Intervista me Lirim Gashin , kryeredaktorin e portalit Drini “është e hershme” pasi me të kemi biseduar ka vite e vite rreth çështjes së islamizimit të kombit shqiptar. Lirimi andaj ka një mori analizash rreth murtajës islamike që nuk ndalet nga mësyemjet për t’ia ndryshuar natyrën kombit shqiptar. Për librin “Shqiptarët në luftë me Islamin Global”, Lirimi e thotë në një mënyrë tjetër, më të thelluar dhe analitike atë që e ka thënë me analizat e tij për vite të tëra.
Prandaj, ky libër pasurohet në përmbajtje dhe porosi me intervistën që e zhvillova me Lirim Gashin.
Prej shumë vitesh jeni kryeredaktor i portalit Drini, që ka si synim kryesor ndërgjegjësimin mbi islamizimin e kombit. Ky proces vazhdon edhe pas luftës, madje edhe pas vitit 2008, kur Kosova shpalli pavarësinë. Ju jetoni në Prizren, një qytet me rëndësi të veçantë historike për kombin shqiptar, ku islamizimi dhe turqizimi duken veçanërisht të theksuara. Pse ndodh kjo, zoti Lirim Gashi?
Lirim Gashi: Nëse do të më duhej ta përmbledhja shqetësimin tim në një fjali të vetme, do të thosha: nuk kam frikë nga Islami tradicional shqiptar, por nga shndërrimi i fesë në një instrument politik, gjeopolitik dhe ideologjik kundër interesave kombëtare të shqiptarëve.
Prizreni është një paradoks historik. Qyteti ku lindi ideja moderne e bashkimit kombëtar shqiptar është njëkohësisht vendi ku, herë pas here, dëgjon më shumë entuziazëm për sulltanët sesa për rilindësit shqiptarë.
Kjo nuk është tragjike.
Është groteske.
Dhe grotesku është forma më e lartë e tragjedisë.
Si e vlerësoni këtë sulm ndaj kulturës së kombit, historisë, traditave, zakoneve dhe dokeve të tij? A nuk është e gjithë kjo absurde dhe, nga pikëpamja kombëtare, thellësisht e paarsyeshme?
Lirim Gashi: Sulmi ndaj kulturës kombëtare nuk kryhet gjithmonë me tanke dhe topa. Ndonjëherë ai vjen me buzëqeshje, me fonde, me propagandë kulturore dhe me narrativa që e zhvendosin gradualisht qendrën e identitetit nga kombi drejt përkatësive të tjera.
Një komb nuk pushtohet vetëm kur i merret territori.
Ai pushtohet edhe kur i ndryshohet kujtesa.
Ka imamë, fytyrat e të cilëve ndriçojnë nga gëzimi sa herë që flitet për Turqinë dhe investimet e saj fetare në Kosovë. Si e shpjegoni këtë fenomen?
Lirim Gashi: Nuk kam asgjë kundër Turqisë si shtet. Turqia i ndjek interesat e veta, ashtu si çdo shtet tjetër.
Problemi fillon aty ku disa shqiptarë i konsiderojnë interesat e Turqisë më të rëndësishme se interesat e Kosovës ose të kombit shqiptar.
Në atë moment nuk kemi më të bëjmë me miqësi, por me varësi psikologjike.
Kur dëgjoj një imam që flet për “Vëllain e Madh Turk” me më shumë entuziazëm sesa për kombin e vet, ma kujton një idiot që e quan fqinjin baba, ndërsa babanë e vet e trajton si një të afërm të largët.
Kosova është ndër vendet me një numër të konsiderueshëm personash që kanë udhëtuar për të luftuar në Siri dhe Irak. Si e vlerësoni këtë fenomen?
Lirim Gashi: Fenomeni i atyre që shkuan të luftonin në Siri dhe Irak duhet të na shqetësojë para së gjithash nga këndvështrimi kombëtar dhe strategjik.
Pyetja thelbësore është:
Kush përfitoi nga kjo?
Kosova jo.
Shqiptarët jo.
Aleatët tanë perëndimorë jo.
Përfituan propaganda serbe dhe ajo ruse.
Përfituan të gjithë ata që duan ta paraqesin Kosovën si vatër të ekstremizmit islamik.
Nuk pretendoj se çdo grup radikal është krijuar nga shërbimet sekrete serbe ose ruse.
Por jam i bindur se çdo ekstremizëm që dëmton imazhin euro-atlantik të Kosovës është një dhuratë strategjike për Beogradin dhe Moskën.
Si e shihni të ardhmen kombëtare? A ka shpresë për një kthesë pozitive?
Lirim Gashi: Po. Sepse historia shqiptare ka dëshmuar vazhdimisht se identiteti kombëtar është më i fortë se çdo ideologji e importuar.
Por kjo kërkon një kryengritje kulturore paqësore.
