nga viti 2015 nga një ekip ndërkombëtar i udhëhequr nga Jean-Jacques Hublin (paleoantropolog në Collège de France), kanë zbuluar në një shtresë sedimentare të errët dhe të pasur mijëra kocka kafshësh (kryesisht bizonë dhe drerë), vegla prej guri dhe kocke, rruaza, varëse, si dhe mbetjet e “pesë fosileve njerëzore”.
Midis mbetjeve njerëzore, një dhëmb dhe disa fragmente kockash u identifikuan si të « Homo sapiens » përmes analizës së ADN-së dhe datimit me karbon 14. Datimi i saktë i këtyre mbetjeve tregon një prani njerëzore midis afërsisht 46,900 dhe 43,650 vjet para kohës së sotme, duke e bërë Bacho Kiro vendin më të vjetër evropian që dëshmon për mbërritjen e Homo sapiens në fillim të Paleolitit të Sipërm. Në përmbledhje, kockat e fosilizuara të Bacho Kiro përbëjnë provën më të vjetër evropiane të pranisë së Homo sapiens, duke ilustruar kompleksitetin e zëvendësimit të Neandertalëve nga speciet tona. Kjo e bën Bacho Kiron vendin « më të vjetër evropian » që dëshmon për mbërritjen e Homo sapiens në fillim të Paleolitit të Sipërm.
Morali : Pellazgët e parë (Njerëzit e Shpellave) lanë gjurmët e tyre të para të “Homo Pelasgus” në “shpellën” e Bacho-Kiros, vendit të tyre të origjinës… sepse Bullgarët mbërritën në Ballkan vetëm PAS shekullit të 7-të pas erës sonë!
Në fund të shekullit të 19-të, « Historianët dhe Gjuhëtarët kishin dekretuar » se :
- « Pellazgët ishin një popull i lashtë, por që u zhdukën pa lënë gjurmë ».
Ndërsa kemi gjurmë të panumërta që askush nuk ka qenë në gjendje ose nuk ka dashur t’i shohë (?!). Por sidomos mbi të gjitha, ne i gjejmë të gjithë elementët thelbësorë pellazge në vetë qytetërimin helen. Ja si autorët moderne e kanë zhdukur etninë Pellazge me një lëvizje lapsi mbi një copë letër !
- “Gjuha shqipe” është një gjuhë e ndarë dhe e veçantë nga sistemi “indo-evropian”.
Ishin « autorët modernë » ata që, duke filluar nga shekujt e 18-të dhe 19-të, bënë gabime të rende që shtrembëruan, modifikuan ose manipuluan plotësisht qytetërimin Helen për shkak të mungesës së njohurive shumëdisiplinore dhe mosnjohjes së teksteve të caktuara nga autorët antikë. Edhe për më tepër, çdo historian ose gjuhëtar imitoi paraardhësin e tij… rezultati : gabim + gabim = gabim ! Më në fund, gjuhëtarët e shekullit të 19-të bënë gabimin më të rëndë nga të gjithë : duke mos arritur të gjejnë “gjuhën amtare” të Evropës (gjuhë shqipe, dhe veçanërisht “gegërishtja”), ata krijuan “indoevropianizmin” (një gjuhë virtuale që shërbeu si bazë për studimet e tyre), një sistem që unë e kam luftuar për më shumë se pesëdhjetë vjet. Si pasojë, “Pellazgët dhe Shqiptarët” u përjashtuan nga çdo studim serioz. Për mua ky ishte manipulim dhe mashtrim. Kështu është shkruar historia e qytetërimit Helen, i cili uzurpoi, modifikoi dhe manipuloi paraardhësin dmth pararendësin e tij : “Qytetërimin Pellazg”.
