Blerim Nika, Zvicër
Ka kaluar gati një muaj që nga publikimi i shkrimit tim të parë lidhur me çështjen e Kishës dhe të tokës për varreza për shqiptarët katolikë në Komunën e Istogut. Në atë reagim publik kërkova llogaridhënie nga personat që janë deleguar ta ndjekin dhe ta procedojnë këtë çështje, një çështje që nuk lidhet me interesa private, por me të drejtat themelore fetare, njerëzore dhe kushtetuese të një komuniteti të tërë. Gjatë gjithë kësaj kohe kam pritur një përgjigje, një sqarim apo të paktën një komunikim elementar mbi ecurinë e procesit. Megjithatë, askush nga personat përgjegjës nuk ka ndjerë nevojën të japë llogari. Madje as Don Alfred Sokoli, prifti i këtij rajoni, nuk ka kontaktuar, ndonëse kishte premtuar se do të kthehej me një përgjigje.
Për të mos u keqkuptuar nga askush, e konsideroj të domosdoshme të bëj një sqarim. Për aq sa kam informacion, çështja e Kishës dhe e tokës për varreza në Komunën e Istogut nuk është duke u penguar dhe as duke u neglizhuar nga vetë Komuna e Istogut. Përkundrazi, problemi duket se qëndron te mungesa e veprimit, e komunikimit dhe e llogaridhënies nga ata persona që janë deleguar për ta çuar këtë çështje përpara. Pikërisht për këtë arsye, kërkesa ime për përgjegjësi nuk i drejtohet Komunës, por atyre që kanë marrë nga duart tona nënshkrimet e mbledhura, atyre që kanë pranuar detyrën për ta përfaqësuar komunitetin në këtë proces dhe atyre që kanë pasur obligimin ta ndjekin atë deri në fund. Nëse komuniteti ka besuar, ka nënshkruar dhe ka deleguar persona për ta çuar përpara këtë kërkesë, atëherë është krejtësisht legjitime që sot të kërkojë llogari pikërisht nga ata.
Në çdo shoqëri normale, kur dikush merr përsipër një përgjegjësi publike, ai ka edhe detyrimin moral për të raportuar mbi të. Askush nuk po kërkon mrekulli dhe askush nuk po kërkon të pamundurën. Kërkesa është shumë e thjeshtë: transparencë. Kërkohet të dihet se çfarë është bërë deri më sot, ku ndodhet procesi dhe cilat janë pengesat që po e mbajnë të pazgjidhur një çështje që zvarritet prej vitesh.
Disa mund të mos pajtohen me tonin e ashpër të reagimeve të mia të fundit. Mirëpo, për të gjykuar drejt një reagim, duhet parë edhe kronologjia e ngjarjeve që e kanë prodhuar atë. Fillimisht është kërkuar informacion me qetësi dhe respekt. Më pas është pritur. Pas pritjes ka ardhur heshtja. Heshtja është pasuar nga zhgënjimi, ndërsa zhgënjimi nga humbja e durimit. Nuk është vrazhdësia ajo që prodhon mungesën e llogaridhënies; përkundrazi, shumë herë mungesa e llogaridhënies është ajo që prodhon vrazhdësinë. Askush nuk zgjohet një mëngjes me dëshirën për të folur ashpër ndaj priftit, ndaj përfaqësuesve të komunitetit apo ndaj kujtdo tjetër. Por kur kalon kohë e gjatë pa përgjigje, pa raportim dhe pa rezultate, atëherë zemërimi bëhet pasojë e natyrshme e shpërfilljes. Për këtë arsye, në vend se të fokusohemi te forma e reagimit, ndoshta do të ishte më e drejtë të fokusohemi te shkaku që e ka prodhuar atë.
Megjithatë, fokusi nuk duhet të jetë te toni i reagimit tim, por te problemi që vazhdon të mbetet pa zgjidhje. Çështja është Kisha e Istogut. Çështja është toka për varrezat. Çështja janë qindra shqiptarë katolikë të kësaj komune, tradicionalë dhe të rikthyer, të cilët kanë të drejtë të kenë një vend ku të luten dhe një vend ku të prehen me dinjitet. Sot gjithnjë e më shumë njerëz po më kontaktojnë për të pyetur se ku ndodhet procesi dhe çfarë po bëhet me këtë kërkesë. Shqetësimi i tyre është real. Ata kanë frikë se një ditë mund të largohen nga kjo botë pa pasur mundësinë të varrosen sipas riteve të fesë së tyre. Për dikë që e sheh këtë çështje nga larg, mund të duket një debat administrativ. Për ne nuk është. Është çështje identiteti, dinjiteti dhe lirie fetare.
Është e papranueshme që në shekullin XXI shqiptarët katolikë të një komune të tërë të mos kenë ende një përgjigje të qartë për një nevojë kaq themelore. Po aq e papranueshme është që ata që kanë marrë përsipër përgjegjësinë për ta ndjekur këtë proces të mos japin asnjë informacion para komunitetit. Prandaj kërkoj publikisht që personat e deleguar të dalin dhe të tregojnë qartë se çfarë është bërë deri më tani, ku ndodhet procesi, cilat janë pengesat dhe kur mund të pritet një zgjidhje konkrete. Kjo nuk është një kërkesë armiqësore. Është një kërkesë legjitime për llogaridhënie.
Njëkohësisht, kërkoj që deri në muajin korrik të këtij viti të ketë një sqarim serioz dhe publik mbi këtë çështje. Në të kundërtën, do të jem i detyruar ta ngre këtë problem në instancat më të larta të hierarkisë kishtare, duke filluar nga Ipeshkvia e Kosovës dhe deri te Selia e Shenjtë, nëse kjo do të jetë e nevojshme. Kjo nuk bëhet për konflikt, as për protagonizëm. Bëhet sepse askush nuk ka të drejtë të marrë përsipër një përgjegjësi dhe pastaj të heshtë pafundësisht përballë njerëzve që pretendohet se i përfaqëson.
Në fund, dua t’u drejtohem të gjithë shqiptarëve katolikë të Komunës së Istogut, tradicionalë apo të rikthyer. Mos e humbni besimin dhe mos u shqetësoni. Çështja e Kishës dhe e tokës për varreza nuk do të harrohet. Ne do të vazhdojmë të kërkojmë atë që na takon me të drejtë: një Kishë për komunitetin tonë dhe një vend të denjë ku secili prej nesh të mund të prehet sipas besimit të vet. Këto nuk janë privilegje. Janë të drejta që burojnë nga dinjiteti njerëzor, nga liria fetare dhe nga ligjet e Republikës së Kosovës. Për aq kohë sa kjo çështje mbetet e pazgjidhur, unë do të vazhdoj të kërkoj përgjigje, sepse heshtja nuk mund të jetë zgjidhje dhe llogaridhënia nuk mund të mbetet zgjedhje.
Zoti Krisht i bekoftë dhe i ruajtë të gjithë shqiptarët kudo që ndodhen.
Sinqerisht
Blerim Nika
04.06.2026
ISTOG