Jo kundër fesë.
Por kundër instrumentalizimit të saj.
Jo kundër besimtarëve.
Por kundër atyre që e përdorin fenë si mjet politik.
Investimet fetare nga jashtë, veçanërisht ato nga Turqia, duket se nuk kanë të ndalur. A po ndryshon kjo karakterin e kombit?
Lirim Gashi: Problemi nuk është paraja. Problemi është mungesa e një strategjie kombëtare kulturore.
Nëse nuk investon në identitetin tënd, dikush tjetër do të investojë në identitetin që dëshiron të të japë.
Natyra nuk e duron vakumin.
As politika.
As kultura.
A mund t’i kundërvihet kësaj prirjeje një lloj kryengritjeje kulturore?
Lirim Gashi: Dikur shqiptarët e ruajtën vetëdijen e tyre kombëtare edhe nën sundimin e huaj. Sot paradoksi qëndron në faktin se ne rrezikojmë ta dobësojmë atë në liri.
Kundërshtari i sotëm nuk vjen me uniformë.
Ai vjen si narrativë.
Nuk ta ndalon të jesh shqiptar.
Të bind se është e parëndësishme të jesh shqiptar.
Serbia, Greqia dhe Turqia e përdorin fenë për interesat e tyre. Si e vlerësoni këtë?
Lirim Gashi : Çdo fuqi rajonale përpiqet ta zgjerojë ndikimin e vet. Prandaj çdo radikalizëm fetar që e largon Kosovën nga orientimi i saj euro-atlantik u shërben objektivisht interesave të atyre forcave që janë armiqësore ndaj shtetit të Kosovës.
A kemi të bëjmë me një lloj pushtimi të brendshëm që vështirë se vërehet?
Lirim Gashi: Pushtimet moderne nuk kryhen vetëm me ushtri.
Ato kryhen përmes ndikimit kulturor, propagandës, shtrembërimit të kujtesës kolektive dhe krijimit të varësive psikologjike.
Prandaj vigjilenca kulturore sot është po aq e rëndësishme sa siguria fizike.
A keni reflektuar mbi dëmet kulturore të sundimit osman dhe mbi shpërnguljen e elitave shqiptare?
Lirim Gashi: Po. Arbëreshët nuk e ruajtën vetëm gjakun e tyre.
Ata e ruajtën edhe kujtesën, gjuhën dhe vetëdijen e tyre.
Na lanë një mësim të madh:
Një komb nuk vdes kur humbet një luftë.
Ai vdes kur harron se kush është.
A po krijohen dy shoqëri paralele?
Lirim Gashi: Rreziku lind atëherë kur identiteti fetar bëhet më i rëndësishëm se identiteti kombëtar dhe ai shtetëror.
Atëherë krijohen dy botë që jetojnë në të njëjtën hapësirë, por që nuk ndajnë të njëjtën kujtesë historike.
Si i komentoni lavdërimet ndaj atyre “ushtarëve osmanë që sollën Islamin”?
Lirim Gashi : Kur dëgjoj lavdërime për pushtuesit osmanë, ndiej më pak zemërim sesa habi. Sepse askush nuk do të pranonte që në Francë të lavdëroheshin pushtuesit e Francës ose që në Poloni të festoheshin pushtuesit e Polonisë.
Por shqiptarëve, herë pas here, u kërkohet ta shohin sundimin e huaj si një bamirësi historike.
Kjo nuk është analizë historike.
Kjo është propagandë.
Një pyetje e fundit, si “fjalë përmbyllëse”…Çka duhet të bëjmë…?
Kosova nuk u çlirua nga NATO-ja dhe aleatët perëndimorë që të shndërrohej në një terren eksperimentimi për ideologji të importuara klerofashiste, radikale, ekstremiste dhe terroriste.
Ajo u çlirua që shqiptarët të jetojnë në liri, demokraci dhe me një vetëdije të qëndrueshme kombëtare.
Përballja vendimtare e së ardhmes nuk do të zhvillohet për territore.
Ajo do të zhvillohet për kujtesën, kulturën, orientimin strategjik dhe vetëdijen kombëtare.
Dhe në këtë përballje, arma më e fuqishme nuk do të jetë as propaganda, as ideologjia.
Do të jetë e vërteta.
Për librin “Shqiptarët në luftë me Islamin Global”. Intervista u bë nga Gjergj – Bajram Kabashi
Një analizë e saktë, skencëre e kombëtare! Keni plotësisht të drejtë kur thoni: Kur dëgjoj një imam që flet për “Vëllain e Madh Turk” me më shumë entuziazëm sesa për kombin e vet, ma kujton një idiot që e quan fqinjin baba, ndërsa babanë e vet e trajton si një të afërm të largët. Pra, kur komshiun e bën zot shtëpije dhe babain thu nuk njoh dëshmon, se e ke humbur busullën!