Më në fund duhet theksuar se Pellazgët në parahistori ishin nomadë që kaluan Evropën nga Lindja në Perëndim dhe anasjelltas. Banesat e tyre ishin shpellat dhe guvat dhe ushqimi i tyre kryesor ishin produktet e gjuetisë së tyre dhe “lendet” e LISIT të shënjtë deri në periudhën Neolitike. Pra nga Neoliti e tutje, Pellazgët u vendosën së pari në rajonin e pellgut të Danubit dhe atë të Evropës Juglindore. U Zbulua nga arkeologët, ka pak kohë, një skelet i fosilizuar të një nga HOMO SAPIENS-ët më të lashtë në Evropë (kalimi me Neandertalin) në Bullgarinë veriore në « Basho Kiro », i datuar rreth 45,000 vjet më parë (lajm nga revista « Nature Ecology and Evolution »). Natyrisht, nuk asnjë dokument të lashtë për të vërtetuar se kush ekzistonte në këtë rajon në atë kohë në Bullgari (shrimi alfabetik u shfaq në Evropë me botimin e Iliadës dhe Odiseas në mes të shekullit të VI-të), por sigurisht që nuk ishin Bullgarët ata që mbërritën në shekullin e 7-të PAS Krishtit, ndërsa gjithmonë ka pasur (sipas shkrimeve të autoreve të lashtë) grupe etnike Pellazge në këtë rajon të bullgarisë të sotme (Trakët, Brigjët, gjetët, Dakët, Odrizët, etj.). Por me anë të deduksionit mund të themi me siguri se ishte një skelet « pellazg » : për të pasur një zemër dhë një shpirtë të qartë e të qetë, duhen kryer analiza gjenetike midis eshtrave të zbuluara dhe gjenet të disa shqiptarëve “me gjak të pastër”, pra shumë pak të përzier gjatë mijëvjeçarëve të kaluar. Në të vërtetë, ne e dimë se juglindja e Evropës ishte e populluar që nga kohërat e lashta nga “grupi etnik pellazgo” që unë vetë e kam përcaktuar si HOMO PELASGUS, ka më tepër se 50 vjeç. Gjithë autorët e lashtë njihnin veç Pellazgët “si popull i lashtë dhe qytertërimi më i lashtë në Evropë” …dhe veçanrisht në juglindjen e saj.
Nuk do ta përsëris gjithë tezën time këtu sepse është e pa mundur. Unë besoj se këto pesë faqe janë të mjaftueshme për të pasur një ide të qartë dhe të drejtë rreth “Pellazgëve”, Popullit të tyre, Identitetit dhe Gjuhës së tyre (PPIGJ).
Sa i përket interpretimeve gjuhësore të imagjinuara të bëra rastësisht nga neofitët ose pseudo-gjuhëtarët shqiptarë, duhet të jemi të kujdesshëm ndaj tyre sepse ato nuk i shërbejnë studimeve serioze të kryera nga autorë të patentuar. Ekziston një aforizëm që thotë : “krahasimi nuk është arsye”!
Jam i lumtur që jam ende gjallë dhe ende i aftë për të punuar në moshën 87 vjeçare dhe që të jem në gjendje të “përgjigjem” lexuësëve, sepse për shkak të problemeve të mia shëndetësore, përfshirë sidomos edhe sytë, nuk mund të qëndroj shumë gjatë para ekranit të kompjuterit tim. Sot, kam bërë një përpjekje të madhe. Shfrytëzoj këtë rast për t’u kërkuar të gjithë lexuesve dhe miqve të mi të referohen shkrimeve të mia për të gjetur përgjigjet për pyetjeve të tyre. Faleminderit paraprakisht për mirëkuptimin tuaj.
[1] Porfiri (biografi i Pitagorës), « Jeta e Pitagorës », faqe. 36 – Belles lettres, Paris 2010. Ai tregon épigramin e varrit të Pitagorës ku është shënuar në fillim : « Këtu prehet Zani, i cili quhet Zeus » ….Cf. Diogjen Laërce, GF, Flammarion, Paris 1965 – Tome II, Jeta e Pitagorës, libër VIII.
[2] Herodoti, VII/73; I, 72, 180, 194; III, 93.; V, 49, 52.
