____
RADOJKOHYQMETE KURBAN BAJRAMI DHE SHKENCA E QIMES NË VEZË
____
Dje, në “Rubikon”, Hykmete Bajrami na dha një leksion të paharrueshëm në një disiplinë që universitetet ende nuk e kanë futur në programet e tyre: shkencën e zhdukjes së përgjegjësisë politike.
Metoda është brilante.
Hiqe një të vërtetë.
Shtoje një gjysmë të vërtete.
Hiqe pjesën që të prek ty.
Pastaj gjeje fajtorin.
Nëse nuk gjendet, mos u shqetëso.
Fajtorin e ke gjithmonë: Ai quhet Albin Kurti.
Adriatik Kelmendi pyeste.
Hykmete Bajrami përgjigjej.
Dhe në studio ishte ulur edhe një mysafir tjetër, i padukshëm.
Përgjegjësia politike.
Por përgjegjësisë politike askush nuk ia dha mikrofonin.
Ndoshta sepse kishin frikë se do ta thoshte të vërtetën.
—
1. “Vendin në zgjedhje e dërgon Albin Kurti”
Kjo ishte kryevepra.
Bajrami deklaroi se gjashtë deputetë nuk mund ta dërgojnë vendin në zgjedhje dhe se këtë mund ta bëjë vetëm Kurti.
Kjo është një arritje e jashtëzakonshme e matematikës politike.
Gjashtë njerëz mund të ndikojnë në një proces vendimmarrës, por përgjegjësinë për pasojën e votës së tyre, mund ta zhvendosin në mënyrë magjike, te njeriu që nuk e ka votën e tyre.
Është njësoj si të thuash:
“Unë nuk e mbylla derën. Thjesht qëndrova para saj dhe refuzova ta hap.”
Në politikën e Bajramit kjo quhet neutralitet.
Në jetën normale quhet:
“Mos më fajëso mua që dera është e mbyllur. Unë vetëm po e mbaj dorezën.”
—
2. “Opozita nuk mund ta zgjidhë krizën”
Por kjo nuk është e gjitha. Magjia politike sapo ka filluar.
Gjashtë deputetë të LDK-së kanë deklaruar se nuk do ta mbështesin kandidatin për president, ndërsa Kryesia e LDK-së e ka miratuar kandidaturën.
Pra, kemi një situatë ku një pjesë e opozitës thotë:
“Ne nuk e votojmë.”
Dhe pastaj del një zë politik e thotë:
“Ne nuk kemi asnjë rol.”
Kjo është afërsisht sikur gjashtë njerëz ta kenë çelësin në dorë, të deklarojnë se nuk do ta përdorin dhe pastaj të ankohen se shtëpia nuk po hapet.
Kjo nuk është politikë.
Është magji me mandat deputeti.
—
3. “Që nga dhjetori 2024 kemi një qeveri në detyrë”
Dhe kur përgjegjësia është zhdukur me kaq elegancë, mbeten vetëm datat.
Këtu fillon pjesa ku datat shndërrohen në plastelinë.
Të thuash “qeveri në detyrë”, pa e shpjeguar saktësisht statusin kushtetues dhe juridik të qeverisë, periudhën përkatëse dhe bazën ligjore, nuk është analizë.
Është paketim televiziv.
Sepse publiku mund të mos ketë kohë ta hapë Kushtetutën gjatë reklamave.
Dhe kështu krijohet një formulë e re:
Nëse faktet janë të ndërlikuara, thjesht thuaji me një ton të sigurt.
Nëse dikush kërkon sqarim:
— Nga cila dispozitë?
— Nga situata.
— Cila situatë?
— Ajo që e ka krijuar Kurti.
Kaq.
Kushtetuta mund të pushojë së ekzistuari.
—
4. Katër ministri “krejtësisht joligjore”
Por tani vjen edhe më e bukura.
Bajrami pretendoi se katër ministri po funksionojnë në mënyrë joligjore dhe se aty paguhen ministra, zëvendësministra, këshilltarë dhe staf.
Mirë.
Por fjala “joligjore” është një fjalë shumë e rëndë.
Ajo kërkon prova.
Cili nen?
Cili ligj?
Cili vendim?
Cili organ kompetent e ka konstatuar shkeljen?
Sepse, përndryshe, mund të dal edhe unë nesër në “Rubikon” dhe të them:
“Karriga e tretë në rreshtin e dytë është antikushtetuese.”
Adriatiku:
— Përse?
Unë:
— Sepse kështu e ndiej.
Dhe nëse askush nuk kundërshton, pasnesër bëhemi shtet me Kushtetutë emocionale.
—
5. “Një e treta e pushtetit”
Dhe nga Kushtetuta emocionale kalojmë te perla tjetër: një e treta e pushtetit.
Bajrami tha se do ta votonte një qeveri të udhëhequr nga Kurti, nëse LDK-ja do të merrte së paku një të tretën e pushtetit dhe njërin prej dy posteve kryesore: presidentin ose kryeministrin.
Por pastaj tha se ajo vetë nuk do të pranonte kurrë të ishte ministre e Kurtit.
Pra:
“Nuk dua të jem ministre e Kurtit.”
Por:
“Do ta votoj qeverinë e Kurtit nëse partia ime merr një të tretën e pushtetit.”
Kjo është një formulë politike që mund të përdoret në çdo familje shqiptare:
— A do të martohesh me mua?
— Kurrë!
— Po nëse ta jap gjysmën e shtëpisë?
— Atëherë mund ta mendojmë.
Pra, dashuria është parimore.
Por tapia e pronës është e negociueshme.
—
6. Dhe pastaj vjen kandidatura për kryetare të LDK-së
Dhe kur parimet dhe pazaret për pushtet bashkëjetojnë kaq bukur, në skenë hyn edhe e ardhmja politike personale.
