Adem Lushaj, Deçan
Gjykata Speciale në Hagë duhet ta përfundojë mandatin e saj, ndërsa Kosova duhet të dëshmojë se ka vullnetin, kapacitetin dhe guximin institucional për ta ushtruar drejtësinë brenda vendit.
Çështja e Gjykatës Speciale nuk duhet të trajtohet me paragjykime politike, emocione apo interpretime që paragjykojnë përgjegjësinë individuale të askujt. Ajo duhet të trajtohet si çështje e përgjegjësisë shtetërore, e funksionimit të drejtësisë dhe e pjekurisë institucionale të Kosovës.
Qëndrimi im është se Kosova nuk duhet të mbetet përgjithmonë e varur nga një mekanizëm gjyqësor me seli jashtë territorit të saj. Gjykata Speciale duhet ta përfundojë mandatin e saj, ndërsa vendi ynë duhet të krijojë kushtet që drejtësia, përfshirë edhe rastet më të ndjeshme dhe të rrezikshmërisë së lartë, të mund të ushtrohet në Kosovë, nga institucionet e saj të drejtësisë.
Kjo nuk nënkupton shmangie të përgjegjësisë, amnisti apo mbrojtje të individëve. Përkundrazi, nënkupton se askush nuk duhet të jetë mbi ligjin dhe se çdo përgjegjësi individuale duhet të përcaktohet përmes një procesi të drejtë, të pavarur dhe të paanshëm.
Por, për ta arritur këtë, nuk mjafton të shprehim dëshirën. Duhet të dëshmojmë se kemi gjyqtarë me integritet, profesionalizëm dhe guxim; prokurorë të pavarur e të pakompromis; polici profesionale që zbaton ligjin pa dallime; mekanizma të besueshëm për mbrojtjen e dëshmitarëve dhe infrastrukturë që garanton zhvillimin e proceseve më të ndërlikuara gjyqësore.
As rrezikshmëria e lartë e rasteve, as ndjeshmëria politike apo shoqërore e tyre nuk duhet të jenë arsye për t’iu shmangur përgjegjësisë institucionale. Pikërisht në këto raste dëshmohet pavarësia dhe fuqia e shtetit të së drejtës.
Kjo është përgjegjësi e institucioneve të Kosovës, por edhe e shoqërisë sonë. Populli i Kosovës duhet të kërkojë institucione të forta, të besueshme dhe të afta për të garantuar drejtësi për të gjithë, pa dallim.
Natyrisht, përfundimi i mandatit të Dhomave të Specializuara dhe mundësia e ushtrimit të kompetencave përkatëse nga institucionet vendore kërkojnë trajtim serioz kushtetues, ligjor dhe në përputhje me detyrimet ndërkombëtare të Kosovës.
Nuk kemi nevojë për privilegje, as për përjashtime nga drejtësia. Kemi nevojë për institucione që e zbatojnë ligjin me të njëjtin standard për secilin.
Kosova duhet të dëshmojë se dëshiron, mundet dhe ka guximin të vendosë drejtësi edhe për rastet më të rënda, në vendin e vet. Drejtësia duhet të jetë përgjegjësi dhe autoritet i institucioneve tona, ndërsa Kosova duhet të jetë vendi ku ajo ushtrohet.
