Kosova po përjeton një nga ato paradokset që vetëm politika jonë di t’i prodhojë: në njërën anë Mitrovica feston, ura ndërtohen dhe qytetarët kërkojnë normalitet; në anën tjetër, në tempullin e demokracisë – Kuvendin e Republikës – grushtet, vezët, britmat dhe skenat e turpshme po përpiqen të na bindin se demokracia matet me forcën e muskujve dhe jo me votën e qytetarëve.
Kjo nuk është më vetëm një shfaqje e pakëndshme televizive. Është një situatë serioze dhe shqetësuese për qytetarët e Kosovës, sepse po dëmtohet pikërisht ajo për të cilën qytetarët kanë votuar: shteti i së drejtës, funksionaliteti institucional dhe sovraniteti i Republikës.
Qytetarët nuk i kanë dërguar deputetët në Kuvend për t’u kacafytur, për të bllokuar foltoren, për të treguar muskujt apo për të garuar se kush e hedh vezën më saktë. I kanë dërguar për të bërë ligje, për të kontrolluar pushtetin, për të mbrojtur interesin publik dhe – mbi të gjitha – për ta bërë shtetin të funksionojë.
Por disa deputetë duket se ende nuk e kanë kuptuar një gjë të thjeshtë: zgjedhjet kanë përfunduar. Sovrani ka folur.
Dhe sovrani nuk flet me vezë, nuk flet me grushte dhe nuk voton me britma.
Sovrani flet me votë.
Nëse një subjekt politik është zgjedhur për të udhëhequr institucionet, kundërshtari demokratik ka të drejtë ta kundërshtojë, ta kritikojë dhe ta rrëzojë me votë kur t’i vijë radha. Por ta pengosh pafundësisht konstituimin e institucioneve nuk është opozitarizëm; është bllokadë institucionale.
Dhe këtu lind pyetja: a po kërkohet të fitohet pushteti përmes votës apo të rikthehet politika e muskujve, e shantazhit dhe e spektaklit parlamentar?
Sepse nëse dikush ende mendon se pushteti fitohet me grushte, vezë, fishkëllima e skena kaosi, atëherë kemi një lajm të keq për të: Kosova ka ndryshuar.
Ka kaluar koha kur disa “komandantë”, mentorë politikë, biznesmenë me interesa të mëdha apo personazhe të errëta mund të mendonin se shteti është pronë private dhe se institucionet hapen e mbyllen sipas humorit të tyre.
Republika nuk është pronë e askujt.
As e pozitës, as e opozitës.
Republika është e qytetarëve.
Edhe më shqetësues është fakti se në politikën kosovare janë shfaqur ndër vite figura me pasuri të mëdha, interesa të dyshimta ose me profile që ngrenë pikëpyetje serioze për mënyrën se si politika po lidhet me para, ndikime dhe interesa të tjera jashtë saj. Po ashtu, janë parë edhe figura me të kaluar të ndryshme fetare e ideologjike që sot kanë hyrë në politikë dhe kanë gjetur hapësirë për të ndikuar në vendimmarrjen publike.
Kjo nuk është çështje e besimit personal të askujt.
Është çështje e interesit publik kur bindjet, paratë, ndikimi dhe politika fillojnë të përzihen në të njëjtën tenxhere.
Dhe historia politike e Kosovës tashmë ka dhënë mjaft shembuj se subjektet që kanë kalkuluar me individë, struktura apo interesa që nuk përputhen me karakterin demokratik, laik dhe shtetëror të Republikës, herët a vonë e kanë paguar faturën politike.
Ndoshta disa ende nuk e kanë kuptuar këtë.
Por qytetarët e kanë kuptuar.
Madje qytetarët po bëhen gjithnjë e më pak tolerantë ndaj një politike që kërkon prej tyre votën dhe, sapo e merr atë, ua kthen në këmbim kaos, bllokadë dhe spektakël parlamentar.
Dhe këtu qëndron edhe ironia më e madhe:
Ata që pretendojnë se po e mbrojnë demokracinë, po e bllokojnë institucionin ku demokracia duhet të funksionojë.
Ata që thonë se po e mbrojnë Republikën, po e lënë Republikën pa institucione funksionale.
Dhe ata që pretendojnë se po e mbrojnë sovranin, po sillen sikur sovrani nuk ka votuar fare!
Mos u habitni, pra, nëse një ditë sovrani detyrohet të flasë përsëri.
Dhe këtë herë mund ta bëjë edhe më qartë.
Nëse disa deputetë vazhdojnë ta mbajnë peng Kuvendin dhe institucionet, sovrani mund të detyrohet ta “dëmtojë” demokracinë – duke votuar përsëri, për ta shpëtuar demokracinë nga ata që po e mbajnë peng.
Kjo do të ishte ironia e fundit e kësaj drame politike:
ata që sot po përpiqen ta bllokojnë verdiktin e sovranit, nesër mund të marrin një verdikt edhe më të qartë prej tij.
Ndërkohë, Mitrovica feston.
Ura po ndërton.
Qytetarët po kërkojnë jetë normale.
E në Kuvend…
Kuvendi po gjëmon!
Por Republika nuk ka nevojë për gjëmim.
Ka nevojë për institucione.
Nuk ka nevojë për muskuj.
Ka nevojë për vota.
Nuk ka nevojë për spektakël.
Ka nevojë për shtet.
Dhe mbi të gjitha, nuk ka nevojë për politikanë që sillen sikur sovrani është aty vetëm ditën e zgjedhjeve.
Sepse sovrani nuk është dekor i demokracisë. Sovrani është pronari i vetëm i mandatit demokratik.