Në të njëjtën intervistë, Bajrami foli për kandidaturën e mundshme për kryetare të LDK-së dhe tha se, nëse gara është e drejtë dhe e hapur, do të jetë njëra prej kandidateve.
Dhe papritur gjithçka bëhet më e qartë.
Sepse një politikan mund të jetë njëkohësisht:
kundër Kurtit,
kundër qeverisë së Kurtit,
kundër ministrisë së Kurtit,
kundër kandidatit të Kurtit,
por potencialisht pro një pjese të pushtetit të Kurtit.
Kjo quhet politikë.
Ose, në terminologjinë e Pal Lekut:
“Nuk e dua tortën tënde, por ma jep një të tretën.”
—
PROBLEMI NUK ËSHTË KURTI
Të jemi të qartë.
Hykmete Bajrami ka të drejtë ta kundërshtojë Kurtin.
Ka të drejtë të mos e votojë Bekim Sejdiun.
Ka të drejtë të negociojë për pushtet.
Ka të drejtë të kandidojë për kryetare të LDK-së.
Por nuk ka të drejtë logjike të kërkojë që pasojat e vendimeve të veta politike të zhduken nga fotografia.
Demokracia nuk funksionon kështu:
Unë votoj, ti paguan.
Ajo funksionon kështu:
Unë votoj, vendimi im ka pasoja, por unë mbaj përgjegjësi politike edhe për vendimin tim edhe për pasojat.
Përndryshe kemi shpikur demokracinë me sigurim full-kasko:
Ti e përplas makinën.
Makina dëmtohet.
Por fajtor është këmbësori.
— Por kush ishte në timon?
— Unë.
— Kush e drejtonte?
— Unë.
— Atëherë kush e shkaktoi aksidentin?
— Kurti.
—
MIKROSKOPI
Dhe nëse përgjegjësia politike nuk pranon të zhduket, mbetet edhe një metodë tjetër: të kërkosh aq gjatë për imtësinë më të vogël, saqë pyetja kryesore të humbasë krejt nga sytë.
Këtu arrijmë te specialiteti i ri i Hykmete Bajramit:
kërkimi profesional i qimes në vezë.
Jo me sy të lirë.
Jo me lupë.
Me mikroskop.
Nëse nuk e gjen:
“Duhet të jetë aty.”
Nëse prapë nuk e gjen:
“Është fshehur.”
Nëse dikush thotë se nuk ekziston:
“Pikërisht kjo dëshmon se po fshihet.”
Në këtë çast, logjika merr pallton.
E mbyll derën.
Dhe largohet.
Pa lënë adresë.
Sepse nuk dëshiron të përfshihet në hetim.
—
DHE PASTAJ VIJEN RADOJÇIQI
Dhe pikërisht aty ku logjika e mbyll derën pas vetes, satira fillon të shkruhet pothuajse vetë.
Për Kurtin:
mikroskop.
Mikroskop elektronik.
Nëse duhet, teleskop.
Nëse teleskopi nuk mjafton, satelit.
Për Radojçiqin:
perde.
Sepse ekziston një optikë politike shumë interesante:
Sa më shumë të urrehet Kurti, aq më e fuqishme bëhet lupa.
Sa më shumë të kërkohet të justifikohet Radojçiqi, aq më mirë funksionon amnezia.
Mikroskop për Kurtin.
Teleskop romantik për Radojçiqin.
Kjo nuk është analizë.
Është optikë selektive.
—
EPILOGU
Dhe kur optika bëhet selektive, mbetet vetëm edhe një hap deri te teatri i plotë i absurdit.
Një ditë, në një studio televizive, mund të zhvillohet edhe ky dialog:
— Zonja Bajrami, a e gjetët qimen?
— Jo.
— Atëherë pse po thoni se ekziston?
— Sepse nuk po e gjejmë.
— Por si mund të jetë kjo provë?
— Sepse, po të ishte aty, do ta gjenim.
— Atëherë?
— Prandaj është fshehur.
— Kush e ka fshehur?
— Kurti.
— Po Radojçiqi?
— Për të nuk kemi mikroskop.
— Pse?
— Sepse aty përdorim zemrën.
Dhe kështu politika kosovare arrin kulmin e saj filozofik:
Urreje njërin aq shumë, sa të mos mund ta shohësh më të vërtetën, dhe duaje tjetrin aq shumë, sa të mos e shohësh fare.
Pula mbetet e pafajshme.
Veza mbetet pa qime.
Mikroskopi mbetet pa punë.
Kushtetuta vazhdon të presë.
Logjika largohet nga studioja.
Ndërsa Pinoku dhe Baroni Münchhausen takohen në korridor.
Pinoku pyet:
— Kush është kjo?
Münchhausen përgjigjet:
— Nuk e di.
— A gënjen?
— Jo.
— Atëherë pse po largohet logjika?
Münchhausen shikon nga studioja dhe thotë:
— Sepse këtu nuk ka më nevojë për të.
Dhe në fund, Nasradini do ta jepte diagnozën më të shkurtër:
“Kur nuk e gjen qimen në vezë, mos e fajëso pulën. Kontrollo mikroskopin.”
Por nëse mikroskopi është programuar që në fillim të gjejë vetëm Kurtin, atëherë rezultati është i garantuar:
Kudo që të shikosh — Kurti.
Në vezë.
Në qime.
Në krizë.
Në karrige.
Madje, edhe po të thyhet mikroskopi:
fajin e ka Kurti.
Mbrëmë ne Rubikon z. Hykmete Bajrami shkelqeu gjate gjith emisionit.
Sikur te kishim me shumë Hykmete, Kosova do te ishte shume me mire!