Në historinë e kombit shqiptar ka qytete që kanë qenë dëshmitare të ngjarjeve të mëdha, por ka edhe qytete që kanë qenë  protagoniste kryesore të historisë. Vlora është një prej tyre. Ajo, nuk është vetëm qyteti ku u shpall Pavarësia e Shqipërisë më 28 Nëntor 1912; ajo është simbol i qëndresës, i revoltës qytetare dhe i mbrojtjes të interesit kombëtar sa herë që vendi është përballur me sfida të mëdha.

Në vitin 1912, kur trojet shqiptare kërcënoheshin nga copëtimi dhe fuqitë e mëdha po vendosnin fatin e popujve të Ilirikut, pa pyetur shqiptarët; në Vlorë u ngrit flamuri i pavarësisë. Ismail Qemali dhe patriotët e kohës i dhanë kombit shqiptar shtetin e vet, duke sfiduar presionet e jashtme dhe planet për zhdukjen e Shqipërisë nga harta politike e Evropës.

Dekada më vonë, në vitin 1997, Vlora u bë qendra e revoltës kundër një sistemi që kishte humbur besimin e qytetarëve. Ngjarjet e atij viti mbeten ndër më të debatueshmet në historinë moderne shqiptare, por askush nuk mund të mohojë se Vlora ishte në qendër të zhvillimeve që ndryshuan rrjedhën politike të vendit.

Sot, në vitin 2026, shumë qytetarë shohin një tjetër moment kritik për Shqipërinë. Debatet për mbajtjen dhe konttollimin e pronave, zhvillimin e bregdetit, investimet strategjike, emigrimin masiv dhe mbrojtjen e pasurive kombëtare kanë krijuar shqetësime të mëdha në opinionin publik. Protestat në Zvërnec dhe reagimet qytetare në zona të ndryshme të vendit po ngriten çështje për zgjidhje nga pjesëmarrësit, si një përpjekje për të mbrojtur interesin publik dhe pasuritë që konsiderohen pjesë e trashëgimisë kombëtare.

Kritikët e qeverisë së Edi Ramës dhe të opozitës në krye me Berishën; argumentojnë se Shqipëria, prej fillim viteve 90-ta, po përballet me një model zhvillimi ku interesat ekonomike të grupeve të fuqishme po vendosen mbi interesat e qytetarëve.

Për shumë protestues, kjo nuk është vetëm një çështje ekonomike apo vetëm politikë e përkohshme; ajo po shihet si një çështje kombëtare. Ata, argumentojnë se mbrojtja e territorit, e pronës publike dhe e të drejtave të qytetarëve është pjesë e mbrojtjes së vetë identitetit dhe sovranitetit të vendit.

Në këtë kontekst, Vlora shfaqet sërish si simbol. Ashtu si në vitin 1912 dhe në vitin 1997 në protesta kundër kusarisë nga pushteti me President, Berishën; ajo po përmendet nga shumë qytetarë si vendi ku dëgjohet më fort zëri i kundërshtimit dhe i kërkesës për llogaridhënies, nga Edi Rama dhe qeveria e tij grabitëse e tokave shqiptare në dobi të qarqeve të huaja…

Historia nuk përsëritet në të njëjtën formë, por ajo shpesh sjell sfida të ngjashme. Çdo brez ka për detyrë të mbrojë atë, që trashëgoi nga paraardhësit dhe t’ua lërë të paprekur brezave që do të vijnë. Për këtë arsye, debati mbi të ardhmen e Shqipërisë nuk është thjesht një debat politik. Ai është një debat mbi drejtimin që do të marrë kombi në dekadat e ardhshme.

Vlora e vitit 1912 ishte qyteti i Pavarësisë. Vlora e vitit 1997 ishte qyteti i Revoltës. Ndërsa Vlora e vitit 2026, sipas atyre që protestojnë sot, synon të jetë qyteti i rezistencës qytetare për mbrojtjen e interesit kombëtar.