Luan – Asllan Dibrani, Durrës
Një karikaturë politike, me simbolikë të fuqishme dhe mesazh provokues, ka ngritur një çështje që meriton vëmendje: raportin ndërmjet institucioneve fetare të Serbisë, politikës shtetërore serbe dhe ndikimeve të mundshme në Kosovë e në hapësirën shqiptare.
Në karikaturë paraqitet një përfaqësues i Bashkësisë Islame të Serbisë, i cili shpall ndërtimin e xhamive të reja në çdo komunë, qytet, fshat dhe lagje të Kosovës e të Ballkanit.
Por çfarë qëndron pas këtij mesazhi satirik? A është thjesht shprehje e veprimtarisë fetare, apo një paralajmërim për mundësinë e përdorimit të fesë si instrument ndikimi politik?
Historia shqiptare na detyron të jemi vigjilentë.
Përgjatë shekujve, shqiptarët kanë kaluar sundime të huaja, përpjekje asimiluese, shpërngulje, luftëra dhe sakrifica të mëdha për ruajtjen e identitetit, gjuhës dhe lirisë kombëtare.
Nga Dardania antike deri te Rilindja Kombëtare dhe lufta për lirinë e Kosovës, një mësim mbetet thelbësor: identiteti kombëtar, institucionet dhe e drejta e vetëvendosjes duhen mbrojtur me përgjegjësi.
Sot, pyetja nuk është nëse qytetarët duhet të kenë xhami, kisha apo objekte të tjera fetare. Kjo është e drejtë themelore.
Pyetja është nëse ndërtimi dhe financimi i objekteve fetare mund të përdoren nga struktura politike për të ushtruar ndikim mbi qytetarët dhe institucionet e një shteti tjetër.
Marrëdhëniet institucionale ndërmjet organeve serbe dhe përfaqësuesve fetarë janë çështje publike. Ato nuk provojnë vetvetiu ndërhyrje ose asimilim. Megjithatë, aty ku lindin dyshime konkrete, duhen kërkuar dokumente financiare, transparencë institucionale dhe hetime të pavarura.
Kosova është republikë laike. Sovraniteti i saj nuk mund të negociohet përmes ndikimeve të fshehta politike, qofshin ato të veshura me simbole fetare, kulturore apo humanitare.
Në vend që qytetarët të përçahen sipas besimit, duhet të kërkojnë përgjegjësi nga çdo institucion që vepron në hapësirën publike.
Pse të mos flasim njëkohësisht për shkollat, universitetet, spitalet, bibliotekat, muzetë dhe qendrat e kërkimit shkencor? Pse të mos investojmë më shumë në njohjen e Dardanisë, kulturës ilire, Rilindjes Kombëtare dhe historisë së shtetformimit shqiptar?
Një shoqëri që e njeh të kaluarën e saj është më e përgatitur të dallojë bashkëpunimin e sinqertë nga instrumentalizimi politik.
Besimi i qytetarit duhet respektuar. Ndikimi i paligjshëm politik duhet kundërshtuar. Financimi duhet të jetë transparent. Sovraniteti i Kosovës duhet mbrojtur.
Prandaj, mesazhi që duhet të nxjerrim nga kjo karikaturë nuk është armiqësia ndaj besimtarëve të fesë islame, por kërkesa për të mos lejuar që feja të shndërrohet në mjet të interesave shtetërore ose të politikave asimiluese.
Kosova nuk ka nevojë për përçarje fetare. Ka nevojë për qytetarë të lirë, institucione të forta, vetëdije historike dhe përgjegjësi kombëtare.
Historia na ka mësuar se liria fitohet me sakrifica, por ruhet me dije, drejtësi dhe vigjilencë demokratike.
